Τῆς Παναγίας μας τό πιο χαρούμενο πένθος!

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΣ ΤΟ ΠΙΟ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΝΘΟΣ!

Παύλος Σαββίδης

Τον μήνα Αύγουστο ο χρόνος με την ξέφρενη πορεία του που συνοδοιπορεί μαζί μας και «εκβάλλει» στην αιωνιότητα, σταματά, παίρνει βαθιές ανάσες, γονατίζει και παρακλητικά κάνει στάση στη γιορτή της Μεγάλης Μάνας της Ορθοδοξίας μας! Συμμετέχει και αυτός στη χαρά του πένθους των πιστών για τη «Ζωηφόρο Κοίμηση» της Θεοτόκου. …

Από κοντά γιορτάζουμε και το παράδοξο της Εορτής αφού ο θάνατος, αυτός ο δίδυμος αδελφός του χρόνου, τραγική συνέπεια της αμαρτίας, που μόνο θλίψεις και ανείπωτους πόνους σκορπίζει, μεταποιείται στο πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου, στο πιο χαρούμενο πένθος.Γι’ αυτό και δεν θρηνούμε, αλλά μόνο πανηγυρίζουμε διότι ο θάνατός της «μόνον όνομα έχει» αφού η εκκλησία μας τον θάνατό της ονομάζει «ζωηφόρο». Kαι επειδή ζωή της, είναι ενωμένη με την ενυπόστατη ζωή του Υιού και Θεού της, και ο «τάφος» και η « νέκρωσις» αυτήν « ουκ εκράτησεν».

Περί Πένθους γιά τούς κεκοιμημένους

❈ Τά μαῦρα πού φορᾶμε στίς κηδεῖες δέν δικαιολογοῦνται.

- Γιατί φορᾶς τά μαῦρα;

- Γιά νά ἐκφράσω τό πένθος μου...

- Γιατί πενθεῖς δηλαδή;

Ἕνα πένθος λογικό θά ἦταν, ἐπειδή αὐτός πού πέθανε δέν πέθανε μετανοημένος καί ἐξομολογημένος. Αὐτό τό καταλαβαίνω, ἀλλά γι' αὐτό δέν ὠφελεῖ νά φορᾶς μαῦρα. Ὠφελεῖ νά κάνεις προσευχές, νά κάνεις ἐλεημοσύνες, ὅ,τι ἄλλο μπορεῖς, πού λέει ἡ Ἐκκλησία γιά νά τόν βοηθήσεις τόν ἄνθρωπο, γιατί ἀκόμα δέν ἔχει πάρει τήν τελική του θέσῃ καί ὑπάρχει ἕνα περιθώριο βοήθειας, μέχρι τήν Δευτέρα Παρουσία, πού ὁ καθένας θά πάρει τήν τελική του θέσῃ.

Ὅσο ἠρεμοῦν οἱ ψυχὲς τῶν πονεμένων ποὺ ἔχασαν δικούς τους ἀνθρώπους καὶ προσεύχονται,τόσο πλησιάζονται μεταξύ τους οἱ ψυχές...

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2025/02/blog-post_17.html

«Ἄνθρωπε, πῶς ἔπεσες, ἐξ αἰτίας τῆς ἁμαρτίας, γιὰ νὰ γνωρίσεις τὸν θάνατο».

Οι άνθρωποι, αντί να κλαίνε για τις αμαρτίες του νεκρού και να παρακαλούν τον Θεό να τον συγχωρέσει, κλαίνε για την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.

Από τους 1.000 ανθρώπους που κλαίνε, κανένας δεν κλαίει για τις αμαρτίες των νεκρών, αλλά κλαίει ότι θα τον στερήσουν.

Δεν έχουμε τέτοια δάκρυα που θα ωφελούσαν την ψυχή του νεκρού και αντί να βοηθήσουμε, κάνουμε κακό.

Σίγουρα θα στεναχωρηθείς, θα συγκινηθείς, θα πονέσεις, θα λυπηθείς, αλλά μην κλαις απαρηγόρητα και στεναχωριέσαι (η λύπη είναι από τον Σατανά) και όταν τους το πεις, σου λένε:

- Και ο Θεός έκλαψε όταν είδε τον Λάζαρο νεκρό.

Μακάριοι οἱ πενθοῦντες

«Μακάριοι οι πενθούντες, ότι αυτοί παρακληθήσονται» (Μτ. 5: 4), – λέει ο Κύριος στην δεύτερη εντολή των μακαρισμών.

Υπάρχει το σωματικό πένθος, δηλαδή το πένθος του κόσμου τούτου, και υπάρχει το πνευματικό πένθος, το κατά Θεόν.

Το κοσμικό πένθος αφορά στην ανθρώπινη πίκρα από διάφορες επίγειες απώλειες και συμφορές, παθήματα και θάνατο. Αυτό το πένθος μπορεί να απαλύνει λίγο τα παθήματα, να καταλαγιάσει τον πόνο, αλλά δεν είναι ικανό να κάνει τον άνθρωπο ευτυχισμένο. Το πένθος της συμφοράς βρίσκεται στον αντίποδα της επίγειας ευτυχίας.

Ο Κύριος, όμως, μιλάει για το πνευματικό πένθος, το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο από την έκφραση της ειλικρινούς μετάνοιας, εκείνης που καθαρίζει και μεταμορφώνει την πιστή καρδιά και την ψυχή. Το πένθος μετανοίας είναι το πένθος για τις αμαρτίες μας που τελέστηκαν κατά του Θεού και κατά των πλησίον.

Η αρετή της μετάνοιας πηγάζει άμεσα από την αρετή της ταπείνωσης. Όταν ο άνθρωπος, μέσω της ταπείνωσης, συναντά και δέχεται μέσα του τον Χριστό, τότε κοιτιέται σε Αυτόν ως τον καθρέφτη, όπου βλέπει καθαρά την ψυχή του, όλο το αμαρτωλό της σκότος. Γνωρίζοντας τον εαυτό του ως αμαρτωλό ον, ο άνθρωπος μπαίνει στην πάλη με την υπερηφάνειά του, η οποία αρνείται να παραδεχτεί ότι κάπου έσφαλε και σε κάτι φταίει. Δεν είναι δυνατόν να αντιστέκεται ο άνθρωπος στην υπερηφάνεια χωρίς τη βοήθεια του Θεού. Γι΄αυτό, το να γνωρίσει κανείς τις αμαρτίες του σημαίνει να γνωρίσει τον εαυτό του μέσω του Θεού και χάρη σε Αυτόν.

Έτσι συντελείται η πνευματική γνώση του εαυτού στο φως της χάριτος του Χριστού. Οι άγιοι πατέρες διδάσκουν ότι το να γνωρίσεις τον εαυτό σου σημαίνει, κατά κύριο λόγο, να γνωρίσεις τις αμαρτίες σου, δηλαδή, εκείνες τις πνευματικές αρρώστιες, οι οποίες μας χωρίζουν από τον Κύριο και μας οδηγούν στον αιώνιο θάνατο. Χωρίς την ορθή πνευματική διάγνωση δεν είναι δυνατή η θεραπεία. Και χωρίς τη θεραπεία δεν είναι δυνατόν να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του.

Για την αυτογνωσία, ως κύριο σκοπό του ανθρώπου, οι κοσμικοί φιλόσοφοι μιλάνε από αρχαιοτάτων χρόνων. Ο Σωκράτης και ο Πλάτων, μάλιστα, αντιλαμβάνονταν αυτή την αυτογνωσία ως εσωτερική γνώση της αθάνατης λογικής και ελεύθερης ψυχής. Όμως, κανένας από τους σοφούς του κόσμου τούτου δεν μίλησε για αυτήν τη γνώση με την έννοια του αγώνα μετανοίας. Επειδή κανένας από αυτούς δεν γνώρισε Εκείνον, ενώπιον του Οποίου πρέπει να μετανοεί κανείς, δε γνώρισε τον Χριστό, ο Οποίος είναι η Θεία Σοφία, ο Δρόμος, η Αλήθεια και η Ζωή (βλ. Ιω. 14: 6).

Περί μνήμης θανάτου

ΛΟΓΟΣ ΕΚΤΟΣ

Περί μνήμης θανάτου

1.Πρίν από κάθε λόγο προηγείται η σκέψις. Έτσι και η μνήμη του θανάτου και των αμαρτιών μας προηγείται από τα δάκρυα και το πένθος. Διά τούτο και τα ετοποθετήσαμε στην φυσική τους θέσι και σειρά του λόγου.

2.Η μνήμη του θανάτου είναι καθημερινός θάνατος. Και η μνήμη της εξόδου μας από την ζωή αυτή, είναι συνεχής στεναγμός.

3.Η δειλία του θανάτου είναι φυσικό ιδίωμα του ανθρώπου, το οποίον οφείλεται στην παρακοή του Αδάμ. Ο τρόμος όμως του θανάτου αποδεικνύει ότι υπάρχουν αμαρτίες για τις οποίες δεν εδείχθηκε μετάνοια.

4.Δειλιάζει ο Χριστός εμπρός στον θάνατο, αλλά δεν τρέμει, για να δείξη καθαρά τα ιδιώματα των δύο Του φύσεων, (θείας και ανθρώπινης).

5.Όπως ο άρτος είναι αναγκαιότερος από κάθε άλλη τροφή, έτσι και η σκέψις του θανάτου από κάθε άλλη πνευματική εργασία.

6.Η μνήμη του θανάτου σ΄ αυτούς που ζουν στο Κοινόβιο δημιουργεί κόπους, λεπτολόγησι των αμαρτιών τους και γλυκειά υποδοχή των «ατιμιών». Ενώ στους ησυχαστάς πού ζούν μακρυά από θορύβους προξενεί απελευθέρωσι από βιοτικές φροντίδες, αδιάλειπτη προσευχή και φυλακή του νου - αρετές πού είναι και μητέρες και θυγατέρες της μνήμης του θανάτου.

7.Όπως ξεχωρίζει ο κασσίτερος από το ασήμι, όσο και αν ομοιάζουν εξωτερικά, έτσι είναι καταφανής και έκδηλη στους διακριτικούς η φυσική από την παρά φύσιν δειλία του θανάτου.

8.Αληθής απόδειξις εκείνων πού με όλη τους την καρδιά συναισθάνονται και ενθυμούνται τον θάνατο είναι η θεληματική απροσπάθεια προς κάθε κτίσμα και η τελεία απάρνησις του ιδίου θελήματος.

Εκείνος πού καθημερινά περιμένει τον θάνατο είναι οπωσδήποτε δόκιμος και σπουδαίος αγωνιστής. Ενώ εκείνος πού τον επιθυμεί κάθε ώρα είναι άγιος.

9.Δεν είναι πάντοτε καλή η επιθυμία του θανάτου. Υπάρχουν βέβαια εκείνου πού αμαρτάνουν συνεχώς παρασυρόμενοι από την κακή συνήθεια και οι οποίοι ζητούν με ταπείνωσι τον θάνατο (για να παύσουν πλέον να αμαρτάνουν).

Υπάρχουν όμως και αυτοί πού δεν αποφασίζουν να μετανοήσουν και πού επικαλούνται τον θάνατο από απελπισία.

Ἐπιστολή πρός μοναχή, γιά νά μήν στενoχωρεῖται γιά τούς κεκοιμημένους

ΛΟΓΟΣ ΜΑ΄

Επιστολή προς μοναχή, για να μην στενoχωρείται για τους κεκοιμημένους

Όπως και ο ίδιος κατέχομαι από θλίψη και λύπη του σώματος και της ψυχής μου, έτσι ακούω και για σένα, ότι υπέστης τις ίδιες στενοχώριες και στενοχωρείσαι πολύ και ζητάς από όλους παρηγοριά. Πως να βοηθήσω τον εαυτό μου και να γλυτώσω από την στενοχώρια, το ξέρω και μπορώ να το κάμω, επειδή εξαρτάται από την βούλησή μου και το καλό και το κακό, και έχω την εξουσία να κατευθυνθώ και δεξιά και αριστερά. Κανείς δεν μπορεί να με εμποδίσει στην σωστή μου απόφαση, όσο έχω εκ δεξιών μου τον επιβλέποντα τις σκέψεις και τις πράξεις μου Ιησού Χριστό, όπως με διδάσκει ο θείος προφήτης που λέγει: «Προωρώμην τον Κύριον διαπαντός, ότι εκ δεξιών μου εστιν, ίνα μη σαλευθώ» [1]. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, παρηγορώ και βοηθώ τον εαυτό μου στην στενοχώρια μου.

Την αγία όμως ψυχή σου, που βρίσκεται σε μεγάλη θλίψη, πως αλλιώς μπορώ να την παρηγορήσω και να την απελευθερώσω από την μεγάλη πίκρα που την θλίβει, παρά με τα λόγια του αποστόλου Παύλου, που παρηγορώντας μας δίνει την εξής εντολή: «Ου θέλομεν δε υμάς αγνοείν, αδελφοί, περί των κεκοιμημένων, ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα. Ει γαρ πιστεύομεν ότι Ιησούς απέθανε και ανέστη, ούτω και ο Θεός τους κοιμηθέντας διά του Ιησού άξει συν αυτώ» [2]. Αυτά είναι τα αξιο­σέβαστα λόγια του αποστόλου. Η σημασία τους έχει ως εξής. Το μυστήριο της ορθόδοξης πίστεως σε σχέση με μας τους ευσεβείς συνίσταται κυρίως στα τρία πιο βασικά δόγματα. Πρώτον, στην εν σαρκί γέννηση του μονογενούς Υιού του Θεού, ο οποίος, ενώ είναι ασώματος, αόρατος και ακατάληπτος Θεός, ευδόκησε από την πολλή αγαθότητά Του να ενδυθεί την ανθρωπίνη σάρκα και να γίνει ορατός, καταληπτός και απτός άνθρωπος. Δεύτερον, αφού έγινε άνθρωπος, πέθανε ως άνθρωπος, για να χαρίσει διά του θανάτου Του την αιωνία ζωή σε όλους αυτούς που βαπτίζονται στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, κατά την εντολή Του που λέγει, «ο πιστεύσας και βαπτισθείς σωθήσεται» [3]. Δηλαδή θα ζει αιώνια την αγγελική ζωή, αφού γλυτώσει από τα αιώνια βάσανα που αναμένουν τους αμαρτωλούς. Και έπειτα προσθέτει: «και όσοι δεν έχουν πίστη, θα καταδικαστούν»[4] μαζί με τα ασεβή δαιμόνια. Τρίτον, αφού ενσαρκώθηκε και δέχθηκε τον θάνατο ως άνθρωπος, Αυτός κατά την τρίτη ημέρα ανέστη εκ νεκρών και νίκησε τον θάνατο.

«Μακάριοι εἶναι ὅσοι πενθοῦν, γιατί αὐτοί θά παρηγορηθοῦν» - Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης

(Άγιος Γρηγόριος Νύσσης)

«Μακάριοι είναι όσοι πενθούν, γιατί αυτοί θα παρηγορηθούν».

Συμβιβάζονται τα ασυμβίβαστα;

1. Ως τώρα δεν έχουμε ανεβεί στην κορυφή του βουνού, αλλά βρισκόμαστε ακόμα στους πρόποδες των νοημάτων. Γιατί μόλις δυο λόφους ξεπεράσαμε, αφού ανεβήκαμε με τους μακαρισμούς προς την ευλογημένη πτωχεία και την πραότητα, που είναι πάνω απ' αυτήν.

Μετά απ' αυτούς τους δύο μακαρισμούς ο Κύριος μάς οδηγεί στα ψηλότερα και στη συνέχεια μας παρουσιάζει τρίτο σκαλοπάτι των μακαρισμών. Σ' αυτό πρέπει χωρίς άλλο ν' ανέβουμε, απορρίπτοντας κάθε δισταγμό και την αμαρτία, που εύκολα μας κυκλώνει, όπως λέγει ο Απόστολος (Εβρ. 12, 1).

Έτσι, όταν φτάσουμε ανάλαφροι κι άνετοι στην κορυφή, θα μπορέσουμε να πλησιάσουμε με την ψυχή προς το καθαρό φως της αλήθειας. Τι είναι, λοιπόν, αυτό που λέγει: «Μακάριοι όσοι πενθούν, γιατί αυτοί θα παρηγορηθούν»; Σίγουρα θα γελάσει εκείνος που σκέπτεται κοσμικά και θα πει τα εξής, ειρωνευόμενος τον Κύριο: Αν είναι μακάριοι, δηλ. ευτυχείς, όσοι λιώνουν μέσα σε κάθε είδους συμφορά στη ζωή, θα είναι κατά συνέπεια δυστυχείς οπωσδήποτε, εκείνοι που η ζωή τους είναι χωρίς λύπες και ευτυχισμένη.

Και στη συνέχεια, απαριθμώντας τα είδη των συμφορών, θα αυξήσει τα γέλια. θα αναφέρει δηλ. τα κακά της χηρείας, την αθλιότητα της ορφάνιας, τις απώλειες, τα ναυάγια, τις αιχμαλωσίες από τους πολέμους, τις άδικες αποφάσεις των δικαστηρίων, τις μετατοπίσεις των ορίων στα χτήματα και τις δημεύσεις και τις επαίσχυντες πράξεις, τις συμφορές από τις ασθενείες, όπως είναι οι αναπηρίες κι οι ακρωτηριασμοί, κι η κάθε είδους κακοποίηση του σώματος.

Θα προσθέσει ακόμη στον κατάλογο κι ό,τι άλλο αποτελεί συμφορά για τους ανθρώπους σε τούτη τη ζωή, είτε αυτό αναφέρεται στο σώμα, είτε στην ψυχή. Με όλα αυτά που θα πει, όπως φαντάζεται, θα αποδείξει γελοίο το λόγο που μακαρίζει όσους πενθούν.

Εμείς, όσο είναι δυνατό, θα προσπαθήσουμε να βρούμε το νόημα που κρύβεται στο βάθος του μακαρισμού, αφού ασχοληθούμε λίγο με κείνους, που κατά τρόπο μικρόψυχο και ταπεινό διερευνούν τα ιερά νοήματα. Κι αυτό με το σκοπό να αποδείξουμε πόσο διαφέρει η σαρκική και γήινη σκέψη από την υψηλή και την επουράνια.

Το «παρατατικόν» πένθος

2. Μπορούμε, λοιπόν, να θεωρήσουμε κατ' αρχήν μακάριο εκείνο το πένθος, που προκαλείται εξαιτίας των πλημμελημάτων και των αμαρτιών, σύμφωνα με τη δικαιολογία περί λύπης του απ. Παύλου (Β' Κορ. 7, 10), που είπε πως δεν υπάρχει ένα είδος λύπης αλλά δύο, το κοσμικό και το άλλο που γεννιέται σύμφωνα με το θέλημα του Θεού.

147. Πένθος καί δάκρυα Α΄, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

147. Πένθος καί δάκρυα Α΄, Εὐεργετινός (Β΄ τόμος, Ὑπόθεσις ΛΒ΄), 11-1-2020,
Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου Ζωντανή μετάδοση, Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης, http://hristospanagia3.blogspot.gr, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.gr

Δημήτριος Παναγόπουλος: Ποιός εἶναι ἕτοιμος;

Η Εκκλησία κάθε βράδυ κλίνει με μια ωραία προ­σευχή. «εν μετανοία και εξομολογήσει παράλαβε». Έτσι δέεται ο ιερεύς για την εκκλησία και ο άνθρωπος ο οποίος δεν είναι εις θέση ανά πάσαν στιγμήν να σταθή εις κρίση δεν μπορεί να πη ότι θρησκεύει απόλυτα. Θέ­τω το ερώτημα στον εαυτό μου πρώτον και έπειτα σε ε­σάς. Αν αυτή την στιγμή πει ο Κύριος STOP, μέχρι ε­δώ, ελάτε για λογαριασμό. Ερωτώ αυτούς που θρησκεύουν, δεν λέγω τους άλλους που δεν ξεκίνησαν ακό­μη ή που παρακολουθούν από μακρυά το γεγονός. Είναι εις θέση να σταθούν ενώπιον του φοβερού βήματος, που θα κρίνει απροσωπόληπτα, που θα κρίνει χωρίς συναι­σθήματα και χωρίς ψευδομαρτυρίες; Είμεθα εις θέση να σταθούμε; Θα πούμε οι περισσότεροι από ταπεινολογία, όχι, και οι υπόλοιποι από ταπείνωση, όχι.

Ποιος είναι αυτός που μπορεί να σταθεί, και γιατί δεν μπορούμε να σταθούμε; Είμεθα αμαρτωλοί, θα δοθή η απάντησις, και τι κάνεις έναντι της αμαρτίας; Και πο­νοκέφαλο έχεις αλλά παίρνεις ασπιρίνη, και πυρετό κά­νεις και παίρνεις αντιβιοτικά, και ασθενής είσαι και πηγαίνεις στο νοσοκομείο. Αναφορικώς, όμως, με την α­μαρτία, τι κάνεις; Ποιο είναι το φάρμακο της αμαρτίας; Έπαθες μια ζημιά από ένα φαγητό, ξανά το τρως; Όχι. Ημάρτησες άπαξ, γιατί ξαναμαρτάνεις; Πού είναι η λογική, η απλή λογική; Άσε την Θεολογία στην άκρη, πού είναι η απλή λογική; Θέλω, λοιπόν, απόψε το βράδυ να μιλήσω για αυτό το θέμα.

Ποιος νομίζει ότι είναι εις θέση απόψε να κριθή; Δεν νομίζω να μπορή κανένας να μου παρουσίαση συμ­βόλαιο από τον Χριστόν ότι αυτός έχει περιθώριο να μετανοήση, ότι έχει περιθώριο να ζήση και να τακτοποίη­ση τα θέματά του, εφόσον αναβάλει σήμερον και δεν ενδιαφέρεται. δεν νομίζω να έχη κανείς να μου επιδείξη, να μου πη. Κύριε εγώ έχω 20 χρόνια μπροστά μου. Δεν ξέρω τι του λέει ο διάβολος στο κεφάλι. Ο Χριστός τι του λέει. τον ρώτησες τον Χριστό; Ο Χριστός δεν υπόσχεται ζωή εδώ, εκεί υπόσχεται. Υπάρχει ψευδαίσθηση σε πολλούς ανθρώπους ότι έχουν καιρόν. Αυτό είναι ένα μεγάλο τέχνασμα του σατανά, του εμπείρου αυτού προ­σώπου των 8.000 ετών ο οποίος γνωρίζει να κλέβη το παρόν και να υπόσχεται το μέλλον. Να κλέβη το σήμε­ρον και να υπόσχεται την αύριον, και όταν η αύριον γίνη σήμερον, να του την κλέβη και αυτήν και να του υπόσχεται την πάρα κάτω.

Αναφέρεται εις το Γεροντικόν, ότι κάποτε πήγε ένας σατανάς και ηπείλησε έναν μοναχόν και του είπε. πού θα μου πας, δεν σ' έβαλα στο χέρι μέχρι τώρα, αλλά στα 40 χρόνια που θα ζήσης ακόμα, θα σε βάλω, δεν θα μου γλυτώσης, και έφυγε. Ο μοναχός επήρε στο νου του τα 40 χρόνια. 40 χρόνια ακόμη, τότε έχω περιθώριο. Έχω 40 χρόνια, είναι αρκετά, δεν πάω μέχρι το χωριό να ιδώ, υπάρχει κανένας από τους δικούς μου; Και έρχομαι; 40 χρόνια ακόμη, πόσο θα κάμω, 5 μέρες, 10 μέρες. Έχω 40 εδώ και 40 ακόμη 80, δεν χάθηκε ο κόσμος για 5-10 μέρες. Ας πάω να δω, μήπως υπάρχει η μητέρα μου, υ­πάρχει κανένας από τους συγγενείς μου, άνθρωποι του Θεού και αυτοί, να τους πω και δυο λόγια, άλλωστε. Δικαιολογία όμορφη του σατανά, να τον βγάλει από τον τόπον του, βέβαιος ότι θα τον βγάλει και από τον τρό­πον του. και δεν έβλεπε πότε να ξημερώση ο γέροντας.

Παρήγοροι λόγοι σ΄αὐτούς πού πενθοῦν γιά τό θάνατο ἀγαπημένων τους προσώπων

(Επιλογή και διασκευή ψυχωφελών κειμένων από το βιβλίο “ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ” του μοναχού Αγαπίου Λάνδου του Κρητός)

Παρήγοροι λόγοι σ΄αὐτούς πού πενθοῦν γιά τό θάνατο ἀγαπημένων τους προσώπων

Όταν επιστρέφει κανείς από την ξενητιά στην πατρίδα του, είναι όλος ευφροσύνη και αγαλλίαση, επειδή έρχεται να δει τους συγγενείς και τους αγαπημένους του. Όταν βρίσκεται κανείς κλεισμένος σε σκοτεινή φυλακή και τον αφήσουν ελεύθερο, χοροπηδάει απ΄τη χαρά του, επειδή, από τον ζοφερό εκείνο τόπο της καταδίκης, βγήκε στο φως και βρήκε τη λευτεριά του. Και όταν ο ταλαιπωρημένος και θαλασσοπνιγμένος ναυτικός φτάνει στο λιμάνι, λυτρωμένος από τ΄άγρια κύματα και τους κινδύνους, νιώθει μεγάλη ανακούφιση, επειδή έφτασε στον προορισμό του και δεν φοβάται πια τίποτα.

Πικρή ξενητιά, σκοτεινή φυλακή και άγρια θάλασσα είναι τούτη η ζωή, αδελφέ. Όσο βρισκόμαστε πάνω στη γη, έχουμε θλίψεις και βάσανα και στενοχώριες.

Μόνο όταν, με του Θεού το θέλημα, πεθαίνουμε, τότε τελειώνει η ξενητιά και η εξορία μας, τότε βγαίνει από τη φυλακή του σώματος η αθάνατη ψυχή μας, τότε πηγαίνουμε στο ποθητό λιμάνι της αναπαύσεως, “ένθα ούκ έστι πόνος, ού λύπη, ού στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος”.

Όποιος, λοιπόν, πικραίνεται και λυπάται για τον βιολογικό θάνατο φίλου ή συγγενούς του, είναι ασύνετος. Όχι μόνο δεν πρέπει να λυπάται, αλλά και να χαίρεται, γιατί ο αγαπημένος του άφησε το χωμάτινο σώμα και αναχώρησε για τους ουρανούς, όπου θα ντυθεί ένα άλλο, αιώνιο και άφθαρτο. Αυτό ποθούσε ο απόστολος Παύλος, όταν έλεγε: “Ξέρουμε πώς, αν η επίγεια σκηνή πού κατοικούμε, δηλαδή το σώμα, διαλυθεί, έχουμε στους ουρανούς κατοικία αιώνια, οικοδομημένη από το Θεό κι όχι από ανθρώπινα χέρια. Γι΄αυτό τώρα στενάζουμε, περιμένοντας με λαχτάρα να ντυθούμε το ουράνιο σώμα μας” (Β΄Κορ. 5:1-2). Άλλτε πάλι διακήρυσσε ότι γι΄αυτόν “το να ζει” σήμαινε “ζωή με το Χριστό και το να πεθάνει ήταν κέρδος”, και ότι φλεγόταν από την επιθυμία “να φύγει απ΄αυτόν τον κόσμο και να είναι μαζί με το Χριστό” (Φιλιπ. 1:21, 23).

Εὐαγγελισμός τῆς Θεοτόκου :(Πρός Ἑβραίους, β΄11-18), Ἄγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Μέρος Δεύτερο

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ:(Πρός Ἑβραίους, β΄11-18)

                 Ερμηνεία της αποστολικής περικοπής

από τον Άγιο Ιωάννη, αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως, τον Χρυσόστομο

[ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: η πρέπουσα στάση του Χριστιανού μπροστά στο πένθος]

   Πραγματικά μου έρχεται να αναστενάξω πικρά, αναλογιζόμενος πού μας ανέβασε ο Χριστός και πού κατεβάσαμε εμείς τον εαυτό μας. Γιατί, όταν βλέπω τους θρήνους που γίνονται στην αγορά, τις κραυγές που βγάζουν για εκείνους που πεθαίνουν, τους οδυρμούς, τις άλλες ασχημοσύνες, πιστέψτε με, ντρέπομαι και τους εθνικούς και τους Ιουδαίους και τους αιρετικούς που βλέπουν και όλους γενικά εκείνους που μας περιγελούν γι΄ αυτό. Όσα κι αν πω τώρα, θα τα πω στα χαμένα φιλοσοφώντας για την ανάσταση. Γιατί; Επειδή οι εθνικοί δεν προσέχουν αυτά που λέγω εγώ, αλλά αυτά που κάνετε εσείς· αμέσως δηλαδή θα πουν: «Πότε κάποιος από αυτούς θα μπορέσει να περιφρονήσει τον θάνατο, τη στιγμή που δεν μπορεί να δει άλλον πεθαμένο;».

    Τα λεγόμενα από τον Παύλο είναι καλά και άξια των ουρανών και της φιλανθρωπίας του Θεού. Τι λέγει δηλαδή; «Καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους, ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας(:Κι έτσι να απαλλάξει αυτούς οι οποίοι, επειδή φοβούνταν τον θάνατο, σε ολόκληρη τη ζωή τους, κατακρατούνταν από τη δουλεία της ανησυχίας και της αγωνίας μήπως πεθάνουν και στερηθούν τη ζωή αυτήν, και υποστούν έπειτα και τα δεινά της καταδίκης μετά τον θάνατο)». Αλλά εσείς δεν αφήνετε να πιστεύονται αυτά, γιατί τα πολεμάτε με τα έργα σας, αν και ο Θεός αντέταξε πολλά εναντίον αυτού του πράγματος, για να εξαλείψει αυτή την κακή συνήθεια. Γιατί πες μου: ποιο σκοπό επιτελούν οι aνθοστόλιστες λαμπάδες στις κηδείες; Όχι επειδή προπέμπουμε τους Χριστιανούς νεκρούς μας σαν αθλητές; Και τι θέλουν λοιπόν οι ύμνοι; Δεν δοξάζουμε τον Θεό και δεν Τον ευχαριστούμε επειδή ήδη στεφάνωσε τον νεκρό, τον απάλλαξε από τους κόπους, απομάκρυνε τον φόβο του και τον έχει κοντά Του; Δεν αναπέμπονται γι’ αυτό οι ύμνοι; Δε λέγονται γι’ αυτό οι ψαλμωδίες; Όλα αυτά είναι εκδηλώσεις ανθρώπων που χαίρονται, γιατί λέγει ο Ιάκωβος ο αδελφόθεος:«εὐθυμεῖ τις; ψαλλέτω(:βρίσκεται κάποιος σε ευθυμία;Ας ψάλλει».[Ιακ.5,13]. Αλλά οι εθνικοί δεν προσέχουν σε αυτά.

     «Μη λοιπόν», θα μπορούσε να πει κάποιος ειδωλολάτρης, «μη μου πεις για εκείνον που κάνει πνευματικό αγώνα σε στιγμή που δε βρίσκεται σε θλίψη και δοκιμασία, γιατί αυτό δεν είναι καθόλου σπουδαίο, ούτε θαυμαστό, αλλά δείξε μου αυτόν που φιλοσοφεί πώς συμπεριφέρεται κατά τη διάρκεια του πάθους και της δοκιμασίας του θανάτου προσφιλών του προσώπων, και τότε θα πιστέψω στην ανάσταση». Και να το κάνουν βέβαια αυτό οι γυναίκες του κόσμου δεν είναι καθόλου παράξενο, αν και αυτό είναι φοβερό· γιατί και απ’ αυτές απαιτείται η ίδια φιλοσοφία.

     Γι’ αυτό και ο Παύλος λέγει: «Οὐ θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κεκοιμημένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα.(:Δε θέλουμε, αδελφοί μου, να βρίσκεστε σε άγνοια σχετικά με αυτούς που πέθαναν, για να μη λυπάστε και εσείς όπως και οι άλλοι που δεν έχουν ελπίδα αναστάσεως και αιωνίου ζωής)»[Α΄Θεσ.4,13]. Δεν τα έγραφε σε μοναχούς αυτά ούτε σε παρθένους, αλλά και σε κοσμικές γυναίκες που ήταν παντρεμένες και ζούσαν μέσα στον κόσμο. Αλλά δεν είναι τόσο φοβερό αυτό· όταν όμως κάποια γυναίκα ή κάποιος άνδρας βγάζει τις τρίχες και εκείνη οδύρεται πολύ, τι υπάρχει πιο άσχημο από αυτό; Πιστέψτε με που λέγω αυτά· αν δε γίνεται όπως έπρεπε να γινόταν, για πολύ χρόνο θα έπρεπε να είναι γι’ αυτούς κλειστές οι πόρτες της εκκλησίας. Γιατί εκείνοι που πραγματικά είναι άξιοι για πένθος είναι αυτοί που ακόμη φοβούνται και τρέμουν τον θάνατο, που δυσπιστούν για την ανάσταση.

     «Αλλά», θα έλεγε κάποιος, «δε δυσπιστώ για την ανάσταση, αλλά επιζητώ τη συνήθεια του πράγματος». Γιατί, λοιπόν, πες μου, όταν φεύγεις σε ταξίδι, και μάλιστα σε ταξίδι μακρινό, δεν κάνεις τα ίδια; «Κλαίω και τότε», θα απαντούσε, και «επιζητώ τους θρήνους». Αλλά εκείνο είναι απόδειξη εκείνης που πραγματικά επιζητεί τη συνήθεια, ενώ αυτό εκείνης που έχασε την ελπίδα της για την επιστροφή.

Πένθιμα ἠχοῦν οἱ καμπάνες γιά τή Συμφωνία τῶν Πρεσπῶν

Πένθιμα χτύπησαν οι καμπάνες σήμερα το απόγευμα σε πολλές περιοχές της Ελλάδος με εντολή των κατά τόπους Μητροπολιτών. Πένθιμα ήχησαν οι καμπάνες σε Βέροια, Αλεξάνδρεια, Κατερίνη, Κόνιτσα, κ.α.

https://thriskeftika.blogspot.com/2019/01/blog-post_48.html

Τό κατά Θεόν πένθος ἐλευθερώνει καί ξεκουράζει τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου.

  Το κατά Θεόν πένθος φέρει παρηγορία. 

Η ημέρα που πονέσαμε περισσότερο φέρνει αντιμισθία.

Το κατά Θεόν πένθος ελευθερώνει και ξεκουράζει την ψυχή του ανθρώπου. 

Οι ψυχές μας είναι κουρασμένες, επειδή δεν κλαίμε στην προσευχή τουλάχιστον. 

Δεν μάθαμε να κλαίμε, όταν προσευχόμαστε από αίσθηση της απουσίας του Θεού. Γενικά δεν κλαίμε. 

Πένθος, εγκράτεια και σιωπή αποτελούν χαρακτηριστικά κάποιων που προόδευσαν πνευματικά. 

Ο αβάς Μωυσής, αναφερόμενος στον πνευματικό κλαυθμό, έλεγε: «Όταν κλαίης, μην υψώσης την φωνήν του στεναγμού σου» αλλά να πενθείς εσωτερικά, μυστικά [53].

 

Ο Αγ. Ιωάννης της Kλίμακος δίδει οδηγίες για το χαροποιό πένθος, που είναι απαραίτητη πνευματική εργασία για κάθε άνθρωπο. 

«Γίνου σπουδαίος ψυχή, μηδόλως σώματι τούτο εμφαίνων· μη σχήματι· μη λόγω· μη αινίγματι». (Εργάζου με ζήλο στο εσωτερικό της ψυχής σου, χωρίς να το δείχνεις καθόλου εξωτερικά· ούτε με το ύφος και τις κινήσεις, ούτε με λόγο, ούτε με κάποια νύξη). 

Ἐπιστολές παρηγορητικές: Ὅταν φεύγει ἀπό τή ζωή ὁ/ἡ σύζυγος (Ὅσιος Θεόδωρος Στουδίτης)

Επιστολή 144. Στον πατρίκιο Θεόδωρο.

Άργησα να στείλω το γράμμα, άλλα αυτό οφείλεται στο ότι αργήσαμε να ακούσουμε την απευκταία είδηση της συμφοράς που συνέβη στον δεσπότη μας.

Τι στενόχωρη αλήθεια αγγελία! Μας εγκατέλειψε η αγαπητή κυρία, αποχωρίστηκες από την καλή σύζυγο, αποκόπηκες από την επαινούμενη σάρκα, για την οποία η αγία Γραφή λέγει• «θα γίνουν οι δύο ένα σώμα».

Εφόσον λοιπόν η σάρκα είναι ομολογουμένως μία, είναι φανερό ότι ο διαχωρισμός προκαλεί τέτοια πληγή σ’ αυτούς που χωρίστηκαν, σαν αυτήν που κάνει το μαχαίρι κόβοντας τον ένα άνθρωπο σε δύο. Το κόψιμο είναι πραγματικά οδυνηρό, και το αίμα τρέχει κατά κάποιον τρόπο μπροστά στα μάτια σας, και δεν είναι δυνατόν να βάλει κανείς κατάπλασμα, ούτε επιδέσμους, όσον αφορά στην ανθρώπινη βοήθεια.

Εξάλλου αυτή που έφυγε δεν ήταν τυχαία σύζυγος, αλλά πολύ αξιέπαινη και θαυμάσια. Πρώτον βέβαια ότι είχε την ευσέβεια της πίστεως σταθερή, την αγάπη προς τον άνδρα της. περισσότερο από κάθε άλλη, την οποία απαιτεί ο ιερός Απόστολος πριν από όλα στους συζύγους. Γι’ αυτό και έκανε δεήσεις για την κεφαλή της, και προσευχές και επικλήσεις και έμενε ώρες προσηλωμένη στον Θεό, βαδίζοντας ξυπόλητη η μακαρία στις νυχτερινές πορείες, μήπως και με αυτές κάμψει την ευσπλαγχνία του Θεού.

Τι πάλι η φροντίδα της για το σπίτι, η ανατροφή των παιδιών, η περιποίηση των δούλων, το απλό της ήθος, το ανοιχτόκαρδο στους φίλους, το ενωτικό του γένους, η έλλειψη φθόνου προς τις ισότιμες, και η προς όλα σεμνοπρέπεια και κοσμιότητα, τα οποία έκανε αντί για χρυσά εμπλόκια και στολίσματα με μαργαριτάρια, και όταν έκανε εξόδους και όταν εμφανιζόταν στις βασιλικές αυλές;

Αλλ’ όμως όλα αυτά έφυγαν, και γίναμε, για να μιλήσω με πάθος, μισοπεθαμένοι και τσακισμένοι, ή καλύτερα, για να μιλήσω ψαλμικά, «σαν νυχτοπούλι που θρηνεί σε έρημο σπίτι, και σπουργίτι που έχασε τον σύντροφό του και μένει μόνο του στη στέγη», βλέποντας το σπίτι άδειο από εκείνην που το φρόντιζε, τα παιδιά μπροστά στα μάτια σας να σας περικυκλώνουν και να περικυκλώνονται, μη έχοντας που να στηρίξουν τα χέρια, από όπου θα πάρουν μητρικό χάδι, γαλουχική εμψύχωση•

το σπίτι σκοτεινό, σαν να το εγκατέλειψε ο ήλιος, κανένας δεν κελαηδεί και στα αυτιά τα δικά σου και των παιδιών και όλων των υποτακτικών, αφού είναι απούσα εκείνη, η πραγματικά καλλίφωνη, που ευχαριστούσε όσους την επισκέπτονταν με την πραγματικά μελωδική συζήτηση και υποδοχή. Όλα αυτά είναι πραγματικά θλιβερά και προκαλούν αναστεναγμούς, και όταν περιγράφονται και όταν τα σκέπτεται κανείς.

Όμως τι να κάνουμε, δέσποτα;

Πατρικαί Νουθεσίαι Γέροντος Ἐφραίμ Φιλοθεΐτου - «Περί Ἁμαρτίας, Μετανοίας, Πένθους καί Δακρύων» [Ἐπιστολή 1η - 15η]

 1) Περί Αμαρτίας, Μετανοίας, Πένθους και Δακρύων.

 

Το να πέσωμεν και να τραυματισθώμεν, τούτο έξεστι τοις ανθρώποις, εφ’ όσον και αν μία ημέρα εστίν η ζωή του ανθρώπου επί της γης, έγκειται η διάνοια αυτού επί τα πονηρά εκ γεννήσεως αυτού, αλλά το να πέσωμεν και να μείνωμεν εν τω πτώματι, τούτο ουχί ανθρώπινον.

Η μετάνοια αναδημιουργεί τον άνθρωπον, αύτη εδόθη, ίνα θεραπεύη την ψυχήν μετά το βάπτισμα, και εάν αύτη έλειπεν, σπανίως θα εσώζετο άνθρωπος. Δια τούτο η αρετή της μετανοίας δεν έχει τέλος εφ’ όσον υπάρχει πνοή ζωής εν τω ανθρώπω, διότι έξεστι και τοις τελείοις να σφάλλουν. 

Τέκνα μου, οσάκις ίδητε τον λογισμόν να σας ελέγχη δι’ αμαρτίαν τινά, αμέσως πάρετε το φάρμακον, μετανοήσατε, κλαύσατε, εξομολογηθήτε, και ιδού επανέρχεσθε εις την προτέραν και καλυτέραν κατάστασιν.

 

2) Περί Αμαρτίας, Μετανοίας, Πένθους και Δακρύων.

Ο Ιούδας ο προδότης αφιερώσας εαυτόν τω Κυρίω και μέτοχος χαρίτων γενόμενος, θαύματα συνεπετέλει μετά των λοιπών Αποστόλων και εις το τέλος εναυάγησεν. Ο ληστής έργα ασεβείας, κακοπραγίας, ανήθικα, κ.λ.π. πράξας και φωνήν ελέους κράξας, κατέπαυσεν εις τον αχείμαστον λιμένα της αιωνίου μακαριότητος. Ο λαός των Εβραίων, ο τας επαγγελίας του Θεού δεχθείς και περιούσιος και εκλεκτός και άγιος υπό Θεού κληθείς, τυφλωθείς έχασε τον Θεόν δια παντός. Τα βάρβαρα έθνη, η πόρνη κατά τα έργα, εδέξαντο το 

κήρυγμα και εκληρονόμησαν ό,τι ο Ισραήλ απώσατο, τον Θεόν. Δια τούτο μακράν η απόγνωσις και η απελπισία, όσον και εάν είμεθα αμαρτωλοί, οφείλομεν αεί προστρέχειν τω Θεώ και τους οφθαλμούς της ψυχής μας, ως δούλοι, εναποτίθεσθαι εις χείρας του Κυρίου αυτών. Ούτω προς Κύριον έστωσαν και ημών οι οφθαλμοί, ελπίζοντες αεί εις το έλεος του Κυρίου έως του οικτιρήσαι ημάς.

 

3) Περί Αμαρτίας, Μετανοίας, Πένθους και Δακρύων.

Η έκπτωσις του ανθρώπου εις την θνητότητα την σωματικήν με τα επακόλουθα της εξορίας και της απομακρύνσεως εκ του αγαθού πατρός Θεού, επροξένησαν τον νόμον της αμαρτίας, τον αντιστρατευόμενον εις τον νόμον του Θεού. Ο νόμος της αμαρτίας, ως ροπή και κλήσις και ως πονηρία, έγκειται εις τον άνθρωπον εκ νεότητος αυτού.

Λόγος στούς κεκοιμημένους (Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης)

  Όσοι θεωρούν συμφορά την αναπόφευκτη ακολουθία της ανθρώπινης φύσης μας για εκείνους που εξέρχονται από τη ζωή και πενθούν βαρύτατα γι’ αυτούς που μεταβαίνουν από το βίο αυτόν στο νοερό και ασώματο δε μου φαίνεται ότι σκέφτηκαν τι είναι η ζωή μας, αλλά παθαίνουν ό,τι και οι πολλοί, που από κάποια ανόητη συνήθεια ό,τι έχουν το αγαπούν ως καλό, ό,τι κι αν είναι. Και βέβαια όποιος προηγείται από την άλογη φύση στο λόγο και στη νόηση θα ταίριαζε να έχει σ’ αυτό μονάχα ροπή, που παρουσιάζεται στην κρίση του λόγου καλό και προτιμητό και να μην προτιμά οπωσδήποτε αυτό που τους φαίνεται από κάποια συνήθεια και άκριτη προσκόλληση ευχάριστο και επιθυμητό. Γι’ αυτό μου φαίνεται ότι είναι σωστό με κάποια επινόηση, αφού τους απομακρύνω από τη διάθεσή τους προς τη συνήθεια, να τους μεταφέρω όσο είναι δυνατό στην καλύτερη και πρέπουσα στους λογικούς σκέψη. Γιατί έτσι θα εξοριστεί από την ανθρώπινη ζωή η ανοησία γύρω από τα πάθη που επιδεικνύουν οι πολλοί. Και θα μπορούσε να γίνει η ανάλυσή μας σύμφωνη με το θέμα που μας απασχολεί, αν εξεταστεί πρώτα τι είναι το αληθινά αγαθό, θεωρήσομε έπειτα το ιδιαίτερο γνώρισμα της ασώματης ζωής, και εκτός από αυτά, αν αντιπαραβληθούν με όσα έχομε αυτά που μένουν να ελπίζομε. Έτσι θα προχωρήσει η θεωρία προς το στόχο του λόγου μας, ώστε να μετατεθεί η διάνοια των πολλών από το συνηθισμένο στο αγαθό. Επειδή σ’ όλους τους ανθρώπους υπάρχει μια έμφυτη σχέση με το καλό και προς αυτό κινείται κάθε προαίρεση, προτάσσοντας το στόχο του καλού σε όλη την προσπάθεια της ζωής, γι’ αυτό η ακρισία αναφορικά με το πράγματι καλό προκαλεί συνήθως τα περισσότερα αμαρτήματα. Αν ήταν πρόδηλο σε όλους το αληθινά αγαθό, δε θ’ αστοχούσαμε ποτέ σ’ εκείνο που η φύση του είναι η αγαθότητα ούτε θα συμβιβαζόμαστε εκούσια στη δοκιμή των κακών, αν δεν είχαν τα πράγματα την επίχρωση μιας απατηλής φαντασίας του καλού. Ας κατανοήσομε λοιπόν στο λόγο μας τούτο πρώτο, ποιο είναι το αληθινά αγαθό, ώστε από πλάνη σ’ αυτό να μην επιδιώξομε κάποτε το χειρότερο στη θέση του καλού. Πρέπει λοιπόν, νομίζω, να βάλομε σαν προϋπόθεση του λόγου μας κάποιον ορισμό και χαρακτήρα του θέματός μας, που θα επιτρέψει να γίνει η κατανόηση του καλού χωρίς λάθος. Ποιός είναι λοιπόν ο χαρακτήρας της αληθινής αγαθότητας;

Ἡ καθαρή καρδιά δέν γίνεται ἀπό μία ἀρετή ἀλλά ὅταν ὅλες μαζί ἀποτελέσουν μία καί πάντα μέ τήν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Όσίου Συμεών, του Νέου Θεολόγου 

62. Όποιος είναι κίβδηλος (ψεύτικος) λόγω υποκρισίας 

 ή επίμεμπτος (αξιοκατάκριτος) για τα έργα του, 

 ή ραγισμένος από κάποιο πάθος!!!

ή κάπως ελλιπής από αμέλεια σε κάτι, 

αυτός δεν συμπεριλαμβάνεται στους ακέραιους κρίκους αλλά απορρίπτεται ως άχρηστος και αδόκιμος. 

Γιατί αυτός μπορεί να γίνει αιτία σε καιρό εντάσεως να σπάσει η συνοχή της αλυσίδας
και να προξενήσει διαίρεση στα αδιαίρετα και λύπες και στα δύο μέρη:
α) λύπη σ' όσους έχουν προχωρήσει για κείνους που έμειναν πίσω 

β)πόνο σ΄αυτούς που έμειναν πίσω  για το χωρισμό τους από αυτούς που προχωρούν. 

Μόνο μέ τό Πνευματικό Πένθος ὁ νοῦς γίνεται ἱκανός νά ἑνωθεῖ μέ τήν καρδιά γιά νά θεραπευτεῖ ὅλο τό Εἶναι μας.

Μόνη της η προσευχή δεν επαρκεί για τον εξαγνισμό της ψυχής (από τα πάθη). Αυτό που συντρίβει πραγματικά όλα τα πάθη και θεραπεύει τις δυνάμεις της υπάρξεώς μας είναι το πνευματικό πένθος. 

Όταν ο άνθρωπος πενθεί οικοιοθελώς, επικαλούμενος τη Χάρη του Θεού, ο νους και η καρδιά του ενοποιούνται. Όλο το είναι του ενοποιείται και είναι σε θέση τώρα να συμμορφωθεί προς τις εντολές του Χριστού. 

Για παράδειγμα αυτός που πενθεί καθίσταται ικανός να αγαπήσει καθώς το πνευματικό πένθος είναι η ανταπόκριση της δικής μας αγάπης, στο άγγιγμα της θεϊκής αγάπης.

Ἑρμηνεία τῶν Μακαρισμῶν ἀπό τόν Γέροντα Ἀθανάσιο Μυτιληναῖο. Μακαρισμός δεύτερος (Μέρος B΄)

  Εἶ­ναι λοι­πόν μί­α λύ­πη, ἡ κατά Θεόν, πού γρή­γο­ρα ὁ­δη­γεῖ στή χα­ρά. Ἔ­τσι εἶ­ναι καί ὁ πνευ­μα­τι­κός το­κε­τός, πού ἰ­δι­αι­τέ­ρως μά­λι­στα ἀ­να­λύ­ε­ται ἀ­πό τούς Πα­τέ­ρες τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας. Μιά πο­λύ-πο­λύ ὡ­ραί­α ἀ­νά­λυ­ση κά­νει ὁ ἅ­γιος Νι­κό­δη­μος ὁ Ἁ­γι­ο­ρεί­της στό Ἑ­ορ­το­δρό­μιο· ἀλλά καί στήν Ἁ­γί­α Γρα­φή ἀναφέρεται ἀ­πό τήν ὠ­δή τοῦ Ἡ­σα­ΐ­ου ὡς ἑξῆς:

«Διὰ τὸν φό­βον σου, Κύ­ρι­ε, ἐν γα­στρὶ ἐ­λά­βο­μεν καὶ ὠ­δι­νή­σα­μεν καὶ ἐ­τέ­κο­μεν· πνεῦ­μα σω­τη­ρί­ας σου ἐ­ποι­ή­σα­μεν ἐ­πὶ τῆς γῆς»^[1]. Δη­λα­δή: Πή­ρα­με τόν φό­βο τοῦ Θε­οῦ, τόν βά­λα­με μέ­σα μας , σάν σπέρ­μα , κοι­λο­πο­νή­σα­με –ὠ­δι­νή­σα­με εἶναι οἱ ὠ­δί­νες τοῦ το­κε­τοῦ, οἱ πόνοι πού ἔ­χει ἡ γυ­ναί­κα ὅταν πλησιάζει ἡ ὥρα νά γεν­νή­σει– καί γεν­νή­σα­με πνεῦ­μα σω­τη­ρί­ας.