Ο όσιος Γρηγόριος ο Δεκαπολίτης γεννήθηκε γύρω στα 780/790 στην Ειρηνούπολη της Ισαυρικής Δεκαπόλεως. Οι γονείς του ενδιαφέρθηκαν για την πρώτη του μόρφωση και η ευλαβής μητέρα του τον καθοδήγησε στον δρόμο της ευσεβείας.
Από πολύ μικρός έμαθε περίπλοκες χειρωνακτικές τέχνες. Λαχταρούσε όμως κυρίως την προσευχή και του άρεσε να βρίσκεται με τις ώρες μέσα στην εκκλησία. Ήταν εγκρατής στις τροφές και ντυνόταν με ευτελή και τραχιά ενδύματα.
Όταν έφθασε στη νεανική ηλικία, οι γονείς του τον πίεζαν να παντρευτεί. Οργάνωσαν μάλιστα και τα σχετικά με τη μνηστεία του. Εκείνος τους ξέφυγε και εντάχθηκε σε κάποια μοναχική συνοδία της περιοχής. Τον βρήκε όμως η μητέρα του (ο πατέρας του είχε εν τω μεταξύ πεθάνει) και του ζήτησε να φύγει από τη συνοδία εκείνη και να πάει στο μοναστήρι στο οποίο είχε ήδη καρεί μοναχός ο αδελφός του. Ο όσιος Γρηγόριος υπήκουσε στη μητέρα του.
Όμως ο ηγούμενος της μονής του αδελφού του διατηρούσε κοινωνία με τους εικονομάχους (βρισκόμαστε στις αρχές της δεύτερης περιόδου της εικονομαχίας [813–843]) και, επειδή ο όσιος τον ήλεγξε για τα αιρετικά του φρονήματα, εκείνος τον κακοποίησε. Τότε ο όσιος κατέφυγε σε κάποιον συγγενή του αρχιμανδρίτη Συμεών, υπεύθυνο των μονών της περιοχής της Δεκαπόλεως, ο οποίος και τον έκανε μοναχό.
Δεκατέσσερα χρόνια έμεινε στο μοναστήρι του θείου του, αλλά τον είλκυε πλέον η αυστηρότερη άσκηση. Με την ευλογία του Συμεών κλείσθηκε σ’ ένα απόκρημνο σπήλαιο, στο οποίο σύχναζε πλήθος δαιμόνων οι οποίοι τον ταλαιπώρησαν πάρα πολύ με τις ασταμάτητες και πανούργες προσβολές τους. Η πλούσια όμως παρηγορία της Χάριτος του Θεού τον πλημμύριζε με χαρά.
