Πρός τήν αἰωνιότητα (τελευταῖο)

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Η΄

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ

Ὁ λευκασμένος Γέροντας τῆς Βαρνάκοβας, ὁ ἅγιος ἀσκητής καί κοινοβιάρχης Ἀρσένιος, καθώς ἦταν φορτωμένος ἁγιωσύνη μέσα στήν τελευταία δεκαετία τῆς ζωῆς του, ἡ ὁποία ἦταν καί ἡ πρώτη τοῦ δωδεκάτου αἰῶνα, ἑτοίμαζε τά φτερά τῆς ψυχῆς του γιά τό πέταγμα πρός τήν αἰωνιότητα· πρός τόν Ἠγαπημένο Κύριό του, τό Σωτῆρα Χριστό, πού γιά τήν ἀγάπη Του ἔζησε αὐτή τήν ὄμορφη, ἀλλά καί ἡρωϊκή μέσα στήν αὐταπάρνησή της, ζωή.

Μεσουράνημα.(β΄μέρος)

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ΄

ΜΕΣΟΥΡΑΝΗΜΑ

Τό μεσουράνημα ὅμως τῆς Βαρνάκοβας ἦταν κυρίως πνευματικῆς φύσεως.

Ἡ Μοναστική ἀδελφότης αὐξήθηκε ὡς πρός τά μέλη της. Νέα πνευματικά ἀναστήματα ἐπρόβαλαν, χωρίς ὅμως νά φθάσουν νά ἐπισκιάσουν τή λάμψη τοῦ ἁγίου Ἱδρυτοῦ τῆς Μονῆς.

Ἀκόμη σπουδαιότερο ὅμως ἦταν τό γεγονός πώς ἡ Χάρις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ὑπερχείλισε στό Ἱερό Προσκύνημα, πού ἐξελίχθηκε σέ ἀληθινή “κολυμβήθρα τοῦ Σιλωάμ” γιά ὅλο τό Ἑλλαδικό Βυζάντιο. Ἔγινε πασίγνωστο Προσκύνημα, διότι ἡ Παναγία Δέσποινα τῆς Βαρνάκοβας, ἦταν Πηγή “ἀενάου ροῆς” Θείου ἐλέους γιά τό Γένος τῶν Ὀρθοδόξων Ἑλλήνων.

Οἱ πλησιέστεροι πρός τήν Ἱ. Μονή Βυζαντινοί οἰκισμοί, ὡς σταθμοί ἀναπαύσεως καί ἀνεφοδιασμοῦ, ἐξυπηρετοῦσαν πρόθυμα τούς ταξιδιῶτες προσκυνητές πού κατευθύνονταν πρός τήν αὐτοκρατορική Μονή τῆς Βαρνάκοβας.

Μεσουράνημα. (α΄μέρος)

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζ΄

ΜΕΣΟΥΡΑΝΗΜΑ

Ὅταν ἀνέβηκε στό θρόνο τοῦ Βυζαντίου τό 1081 ὁ εὐσεβέστατος καί γενναιότατος Βασιλεύς Ἀλέξιος Α΄ ὁ Κομνηνός (1081 – 1118), ἡ ἀνοδική πορεία τῆς Βαρνάκοβας ἔφθασε στό ἀποκορύφωμα.

Συγκεκριμένα, μεταξύ τῶν ἐτῶν 1084 – 1111 ὁ ἀρχικός ναός αὐτῆς συμπληρώθηκε καί ζωγραφήθηκε. Πλήν τούτου, ὁ Αὐτοκράτωρ Ἀλέξιος δώρησε σ᾿ αὐτήν καί ἀρκετά κτήματα.

Ἀφοῦ ἡ μαθητεία εἰς τήν “πενίαν” ὁλοκληρώθηκε, ὁ Κύριος ἄρχισε νά στέλνη τίς εὐλογίες Του στήν πρώτη Μοναστική Ἀδελφότητα τῆς Βαρνάκοβας.

Ὄχι ὅτι ἔπαψε νά εἶναι λιτή ἡ ζωή τοῦ Ὁσίου καί τῶν Μοναχῶν του (στό διάστημα αὐτῆς τῆς ἑπταετίας σχεδόν ὅλοι ἐπῆραν τό Μοναχικό Σχῆμα καί ὁ ἐναρετώτερος καί τήν ἱερωσύνη). Ἔπρεπε ὅμως ὅλα νά αὐξηθοῦν καί νά φτάσουν στήν ὁλοκλήρωση πρός δόξαν Θεοῦ.

Τό πρῶτο κοινόβιο: "Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος ὁ Βαρνακοβίτης"

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΣΤ΄

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΟΙΝΟΒΙΟ

Λίγο πρίν φθάσει ὁ Χειμῶνας τοῦ 1079, ἑτοιμάστηκαν καί τά πρῶτα λιτά κελλιά, ἀντικρυστά στήν ἐκκλησία κατά τόν νοτιά.

Κατάφεραν καί ἄνοιξαν καί μία μικρή κατ᾿ ἀρχάς στέρνα βορειοδυτικά τῆς ἐκκλησιᾶς γιά νά μαζεύουν τά νερά τῆς βροχῆς. Ἔκαναν προμήθειες καί γιά τά ξύλα τοῦ Χειμῶνα καί τά πρῶτα χιόνια τούς βρῆκαν ἕτοιμους γιά τή χειμωνιάτικη ζωή.

Τό πρῶτο αὐτό Κοινόβιο τῆς Βαρνάκοβας, ἐπειδή εἶχε ὀλιγάριθμα σχετικά μέλη, εἶχε τή μορφή μιᾶς μικρῆς εὐτυχισμένης πνευματικῆς οἰκογένειας.

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος “ὡς ὄρνις ἐπισυνάγουσα τά νοσσία ἑαυτῆς”, συγκέντρωσε κάτω ἀπό τίς φτεροῦγες τῆς ἀγάπης του τούς φιλόθεους νέους. Παρ᾿ ὅλο πού στό ξεκίνημά του ἦταν ἀσκητής, μέ τή φώτιση τοῦ Κυρίου ἀνεδείχθη ἰδανικός Κοινοβιάρχης καί ἡγούμενος.

Διέθετε διάκριση, ὑπομονή, μακροθυμία καί στοργή. Δέν τούς ἐπέβαλε τίποτε. Ὅλα τούς τά ἐνέπνεε.

Ὅταν κοιτοῦσε τόν φράχτη, τό βλέμμα του μέσα εἶχε κάτι ἀπό τό σιωπηλό παράπονο τοῦ Χριστοῦ καί ἡ συντριβή ἐρχόταν ἄμεσα καί καίρια στόν ἔνοχο.

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε΄

ΙΕΡΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

Ἡ ὄγδοη δεκαετία τοῦ 11ου αἰῶνος πήγαινε κατά τή δύση της. Ἦταν τό ἔτος 1077μΧ.

Μέσα στίς σειρές τῆς κτητορικῆς ἐπιγραφῆς κρύβονται πολλά ἐπί μέρους γεγονότα καί ὁ πολύπλευρος ἀγῶνας πού ἔγινε ἀπ᾿ τόν Ὅσιο Ἀρσένιο καί τούς μαθητές του γιά νά ἀνεγερθῆ ἡ χαριτωμένη ἀθάνατη Ἐκκλησία τῆς Παναγίας τῆς Βαρνάκοβας.

Ἀθάνατη κατά πνευματική ὑφή, γιατί κι ἄν σάν κτίριο ὑπέστη τοῦ χρόνου τή φθορά καί καταστροφές ἀπό βαρβάρους, ἡ πνευματική της ὀντότης στό χῶρο τῆς Ὀρθοδοξίας σάν θησαυροφυλάκιο Χάριτος παρέμεινε ἐπό αἰῶνες... Κι αὐτό, μέ τήν ἀδιάκοπη ἐπιχορήγση οὐρανίων δωρεῶν ἐκ μέρους τῆς Θεομήτορος.

Τήν ἐποχή ἐκείνη τό Βυζάντιο ζοῦσε μιά δύσκολη περίοδο ἐσωτερικῶν καί ἐξωτερικῶν ταραχῶν. Βασίλευε τότε ὁ Μιχαήλ Ζ΄.

Προσανατολισμοί.Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος ὁ Βαρνακοβίτης

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΒΑΡΝΑΚΟΒΙΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ΄

ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ

Ὁ ἅγιος Ἀρσένιος ἔτρεφε “ ἐκ νεότητος” μία ἀπροσμέτρητη ἱερή ἀγάπη πρός τήν Θεομήτορα, τήν Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου του.

Ἐκεῖνον Τόν λάτρευε “ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς, καρδίας, διανοίας καί ἰσχύος”. Ἐκείνη Τήν ἀγαποῦσε μέ μία ἀγάπη υἱκή, γεμάτη ἀφοσίωση καί εὐγνωμοσύνη.

Μαζί Της πέρασε τά ἡρωϊκά ἀσκητικά του χρόνια. Μπροστά στήν εἰκόνα Της ἄναβε ἀκοίμητη κανδήλα, εἴτε ἡμέρα ἦταν, εἴτε νύχτα. Ἐκείνη ἔβαζε μεσίτρια πρός τόν Κύριον γιά ἐπιχορήγηση Χάριτος στίς δύσκολες ὦρες τῆς πάλης του “πρός τάς ἀρχάς, πρός τάς ἐξουσίας, πρός τούς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου”. Σ᾿ Ἐκείνη ἄνοιγε τήν ψυχή του καί τῆς ἐμπιστευόταν τούς ἱερούς πόθους του. Ὅταν δέ ὑπῆρχε σωματικός ἤ ψυχικός πόνος, ζητοῦσε τή συμπαράσταση καί βοήθειά Της. Καί εἶναι ἀλήθεια πώς ποτέ δέν τόν ἐγκατέλειψε ἀβοήθητο ἡ Θεοτόκος τόν Ἀρσένιο. Τόν περιέβαλλε μέ τήν ὑπερκόσμια προστασία Της, τόν θεράπευε ὅταν ἦταν ἄρρωστος – κι αὐτό τά τελευταῖα χρόνια συνέβαινε συχνά, γιατί ἡ ὑγρασία τῆς σπηλιᾶς ὑπέσκαπτε τήν ὑγεία του.

Καρποί χάριτος.Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος ὁ Βαρνακοβίτης

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ΄

ΚΑΡΠΟΙ ΧΑΡΙΤΟΣ

Ἀπό τόν καιρό πού ὁ Ἀρσένιος ἄρχισε τόν ὡραῖο ἀγῶνα του, πέρασαν ἀρκετά χρόνια. Ἄλλαξαν οἱ καιροί, μαζί καί οἱ βασιλιάδες κι οἱ τρανοί. Γέροντες ἔφυγαν γιά τήν αἰωνιότητα, βρέφη ἔγιναν ἔφηβοι καί νέοι μεσοκαιρίτες⁵.

Ὁ Ἀρσένιος, ὥριμος πιά σέ ὅλα, φορτωμένος ἁγιωσύνη, Πνεῦμα Θεοῦ, πνευματικές ἐμπειρίες ἀνεξάληπτες, πού βγῆκαν ἀπό τήν πολυχρόνια καί πολύπλευρη ἄσκηση, ἦταν πλέον ἕνας φτασμένος Γέροντας, ἱκανός νά βοηθήση ἄλλες ψυχές. Ὁ ἴδιος βέβαια, δέν τὄχε συνειδητοποιήσει, ζώντας μέσα στήν “ἀγνωσία” τῆς προσωπικῆς του ἀξίας, μέσα στόν ὡραῖο κόσμο τῆς γνήσιας ταπεινοφροσύνης του.

Ὁ Βιγλάτορας τοῦ Θεοῦ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄

Ο ΒΙΓΛΑΤΟΡΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Στό πρός ἀνατολάς τοῦ Δάφνου ποταμοῦ βουνό, ἐκεῖ ἀκριβῶς στή μυστική σπηλιά, στήθηκε βίγλα⁷ μέ ἀκοίμητο Βιγλάτορα⁸ τόν θεῖο Ἀρσένιο. Κι αὐτό γιά νά περιπολεύη μέ τό πνευματικό του περισκόπιο τά ἐπουράνια καί μέ τίς θερμές προσευχές του πρός τόν Σωτῆρα τοῦ κόσμου, τόν Χριστό, νά σκεπάζη τόν τόπο του κι ὁλάκερο τόν κόσμο.

Μετά ἀπό συζήτηση βαθειά καί καρδιακή μέ τόν Πνευματικό του, εὐδόκησε ἐκεῖνος, γνωρίζοντας τή μυστική δύναμη τῆς ψυχῆς του, νά δώση τήν εὐλογία του γιά μόνιμη ἐγκατάσταση στήν ἀγαπημένη του σπηλιά.

Κι ὄχι μόνο ἔδωσε τήν εὐλογία του, ἀλλά ἕνα Φθινοπωρινό σούρουπο πού ἀνατρίχιαζε τό πυρόξανθο δάσος ἀπό τό βουνίσιο ἀγέρα, ἀνέβηκε στό βουνό κρυφά, μαζί μέ τόν πνευματικό του γυιό, γιά νά τόν ἐγκαταστήση στήν πολυπόθητη πνευματική παλαίστρα του.

Ὁ Ὅσιος Ἀρσένιος ὁ Βαρνακοβίτης.Τό ξεκίνημα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄

Τό ξεκίνημα

Μέσα τοῦ 11ου αἰῶνος... Τό Βυζάντιο βρισκόταν ἀκόμη στήν ἀκμή του. Μέ τήν αἴγλη τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανικοῦ πολιτισμοῦ του συγκέντρωνε βλέμματα θαυμασμοῦ ἀπ᾿ ὅλους τούς λαούς τῆς γῆς, ἀλλά καί φθόνου. “Τό Κράτος τοῦ Θεοῦ ἐπί τῆς γῆς”, ὅπως ὀνομάστηκε, εἶχε ἀκόμη τή Χάρι τοῦ Χριστοῦ μαζί του καί πορευόταν τήν ἱστορική πορεία του.

Τό Βυζάντιο εἶχε πολλά γιά νά καυχηθῆ: τόν κοινωνικό βίο του θεμελιωμένο ἐπάνω στίς φιλάνθρωπες ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, τίς Τέχνες καί τίς Ἐπιστῆμες του, πού ἦταν καρποί τῆς δικῆς του φωτισμένης διανόησης, τίς πολεμικές δόξες του, τήν παγκόσμια προβολή του. Ὅμως, γιά τίποτε ἀπό αὐτά δέν ἐκαυχῶντο οἱ Βυζαντινοί τόσο, ὅσο γιά τήν Ὀρθόδοξη Πίστη τους!