Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως:«Ἡ δύναμις τοῦ Τιμίου Σταυροῦ» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ[:Ιω. 3, 13-17]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Στομίου Λαρίσης στις 11-9-1994]

[Β305]

Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, κατά προοδευτικόν τρόπον, μας εισάγει εις την εορτήν της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, έτσι που δημιουργείται ένας εορταστικός κύκλος, ώστε την κυρία εορτή, 14 Σεπτεμβρίου, να πλαισιώνουν δύο Κυριακές. Η μία προ της Υψώσεως -η σημερινή- και η άλλη μετά την Ύψωσιν. Σε αυτές τις δύο Κυριακές, υπάρχουν ανάλογα ευαγγελικά αναγνώσματα, σταυρώσιμα, ώστε η μεν πρώτη Κυριακή είναι προφωνήσιμος της εορτής ( προ- φωνή), η δε δευτέρα Κυριακή είναι ο απόηχος της εορτής.

Ακόμη, μεταξύ της εορτής της Μεταμορφώσεως, 6 Αυγούστου και της Υψώσεως, 14 Σεπτεμβρίου μεσολαβούν 40 ημέρες. Συμπεριλαμβανομένων των δύο ημερών της 6ης και της 14ης. Επειδή η Μεταμόρφωσις συνέβη ολίγον προ του Πάθους, όπως μας λέγουν οι Ιεροί Ευαγγελισταί, όμως κάπου τον Φεβρουάριο· διότι τον Μάρτιον έγινε η Σταύρωσις του Χριστού. Συνεπώς ολίγον προ του Πάθους πρέπει να ήταν ίσως κάπου τέλη Φεβρουαρίου. Κάπου εκεί. Η Εκκλησία μας όμως, για να προβάλει άλλη μία φορά τον Τίμιον Σταυρόν, εκτός από την Μεγάλη Παρασκευή, αφού μάλιστα, την ημέρα της Υψώσεως, στις 14 του μηνός, είναι μεγαλοπαρασκευάτικη. Αναφέρεται ακριβώς σε ευαγγελική περικοπή που διαβάζομε και την Μεγάλη Παρασκευή. Με σκοπό η Εκκλησία μας πάντοτε να δημιουργήσει μία νέα Μεγάλη Παρασκευή. Γι'αυτό είναι και η ημέρα εκείνη ημέρα νηστείας. 14 Σεπτεμβρίου έχομε νηστεία. Εκτός αν συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή, που έχομε κατάλυση μόνον ελαίου.

Αλλά γιατί αυτή η προβολή που επιθυμεί τόσο η Εκκλησία; Διότι η παρουσία του Τιμίου Σταυρού δίδει όλο το νόημα του Χριστιανισμού. Ο Σταυρός είναι η προβολή της αγάπης του Θεού, αλλά και η προβολή της θυσίας του ανθρώπου χάριν του Θεού. Θα το δούμε στη συνέχεια.

Αλλά ας δούμε, έτσι, τα πράγματα, να τα βάλομε στη σειρά, πώς κατ’ αρχάς προτυπώνονται όλα αυτά, σε σχέση με τον Τίμιο Σταυρό, ακόμη και από αυτήν την Παλαιά Διαθήκη. Το σύμβολον του Τιμίου Σταυρού, σαν σύμβολον αγάπης του Θεού και σωτηρίας του ανθρώπου, υπάρχει – θα το δούμε - σε πλείστα όσα σημεία, πλείστα-πλείστα, αναρίθμητα, επιτρέψατέ μου να το πω και κυριολεκτώ, σημεία της Παλαιάς Διαθήκης. Και η πιο μικρή κίνησις που γίνεται στην Παλαιά Διαθήκη προτυπώνει τον Τίμιον Σταυρόν.

Αλλά θα αναφέρομε μόνον, χάριν της συντομίας, τρία σημεία. Ο λαός του Θεού, ένα πρώτο σημείο, πέρασε την Ερυθρά Θάλασσα και σώθηκε με δύο μόνον κινήσεις της ράβδου του Μωυσέως, που απετέλεσαν σταυρό. Διότι εκτύπησε την Ερυθρά Θάλασσα κάθετα, έγινε ξηρά, επέρασαν και κατ’ εντολή του Θεού, εκτύπησε με το ραβδί του πάντοτε εκείνο που επετέλεσε και τις δέκα πληγές εις την Αίγυπτον, ξανακτύπησε την Ερυθρά Θάλασσα οριζόντια και έκλεισε η θάλασσα. Συνεπώς εκεί επετελέσθη το σημείον του Τιμίου Σταυρού. Γι'αυτό οι ιεροί υμνογράφοι λένε στον πρώτον ειρμόν, στον ειρμόν της πρώτης ωδής: «Σταυρὸν χαράξας Μωσῆς…». Πώς εχάραξε τον σταυρόν ο Μωυσής; Μ΄ αυτόν τον τρόπον που σας είπα. Χτύπημα έτσι, χτύπημα έτσι(Ι — = ✚).

Ακόμη, για να αντιμετωπισθούν οι πρώτοι πολεμήσαντες τον λαό του Θεού, που ήσαν οι Αμαληκίται, οι πρώτοι που επολέμησαν τους Εβραίους εις την έρημον, έπρεπε, κατ’ εντολήν του Θεού, όλη μέρα που εγίνετο η μάχη των Ισραηλιτών με τους Αμαληκίτας, ο Μωυσής να είχε απλωμένα τα χέρια του σε τύπο σταυρού. Όλη μέρα έπρεπε να είναι έτσι. Ανέβηκαν επάνω σε ένα βουνό, στην κορυφή κι εκεί έπρεπε να έχει ο Μωυσής διαρκώς τα χέρια του έτσι! Επειδή, όμως, ήτο ηλικιωμένος - α, σημειώσατε ότι όταν κατέβαζε τα χέρια του ο Μωυσής, τότε νικούσαν οι Αμαληκίται. Κι όταν ανέβαζε τα χέρια του ο Μωυσής, τότε νικούσαν οι Ισραηλίται. Επειδή όμως, σας είπα, ήταν ηλικιωμένος άνθρωπος, είχε δε μαζί του δύο συνοδούς, τον αδερφό του τον Ααρών και τον Ωρ, αυτοί τότε ήσαν κάτω από τα χέρια του και ο μεν ένας κρατούσε το ένα του χέρι - διότι και εμείς και νεότεροι να είμαστε και υγιείς να είμαστε, μία ολόκληρη ημέρα να έχομε τα χέρια μας εκεί απλωμένα, δεν μπορούμε, αδύνατον- και του κρατούσε ο Ααρών το ένα του χέρι και ο Ωρ το άλλο του χέρι. Και έτσι όταν έκλεισε η ημέρα, έδυσε ο ήλιος, οι Ισραηλίται ήσαν νικηταί εις τον πόλεμον αυτόν. Πώς ενίκησαν; Ενίκησαν με την άκτιστον ενέργειαν του Τιμίου Σταυρού. Προσέξτε τι είπα. Την άκτιστον ενέργειαν. Ενέργεια που είναι άκτιστος. Δεν αποτελεί, δηλαδή, δημιούργημα. Όλες οι ενέργειες οι άκτιστες απορρέουν από τον αιώνιον Θεόν. Λοιπόν, δυνάμει αυτής της ακτίστου ενεργείας του Τιμίου Σταυρού, προ του ιστορικού Σταυρού, που στήθηκε εις τον Γολγοθά, ενήργει αυτή η ενέργεια, γι΄αυτό και ενίκησαν οι Ισραηλίται. Και ό,τι άλλο συνέβη εκεί εις την Παλαιάν Διαθήκην, στον χώρο της Παλαιάς Διαθήκης.

Είναι, όμως, αξιοπαρατήρητον το εξής. Τουλάχιστον κατά την ελληνικήν μετάφρασιν, το όνομα «Ααρών» αρχίζει από Α. Το όνομα «Ωρ», αρχίζει με Ω. Ο Μωυσής είναι τύπος του Ιησού Χριστού. Όταν, μάλιστα, λέγει εκείνη την περίφημη προφητεία του περί Μεσσίου -είναι στο «Δευτερονόμιο» ότι «θα έλθει κάποιος – ο Μεσσίας- που θα είναι σαν κι εμένα» - δηλαδή τι «σαν κι εμένα;». Θα είναι νομοθέτης. Αυτό εννοεί «σαν κι εμένα». Αλλά δεν συγκρίνεται φυσικά το πρωτότυπον με την εικόνα. Αλλά αναφέρεται ειδικά εις το θέμα του ότι θα είναι νομοθέτης. Και αυτός Ποιος θα είναι; «Εκείνος που θα αντείπει», λέει, «εις αυτόν, θα χαθεί». Θα χαθεί! Είναι, λοιπόν, ο Μωυσής τύπος του Ιησού Χριστού, στο μέσον και έχει τους δύο, Ααρών (Α) και Ωρ (Ω). Ααα, βρήκαμε την ταυτότητα Ποιος θα είναι Εκείνος που θα έρθει. Ο Α και ο Ω, η αρχή και το τέλος. Ο Χριστός το είπε: «Ἐγώ εἰμι τὸ Α καὶ τὸ Ω, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος». Βλέπετε, παρακαλώ, συμφωνία της Γραφής; Και να υπάρχουν… πόσο; Μες στην εποχή του Χριστού αυτά πέρασαν …1500 χρόνια! Είναι καταπληκτικό!

Και ένα τρίτο σημείο να σας πω. Στο 21ο κεφάλαιο των «Ἀριθμῶν» - είναι βιβλίον της Πεντατεύχου στην Παλαιά Διαθήκην- διαβάζομε ότι όταν οι Εβραίοι οδοιπορούσαν στην έρημο, κάποια μέρα εγόγγυσαν κατά του Θεού και του Μωυσέως, διότι… λέει, το «μάννα» δεν τους άρεσε. Δεν είχαν δίκαιο όμως. Δεν είναι της ώρας να σας πω τι ήταν αυτό το «μάννα». Και το ονόμασαν το μάννα «διάκενον ἄρτον»! Κούφιο ψωμί! Τιποτένιο, άχρηστο! «Καὶ τότε ἐθυμώθη Κύριος ὀργῇ». «Με οργή ο Κύριος εθυμώθη», δια την αχαριστίαν αυτού του λαού. Και για να τον τιμωρήσει, απέστειλε -όλοι το ξέρομε αυτό- εκείνα τα φαρμακερά φίδια, τις οχιές, εις την έρημον και όποιον εδάγκωναν, σε λίγη ώρα πέθαινε.

Όμως ο Θεός πάντοτε οικονομεί, όταν κάνει μία κίνηση ιστορική. Να βάλει και άλλα στοιχεία στην κίνηση αυτή, ώστε η κίνησις να είναι πολυσήμαντος. Τότε ο λαός εβόησε. Μετενόησε και ζήτησε το έλεος του Θεού. Πέθαιναν συνέχεια. Και τότε λέει ο Θεός στον Μωυσή: «Φτιάξε ένα κοντάρι…» - το κοντάρι αυτό δεν αναφέρεται μεν ρητώς εις το βιβλίο των «Ἀριθμῶν», αλλά από άλλα σημεία γνωρίζομε ότι ήταν τύπος σταυρού. Γιατί έπρεπε εκεί να στερεωθεί ένα χάλκινο φίδι. Πώς θα εστερεώνετο; Παρά μόνο εάν στο κοντάρι υπήρχε κάτι που μπορούσε εκεί να στερεωθεί. Και όχι μονον ευθύγραμμο το κοντάρι. Συνεπώς σταυρός. Κι επάνω εκεί το χάλκινο φίδι· το οποίο χάλκινο φίδι δεν είχε δηλητήριο. Λέει λοιπόν: «Όποιος δαγκωθεί από φίδι», λέει ο Θεός, «και κοιτάξει – διότι ήταν στο μέσον του στρατοπέδου, ώστε να είναι ορατό το κοντάρι και το φίδι από πολύ μακριά, σε όλο το μήκος και πλάτος του στρατοπέδου, δύο εκατομμύρια λαός ήταν- να βλέπουν και τότε βλέποντας εκεί να μην πεθαίνουν». Τι σημασία έχουν αυτά;

Πάρα πολλή μεγάλη σημασία, αγαπητοί μου, αλλά δεν θα μείνομε παρά μόνον ότι εδώ προοιμιάζεται η Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού. Χίλια πεντακόσια χρόνια μετά από το περιστατικό αυτό, ο Κύριος, συζητώντας με τον Νικόδημον για την απολύτρωση του ανθρώπου –ήταν νομοδιδάσκαλος ο Νικόδημος- του είπε: «Καὶ καθὼς Μωϋσῆς – αυτό που ακούσαμε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή- ὕψωσε τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ (:όπως ο Μωυσής ύψωσε, ψηλά, το φίδι στην έρημο, το χάλκινο φίδι), οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου (: έτσι πρέπει να υψωθεί ο Υιός του ανθρώπου) -Δηλαδή εκείνο το χάλκινο, ακίνδυνο συνεπώς φίδι, τι προετύπωνε; Προετύπωνε Τον Ιησούν Χριστόν- «ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον (:ώστε εκείνος που βλέπει εις τον Σταυρόν τον Υιόν του Θεού και πιστεύει Ποιος είναι Αυτός που είναι στον Σταυρόν, να μην χάνεται, αλλά να έχει αιώνιον ζωή)». Η εικόνα και το πρωτότυπον.

Τι βλέπομε; Τι βλέπομε; Όντως την άκτιστον ενέργειαν του Τιμίου Σταυρού να ενεργεί στον λαό για την σωτηρία του - κι αυτό δείγμα αγάπης του Θεού. Γι'αυτό λέγει και ο Ιωάννης στη σημερινή, πάλι, ευαγγελική περικοπή: «Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον (:Τόσο αγάπησε ο Θεός τον κόσμον), ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων –Προσέξτε: «ὁ πιστεύων». Προσέξτε: «ὁ πιστεύων»! - εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» . Όπως και οι Εβραίοι, αν έλεγαν: «Τι κουταμάρες είναι αυτά τα πράγματα, τι θα πει… ‘’με δάγκωσε το φίδι και να κοιτάξω τώρα εκεί πέρα να γίνω καλά και να μην πεθάνω’’» - απιστία- εάν κάποιος το έλεγε, θα πέθαινε από το δάγκωμα του φιδιού. Εάν έλεγε πιστεύοντας: «Το είπε ο Θεός», δεν θα πέθαινε. Εδώ δε κάτι πολύ μεγαλύτερον. Όχι πια από ένα ορατό φίδι να δαγκωθεί κανείς, αλλά από το νοητό φίδι, τον διάβολο, την αμαρτία και να μην πεθάνει και να ζήσει ζωήν αιώνιον, πιστεύοντας πού; Εις Εκείνον ο Οποίος εκρεμάσθη επί του Σταυρού.

Ώστε η δύναμις του Τιμίου Σταυρού είναι ακαταμάχητος. Επειδή επ’ αυτού εσταυρώθη ο ακαταμάχητος Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Έτσι ο Τίμιος Σταυρός γίνεται όργανο σωτηρίας του ανθρώπου. Και είναι το ορατόν σημείον – βλέπομε· το σχήμα του σταυρού- είναι το ορατόν σημείον της διαθήκης της πίστεως. Της διαθήκης της πίστεως. Όχι διαθήκη νόμου· που πήρε από το Σινά ο Μωυσής. Εκεί έχομε διαθήκη νόμου. Εδώ έχομε διαθήκη πίστεως. Την διαθήκη που συνήψε ο Θεός με τον Νώε και τον Αβραάμ. Γι'αυτό είναι οι άνθρωποι τα πρόσωπα της πίστεως. Και τώρα ο Κύριος συνάπτει την διαθήκη της πίστεως με τους μαθητάς Του, στον Μυστικό Δείπνο. «Τούτο», λέει, «το Αίμα μου, της καινούριας διαθήκης». «Ποιο αίμα, Κύριε; Αυτό είναι κρασί μέσα στο ποτήρι που μας δίνεις». Τι είπαμε; Πιστεύεις ότι είναι το αίμα του Χριστού; Και ότι ο Χριστός είναι ο Ενανθρωπήσας Υιός του Θεού; Αυτή είναι η διαθήκη της πίστεως. Όχι του νόμου. Και είναι πολύ ανωτέρα της πίστεως του νόμου. Εξάλλου, όπως λέγει εκεί δια τον Αβραάμ η Παλαιά Διαθήκη και αυτό ισχύει και δια κάθε πιστόν και κάθε δίκαιον ότι «Ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται». Θα ζήσει εκ πίστεως: «Το είπε ο Θεός. Τελείωσε! Τελείωσε! Το είπε ο Θεός. Τελείωσε! Έτσι θα ζήσω! Έπρεπε εγώ, ο άνθρωπος, να πεθάνω επί του σταυρού. Αλλά πεθαίνει ο Χριστός για μένα. Και σώζομαι αν Τον κάνω αντιπρόσωπό μου έναντι του Θεού, πιστεύοντας ότι είναι ο Ενανθρωπήσας Υιός του Θεού».

Ακόμη, ο Τίμιος Σταυρός είναι το περιεχόμενον της φιλοσοφίας της ζωής· που ελάχιστοι από τους Χριστιανούς μας κατανοούν. Ότι ο σταυρός είναι το περιεχόμενον της φιλοσοφίας της ζωής. Ελάχιστοι! Πολύ λίγοι Χριστιανοί το ξέρουν αυτό. Και το καταλαβαίνουν - θα το δούμε στη συνέχεια. Οδύρεται ο Παύλος όταν γράφει για τους εχθρούς του Σταυρού του Χριστού. Προσέξτε εδώ τι λέει ο Απόστολος Παύλος για να κατανοήσομε, γιατί είναι το περιεχόμενον της φιλοσοφίας της ζωής ο Τίμιος Σταυρός. Γράφει στους Φιλιππησίους για κάποιους, και λέει, μάλιστα : «Γράφω κλαίγοντας· και τότε που σας έλεγα έκλαιγα και τώρα που γράφω κλαίω». Λέει ο Παύλος: «Ὧν τὸ τέλος ἀπώλεια (:των οποίων το τέλος είναι η απώλεια. Δηλαδή η αιωνία κόλασις), ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία (:των οποίων Θεός είναι η κοιλία -δηλαδή οι επιθυμίες) καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν (:για πράγματα που θα έπρεπε να ντρέπονται, αισθάνονται δόξα. -Όπως σήμερα οι άνθρωποι… σου λέει: «Έχω την φιλενάδα μου, έχω τον φίλο μου, πορνεύω· λοιπόν τι θέλεις;». Και το έχει καύχημα! Είδατε; «καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν». «Η δόξα τους σε αυτά που έπρεπε να ντρέπονται» -), οἱ τὰ ἐπίγεια φρονοῦντες (:αυτοί οι οποίοι φρονούν τα επίγεια, τα γήινα πράγματα)».

Επίγεια. Τι είπε για το φίδι ο Θεός εις τον Παράδεισον; Για τον διάβολο. «Σε όλη σου την ζωή θα σέρνεσαι και θα τρως χώμα»· που σημαίνει: «Κι εσείς οι άνθρωποι, ακολουθείτε τον διάβολον, που τρώει ύλη». «Τρώω» εντός εισαγωγικών. Δηλαδή ζω μέσα στην ύλη, στο υλικό φρόνημα, στο κοσμικό φρόνημα. Και αμέσως αντιπαραθέτει ο Απόστολος: «Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει». «Διότι το δικό μας πολίτευμα, ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, είναι στον ουρανό». Καταλαβαίνετε; Το κοσμικό φρόνημα, το φρόνημα της σαρκός είναι «ὁ ἐχθρὸς τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ», που είναι ο Σταυρός το σύμβολον της θυσίας, της αγάπης του Θεού και της νεκρώσεως των παθών. Αυτή είναι η φιλοσοφία της ζωής του Σταυρού, ως περιεχόμενον του Σταυρού. Αυτό που δεν το καταλαβαίνουν οι Χριστιανοί μας. Η νέκρωσις των παθών.

Κάποτε, έκανα μία ομιλία, κάπου. Ήταν ένας δόκιμος Ανθυπολοχαγός και είχα πει μία ευχή, ανάλυση… «ἵνα τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας πάσας καταπατήσαντες…». Είναι μία προσευχή αυτή. Προκειμένου να κάνω μία ομιλία. «Όλες τις σαρκικές επιθυμίες καταπατήσαντες». Ρώτησα αν έχουν κάποια απορία. Λέει αυτός: «Γιατί να καταπατήσουμε τις σαρκικές επιθυμίες;». Δεν καταλάβαινε τίποτα. Δεν καταλάβαινε τίποτα! Του ήταν ξένο το σύμβολο του Τιμίου Σταυρού· που είναι, είναι η νέκρωσις των παθών. Διότι ο Χριστός πέθανε εκεί. Και είναι εικόνα της νεκρώσεως των παθών. Γι'αυτό η ζωή του πιστού είναι σταυρική. Αλλά σε έναν κόσμο που αναζητάται η εκπλήρωσις κάθε επιθυμίας και επικρατεί ο ηδονισμός, πώς μπορούμε, αλήθεια, πώς μπορούμε να κατανοήσουμε το περιεχόμενο του Σταυρού, δηλαδή του Χριστιανισμού; Νομίζομε ότι είναι αγάπη ο Χριστιανισμός. Λάθος, μυριάκις λάθος! Δεν είναι αγάπη ο Χριστιανισμός. Είναι και αγάπη.

Ακόμη με τον Τίμιον Σταυρόν εκδιώκονται οι δαίμονες, οι οποίοι ενικήθησαν από τον κρεμασθέντα επί του Σταυρού. Αν ο Τίμιος Σταυρός, αγαπητοί μου, είναι ό,τι είπαμε, τίθεται το ερώτημα: «Πώς μπορούμε να οικειωθούμε όλα τα αγαθά του γνωρίσματα;». Και η οικείωσις είναι πρώτον: εάν πιστεύομε στον Σταυρωθέντα επ’ αυτού ότι είναι ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Πιστεύεις; Βάζεις τον σταυρό στο αυτοκίνητό σου. Πιστεύεις, όμως, Ποιος ήταν Αυτός επί του Σταυρού; Και αν σε ρωτήσω, θα μου πεις: «Ε, κάποιος σοφός, κάποιος σπουδαίος άνθρωπος». Δεν πιστεύεις! Εάν πιστεύεις, τότε οικειούσαι το σύμβολον του Τιμίου Σταυρού.

Δεύτερον. Εάν το σύμβολον του Σταυρού υπάρχει παντού. Παντού, παντού, παντού! Απ’ τους τρούλους των εκκλησιών, μέχρι την μήτρα του βασιλέως του Βυζαντίου, μέχρι ο σταυρός που κρέμεται στο στήθος μας, μέχρι παντού.

Ακόμη, τρίτον: Αν ζούμε την σταυρική ζωή. Δηλαδή την νέκρωση των παθών. Έτσι μόνον μπορούμε να οικειωθούμε το σύμβολον του Τιμίου Σταυρού. Ως προς το σύμβολον, γράφει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων σε μια του Κατήχηση: «Ἐπὶ μετώπου, μετὰ παρρησίας, δακτύλοις ἡ σφραγίς, καὶ ἐπὶ πάντων ὁ σταυρὸς γινέσθω (:να κάνεις τον σταυρό σου με τα τρία δάκτυλα)· ἐπὶ ἄρτων βιβρωσκομένων (:όταν τρως) καὶ ἐπὶ ποτηρίων πινομένων (:όταν πίνεις), ἐν εἰσόδοις, ἐν ἐξόδοις (:όταν μπαίνεις και όταν βγαίνεις στο σπίτι σου), πρὸ τοῦ ὕπνου (:πριν κοιμηθείς), κοιταζομένοις καὶ διανισταμένοις (:πέφτεις στο κρεβάτι, σηκώνεσαι από το κρεβάτι και αμέσως το σημείον του Τιμίου Σταυρού θα κάνεις), ὁδεύουσι καὶ ἠρεμοῦσι (:είτε περπατάς, είτε είσαι στο σπίτι σου και κάθεσαι στην καρέκλα). Μέγα τό φυλακτήριον – λέει ο άγιος Κύριλλος-· σημεῖον πιστῶν καὶ φόβος δαιμόνων». Πάντοτε, λοιπόν, να φορούμε, αγαπητοί μου, τον Τίμιον Σταυρόν. Όλοι. Όχι να βάζομε κάτι ζώδια, κάτι καρδούλες, κάτι μπλε χάντρες, που είναι, θα λέγαμε, «ἄλεξ τοῦ κακοῦ», αλεξίκακες. «Ἄλεξ» θα πει απομακρύνω. Αλεξίκακες του κακού, χαντρούλες μπλε. Τίποτα. Τον Τίμιο Σταυρό και μόνον τον Τίμιο Σταυρό. Παντού να κάνομε το σημείον του σταυρού. Είδατε τι λέει; Μετά παρρησίας επί του σώματός μας και επί των πραγμάτων και σε καθετί. Όλα να τα σταυρώνομε.

Εμείς, οι Ορθόδοξοι, αγαπητοί, όταν κάνομε το σημείο του σταυρού μας, ενώνομε τα τρία δάκτυλα του δεξιού μας χεριού. Αυτό. Και αυτό σημαίνει ότι εδώ αποδεχόμεθα δύο πελώρια, θεμελιώδη, τα πρώτα, θα λέγαμε, δόγματα της πίστεώς μας. Πρώτα το δόγμα της Αγίας Τριάδος. Θεμελιώδες! Κάνοντας λοιπόν αυτά και εφόσον τα τρία δάκτυλα ενούνται, εδώ ενούνται, και είναι και ίσα, σημαίνει δέχομαι Έναν Θεό, τρία πρόσωπα, και τα τρία πρόσωπα είναι ίσα. Έτσι εκφράζω την πίστη μου εις τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Το δεύτερον: κάνω μετά το σημείον του σταυρού. Τι σημαίνει αυτό; Πιστεύω εις το δεύτερον μεγάλο δόγμα, της λεγομένης Θείας Οικονομίας. Δηλαδή της Ενανθρωπήσεως. Διότι παραδέχομαι τον Σταυρό, επειδή ενηνθρώπισε ο Υιός του Θεού και εσταυρώθη επί του Σταυρού. Αυτά τα δύο μεγάλα δόγματα τα ομολογώ και τα αποδέχομαι και τα φωνάζω, τα κράζω, όταν κάνω μετά παρρησίας το σημείον του Τιμίου Σταυρού.

Ακόμη, όταν κάνω τον σταυρό μου -κάπου, στην Άπω Ανατολή, ξέρω γω, στον Βόρειο Πόλο, στον Νότιο Πόλο, δω κάποιον και κάνει τον σταυρό του έτσι, τι θα πω; «Αυτός είναι Ορθόδοξος Χριστιανός. Είναι Χριστιανός, είναι και Ορθόδοξος». Εκφράζει λοιπόν ότι είμαι Ορθόδοξος Χριστιανός, ότι αποδέχομαι την σταυρική ζωή, την νέκρωση των παθών αποδέχομαι.

Αγαπητοί, το σημείον του Τιμίου Σταυρού είναι η επιτομή του Χριστιανισμού. Γι'αυτό πρέπει να γίνεται με πλήρη συνείδηση και επίγνωση. Να γίνεται σωστά, με το κανονικό του σχήμα. Σωστά. Κάντε τον σταυρό σας μπροστά στον καθρέπτη και ελέγξατε πώς κάνομε τον σταυρό μας. Και όχι βιαστικά και επιπόλαια. Πάντοτε νοερώς να ατενίζομε επί του Σταυρού τον σταυρωθέντα Κύριόν μας Ιησούν Χριστόν. Και τότε για μας ο Τίμιος Σταυρός θα είναι το αήττητον όπλον, η επιτομή της πίστεώς μας, η φιλοσοφία της ζωής μας, ο δρόμος ο αλάθητος προς τον ουρανόν, η χαρά μας! Γιατί; Γιατί όταν το σημείον του Υιού του ανθρώπου θα προηγείται της Δευτέρας Του παρουσίας επί του ουρανού και θα μας αναγγέλλει ότι η Ιστορία τελείωσε, τελειώνει και οι περιπέτειές της και αρχίζει καινούρια ζωή της Βασιλείας του Θεού, μπορούμε να μην έχομε χαρά; Τι περιμέναμε τόσα χρόνια; Ο Τίμιος Σταυρός θα είναι για μας τα πάντα. Γιατί τα πάντα είναι Εκείνος που σταυρώθηκε, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Σ’ Αυτόν όλη η δόξα και η τιμή και η προσκύνησις. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_616.mp3