Ἐργασία τῶν ἐντολῶν – Ἀπὸ τὴ Φιλοκαλία

Να ζητάς τον Κύριο στην οδό, δηλαδή στην καρδιά σου, με τις εντολές. Γιατί όταν ακούσεις τον Ιωάννη να φωνάζει και να προστάζει όλους να ετοιμάσουν τις οδούς και να κάνουν ίσιους τους δρόμους (Ματθ. 3:3), να θεωρήσεις ότι εννοεί τις εντολές και τις καρδιές και τις πράξεις. Και είναι αδύνατο να κάνει κανείς ευθεία την οδό των εντολών και ακατάκριτο το έργο του, χωρίς την ευθύτητα της καρδιάς.

Οι αγωνιστές έρχονται πάλι στο αρχικό αξίωμα με δυο εντολές, την υπακοή και τη νηστεία. Γιατί όλη η κακία μπήκε στο γένος των ανθρώπων από τα αντίθετα αυτών. Όσοι τηρούν τις εντολές με την υπακοή, επιστρέφουν στο Θεό συντομότερα, ενώ όσοι τις τηρούν με τη νηστεία και την προσευχή, αργότερα. Η υπακοή είναι κατάλληλη για τους αρχαρίους, η νηστεία για τους μέσους που έχουν γνώση και ανδρεία. Γιατί το να τηρηθεί ανόθευτη η διά μέσου των εντολών υπακοή στο Θεό, είναι κατορθωτό από πάρα πολύ λίγους και επίπονο ακόμα και γι’ αυτούς τους ανδρείους.

Ο νόμος του ζωοποιού Πνεύματος, κατά τον Απόστολο (Ρωμ. 8:2), είναι αυτός που ενεργεί και λαλεί μέσα στην καρδιά, όπως και ο νόμος του γράμματος είναι εκείνος που ενεργείται στη σάρκα. Ο πρώτος ελευθερώνει το νου από το νόμο της αμαρτίας και του θανάτου, ενώ ο άλλος ανεπαίσθητα τον κάνει φαρισαίο, να πράττει και να νοεί το νόμο σωματικά και να εργάζεται τις εντολές προς το θεαθήναι (Ματθ. 23:5).

Ἕνας Βαθὺς Μυσταγωγός. Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης

Φώτης Κόντογλου -

Ἕνας Βαθὺς Μυσταγωγός.

Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης

ἀπὸ τὸ Ἀσάλευτο Θεμέλιο, Ἀκρίτας 1996

Στὸ Ἅγιον Ὄρος εἶναι ἕνα μοναστήρι ποὺ τὸ λένε τοῦ Γρηγορίου, ἀπάνω στὴν ἀκρογιαλιὰ ποὺ κοιτάζει κατὰ τὸν γαρμπὴ (νοτιοδυτικά). Εἶναι χτισμένο σ᾿ ἕνα μεγάλο βράχο ποὺ βγαίνει μέσ᾿ ἀπὸ τὴ θάλασσα, ἐμορφοχτισμένο κι᾿ ἁγιασμένο κάστρο ποὺ ἔχει μέσα στρατιῶτες τοῦ Χριστοῦ. Οἱ περισσότεροι πατέρες εἶναι Μοραΐτες, καὶ διατηροῦνε τὸ μοναστήρι τους μὲ πολλὴ τάξη, φιλόξενοι στὸ ἔπακρον. Ὁ προσκυνητὴς μαγεύεται ἀπὸ τὴν ἔμορφη τοποθεσία. Ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ βλέπει τὸ πέλαγο μὲ τὰ βουερὰ κύματά του ποὺ ἔρχονται καὶ χτυπᾶνε στὰ ριζιμιά του βράχου, κάτω ἀπὸ τὰ πόδια του. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ βλέπει βουνὰ ἔμορφα καὶ δασωμένα ποὺ κατεβαίνουνε ἀπὸ τὴ μεγάλη κορφὴ τοῦ Ἄθωνα. Μέσα σὲ μία βαθειὰ χαράδρα, ποὺ τὴ λένε Χρέντελι, ἀκούγονται νερὰ δροσερὰ ποὺ γαργαρίζουνε κρυμμένα ἀπὸ τὰ κρεμαστὰ δέντρα ὅπου εἶναι φυτρωμένα στὶς πλαγιές της. Τὸ μοναστήρι εἶναι ἀφιερωμένο στὸν ἅγιο Νικόλαο. Πρωτοχτίσθηκε παλαιά, πλὴν τὸ σημερινὸ καθολικὸ (ἡ μεγάλη ἐκκλησία) εἶναι καινούργιο χτισμένο στὰ 1770 ἀπὸ τὸν Ἰωακεὶμ τὸν Ἀκαρνάνα. Οἱ τοῖχοι εἶναι ἱστορημένοι μὲ ζωγραφικὴ κανωμένη ἀπὸ εὐλαβεῖς ἁγιογράφους, καὶ μὲ ὅλο ποὺ δὲν εἶναι παλαιά, ἔχει τὴ γλυκειὰ εὐωδία τῆς Ὀρθοδοξίας. δὲν εἶναι ἁγιογραφημένη μοναχὰ ἡ ἐκκλησία (τὸ καθολικόν) ἀλλὰ κι᾿ ὁ νάρθηκας κι᾿ ἡ λιτή. Σώζεται ἡ ἐπιγραφὴ ποὺ λέγει: «Ἱστορήθη ὁ παρὼν θεῖος καὶ ἱερώτατος ναὸς τῆς θείας καὶ ἱερᾶς μονῆς τοῦ Γρηγορίου διὰ συνδρομῆς τοῦ πανοσιωτάτου ἀρχιμανδρίτου κὺρ παπᾶ Γαβριήλ. Ἱστορήθη διὰ χειρῶν τῶν εὐτελεστάτων ζωγράφων Γαβριὴλ ἱερομονάχου καὶ Γρηγορίου ἐκ πόλεως Καστορίας. Ἐν ἔτει 1779 Ὀκτωβρίου 16».

Εἰς ἰλύν βυθοῦ...

«Λάσπη του βυθού»(Ψαλμ. 68, 3) να θεωρείς την κάθυγρη ηδονή, ή το βόρβορο της πορνείας, ή ακόμη, το βαρύ φορτίο των υλικών πραγμάτων, από τα οποία βαραίνει ο εμπαθής νους και βουλιάζει με τους λογισμούς του στο βυθό της απογνώσεως.

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

https://proskynitis.blogspot.com/2023/11/blog-post_666.html

Ὅσιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης

ΟΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΣΙΝΑΪΤΗΣ

Ο όσιος πατήρ ημών Γρηγόριος γεννήθηκε (γύρω στα 1275) σε εύπορη οικογένεια του χωριού Κούκουλον, το οποίο βρίσκεται νοτίως του κόλπου της Σμύρνης [1]. Στις αρχές της βασιλείας του Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου (1282-1328) αιχμαλωτίστηκε κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής των Σελτζούκων Τούρκων, που την εποχή εκείνη λυμαίνονταν όλη τη Μικρά Ασία, και μεταφέρθηκε μαζί με την οικογένειά του στη Λαοδίκεια. Όταν πήγαν στον ναό και συμμετείχαν στην ακολουθία, οι εντόπιοι χριστιανοί τόσο πολύ συγκινήθηκαν από τη μελωδική τους ψαλμωδία, ώστε έκαναν έρανο και συγκέντρωσαν αρκετά λύτρα για να τους απελευθερώσουν. Ο Γρηγόριος τότε μετέβη στην Κύπρο, όπου προκάλεσε μεγάλη κατάπληξη στους κατοίκους με την εύχαρι και προσηνή όψη του, η οποία καθρέφτιζε όλο τον εσωτερικό του κόσμο. Εκτιμώντας τον διάπυρο πόθο για την αρετή που έτρεφε ο νεαρός Γρηγόριος μέσα στην καρδιά του, ο Θεός ενέργησε έτσι ώστε ο νέος να συναντήσει έναν ερημίτη μοναχό, ο οποίος τον δέχθηκε ως δόκιμο. Μόλις μυήθηκε στις βασικές αρχές του μοναχικού βίου, ο Γρηγόριος μετέβη στο Σινά, αναζητώντας ακόμη μεγαλύτερους άθλους και εκάρη μοναχός, αποτάσσοντας με την κουρά των τριχών της κεφαλής του κάθε σαρκικό φρόνημα. Σύντομα, κατέπληξε τους συμμοναστές του με τη βιοτή του, η οποία έμοιαζε περισσότερο με εκείνην των ασωμάτων Δυνάμεων. Οι νηστείες του, οι αγρυπνίες, οι ψαλμωδίες και η αδιάλειπτη προσευχή του υπερέβαιναν κάθε περιγραφή. Χωρίς χρονοτριβή, εκτελούσε κάθε διακόνημα που του ανέθεταν, θεωρώντας πάντοτε ότι ο Κύριος είχε το βλέμμα Του καρφωμένο στην εργασία του δούλου Του. Κάθε βράδυ, μόλις λάμβανε την ευλογία του ηγουμένου, επέστρεφε στο κελλί του και εξ όλης της καρδίας του προσέφερε στον Κύριο την ανύψωση των χειρών και του πνεύματός του ως «θυσίαν αινέσεως» (Εβρ. 13, 15). Απάγγελλε ολόκληρο το ιερό «Ψαλτήριο», φθάνοντας σε κατάσταση ουράνιας χαράς και αγαλλίασης. Κι όταν το πρωί χτυπούσε το σήμαντρο, ήταν ο πρώτος που πήγαινε στον ναό· και όταν τελείωνε η ακολουθία, έφευγε τελευταίος. Λίγο ψωμί και νερό τού ήταν αρκετά για να συντηρείται, παρ’ ότι επί τρία χρόνια εκτελούσε τα βαριά διακονήματα του μάγειρα και του μάγκιπα (αρτοποιού). Τιμούσε το διακόνημά του ως ισάξιο της Λειτουργίας στο ιερό Θυσιαστήριο και υπηρετούσε ταπεινά τους αδελφούς σαν να επρόκειτο για αγγέλους. Ήταν, επίσης, ικανός καλλιγράφος και περνούσε ημέρες και νύχτες ολόκληρες συλλέγοντας ως φιλόπονη μέλισσα το μέλι των θεόπνευστων Γραφών. Επί πλέον όλων των άλλων άθλων του, ανέβαινε όσο πιο συχνά μπορούσε στην κορυφή του Σινά, για να προσκυνήσει τον τόπο όπου ο Κύριος εμφανίστηκε στον προφήτη Μωυσή (Εξ. 24, 12–18).

Δεκαπέντε κεφάλαια περί ἡσυχίας καί περί τῶν δύο τρόπων τῆς προσευχῆς - Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

Δεκαπέντε κεφάλαια περί ησυχίας και περί των δύο τρόπων της προσευχής.

1. Δύο τρόποι ενώσεως υπάρχουν, ή μάλλον δύο είσοδοι από τη μία και από την άλλη πλευρά της νοεράς προσευχής, η οποία ενεργείται μέσα στην καρδιά από το πνεύμα. Με αυτούς τους τρόπους, ή ο νους βρίσκεται στην καρδιά πριν από την προσευχή με το να προσκολλάται στον Κύριο (Α΄ Κορ. 6, 17), κατά τη Γραφή, ή η ενέργεια της προσευχής, καθώς κινείται προοδευτικά μέσα σε μιά φωτιά ευφροσύνης, έλκει το νου και τον δεσμεύει στην επίκληση του Κυρίου Ιησού και στην ένωση με Αυτόν. Γιατί αν και το πνεύμα ενεργεί στον καθένα όπως αυτό θέλει (Α΄ Κορ. 12, 11), καθώς λέει ο Απόστολος, εντούτοις μερικές φορές η μία κατάσταση προηγείται σε κάποιους από την άλλη, με τους τρόπους που αναφέραμε παραπάνω. Και άλλοτε μεν η ενέργεια γίνεται μέσα στην καρδιά, καθώς δηλαδή λιγοστεύουν τα πάθη με τη συνεχή επίκληση του Ιησού Χριστού κι έχει αναφανεί η θεϊκή θέρμη - γιατί ο Θεός μας, λέει η Γραφή (Δευτ. 4, 24· Εβρ. 12, 29), είναι φωτιά που κατακαίει τα πάθη. Άλλοτε δε, το πνεύμα έλκει το νου προς εαυτό και τον περιορίζει στο βάθος της καρδιάς και τον εμποδίζει από τη συνηθισμένη του περιφορά. Και τότε δεν οδηγείται πλέον αιχμάλωτος των Ασσυρίων μακριά από την Ιερουσαλήμ, αλλά επιστρέφει αξιέπαινα από τη Βαβυλώνα στη Σιών, ώστε να λέει κι αυτός μαζί με τον Προφήτη: «Σου πρέπει ύμνος, Θεέ μου, στη Σιών, και θα σου αποδώσομε το τάξιμό μας στην Ιερουσαλήμ» (Ψαλμ. 64, 2) και: «Όταν ο Κύριος επιστρέψει τους αιχμαλώτους στη Σιών, θα αναγαλλιάσει ο Ιακώβ και θα ευφρανθεί ο Ισραήλ» (Ψαλμ. 125, 1 και 25, 2). Με τα ονόματα αυτά εννοείται ο πρακτικός και θεωρητικός νους, ο οποίος με τη βοήθεια του Θεού νικά τα πάθη μέσω της πρακτικής και βλέπει το Θεό με τη θεωρία, όσο του είναι δυνατό. Τότε ο νους, σαν να έχει κληθεί σε πλούσιο τραπέζι, ευφραίνεται με τη θεϊκή απόλαυση και ψάλλει: «Έστρωσες μπροστά μου τραπέζι κατά πρόσωπο εκείνων που με θλίβουν» (Ψαλμ. 22, 5), δηλαδή των δαιμόνων και των παθών.

Πώς πρέπει να ενεργούμε την προσευχή

2. «Σπείρε, λέει ο Σολομών, το πρωί το σπόρο σου -της προσευχής, εννοείται-, και το βράδυ ας μην παύει το χέρι σου»(Εκκλ. 11, 6), για να μην υπάρξει διακοπή στη συνέχεια της προσευχής και χάσεις ίσως την ώρα που θα εισακουστείς. «Γιατί δεν γνωρίζεις -συνεχίζει ο Σολομών- ποιο θα ευδοκιμήσει, αυτό ή εκείνο». Και αφού καθίσεις από το πρωί σε σκαμνί μιάς πιθαμής, περιόρισε το νου με το λογικό μέσα στην καρδιά και κράτα τον εκεί, κοπιάζοντας σκυμμένος, και πονώντας πολύ στο στήθος, στους ώμους και τον τράχηλο, κράζε με επιμονή νοερά ή ψυχικά το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Ἐκεῖ πού ἀσπαζόμουν μέ πόθο τήν ἁγία της εἰκόνα, εὐθύς αἰσθάνθηκα στό στῆθος μου καί στήν καρδιά μου μία θερμότητα καί φλόγα

Όσιος Μάξιμος ο Καψοκαλύβης

Απόσπασμα από το βίο του Οσίου Μαξίμου του Καψοκαλύβη

Ανταμώνοντας ο θείος Γρηγόριος ο Σιναΐτης τον άγιο Μάξιμο και συνομιλώντας με αυτόν, ανάμεσα στα άλλα του λέει και τούτο:

- Σε παρακαλώ, τιμιότατε πάτερ, να μου πεις, κρατάς τη νοερά προσευχή;

Κι εκείνος χαμογέλασε λίγο και του λέει:

-Δε θα σου κρύψω, τίμιε πάτερ, το θαύμα της Θεοτόκου που έγινε σ’ εμένα. Εγώ από τη νεότητα μου είχα πολλή πίστη στην Κυρία μου Θεοτόκο και την παρακαλούσα με δάκρυα να μου δώσει αυτή τη χάρη της νοεράς προσευχής. Μία μέρα πήγα στο ναό της, καθώς είχα συνήθεια, και την παρακαλούσα πάλι με άμετρη θερμότητα καρδιάς· κι εκεί πού ασπαζόμουν με πόθο την αγία της εικόνα, ευθύς αισθάνθηκα στο στήθος μου και στην καρδιά μου μία θερμότητα και φλόγα, η οποία ήρθε από την αγία εικόνα και δεν με έκαιγε, άλλα με δρόσιζε και με γλύκαινε κι έφερνε στην ψυχή μου μεγάλη κατάνυξη. Από τότε πλέον, πάτερ, άρχισε ή καρδιά μου να λέει από μέσα την προσευχή και ο νους μου να γλυκαίνεται στην ενθύμηση του Ιησού μου και της Θεοτόκου μου και να έχει πάντοτε την ενθύμηση τους. Και πλέον από εκείνο τον καιρό δεν έλειψε ή προσευχή από την καρδιά μου· συγχώρεσε με.

Και ο θείος Γρηγόριος του λέει:

-Πες μου, άγιε, καμία φορά όταν έλεγες την ευχή του «Κύριε Ιησού Χριστέ», σου συνέβη αλλοίωση θεϊκή ή έκσταση ή κανένας άλλος καρπός του Αγίου Πνεύματος;»

Και ο θείος Μάξιμος του είπε:

-Ω πάτερ, για τούτο πήγαινα σε έρημο τόπο και ποθούσα την ησυχία πάντοτε, για να απολαύσω περισσότερο τον καρπό της προσευχής, ο όποιος είναι μία αγάπη υπερβολική στο Θεό και μία αρπαγή του νου στον Κύριο.

Και ο άγιος Γρηγόριος του λέει:

-Σε παρακαλώ, πάτερ, να μου πεις, τα έχεις αυτά πού είπες;

Τό φαγητό ἔχει τρεῖς ὄρους: ἐγκράτεια, αὐτάρκεια καί κόρο

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

«Υιέ ανθρώπου, θα φας το ψωμί σου με το ζύγι και θα πιεις το νερό με μέτρο»(Ιεζ. 4, 16).

Το φαγητό έχει τρεις όρους: εγκράτεια, αυτάρκεια και κόρο.

Εγκράτεια είναι να πεινάς μετά το φαγητό.

Αυτάρκεια είναι μήτε να πεινάς μήτε να νιώθεις βάρος.

Αὐτό εἶναι ἡ αἰώνια ζωή: νά γνωρίζουν οἱ ἄνθρωποι Ἐσένα, τόν μόνο ἀληθινό Θεό, μέ τρεῖς ὑποστάσεις, κι ἐκεῖνον πού ἀπέστειλες, τόν Ἰησοῦ Χριστό, μέ δύο φύσεις καί δύο θελήσεις» (Ιω. 17:3).

Όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης: Προϋπόθεση ορθοδοξίας

Προϋπόθεση ορθοδοξίας είναι να δει και να γνωρίσει κανείς από καθαρότητα τα δύο δόγματα της πίστεως, εννοώ την τριάδα και τη δυάδα. Να θεωρεί δηλαδή και να γνωρίζει, χωρίς να συγχέει ή να διαχωρίζει τα πράγματα, την μεν Αγία Τριάδα, Μονάδα κατά τη φύση, τη δε δυάδα των φύσεων του Χριστού, ενωμένη σε μία υπόσταση. Ειδικότερα, να ομολογεί και να γνωρίζει ένα Υιό και πριν τη σάρκωση και μετά από αυτή, ο οποίος δοξάζεται με δύο φύσεις και δύο θελήσεις, θεία και ανθρώπινη, χωρίς αυτές να συγχέονται.

Πρέπει να ομολογούμε ευσεβώς τη γέννηση, την αγεννησία και την εκπόρευση, τις τρεις αυτές σταθερές και αμετάβλητες ιδιότητες της Παναγίας Τριάδος. Ο Πατέρας δηλαδή είναι αγέννητος και άναρχος, ο Υιός γεννητός και συνάναρχος, και το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα και μεταδίδεται μέσω του συναϊδίου Υιού, όπως λέει ο Δαμασκηνός.

Θα ήταν αρκετή για τη σωτηρία μας η πίστη που δίνει η χάρη και που γίνεται πράξη μέσω των εντολών με τη βοήθεια του Πνεύματος, αν την είχαμε φυλάξει και δεν προτιμούσαμε τη νεκρή κι ανενέργητη πίστη από αυτή τη ζωντανή, που γίνεται πράξη με την ενίσχυση του Χριστού. Γιατί αρκεί στον πιστό να σχηματιστεί και να ζήσει μέσα του η πίστη που γίνεται πράξη με την ενίσχυση του Χριστού. Η άγνοια όμως δίδαξε τώρα στους ευσεβείς την πίστη των λόγων, τη νεκρή κι αναίσθητη, κι όχι την πίστη της χάρης.

Συνόμιλος τῶν Ἀγγέλων καὶ σχεδὸν ἀσώματος, ὡς ἄφθαρτος, γίνεται ἐκεῖνος ποὺ καθάρισε τὸ νοῦ του μὲ τὰ δάκρυα...

19. Ὁ νόμος τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύματος, κατὰ τὸν Ἀπόστολο(Ρώμ. 8, 2), εἶναι αὐτὸς ποὺ ἐνεργεῖ καὶ λαλεῖ μέσα στὴν καρδιά, ὅπως καὶ ὁ νόμος τοῦ γράμματος εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐνεργεῖται στὴ σάρκα. Ὁ πρῶτος ἐλευθερώνει τὸ νοῦ ἀπὸ τὸ νόμο τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου, ἐνῶ ὁ ἄλλος ἀνεπαίσθητα τὸν κάνει φαρισαῖο, νὰ πράττει καὶ νὰ νοεῖ τὸ νόμο σωματικὰ καὶ νὰ ἐργάζεται τὶς ἐντολὲς πρὸς τὸ θεαθῆναι(Μάτθ. 23, 5).

23. Ὅπως τὰ αἰσθητὰ μάτια βλέπουν τὰ γράμματα καὶ ἀπὸ αὐτὰ παίρνουν τὰ αἰσθητὰ νοήματα, ἔτσι καὶ ὁ νοῦς ὅταν καθαρθεῖ κι ἐπανέλθει στὸ ἀρχικό του ἀξίωμα, βλέπει στὸ Θεὸ καὶ ἀπὸ Αὐτὸν παίρνει τὰ θεία νοήματα. Ἀντὶ βιβλίο ἔχει τὸ πνεῦμα, κι ἀντὶ κονδυλοφόρο ἔχει τὴ διάνοια καὶ τὴ γλώσσα, ὅπως λέει ὁ Ψαλμωδός: «Ἡ γλώσσα μου κάλαμος»(Ψάλμ. 44, 2)· ἀντὶ μελάνι τέλος, ἔχει τὸ φῶς. Βυθίζει λοιπὸν τὴ διάνοια στὸ φῶς, καὶ ἀφοῦ αὐτὴ γίνει φῶς, γράφει τοὺς πνευματικοὺς λόγους στὶς καθαρὲς καρδιὲς τῶν ἀκροατῶν του. Τότε καταλαβαίνει τὸ νόημα τῶν προφητικῶν λόγων, πῶς δηλαδὴ οἱ πιστοὶ θὰ διδαχθοῦν ἀπὸ τὸ Θεὸ(Ἤσ. 54, 13· Ἰω. 6, 45), καὶ πῶς ὁ Θεὸς διδάσκει μὲ τὸ πνεῦμα τὴ γνώση στὸν ἄνθρωπο(Ψάλμ. 93, 10).

24. Ὡς νόμο τῶν ἐντολῶν, νὰ θεωρήσεις τὴν ἄμεση πίστη ποὺ ἐκδηλώνει τὴν ἐνέργειά της στὴν καρδιά. Ἀπὸ αὐτὴν πηγάζει κάθε ἐντολὴ καὶ ἐνεργεῖ τὸν φωτισμὸ τῶν ψυχῶν. Οἱ καρποὶ τῆς ἀληθινῆς καὶ ἐνεργοῦ πίστεως εἶναι ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ ἀγάπη, καὶ σκοπὸς ἡ θεοδώρητη ταπείνωση, ποὺ εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ στήριγμα τῆς ἀγάπης.

Ἀπό τήν ἐνέργεια μπορεῖς νά μάθεις ἄν τό φῶς πού ἔλαμψε στήν ψυχή σου εἶναι ἀπό τό Θεό ἤ ἀπό τό σατανᾶ

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

Τί θα κάνει κανείς όταν ο δαίμονας μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός( Β΄ Κορ. 11, 14) και παραπλανά τον άνθρωπο;

Γι' αυτό έχει ανάγκη ο άνθρωπος από μεγάλη διάκριση, για να γνωρίζει καλά τη διαφορά του καλού και του κακού. Μην παραδέχεσαι λοιπόν γρήγορα τα φαινόμενα από ελαφρότητα, αλλά να μένεις βαρύς και ύστερα από πολλή δοκιμασία να κρατάς το καλό και να απορρίπτεις το κακό(Α΄ Θεσ. 5, 21-22).

Οφείλεις να δοκιμάζεις και να διακρίνεις τα πράγματα, και τότε να πιστεύεις.

Πρέπει να γνωρίζεις ότι είναι φανερές οι ενέργειες της χάρης, τις οποίες ο δαίμονας, όσο κι αν μετασχηματίζεται σε άγγελο, δεν μπορεί να σου τις δώσει. Ούτε πραότητα δίνει, ούτε επιείκεια, ούτε ταπείνωση, ούτε μίσος του κόσμου, ούτε παύει τις ηδονές και τα πάθη· αυτά είναι ενέργειες της χάρης. Η ενέργεια του δαίμονα είναι αλαζονεία και υψηλοφροσύνη και δειλία και κάθε κακία.

Διάλογος ὑπέροχος καί διαφωτιστικός περί τῶν σημείων τῆς χάριτος καί τῆς πλάνης (Μεταξύ τῶν ὁσίων Μαξίμου τοῦ Καυσοκαλύβη καί Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου)

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΚΑΨΟΚΑΛΥΒΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΙΤΗ Ανταμώνοντας ο θείος Γρηγόριος ο Σιναΐτης τον άγιο Μάξιμο και συνομιλώντας με αυτόν, ανάμεσα στα άλλα του λέει και τούτο: «Σε παρακαλώ, τιμιότατε πάτερ, να μου πεις, κρατάς την νοερά προσευχή;» Κι εκείνος χαμογέλασε λίγο και του λέει: «Δεν θα σου κρύψω, τίμιε πάτερ, το θαύμα της Θεοτόκου πού έγινε σ' έμενα. Εγώ από την νεότητά μου είχα πολλή πίστη στην Κυρία μου Θεοτόκο και την παρακαλούσα με δάκρυα να μου δώσει αυτήν την χάρη της νοεράς προσευχής. Μία μέρα πήγα στον ναό της, καθώς είχα συνήθεια, και την παρακαλούσα πάλι με άμετρη θερμότητα καρδιάς• κι εκεί πού ασπαζόμουν με πόθο την αγία της εικόνα, ευθύς αισθάνθηκα στο στήθος μου και στην καρδιά μου μία θερμότητα και φλόγα, ή οποία ήρθε από την αγία εικόνα και δεν με έκαιγε, άλλα με δρόσιζε και με γλύκαινε κι έφερνε στην ψυχή μου μεγάλη κατάνυξη. Από τότε πλέον, πάτερ, άρχισε ή καρδιά μου να λέει από μέσα την προσευχή και ο νους μου να γλυκαίνεται στην ενθύμηση του Ιησού μου και της Θεοτόκου μου και να έχει πάντοτε την ενθύμηση τους. Και πλέον από εκείνον τον καιρό δεν έλειψε ή προσευχή από την καρδιά μου• συγχώρεσε με.» Και ο θείος Γρηγόριος του λέει: «Πες μου, άγιε, καμία φορά όταν έλεγες την ευχή του "Κύριε Ιησού Χριστέ", σου συνέβη αλλοίωση θεϊκή ή έκσταση ή κανένας άλλος καρπός του Αγίου Πνεύματος;» Και ο θείος Μάξιμος του είπε: «Ω πάτερ, για τούτο πήγαινα σε έρημο τόπο και ποθούσα την ησυχία πάντοτε, για να απολαύσω περισσότερο τον καρπό της προσευχής, ο όποιος είναι μία αγάπη υπερβολική στον Θεό και μία αρπαγή του νου στον Κύριο». Και ο άγιος Γρηγόριος του λέει:

Τό μήνυμα τῆς ἡμέρας

Να ζητάς τον Κύριο στην οδό, δηλαδή στην καρδιά σου, με τις εντολές. Γιατί όταν ακούσεις τον Ιωάννη να φωνάζει και να προστάζει όλους να ετοιμάσουν τις οδούς και να κάνουν ίσιους τους δρόμους(Ματθ. 3, 3), να θεωρήσεις ότι εννοεί τις εντολές και τις καρδιές και τις πράξεις. Και είναι αδύνατο να κάνει κανείς ευθεία την οδό των εντολών και ακατάκριτο το έργο του, χωρίς την ευθύτητα της καρδιάς.

Άγιος Γρηγόριος Σιναΐτης

 

http://epanosifi.blogspot.gr/2016/06/blog-post_939.html

Νά ἐπιζητεῖς τόν Κύριο στήν καρδιά σου

Να επιζητείς τον Κύριο στην οδό, δηλαδή στην καρδιά σου, με την τήρηση των εντολών.  Γιατί όταν ακούς τον Ιωάννη τον Πρόδρομο να φωνάζει και να παραγγέλλει σε όλους να ετοιμάσουν τις οδούς και να προστάζει να κάνουν ίσιους τους δρόμους, να θεωρείς οτι εννοεί την τήρηση των εντολών, την καθαρότητα των καρδιών και την ορθότητα των πράξεων.

(Όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης)


https://tistheosmegas.wordpress.com/page/4/

'' Ἡ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου καί τό χάρισμα τῆς Νοερᾶς Προσευχῆς"

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ
ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΤΟΝ ΣΙΝΑΪΤΗ

...Ὁ δὲ θεῖος Γρήγοριος εἶπε:

Λέγε μου σὲ παρακαλῶ, κρατεῖς τὴν νοερὰν προσευχὴν τιμιώτατε Πάτερ;

Καὶ ἐκεῖνος ἐχαμογέλασε ὀλίγον καὶ τοῦ λέγει:

Δὲν θέλω σοῦ κρύψω Πάτερ μου τὸ θαῦμα τῆς Θεοτόκου ὁποὺ ἔγινε εἰς ἐμέ.

Ἐγὼ ἐκ νεότητός μου εἶχον πολλὴν πίστιν εἰς τὴν Κυρίαν Θεοτόκον καὶ τὴν ἐπαρακαλοῦσα μετὰ δακρύων νὰ μοῦ δώσῃ αὐτὴν τὴν χάριν τῆς νοερᾶς προσευχῆς. Μιὰν δὲ τῶν ἡμερῶν πηγαίνοντας εἰς τὸν ναόν της, καθὼς εἶχα συνήθεια, τὴν ἐπαρακαλοῦσα πάλιν μὲ ἄμετρον θερμότητα τῆς καρδίας μου.

Τίποτε ἄλλο δέ δίνει συντριβή στήν καρδιά καί ταπείνωση στήν ψυχή, ὅσο τό νά παραμένει κανείς σέ μόνωση μέ γνώση καί σιωπή γιά ὅλα τά πράγματα

 Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης: 137 ωφέλιμα κεφάλαια

104. Τίποτε άλλο δε δίνει συντριβή στην καρδιά και ταπείνωση στην ψυχή, όσο το να παραμένει κανείς σε μόνωση με γνώση και  σιωπή για όλα τα πράγματα.

Και τίποτε άλλο δεν διαφθείρει τόσο την κατάσταση της ησυχίας και δεν αφαιρεί από αυτήν τη θεία δύναμη, όσο τα έξι αυτά περιεκτικά πάθη: παρρησία, γαστριμαργία, πολυλογία, περισπασμός, έπαρση και οίηση, το κυριότερο πάθος. Εκείνος που συνήθισε σ' αυτά με προθυμία και που μετά την προκοπή του σ' αυτά σκοτίζεται ακόμη περισσότερο, γίνεται αναίσθητος. Κι αν μεν ανανήψει και ξαναβάλει αρχή με πίστη και προθυμία, θα επιτύχει πάλι αυτό που επιδιώκει, και μάλιστα αν ταπεινώνεται και ζητεί μ' επιμονή. Αν όμως, εξαιτίας της αμέλειάς του, βασιλέψει μέσα του κάποιο από τα πάθη που προείπαμε, τότε εκστρατεύει εναντίον του όλη η στρατιά των κακών, μαζί με την ολέθρια απιστία, κι ερημώνει την ψυχή που έγινε σαν τη Βαβυλώνα από τις ταραχές και τους θορύβους των δαιμόνων.

Οἱ Ἅγιοι στόν μέλλοντα αἰώνα, μέ τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος θά μιλοῦν μυστικά μεταξύ τους μέ τόν ἐνδιάθετο λόγο.

Αγίου Γρηγορίου του Σιναϊτου ~~~

Επίλεκτα από τα 137 ωφέλιμα κεφάλαια  

41. Αν η ανθρώπινη φύση δε διατηρηθεί αμόλυντη ή αν δεν καθαρθεί από το Πνεύμα και δε γίνει όπως ήταν εξαρχής, είναι αδύνατο να γίνει ένα σώμα και ένα πνεύμα με τον Χριστό και τώρα και κατά τη μέλλουσα συνάρθρωση των σωζομένων σ' Αυτόν. Γιατί η δύναμη του Πνεύματος που προκαλεί αυτή τη συνοχή και την ένωση, δε συνηθίζει να συμπληρώνει το νέο χιτώνα της χάρης συρράπτοντας ένα κουρέλι παλιωμένο στα πάθη.
42. Εκείνος που δέχτηκε δωρεάν από το Πνεύμα την ανακαίνιση και τη φύλαξε, θα λάβει τότε ισότιμα μέρος στη μορφοποίηση των σωζομένων σε σώμα Χριστού, απολαμβάνοντας με τρόπο ανέκφραστο τη θέωση. Γιατί δεν μπορεί τότε να είναι κανείς ένα με το Χριστό ή μέλος του Χριστού, αν δε γίνει μέτοχος της χάρης από εδώ, έχοντας διαμορφώσει το εσωτερικό του με την αλήθεια και τη γνώση, κατά τον Απόστολο (Ρωμ. 2, 20).

"Θά φᾶς τό ψωμί σου μέ τό ζύγι καί θά πιεῖς τό νερό μέ μέτρο»

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναϊτης

Τί να πω για την κοιλιά, τη βασίλισσα των παθών; Αν μπορέσεις να τη νεκρώσεις και να την κάνεις σαν μισοπεθαμένη, μην υποχωρήσεις. Εμένα, αγαπητέ, με έχει κατακυριέψει και την λατρεύω σαν δούλος της και συνθηκολογημένος μαζί της, αυτή η συνεργός των δαιμόνων και η κατοικία των παθών. Είναι αυτή που προκαλεί την πτώση μας, αλλά και την έγερσή μας όταν πειθαρχεί. Από αυτή έχομε ξεπέσει τόσο από το πρώτο όσο κι από το δεύτερο θεϊκό μας αξίωμα. Αφού δηλαδή καταστράφηκε το αρχικό θεϊκό αξίωμά μας, ανακαινιστήκαμε πάλι με τη χάρη του Χριστού.

Και να τώρα πάλι έχομε ξεπέσει από το Θεό, επειδή αμελήσαμε τις εντολές που διατηρούν και αυξάνουν τη χάρη με την προκοπή μας, ακόμη κι αν από άγνοια υπερηφανευόμαστε και νομίζομε ότι είμαστε με το Θεό. Τα σώματα έχουν πολλές διαφορές στην τροφή, όπως έχουν πει οι Πατέρες. Άλλος έχει ανάγκη από πολλή τροφή, άλλος από λίγη για τη διατήρηση της φυσικής δυνάμεώς του, κι ο καθένας τρώει ανάλογα με τη δύναμη και τη σωματική του κατάσταση.

Περί πλάνης στήν προσευχή Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης

Ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ, δηλαδή ἡ νοερά προσευχή, εἶναι ὑψηλότερη ἀπ’ ὅλες τίς πνευματικές ἐργασίες. Αὐτή εἶναι ἡ κεφαλή τῶν ἀρετῶν, ἐπειδή εἶναι ἀγάπη Θεοῦ.

Τό πένθος περιφρουρεῖ τήν προσευχή

  Ὅταν λοιπόν δεῖ ὁ διάβολος κάποιον νά ζεῖ μέσα στό πένθος,

 δέν μένει ἐκεῖ,

γιατί δειλιάζει τήν ταπείνωση πού προξενεῖται ἀπό τό πένθος.

Ἄν ὅμως δεῖ κάποιον νά φαντάζεται μέ ὑπερηφάνεια

ὅτι θά φθάσει τά ὑψηλά,

 ἔχοντας πόθο σατανικό καί ὄχι ἀληθινό,

 τότε εὔκολα τόν πιάνει στά δίχτυα του σάν ὑπηρέτη του.

Πῶς πρέπει νά ἐνεργοῦμε τήν προσευχή ( Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης )

  

Σπεῖρε, λέει ὁ Σολομών, τό πρωί τόν σπόρο σου ( τῆς προσευχῆς ) καί τό βράδυ ἄς μή παύει τό χέρι σου, γιά νά μήν ὑπάρξει διακοπή στή συνέχεια τῆς προσευχῆς καί χάσεις ἴσως τήν ὥρα πού θά εἰσακουστεῖς. Γιατί δέ γνωρίζεις ποιό θά εὐδοκιμήσει, αὐτό ἤ ἐκεῖνο.

( Ἐκκλ. 11,6: «ἐν τῷ πρωί σπεῖρον τὸ σπέρμα σου, καὶ εἰς ἑσπέραν μὴ ἀφέτω ἡ χείρ σου, ὅτι οὐ γινώσκεις ποῖον στοιχήσει, ἢ τοῦτο ἢ τοῦτο, καὶ ἐὰν τὰ δύο ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀγαθά» ).