Ἡ Ὀθόνη καὶ οἱ ἐπιπτώσεις της στὸ παιδί

Η Οθόνη και οι επιπτώσεις της στο παιδί 

του κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου – Ειδικού Παιδαγωγού

Στις ημέρες μας δεν είναι λίγοι οι γονείς που παραπονιούνται ότι τα παιδιά τους περνούν τις περισσότερες ελεύθερες ώρες τους καθισμένα μπροστά σε μια οθόνη που λέγεται: τηλεόραση ή smartphones ή tablet ή ... . Τα παιδιά σήμερα, λέγουν: «δεν έχουν φίλους, δεν παίζουν, δεν θέλουν να βγουν έξω από το σπίτι κλπ. το μόνο που τους απασχολεί είναι η οθόνη».

Αυτή η συνήθεια, αν και κατανοητή στον σημερινό γρήγορο κόσμο, κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο: την ανάπτυξη ενός πρώτου εθισμού μεταξύ ενός παιδιού και μιας οθόνης. Την συνήθεια αυτή οι επιστήμονες την ονόμασαν: «ψηφιακή πιπίλα».

Ο όρος "ψηφιακή πιπίλα" χρησιμοποιείται για να περιγράψει ακριβώς αυτή την κατάσταση, δηλαδή όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση των συναισθημάτων ενός παιδιού αντί της ανθρώπινης παρουσίας και αλληλεπίδρασης.

Έκταση του προβλήματος

Για την έκταση του προβλήματος «οθόνη και παιδί» έγιναν σε πολλές χώρες έρευνες οι οποίες έδειξαν ότι σε όλα τα κράτη έχουμε σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα. Ας δούμε μερικές:

Έρευνα που έγινε στην Γαλλία το 2022, έδειξε ότι τα παιδιά ηλικίας 3-5 ετών περνούσαν κατά μέσο όρο 1 ώρα και 22 λεπτά την ημέρα μπροστά σε οθόνες, 1 ώρα και 53 λεπτά την ημέρα τα παιδιά 6-8 ετών και 2 ώρες και 33 λεπτά την ημέρα τα παιδιά 9-11 ετών. Αυτός ο χρόνος είναι διπλάσιος τις ημέρες που δεν πηγαίνουν σχολείο σε σύγκριση με τις ημέρες που πηγαίνουν.

Παιχνίδι, φάρμακο τοῦ παιδικοῦ ἄγχους

Παιχνίδι, φάρμακο του παιδικού άγχους

του κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου – Ειδικού Παιδαγωγού.

Οπως οι μεγάλοι στην ηλικία έτσι και τα παιδιά σε κάποια φάση της ζωής τους αισθάνονται άγχος που εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας , ένα στα τέσσερα παιδιά υποφέρει από άγχος, ένα ανησυχητικό γεγονός που μας αναγκάζει να αναζητήσουμε καινοτόμες λύσεις.

Οι αιτίες που το προκαλούν είναι πολλές. Μπορεί να σχετίζονται με συγκεκριμένα πράγματα, όπως ο αποχωρισμός από τον γονέα, η ανησυχία για την ομιλία του με ανθρώπους και ιατρικές διαδικασίες, ή μπορεί να είναι γενικευμένο, όπου το άγχος αφορά μια σειρά από διαφορετικά ζητήματα που μπορούν να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου.

Συμπτώματα

Το παιδικό άγχος εκδηλώνεται με τους παρακάτω τρόπους:

1. Συναισθήματα. Αισθάνεται κουρασμένο, φοβάται ή είναι νευρικό, έχει ανησυχίες είναι ευερέθιστο και οι διαθέσεις προς τους άλλους είναι κακές.

2. Σκέψεις. Ταράζεται εύκολα ή αδιαφορεί, έχει την αίσθηση ότι δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις υποχρεώσεις του, είναι αναποφάσιστο, φοβάται για την κρίση των άλλων, το βασανίζουν ανεπιθύμητες ή ενοχλητικές σκέψεις.

3. Συμπεριφορά. Το αρέσει η μοναξιά και αποφεύγει καταστάσεις που προκαλούν φόβο, ξαφνιάζεται εύκολα, για κάτι που κάνει αναζητάει επιβεβαίωση ότι το έκανε καλά, αν κάνει λάθος αναστατώνεται, δεν του αρέσουν οι αλλαγές στη ρουτίνα, και δεν συμπαθεί τους διαπληκτισμούς.

4. Σωματικές επιπτώσεις. Το άγχος έχει επιπτώσεις και στον οργανισμό του παιδιού π.χ. έχει χτυποκάρδι, πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη, πονοκέφαλο, εφιάλτες, εφίδρωση, μούδιασμα, πνίγεται εύκολα, ξηροστομία, αισθάνεται πότε ζέστα και πότε κρυώνει.

Αίτια

Οι έρευνες που έγιναν έδειξαν ότι είναι πολλές οι αιτίες του παιδικού άγχους. Μερικές βασικές αιτίες είναι:

1ο. Η πίεση που δέχονται. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου ακόμη και τα μικρότερα παιδιά μπορούν να νιώσουν ψυχολογική πίεση από τα σχολικά μαθήματα, από την κοινωνία και τις οικογενειακές προσδοκίες.

2ο. Ο ψηφιακός κόσμος. ʹΑλλος σημαντικός παράγοντας είναι οι επιπτώσεις που προκαλούνται από τον ψηφιακό κόσμο. Οι γονείς αφήνουν τα παιδιά μπροστά στις τηλεοράσεις και τα κινητά τηλέφωνα για να έχουν λίγο χρόνο για τον εαυτό τους ή να κάνουν κάποιες δουλειές, αυτή η εγκατάλειψη, ας μη φαίνεται, αγχώνει τα παιδιά.

3ο. Η καθιστική ζωή. Το σώμα πρέπει να απελευθερώσει την ενέργεια που αποθηκεύει κυρίως από τις τροφές, γι̉ αυτό τα παιδιά έχουν πολλές φορές μία όχι φυσιολογική συμπεριφορά. Τα παιδιά δεν ξέρουν ακόμη πώς να ελέγχουν τον εαυτό τους, γι̉ αυτό ενεργούν παρορμητικά και συχνά εκτός ελέγχου. Βρέθηκε ότι διαχειριζόμαστε πλήρως τα συναισθήματά μας μόνο μετά τα 28 μας έτη.

Το Παιχνίδι, θεραπεύει το άγχος

Για να θεραπεύσουμε το παιδικό άγχος υπάρχουν πολλοί τρόποι. Ένα πολύ αποτελεσματικό θεραπευτικό μέσο είναι το παιχνίδι.

Τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἐπηρεάζει τούς μαθητές;

Τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἐπηρεάζει τούς μαθητές;

τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου – Εἰδικοῦ Παιδαγωγοῦ

῞Ενα ἐπακόλουθο τοῦ τεχνικοῦ πολιτισμοῦ καί τῆς μεγαλομανίας τῶν ἀνθρώπων εἶναι τό ἄγχος. ῎Αγχος, ὅπως ἔχει τό μεγαλύτερο μέρος τῶν συνανθρώπων μας, ἔχουν καί οἱ ἐκπαιδευτικοί. Τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν δέν ἐπηρεάζει μόνον τήν συμπεριφορά τῶν ἰδίων ἀλλά καί τῶν μαθητῶν τους. Οἱ ἔρευνες πού ἔγιναν ἔδειξαν ὅτι: «ἡ ψυχική κατάσταση τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ δημιουργεῖ ἕναν ἀόρατο σχεσιακό δεσμό μεταξύ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ καί τοῦ μαθητή. Τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν ὄχι μόνο δημιουργεῖ ἀρνητική ἀτμόσφαιρα στήν τάξη ἀλλά ἐπηρεάζει τήν ψυχολογία τῶν μαθητῶν, τήν διαχείρηση τῆς τάξεως, τήν μετάδοσι τῶν γνώσεων ἀλλά καί τήν ἀπόδοσι τῶν μαθητῶν».

Τί εἶναι τό ἄγχος;

Πολλοί εἶναι οἱ ὁρισμοί πού δόθηκαν ἀπό τούς ἐπιστήμονες γιά τό τί λέμε ἄγχος. Μερικοί εἶναι:

1. ῾Ως άγχος νοεῖται «ἡ δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση πού συνεπάγεται τήν αἴσθηση φόβου ἤ καί τρόμου, ὡς ἀπάντηση σέ ἕναν κίνδυνο ἄγνωστης ἤ μή ἀναγνωρίσιμης σέ μεγάλο βαθμό πηγῆς» (Μάνος, 1997).

2. Σύμφωνα μέ τόν Οἰκονόμου (1994) «ἄγχος εἶναι ἕνα αἴσθημα ἐσωτερικῆς δυσφορίας πού ἔχει τίς ρίζες του σέ μία μή συγκεκριμένη ἐσωτερική ἀπειλή, μέ ἀποτέλεσμα, ἀφοῦ δέν εἶναι συγκεκριμένη, ὁ ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά τήν ἀντιμετωπίσει καί νά τήν ἀποφύγει καί ἔτσι ὑπάρχει ἡ πιθανότητα νά ὁδηγηθεῖ ἀκόμα καί στήν ἐξουθένωση».

Τί λέμε ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν;

῞Οπως σχεδόν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἄγχος ἀπό διάφορες αἰτίες στό χῶρο ἐργασίας τους, τό ἴδιο συμβαίνει καί μέ τούς ἐκπαιδευτικούς. Τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν μπορεῖ νά ἀναφέρεται στήν βιβλιογραφία ὡς «ἐπαγγελματική ἐξουθένωση». Εἶναι ἕνα σύνδρομο πού σχετίζεται μέ ἐπαγγελματίες πού τό ἀντικείμενο τῆς ἐργασίας τους εἶναι ὁ ἄνθρωπος καί ὑποφέρουν ἀπό συναισθηματική ἐξάντληση, ἀποπροσωποποίηση καί χαμηλή προσωπική ἤ ἐπαγγελματική ἐπίδοση ἤ ὁλοκλήρωση.

Οἱ Kyriacou καί Sutcliffe (1978) ὅρισαν τό ἄγχος τῶν ἐκπαιδευτικῶν ὡς «τήν ἐμπειρία ἀρνητικῶν καί δυσάρεστων συναισθημάτων, ὅπως θυμός, ἀπογοήτευση, κατάθλιψη καί νευρικότητα, πού προκύπτουν ἀπό κάποια πτυχή τῆς ἐργασίας κάποιου».

῾Ο ̉Ισπανός Ψυχολόγος καί Παιδαγωγός Βαλεντίν Μαρτίνεθ-Οτέρο, γιά νά δώσει τόν ὁρισμό τοῦ ἄγχους τῶν ἐκπαιδευτικῶν χρησιμοποιεῖ ἕνα ἀπόφθεγμα τοῦ Κομένιου, λέγει ὅτι: «ἄγχος ἔχει ὁ ἐκπαιδευτικός πού ἐξαντλεῖται προσπαθῶντας νά διδάξει στούς μαθητές του ὄχι ὅλα ὅσα μποροῦν νά μάθουν, ἀλλά ὅλα ὅσα θέλει νά μάθουν».

Αἰτίες πού δημιουργοῦν ἄγχος στούς ἐκπαιδευτικούς

Ἀρχιμ. ̉Ἰσίδωρος Βαρλααμίτης ὁ ταπεινὸς καὶ ἐλεήμων κληρικός

̉Αρχιμ. ̉Ισίδωρος Βαρλααμίτης

ὁ ταπεινός καί ἐλεήμων κληρικός

τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου -Εἰδικοῦ Παιδαγωγοῦ.

Βιογραφικά

῾Ο μακαριστός π. ̉Ισίδωρος, κατά κόσμον ̉Ιωάννης Τσιατᾶς, γεννήθηκε τό 1937 στά Τρόπαια Γορτυνίας, ἀπό γονεῖς, τόν Χρῆστο καί τήν Χρυσάνθη, πτωχούς μέν ἀλλά εὐλαβεῖς. Οἱ γονεῖς ἀνέθρεψαν τά παιδιά τους Χρῆστο καί ̉Αθανασία «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου». ῾Ο Χρῆστος σέ πολύ μικρή ἡλικία ἀρρώστησε ἀπό πολιομυελίτιδα καί δέν μποροῦσε νά βαδίσει. ῾Η στοργική του μητέρα μέ πόνο ἔβλεπε τό παιδί της νά μή μπορεῖ νά μετακινηθεῖ, δέν ἔχασε ποτέ τήν πίστη της στό Θεό καί πάντα περίμενε νά γίνει τό θαῦμα σάν ἀπάντηση στίς θερμές της προσευχές.

Μιά μέρα πῆρε στήν πλάτη της τό μικρό Γιαννάκη καί πῆγαν νά προσκυνήσουν καί νά προσευχηθοῦν στό μοναστήρι τῆς Παναγίας Κλειβωκᾶς. Τό μοναστήρι βρίσκεται κοντά στά χωριά Κοντοβάζαινα καί Δήμητρα τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας καί ἀπέχει ἀρκετά ἀπό τό χωριό τους. ῞Οταν ἔφτασαν στό μοναστήρι κατακουρασμένη ἡ μητέρα του ὄχι μόνον ἀπό τό βάρος τοῦ παιδιοῦ της πού κουβαλοῦσε στήν πλάτη της ἀλλά κι ἀπό τήν μεγάλη ἀπόσταση πού διένυσαν ἀφοῦ προσευχήθηκαν ἔστρωσε νά κοιμηθοῦν. Τό βράδυ κάποια στιγμή ξύπνησε καί δέν βρῆκε δίπλα της τό γιό της, ἔντρομη σηκώθηκε κι ἔψαχνε νά τόν βρεῖ. Πῆγε στό καθολικό καί βλέπει τόν Γιαννάκη της γονατισμένο μπροστά στή θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Ζωναρίτισσας, ὅπως εἶναι γνωστή. Κατάλαβε ὅτι οἱ προσευχές της ἔφτασαν στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ καί τῆς Παναγίας καί εἰσακούσθηκαν. Τό θαῦμα εἶχε γίνει. Γεμάτη χαρά δόξαζε τό Θεό καί τή Μητέρα Του γιά τό θαῦμα πού ἔκαναν. Τήν ἄλλη μέρα, μετά τή Θεία Λειτουργία, γύρισαν στό χωριό τους. Γιά νά μήν ξεχαστεῖ τό θαῦμα ὁ Γιάννης εἶχε σέ ὅλη του ζωή κάποιο πρόβλημα μέ τό βάδισμα.

Τά πρῶτα γράμματα ὁ Γιάννης τά ἔμαθε στό χωριό του. ῞Οταν ἔγινε δώδεκα ἐτῶν ὁ θεῖος του μακαριστός π. Χαρίτων Σαρρῆς, πού ἦταν μοναχός σέ μοναστήρι τῆς Ηλείας, τόν πῆρε κοντά του. Στό μοναστήρι αὐτό μόναζε ἕνας μοναχός μέ τό ὄνομα Βαρλαάμ ὁ ὁποῖος δίδαξε στό Γιάννη τή νοερά προσευχή.

῾Ο γέροντας Ισίδωρος τήν περίοδο αὐτή συνδέθηκε πολύ μέ τόν ῾Ιεροκήρυκα Σωτήριο Κίτσο, μετέπειτα Μητροπολίτη Γυθείου, ὁποῖος ἔγινε πνευματικός του καί ἀργότερα τόν ἔστειλε στήν ̉Αθήνα γιά νά περατώσει τίς σπουδές του καί νά ἐργασθεῖ. Στήν ̉Αθήνα ἔμενε στό οἰκοτροφεῖο τῆς ̉Αδελφότητος «Ζωῆ» ὅπου ἐργαζόταν ὡς διορθωτής κειμένων στό τυπογραφεῖο τῆς ἀδελφότητος, αὐτό τόν βοήθησε πολύ νά μάθει καλή ὀρθογραφία καί νά ἀποκτήσει τέλεια ἄρθρωση. Τέλος φοίτησε γιά ὁρισμένο χρονικό διάστημα στήν Πάντειο σχολή.

Στήν Μητρόπολη Τρίκκης

Τήν περίοδο ἐκείνη κατά παραχώρηση Θεοῦ ἦλθε στά Τρίκαλα ὡς Μητροπολίτης ὁ ἐνάρετος, ταπεινός καί ἅγιος ̉Επίσκοπος Διονύσιος, ὁ ἀπό Λήμνου. ῾Ο μακαριστός Διονύσιος μόλις ἐνθρονίστηκε στά Τρίκαλα προσπάθησε νά διορθώσει τά προβλήματα πού βρῆκε. Δύο μεγάλα καί ἐπίγοντα προβλήματα πού ἔπρεπε νά ἀντιμετωπίσει ἦταν ἡ λειψανδρία τῶν Μετερίτικων μονῶν καί ἡ ἐγκατάσταση τοῦ Ε.Ο.Τ. στά Μοναστήρια. ῎Ηδη στό μοναστήρι τοῦ Μεγάλου Μετεώρου ὁ Ε.Ο.Τ. εἶχε ξενοδοχεῖο, ὅπου διανυκτέρευαν τουρίστες. Τό ἴδιο προχωροῦσε νά κάνει καί στή Μονή Βαρλαάμ. Γιά νά διαφυλαχθεῖ ἡ ἱερότητα τῶν μοναστηριῶν ἔφερε εὐλαβεῖς κληρικούς οἱ ὁποίοι τά στελέχωσαν.

Στή Μονή Βαρλαάμ τοποθέτησε ὡς ἡγούμενο τόν ̉Αρχιμανδρίτη Καλλίνικο Καροῦσο. Τόν π. Καλλίνικο πλαισίωσαν κι ἄλλοι νέοι μορφωμένοι κληρικοί, μεταξύ αὐτῶν καί ὁ ῾Ιωάννης Τσιατᾶς (1960), ποῦ πῆρε ὡς μοναχός τό ὄνομα ̉Ισίδωρος.

Ὅσιος Παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης. ῾Ο νέος ἅγιος τῆς ̉Εκκλησίας μας

῞Οσιος Παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης

῾Ο νέος ἅγιος τῆς ̉Εκκλησίας μας

τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

Στίς μέρες μας πού «ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία», ὅπως γράφει ὁ ᾽Απόστολος Παῦλος (Ρωμ. ε´, 20), ὁ Θεός ἀνέδειξε μεγάλους ἁγίους οἱ ὁποίοι ἀποτελοῦν καταφύγιο τῶν πονεμένων καί δυσκολεμένων χριστιανῶν, δηλαδή ἔγινε αὐτό πού στή συνέχεια σημειώνει ὁ ᾽Απόστολος «ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις».

Μία ἀπό τίς ἅγιες καί χαρισματικές μορφές τῶν ἡμερῶν μας εἶναι καί ὁ μακαριστός κληρικός τῆς περιοχῆς μας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης. Τόν ἅγιο αὐτό ἱερέα οἱ μεγαλύτεροι στήν ἡλικία συντοπίτες μας τόν θυμοῦνται πού κατέβαινε ἀπό τό χωριό του, τόν Πλάτανο, στά Τρίκαλα, κυρίως τή Δευτέρα, ὄχι μόνον γιά τίς ἀνάγκες τῆς οἰκογενείας του ἀλλά καί γιά τίς ὑλικές καί πνευματικές ἀνάγκες τοῦ ποιμνίου του.

῾Η πατρῶα του γῆ

῾Ο μακαριστός παπα-Δημήτρης γεννήθηκε τό 1902 στό χωριό Πλάτανος Τρικάλων, ἀπέχει 15 χιλιόμετρα ἀπό τά Τρίκαλα, ἀπό γονεῖς ἁπλούς καί φτωχούς ἀλλά πολύ πιστούς καί ἐναρέτους, τόν Χρῆστο καί τήν Αἰκατερίνη. Στήν περίπτωσή του ἔχει πλήρη ἐφαρμογή ἡ παροιμία «τό μῆλο πέφτει κάτω ἀπό τή μηλιά». Πτωχοί ὄντες οἱ γονεῖς του τόν ἔβαλαν γρήγορα στή δούλεψη. Τούς βοηθοῦσε στά χωράφια ἀλλά καί φύλαγε τά λιγοστά ζῶα πού εἶχαν. Γράμματα δέν ἔμαθε πολλά, χάρις ὅμως στή φιλομάθειά του αὐτά πού ἔμαθε στό Δημοτικό σχολεῖο τά ἐκαλλιέργησε καί ἄν μιλοῦσες μαζί του δέν σοῦ ἔδιδε τήν ἐντύπωση ὁλιγογράμματου κληρικοῦ. Διαβάζοντας τούς βίους τῶν ἁγίων τῆς ἐκκλησίας ἄναψε μέσα του ἡ ἐπιθυμία νά τούς μιμηθεῖ. ᾽Εκτός ἀπό τίς καθιερωμένες προσευχές πού κάνουν ὅλοι οἱ πιστοί ὁ παπα-Δημήτρης, ἄν καί λαϊκός, σηκωνόταν τά μεσάνυχτα καί προσεύχονταν κι ἔκανε μετάνοιες. ᾽Ιδιαίτερα τόν εὐχαριστοῦσε νά προσεύχεται στό ναό τῶν Ταξιαρχῶν, ἦταν κοντά στό σπίτι του.῾Η καρδιά του κυριολεκτικά πυρπολοῦνταν ἀπό τήν ἀγάπη του πρός τόν Κύριο. Εἶχε συνειδητοποιήσει ὅτι χωρίς καθαρή σκέψη καί ζωή εἶναι ἀδύνατον νά σέ ἐπισκεφθεῖ καί νά κατοικήσει μέσα σου ἡ Θεία Χάρις καί νά γίνεις κατοικητήριο τοῦ Παναγίου Πνεύματος, γι᾽ αὐτό πρόσεχε πολύ τόν ἑαυτό του, τίς σκέψεις του καί τίς συναναστροφές του.

῾Ο ἴδιος σέ σημειώσεις του πού βρέθηκαν γράφει: «Γιά νά ἐνδυναμώσω τήν πίστη μου διάβαζα στήν καλύβα μου βίους ῾Αγίων. ᾽Απέφευγα τίς συναναστροφές τοῦ κόσμου. ᾽Επί τούτου ἐπήγαινα στίς πιό βαθιές χαράδρες καί προσευχόμουν. Πολλά βράδυα ἔρχονταν δαίμονες (...) γιά νά μέ ἐξοντώσουν ἀλλά οἱ ᾽Αρχάγγελοι δέν τούς ἐπέτρεπαν καί ἔφευγαν ἄπρακτοι».

Στό κάλεσμα τῆς Πατρίδας

Σέ ἡλικία 19 ἐτῶν, τό 1921, ἡ πατρίδα τόν κάλεσε νά ἐκπληρώσει τίς στρατιωτικές του ὑποχρεώσεις. Τό κάλεσμα αὐτό τό θεώρησε τιμή του. ᾽Αφοῦ πῆρε τήν εὐχή τῶν γονέων του κατατάχθηκε στή Χωροφυλακή.Οἱ ἀνάγκες τῆς πατρίδας τόν ἔφεραν στή Μικρά ᾽Ασίαὅπου διαπίστωσε ἀκόμα μιά φορά πόσο τόν ἀγαποῦσαν καί τόν σκέπαζαν ὁ Θεός καί οἱ ἅγιοι ᾽Αρχάγγελοι οἱ ὁποίοι πολλές φορές ἐπενέβησαν, ὅταν κινδύνευε καί τόν ἔσωσαν

῎Ας ἀφήσουμε τόν ἴδιο νά μᾶς περιγράψει τίς ἐμπειρίες του. «῎Εφθασα στήν Σμύρνη Σάββατο, τήν ὥρα πού κτυποῦσαν οἱ καμπάνες. Τί συγκινητικόν ἦτο! ᾽Αργά τήν νύκτα ἔρχεται καί πάλιν ὁ γέρων (ἐννοεῖ τόν ᾽Αρχάγγελο) καί μοῦ λέγει: νά (...) πᾶς εἰς τό δεύτερο λιμάνι. Περί ώρα 9, παρά τέταρτο, νά μπεῖς εἰς τό πλοῖον καί θά βγεῖς εἰς τήν Χίον. ᾽Εγώ θά εἶμαι μαζί σου, μή φοβεῖσαι. ῎Ετσι κι ἔγινε. Βγῆκα εἰς τήν Χίο καί ἔπειτα στήν ᾽Αθήνα. ᾽Από τήν ᾽Αθήνα μέ έστειλαν εἰς τήν Κομοτηνή. ᾽Εκεῖ τακτικά εκκλησιαζόμουν καί ἔμαθον καί τήν ψαλτική».

Ἀρχιμανδρίτης π. Σωφρόνιος Γραβάνης – Ὁ Μετεωρίτης Ἱεραπόστολος καί ἀκενόδοξος κληρικός

Ἀρχιμανδρίτης π. Σωφρόνιος Γραβάνης – Ὁ Μετεωρίτης Ἱεραπόστολος καί ἀκενόδοξος κληρικός

Tοῦ κ. Γεωργίου Μηλίτση, διδασκάλου

1ον

Πέτα, πέτα χρυσόφτερη σκέψη, στῆς Σιών τά καμμένα τεμένη, κεῖ που μύρα σκορπάει τ᾽ ἀγέρι καί ἡ αὔρα φυσάει δροσερή …

Καθισμένοι κάτω ἀπό μιά ἰτιά στίς ὄχθες τοῦ Εὐφράτη οἱ σκλάβοι ῾Εβραῖοι μακριά ἀπό τήν πατρίδα τους, αἰχμάλωτοι τοῦ Ναβουχοδονόσορα, μέ πολλή νοσταλγία θυμοῦνται τήν ἀγαπημένη τους πατρίδα καί τραγουδοῦν τόν Νο 136 Ψαλμό τοῦ Δαϋίδ, τοῦ ὁποίου σέ ἐλεύθερη μετάφραση εἶναι οἱ παραπάνω στῖχοι. Τόν ψαλμό αὐτό ἔκανε ὄπερα ὁ διάσημος ᾽Ιταλός μουσικοσυνθέτης Τζουζέπε Βέρντι, πού εἶναι γνωστή μέ τό ὄνομα Ναμποῦκο.

Τήν ἴδια νοσταλγία αἰσθάνονται πολλοί Τρικαλινοί, φέροντας στό μυαλό τους τή χρυσή ἐποχή τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Τρίκκης καί Σταγῶν κυροῦ Διονυσίου. ᾽Ασφαλῶς ἐνθυμοῦνται τόν ἀείμνηστο Μητροπολίτη νά ὀργώνει τή Μητρόπολή του πότε μέ τό τζίπ ἤ τό αὐτοκίνητο τῆς Μητροπόλεως καί πότε ἔφιππος ἤ πεζοπορῶντας, γιά νά φέρει τό μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου στίς ψυχές τῶν πνευματικῶν του τέκνων.

Βέβαια τό τιτάνιο ἔργο του ὁ κυρός Διονύσιος δέν τό ἔκανε μόνος του, ἀλλ᾽ ἔχοντας μαζί του ἐκλεκτούς καί ἁγίους κληρικούς, πού δέν κουράζονταν νά σπέρνουν στόν ἀγρό τοῦ Κυρίου καί νά ἀναπαύουν τίς κουρασμένες συνειδήσεις τῶν πιστῶν. Τήν περίοδο ἐκείνη ἦλθαν στή Μητρόπολή μας πάρα πολλοί κληρικοί, ἄγαμοι καί ἔγγαμοι, καθώς καί λαϊκοί πού εἶχαν φόβο Θεοῦ, παραδοσιακό φρόνημα καί ἐμφοροῦνταν ἀπό ἱεραποστολικό ζῆλο.

Παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης. Ὁ ὅσιος καί ἅγιος λευΐτης τοῦ Πλατάνου Τρικάλων

Παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης

Ὁ ὅσιος καί ἅγιος λευΐτης τοῦ Πλατάνου Τρικάλων

Tοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

Στίς μέρες μας πού «ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία», ὅπως γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος (Ρωμ. ε´, 20), ὁ Θεὸς ἀνέδειξε μεγάλους ἁγίους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν καταφύγιο τῶν πονεμένων καί δυσκολεμένων χριστιανῶν, δηλαδή ἔγινε αὐτό πού στή συνέχεια σημειώνει ὁ Ἀπόστολος «ὑπερ­επερίσσευσεν ἡ χάρις».

Μία ἀπό τίς ἅγιες καί χαρισματικές μορφές τῶν ἡμερῶν μας εἶναι καί ὁ μακαριστός κληρικός τῆς περιοχῆς μας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης. Τόν ἅγιο αὐτό ἱερέα οἱ μεγαλύτεροι στήν ἡλικία συντοπίτες μας τόν θυμοῦνται πού κατέβαινε ἀπό τό χωριό του, τόν Πλάτανο, στά Τρίκαλα, κυρίως τή Δευτέρα, ὄχι μόνον γιά τίς ἀνάγκες τῆς οἰκογενείας του ἀλλά καί γιά τίς ὑλικές καί πνευματικές ἀνάγκες τοῦ ποιμνίου του.

Ἡ πατρώα του γῆ

Ὁ μακαριστός παπα-Δημήτρης γεννήθηκε τό 1902 στό χωριό Πλάτανος Τρικάλων, ἀπέχει 15 χιλιόμετρα ἀπό τά Τρίκαλα, ἀπό γονεῖς ἁπλούς καί φτωχούς ἀλλά πολύ πιστούς καί ἐναρέτους, τόν Χρῆστο καί τήν Αἰκατερίνη. Στήν περίπτωσή του ἔχει πλήρη ἐφαρμογή ἡ παροιμία «τό μῆλο πέφτει κάτω ἀπό τή μηλιά». Πτωχοί ὄντες οἱ γονεῖς του τόν ἔβαλαν γρήγορα στή δούλεψη. Τούς βοηθοῦσε στά χωράφια, ἀλλά καί φύλαγε τά λιγοστά ζῶα πού εἶχαν. Γράμματα δέν ἔμαθε πολλά, χάρις ὅμως στή φιλομάθειά του αὐτά πού ἔμαθε στό Δημοτικό σχολεῖο τά ἐκαλλιέργησε καί ἄν μιλοῦσες μαζί του δέν σοῦ ἔδιδε τήν ἐντύπωση ὀλιγογράμματου κληρικοῦ. Διαβάζοντας τούς βίους τῶν ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας ἄναψε μέσα του ἡ ἐπιθυμία νά τούς μιμηθεῖ. Ἐκτός ἀπό τίς καθιερωμένες προσευχές πού κάνουν ὅλοι οἱ πιστοί ὁ παπα-Δημήτρης, ἄν καί λαϊκός, σηκωνόταν τά μεσάνυχτα καί προσευχόταν κι ἔκανε μετάνοιες. ᾽Ιδιαίτερα τόν εὐχαριστοῦσε νά προσ­εύχεται στό ναό τῶν Ταξιαρχῶν, ἦταν κοντά στό σπίτι του. Ἡ καρδιά του κυριολεκτικά πυρπολοῦνταν ἀπό τήν ἀγάπη του πρός τόν Κύριο. Εἶχε συνειδητοποιήσει ὅτι χωρίς καθαρή σκέψη καί ζωή εἶναι ἀδύνατον νά σέ ἐπισκεφθεῖ καί νά κατοικήσει μέσα σου ἡ Θεία Χάρις καί νά γίνεις κατοικητήριο τοῦ Παν­αγίου Πνεύματος, γι᾽ αὐτό πρόσεχε πολύ τόν ἑαυτό του, τίς σκέψεις του καί τίς συναναστροφές του.

"Οἱ Χριστιανοί ἔχουν τρία πράγματα πού ἄν τά κάνουν σωστά κανένας πονηρός δέν μπορεῖ νά τούς πειράξει".

                                                                      "....Αργότερα εἴδαμε νά ἔρχεται πρός τό μοναστήρι ἕνα γεροντάκι κατάκοπο καί καταϊδρωμένο στηριζόμενο στό ραβδί του.

 

-Εὐλογεῖτε, Γέροντα τοῦ εἴπαμε.........

 

- Γέροντα, στό μοναστήρι σας ἐκτός ἀπό τήν Παναγία τή Γοργοϋπήκοο ἔχετε προστάτες καί τούς ᾽Αρχαγγέλους Μιχαήλ καί Γαβιήλ. ῎Αν θέλεις πές μας κάτι γιά τά πονηρά πνεύματα.......

 

- Λοιπόν, σύμφωνα μέ τήν ῾Αγία Γραφή πρίν ἀπό τή δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου ὁ Θεός ἐδημιούργησε τούς ᾽Αγγέλους. ῞Ενα μέρος ἀπό αὐτούς, ὅμως, πίστεψε ὅτι τό μεγαλεῖο τῆς σοφίας καί ἡ ὀμορφιά τῶν ἀρετῶν, μέ τά ὁποῖα ἦταν καταστολισμένοι, δέν τά εἴχαν πάρει ἀπό τό Θεό, ἀλλά ἀπό τή δύναμη τῆς δικῆς τους φύσεως. Γι᾽ αὐτό, γεμάτοι ἀλαζονεία, θεώρησαν τόν ἑαυτό τους ὅμοιο μέ τό Θεό καί σκέφτηκαν ὅτι μποροῦσαν ἀπό μόνοι τους νά φτάσουν στήν αἰώνια μακαριότητα. Καί μόνο αὐτή ἡ σκέψη τούς ὁδήγησε στήν πτώση. Ἔπεσαν ἀπό τόν οὐρανό σάν ἀστραπή καί ἔγιναν ἀσταθείς καί σκοτεινοί. 

 

Οἰ δαίμονες δέν ἔχουν σάρκα γι' αὐτό καί δέν ἐμποδίζονται νά ἐκπληρώνουν ἄμεσα κάθε ἐπιθυμία τους. Τά πονηρά πνεύματα εἶναι ἀναρίθμητα. Ἡ θεία πρόνοια, ὅμως, ἔχει ἔτσι οἰκονομήσει τά πράγματα, ὥστε νά διαφεύγουν αὐτά τά πνεύματα ἀπό τά βλέμματα τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι τρομερή ἡ ἐπιθετικότητα τους καί φρικαλέες οἱ μορφές πού κάθε φορά παίρνουν. Ἡ θέα τους θά τάραζε τούς ἀνθρώπους καί θά τούς ἔκανε νά λιποθυμήσουν ἀπό τό φόβο τους. Τά ἀνθρώπινα μάτια δέν εἶναι δυνατό ν' ἀντέξουν τέτοιο θέαμα. ῎Ετσι, λένε οἱ Πατέρες τῆς ᾽Εκκλησίας.

 

Τώρα πῶς μᾶς πολεμοῦν. Τά πονηρά πνεύματα δέ γνωρίζουν τή φύση τῆς ψυχῆς μας οὔτε μποροῦν νά εἰσχωρήσουν μέσα της.

Ὅσιος Ὀνούφριος: «Ζήτησα αὐτή τή χάρη ἀπό τόν Θεό: ὅποιος κάνει τό μνημόσυνό μου καί μέ γιορτάσει ἤ γράψει ἤ διηγηθεῖ τήν ζωή μου, νά μήν τοῦ ἔλθει πειρασμός ἀπό τόν διάβολο»

  "Και όστις ευρεθεί εις κίνδυνον θαλάσσης ή θυμόν δικαστού ή εις άλλην τινα στενοχωρίαν και σε επικαλεσθή λέγων: "Παντοδύναμε Κύριε δια πρεσβειών του δούλου σου Ονουφρίου ελέησόν με, παρακαλώ την βασιλείαν σου", καθώς μου έταξες, επάκουσον της δεήσεως αυτού". 

"Ὁ Ὅσιος Ὀνούφριος, πριν το τέλος του διηγήθηκε στὸν Ὅσιο Παφνούτιο τὴν ζωή του καὶ τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνές του. Σὲ κάποια στιγμή, σταμάτησε νὰ μιλάει καὶ μετὰ ἀπὸ λίγο τοῦ λέει:

-Ἄς σταματήσουμε τὰ λόγια παιδί μου, καὶ ἂς πάμε στὴν κατοικία μου.

Προετοιμάζεται γιὰ τὸ αἰώνιο ταξίδι.

Μὲ χαρὰ καὶ ἀγαλλίαση περπάτησαν τρία μίλια μέχρις ὅπου ἔφθασαν στὴν καλύβα τοῦ Ὁσίου Ὀνουφρίου. Μπῆκαν μέσα καὶ ἀμέσως προσευχήθηκαν στὸν Κύριο τὸν ὁποῖο εὐχαρίστησαν ποὺ τοὺς ἀξίωσε νὰ συναντηθοῦν καὶ νὰ συνομιλήσουν γιὰ τὸν Θεό. Τὸ ὅτι ἡ ὥρα πέρασε χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουν φαινόταν ἀπὸ τὸ ἡλιοβασίλεμα. Ξαφνικὰ στὴ μέση τοῦ κελλιοῦ βλέπουν ἕνα ψωμὶ μεγάλο καὶ ὡραιότατο. Τότε ὁ Ὅσιος Ὀνούφριος λέει:

-Σήκω παιδί μου, φάε καὶ πιὲς ὅ,τι μᾶς ἔστειλε ὁ Κύριος γιατὶ εἶσαι πολὺ ταλαιπωρημένος ἀπὸ τὴν πεζοπορία καὶ ἂν δὲν φᾶς κινδυνεύεις νὰ ἀῤῥωστήσεις.

Ὁ φιλοξενούμενος ἀπάντησε:

-Ζεῖ Κύριος ὁ Σωτήρας μας μπροστὰ στὸν Ὁποῖο βρισκόμαστε. Δὲν θὰ φάω ὅμως, ἂν δὲν φᾶμε μαζὶ μὲ ἀδελφικὴ ἀγάπη.

Τελικά, ὁ Ὅσιος Ὀνούφριος πείσθηκε νὰ φάει καὶ αὐτός. Ἀφοῦ σηκώθηκαν καὶ ἔκαναν τὴν προσευχή τους ξανακάθησαν νὰ φᾶνε μὲ ὅ,τι τοὺς ἔστειλε ὁ Θεός. Ὁ Ὅσιος Ὀνούφριος ἔκοψε μὲ τὰ χέρια του τὸ ψωμὶ σὲ κομμάτια καὶ ἀφοῦ ἔφαγαν δόξασαν τὸν Θεό. Στὴν συνέχεια ὁ καθένας ἀσχολήθηκε μὲ ἀτομικὴ προσευχή.

Παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης, ῾Ο ὅσιος καί ἅγιος λευΐτης τοῦ Πλατάνου Τρικάλων

τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

 

Στίς μέρες μας πού «ἐπλεόνασεν ἡἁμαρτία», ὅπως γράφει ὁ ᾽Απόστολος Παῦλος (Ρωμ. ε´, 20), ὁ Θεός ἀνέδειξε μεγάλους ἁγίους οἱ ὁποίοι ἀποτελοῦν καταφύγιο τῶν πονεμένων καί δυσκολεμένων χριστιανῶν, δηλαδή ἔγινε αὐτό πού στή συνέχεια σημειώνει ὁ ᾽Απόστολος «ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις».

Μία ἀπό τίς ἅγιες καί χαρισματικές μορφές τῶν ἡμερῶν μας εἶναι καί ὁ μακαριστός κληρικός τῆς περιοχῆς μας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης. Τόν ἅγιο αὐτό ἱερέα οἱ μεγαλύτεροι στήν ἡλικία συντοπίτες μας τόν θυμοῦνται πού κατέβαινε ἀπό τό χωριό του, τόν Πλάτανο, στά Τρίκαλα, κυρίως τή Δευτέρα, ὄχι μόνον γιά τίς ἀνάγκες τῆς οἰκογενείας του ἀλλά καί γιά τίς ὑλικές καί πνευματικές ἀνάγκες τοῦ ποιμνίου του.

῾Η πατρῶα του γῆ

῾Ο μακαριστός παπα-Δημήτρης γεννήθηκε τό 1902 στό χωριό Πλάτανος Τρικάλων, ἀπέχει 15 χιλιόμετρα ἀπό τά Τρίκαλα, ἀπό γονεῖς ἁπλούς καί φτωχούς ἀλλά πολύ πιστούς καί ἐναρέτους, τόν Χρῆστο καί τήν Αἰκατερίνη. Στήν περίπτωσή του ἔχει πλήρη ἐφαρμογή ἡ παροιμία «τό μῆλο πέφτει κάτω ἀπό τή μηλιά». Πτωχοί ὄντες οἱ γονεῖς του τόν ἔβαλαν γρήγορα στή δούλεψη. Τούς βοηθοῦσε στά χωράφια ἀλλά καί φύλαγε τά λιγοστά ζῶα πού εἶχαν.