«Ἄν ὑπάρχουμε σήμερα σάν ἑλληνική φυλή, εἶναι γιατί κρατηθήκαμε ἀπό τό ἄμφιο τῆς θρησκείας μας ὅλα αὐτά τά χρόνια…»

«Ἄν ὑπάρχουμε σήμερα σάν ἑλληνική φυλή, εἶναι γιατί κρατηθήκαμε ἀπό τό ἄμφιο τῆς θρησκείας μας ὅλα αὐτά τά χρόνια… Ἡ Ἐθνική μας ὑπόσταση εἶναι ζυμωμένη μέ τήν Ὀρθοδοξία. Σάν ἔπεσε τό Βυζάντιο, ἡ Ἐκκλησία ἀντικατέστησε τόν τσακισμένο κρατικό μηχανισμό σάν ὑποκατάστατος μηχανισμός τῆς ἐθνικῆς ἑνότητας. Τά σύμβολα τῆς αὐτοκρατορίας τά κράτησε ἡ Ἐκκλησία καί τά διατήρησε μέσα στούς μαύρους αἰῶνες τῆς σκλαβιᾶς. Καί μέσα σ’ αὐτούς τούς φοβερούς αἰῶνες αὐτή στάθηκε τό πνευματικό καί ἐθνικό κέντρο τῆς μαρτυρικῆς φυλῆς… Καί σωστά τὄκανε, πώς σέ κρίσιμες ὧρες τό ράσο στάθηκε ἡ ἐθνική σημαία τῆς Ἑλλάδας στά χρόνια τῆς σκλαβιᾶς».

~Στρατής Μυριβήλης~

Στις 30 Ιουνίου του 1890, γεννήθηκε στη Σκαμνιά της Λέσβου ο Στρατής Μυριβήλης, φιλολογικό ψευδώνυμο του Ευστράτιου Σταματόπουλου, μια από τις πιο ισχυρές και χαρακτηριστικές φωνές της νεοελληνικής πεζογραφίας. Μια μορφή που δεν έγραψε από απόσταση, αλλά μέσα από τη φωτιά της ιστορίας.

Ο Στρατής Μυριβήλης έζησε τον ελληνικό 20ο αιώνα περνώντας κυριολεκτικά δια πυρός και σιδήρου. Στα χαρακώματα των Βαλκανικών Πολέμων, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη Μικρασιατική Εκστρατεία, δεν στάθηκε απλός παρατηρητής. Στάθηκε παρών και από αυτή την παρουσία γεννήθηκε η γραφή του σκληρή, καθαρή, ανελέητη απέναντι στην ψευδαίσθηση της δόξας.