Κυριακὴ Δ’ Νηστειῶν, Τὸ Παράπονο τοῦ Χριστοῦ.

«Ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι, ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;».

(Ἀποσπάσματα ἀπό τό βιβλίο τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ)

Κατεβαίνοντας ὁ Χριστός ἀπό τό ὄρος τῆς μεταμορφώσεως καί τῆς δόξας του, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀθλιότητα τῶν ἀνθρώπων, πού στενάζουν κάτω ἀπό τή δουλεία τοῦ Σατανᾶ.

Ἕνας πατέρας, πού βλέπει σάν ἔσχατη ἐλπίδα γιά τό παιδί του τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχει τήν ἀπαιτούμενη πίστη νά δεχθεῖ αὐτή τήν δύναμη. Θά τολμήσει μάλιστα, θρασύς ὅπως εἶναι, νά πεῖ καί σ’ αὐτόν τόν Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν». Ἄν δηλαδή καί σύ μπορεῖς νά κἀμεις κάτι, κάμε το (εἰδ’ ἄλλως, ἄσε με νά πάω στή μοῖρα μου…). Πόση σκληρότητα!

Εἶναι καί οἱ Μαθηταί, πού μέσα στό ψῦχος ἐκεῖνο τῆς ἀπιστίας καί σκληροκαρδίας, παγώνουν καί χάνουν τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τά χέρια τους, ἀδυνατῶντας νά θεραπεύσουν τό βασανισμένο παιδί.

Εἶναι ἀκόμα καί οἱ Γραμματεῖς· ἐπωφελοῦνται τήν ἀποτυχία τῶν μαθητῶν, γιά νά ἐκτοξεύσουν τό δηλητἠριό τους ἐνἀντια σ’ αὐτούς, ἀλλά προπάντων ἐνάντια στόν Διδάσκαλό τους.

Εἶναι τέλος, καί ὁ λαός, ὁ ὄχλος, ἡ εὐμετάβλητη αὐτή μάζα, πού δυστυχῶς ἐπηρεάζεται καί παρασύρεται συνήθως ἀπό τούς ἐχθρούς τοῦ Χριστοῦ καί ὑπηρετεῖ τά συμφέροντά τους.

«Πιστεύω Κύριε Βοήθει μου τὴ ἀπιστία», (Δ’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν).

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου – συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 21η Μαρτίου 2026

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Δ΄ Κυριακή των νηστειών και την ημέρα αυτή η αγία μας Εκκλησία καθιέρωσε να τιμούμε την μνήμη μιάς μεγάλης οσιακής μορφής, του αγίου Ιωάννου του συγγραφέως της Κλίμακος, για να μας υπενθυμίσει ότι ο πνευματικός αγώνας, τον οποίο διεξάγουμε την περίοδο αυτή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι μια ανοδική πορεία προς τον αγιασμό και ότι σκαλί-σκαλί πρέπει να ανεβαίνουμε την κλίμακα των αρετών. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, που αναφέρεται στη θεραπεία ενός δαιμονιζόμενου νέου, που έγινε ευθύς μετά την κάθοδο του Κυρίου από το όρος Θαβώρ, μετά τη Μεταμόρφωση, περί το τέλος δηλαδή της δημοσίας δράσεώς του.

Σύμφωνα με τη διήγηση του ευαγγελιστού ένας δυστυχισμένος πατέρας έφερε το παιδί του στο Χριστό για να το θεραπεύσει, διότι έπασχε από δαιμόνιο. Πέφτει στα πόδια και τον παρακαλεί: «Διδάσκαλε, ήνεγκα τον υιόν μου προς σε έχοντα πνεύμα άλαλον. Και όπου αν αυτόν καταλάβη, ρήσσει αυτόν και αφρίζει και τρίζει τους οδόντας αυτού, και ξηραίνεται». Δηλαδή έφερα τον υιόν μου σε σένα, διότι το παιδί μου πάσχει από δαιμόνιο, το οποίο όταν τον καταλάβει, τον ρίχνει κάτω καὶ αφρίζει καὶ τρίζει τα δόντια του και γίνεται αναίσθητος. Και παρακάτω προσθέτει: «αλλ’ εί τι δύνασαι, βοήθησον ημίν». Δηλαδή αν μπορείς σε παρακαλώ, θεράπαυσέ το. Πρόκειται για μια φρικτή περιγραφή δαιμονιζόμενου ανθρώπου και μάλιστα νέου, στην οποία προβάλλεται ταυτόχρονα το δράμα ενός γονιού που πάσχει όχι μόνον εξ’ αιτίας του παιδιού του, αλλά, όπως θα δούμε παρακάτω, και από μια άλλη αρρώστια, την αρρώστια της ολιγοπιστίας.

Στήν θεραπεία τοῦ δαιμονιζόμενου νέου Β' (Κυριακή Δ' Νηστειῶν) καί περί καθάρσεως τοῦ νοῦ, Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Στήν θεραπεία τοῦ δαιμονιζόμενου νέου Β' (Κυριακή Δ' Νηστειῶν) καί περί καθάρσεως τοῦ νοῦ, Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, 22-3-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Στήν θεραπεία τοῦ δαιμονιζόμενου νέου Α' (Κυριακή Δ' Νηστειῶν) καί περί καθάρσεως τοῦ νοῦ, Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Στήν θεραπεία τοῦ δαιμονιζόμενου νέου Α' (Κυριακή Δ' Νηστειῶν) καί περί καθάρσεως τοῦ νοῦ, Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, 22-3-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Κυριακή Δ Νηστειῶν:«Τό τελευταῖο μας ὀχυρό, ἡ ἐλπίδα» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ[:Εβρ. 6,13-20]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΑΣ ΟΧΥΡΟ, Η ΕΛΠΙΔΑ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 10-4-1994]

(Β295)

Στη σημερινή αποστολική περικοπή, αγαπητοί μου, ακούσαμε τον Απόστολο Παύλο να μας λέγει: «Ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα». Δηλαδή σε μία απόδοση: «Να έχομε εμείς που καταφύγαμε στον Θεόν, μεγάλη παρηγορία και προτροπή και στήριγμα, για να κρατήσομε την ελπίδα που βρίσκεται μπροστά μας. Αυτή την ελπίδα έχομε σαν άγκυρα της ψυχής, που ασφαλίζει από τους πνευματικούς κινδύνους και είναι βεβαία και αμετακίνητος. Και εισέρχεται στον ουρανό, στο ‘’καταπέτασμα’’, στον ουρανό. Εκεί στον ουρανό, για χάρη μας εισήλθε ο Ιησούς, σαν πρόδρομός μας. Για να μας ανοίξει τον δρόμο, σαν αιώνιος αρχιερεύς, κατά την τάξιν Μελχισεδέκ».

Εδώ, όπως βλέπομε, αγαπητοί, ο Απόστολος ομιλεί για την ελπίδα· που είναι σαν την άγκυρα, που κρατά με ασφάλεια, το πλοίον της ψυχής, προκειμένου να εισέλθομε εντός του καταπετάσματος, δηλαδή στη Βασιλεία του Θεού, που πρώτος από μας εισήλθε ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Και βέβαια εισήλθε με την ανθρωπίνη Του φύση. Γιατί ως Θεός, είναι πανταχού παρών και εις τον ουρανόν.

Το βάρος εν προκειμένω πέφτει στην ελπίδα. Αλλά τι είναι η ελπίδα; Προσέξτε τι είναι η ελπίδα. Είναι η προέκτασις της πίστεως. Βλέπομε τις τρεις θεολογικές αρετές· πίστις, ελπίς, αγάπη. Τι είναι, λοιπόν, η ελπίδα; Τοποθετημένη μετά την πίστη, είναι η προέκτασις της πίστεως. Τι είναι; Μία τονισμένη πίστις. Όπως λέγει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς: «Ἡ ἐλπὶς ἐκ πίστεως συνέστηκεν (:Από τι συνίσταται η ελπίδα; Από την πίστη). Αἷμα τῆς πίστεως ἡ ἐλπίς, ὑφ΄ἧς συνέχεται (:Είναι το αίμα της πίστεως –λέει- από το οποίον αίμα συνέχεται η πίστις, είναι η ελπίδα) διαπνευσάσης δὲ τῆς ἐλπίδος(:όταν, όμως, απέλθει η ελπίδα) τὸ ζωτικὸν τῆς πίστεως ὑπεκλείεται (:Τότε η ζωντάνια, η ζωή της πίστεως εξασθενίζει)».

Ουσία της ελπίδος είναι ο πόθος, η επιθυμία. «Ἐλπὶς δέ –λέει ο αυτός- ἐν τῷ αὐτὰ ποθεῖν (:να ποθείς εκείνα που η πίστη σου λέγει ότι υπάρχουν)». Η πίστη σού λέγει ότι στον ουρανό υπάρχουν τα αγαθά. Αυτό είναι θεωρητικό. Εάν αρχίσεις να τα ποθείς αυτά τα αγαθά, τότε αυτός είναι ο πόθος της ελπίδος, που είναι πραγματικά η ζωή και το αίμα της πίστεως. Είναι «ἡ προσδοκία τῶν ἀγαθῶν», όπως λέγει ένας αρχαίος εκκλησιαστικός συγγραφεύς. Είναι η χαρά, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, είναι η χαρά πριν από τη χαρά. Πώς λέμε σε ένα μικρό παιδί: «Θα σου φέρω καραμέλες» κι εκείνο, όλη την ημέρα χαίρεται περιμένοντας τον πατέρα του να του φέρει καραμέλες. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είναι η χαρά πριν από τη χαρά. Πριν από την απολαβή του αντικειμένου. Είναι… «τῇ ἐλπίδι χαίροντες» λέει ο απόστολος Παύλος.

Είναι, όπως λέγει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, που σήμερα τελούμε την μνήμη του, την μνήμη του όχι ακριβώς, αλλά τον προβάλλει η Εκκλησία μας, επειδή είναι ασκητικός πατήρ του 7ου αιώνος, ακριβώς για να τονωθούμε στην άσκηση, μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Λέγει λοιπόν ότι είναι η ελπίδα «ἀδήλου πλούτου πλοῦτος». «Είναι ο πλούτος αφανέρωτου πλούτου». «Είναι -λέει ο ίδιος- ἀνενδοίαστος πρὸ θησαυροῦ θησαυρός». «Είναι ανεμπόδιστος πριν από τον θησαυρό θησαυρός». Ποιος είναι ο θησαυρός; Η Βασιλεία του Θεού. Ο θησαυρός, λοιπόν, πριν από τον θησαυρό. Δηλαδή η ελπίδα προσδοκά, χαίρει, πλουτίζει, για ό,τι η πίστις αποκαλύπτει, πριν ο άνθρωπος εγγίσει, δει και απολαύσει τα αγαθά του Θεού. Αυτό είναι η ελπίδα.

Κυριακή Δ Νηστειῶν:«Προβολή Ὀρθοδόξου Πνευματικότητος» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [:Μνήμη αγίου Ιωάννου της Κλίμακος]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΠΡΟΒΟΛΗ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΟΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 6-4-1997]

[Β354, έκδοσις β΄]

Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, αυτές τις πέντε Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τις αφιερώνει σε κάποια υπόθεση ή σε κάποια υπόθεση ή σε κάποιο πρόσωπο αγίου· διότι θέλει να εξυπηρετήσει κάποιους πνευματικούς σκοπούς. Έτσι, την πρώτη Κυριακή των Νηστειών την αφιερώνει στην Ορθοδοξία, προβάλλοντας, κατεξοχήν, την Ζ΄ Οικουμενικήν Σύνοδον. Την δευτέρα Κυριακή προβάλλει τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, με σκοπό να καταδείξει τη διαφορά πνεύματος μεταξύ του δυτικού και ανατολικού Χριστιανισμού. Την τρίτη Κυριακή, που είναι το μέσον της Τεσσαρακοστής, προβάλλει τον Τίμιον Σταυρόν, προς ενίσχυσιν των πιστών, αλλά και προβολήν του σταυρικού Ευαγγελίου. Δηλαδή το Ευαγγέλιον ότι είναι θυσία, είναι σταυρός, είναι άσκησις, είναι αγών. Αλλά, μετά ταύτα, είναι η ανάστασις.

Την τετάρτη Κυριακή -σήμερα- προβάλλει τον άγιον Ιωάννη της Κλίμακος, που η καθ’ αυτό μνήμη του είναι στις 30 Μαρτίου. Όμως τον προβάλλει και σήμερα, ίσως επειδή καθημερινό ανάγνωσμα στα μοναστήρια της εποχής εκείνης, παλιότερα δηλαδή, ήταν το δικό του το σύγγραμμα, που λέγεται «Κλίμαξ». Και μάλιστα διακρίνεται από άλλους που έχουν το όνομα «Ιωάννης», λέγεται «ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος». Δηλαδή ο συγγραφεύς του βιβλίου «Κλίμαξ». Και το βιβλίο αυτό, όπως σας είπα, ήταν ένα καθημερινό ανάγνωσμα εις τα μοναστήρια. Μάλιστα στην τράπεζα, όταν οι μοναχοί έτρωγαν.

Ἡ εὐαγγελική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Κατά Μάρκον, κεφ. Θ΄, εδάφια 14-29

14 Καὶ ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδεν ὄχλον πολὺν περὶ αὐτούς, καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας αὐτοῖς. 15 καὶ εὐθέως πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν, καὶ προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. 16 καὶ ἐπηρώτησε τοὺς γραμματεῖς· τί συζητεῖτε πρὸς ἑαυτούς; 17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ῥήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν. 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ᾿ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφ᾿ ἡμᾶς. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ.

25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 καὶ κράξαν καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ᾿ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

14 Και όταν ήλθε κοντά στους υπόλοιπους μαθητές, είδε γύρω απ’ αυτούς πολύ λαό και γραμματείς να συζητούν μαζί τους. 15 Κι όλος ο λαός αμέσως μόλις Τον είδε, απ’ τη χαρά του θαμπώθηκε, κι έτρεχαν όλοι προς Αυτόν να Τον χαιρετήσουν.

Ἡ ἀποστολική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Προς Εβραίους, κεφάλαιο ΣΤ΄, εδάφια 13-20

13 Τῷ γὰρ ᾿Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ' οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ' ἑαυτοῦ, 14 λέγων· ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· 15 καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας. 16 ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· 17 ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, 18 ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· 19 ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, 20 ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

13 Οι επαγγελίες του Θεού θα πραγματοποιηθούν οπωσδήποτε· διότι όταν έδωσε ο Θεός τις επαγγελίες στον Αβραάμ, ορκίστηκε ότι θα τις πραγματοποιήσει. Κι επειδή δεν είχε κανέναν ανώτερό Του ο Θεός να ορκιστεί σε αυτόν, ορκίστηκε στον εαυτό Του 14 και είπε: ‘’Σου υπόσχομαι αληθινά ότι θα σε ευλογήσω πολύ πλούσια και θα πληθύνω πάρα πολύ τους απογόνους σου’’.

Κυριακή Δ Νηστειῶν. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γιά τή θεραπεία τοῦ σεληνιαζομένου νέου

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [:Μάρκ.9,14-29]

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΙΑΖΟΜΕΝΟΥ ΝΕΟΥ

«Καὶ ἐλθόντων αὐτῶν πρὸς τὸν ὄχλον προσῆλθεν αὐτῷ ἄνθρωπος γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι(: Και όταν έφθασαν στο πλήθος του λαού, Τον πλησίασε κάποιος άνθρωπος που γονάτισε μπροστά Του κι έλεγε: ‘’Κύριε, λυπήσου και σπλαχνίσου το παιδί μου, διότι σεληνιάζεται και υποφέρει άσχημα, αλλά και κινδυνεύει τον έσχατο κίνδυνο· διότι πολλές φορές πέφτει στη φωτιά, και πολλές φορές στο νερό, και κινδυνεύει έτσι να καεί ή να πνιγεί. Και τον έφεραν στους μαθητές Σου, αλλά δεν μπόρεσαν να τον θεραπεύσουν)»[Ματθ.17,14-16].

Αυτόν τον άνθρωπο η Γραφή μας τον παρουσιάζει πάρα πολύ ασθενή ως προς την πίστη· και τούτο είναι φανερό από πολλά σημεία, και από το ότι είπε ο Χριστός: «Πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι (:Σε εκείνον που πιστεύει όλα είναι δυνατά)»[Μάρκ.9,23],και από το ότι είπε αυτός που Τον πλησίασε «Πιστεύω, Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ (:Πιστεύω, Κύριε, ότι έχεις τη δύναμη να με βοηθήσεις. Βοήθησέ με να απαλλαγώ απ’ την ολιγοπιστία μου και αναπλήρωσε εσύ την έλλειψη της πίστεώς μου)»[Μάρκ.9,24] και από το ότι έδωσε ο Χριστός εντολή στον δαίμονα να μην εισέλθει πλέον σε αυτόν, αλλά ακόμη και από το ότι είπε ο άνθρωπος εκείνος στον Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι(:Εάν μπορείς)»[Μάρκ.9,22].

Και γιατί κατηγορεί τους μαθητές, εάν η απιστία του πατέρα αυτού υπήρξε η αιτία να μην εξέλθει ο δαίμονας; Για να δείξει ότι πολλές φορές είναι δυνατόν σε αυτούς που έχουν πίστη, να θεραπεύσουν τους ασθενείς και χωρίς να έχουν πίστη οι ίδιοι ασθενείς αυτοί που προσέρχονται για αποκατάσταση της υγείας τους· διότι όπως ακριβώς πολλές φορές αρκούσε η πίστη εκείνου που προσερχόταν στο να εκπληρωθεί το αίτημά του και από πολύ κατώτερους ως προς το αξίωμα, έτσι πολλές φορές αποδείχτηκε αρκετή η δύναμη και η πίστη εκείνων που ενεργούσαν τις θαυματουργικές ιάσεις να θεραπεύσουν και χωρίς να πιστεύουν αυτοί που προσέρχονταν για να γιατρευτούν.

Και τα δύο αυτά επιβεβαιώνονται από τις θείες Γραφές· διότι και όσοι ζούσαν μαζί με τον Κορνήλιο έλαβαν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος εξαιτίας της πίστεώς τους[ βλ. Πράξ. 10,1-48], και στην περίπτωση του Ελισσαίου πάλι αναστήθηκε ο νεκρός, μολονότι δεν υπήρξε κάποιος που να δείξει πίστη[Δ΄Βασιλειών 13,21 «Καὶ ἀπέθανεν Ἑλισαιέ, καὶ ἔθαψαν αὐτόν. Καὶ μονόζωνοι Μωὰβ ἦλθον ἐν τῇ γῇ ἐλθόντος τοῦ ἐνιαυτοῦ· καὶ ἐγένετο αὐτῶν θαπτόντων τὸν ἄνδρα, καὶ ἰδοὺ εἶδον τὸν μονόζωνον καὶ ἔῤῥιψαν τὸν ἄνδρα ἐν τῷ τάφῳ Ἑλισαιέ, καὶ ἐπορεύθη καὶ ἥψατο τῶν ὀστέων Ἑλισαιὲ καὶ ἔζησε καὶ ἀνέστη ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ(: Και πέθανε ο Ελισαίος και τον έθαψαν. Κατά δε το επόμενο έτος εισέβαλαν στη χώρα των Ισραηλιτών επιδρομείς Μωαβίτες. Και καθώς οι Ισραηλίτες πήγαιναν να θάψουν ένα νεκρό, φάνηκαν από μακριά ερχόμενοι επιδρομείς Μωαβίτες. Κατελήφθησαν από τρόμο οι Ισραηλίτες και έριξαν τον νεκρό άνδρα στον ανοικτό τάφο του προφήτη Ελισαίου και ετράπησαν σε φυγή. Ο νεκρός μόλις άγγιξε τα οστά του Ελισαίου, επανήλθε στη ζωή και ανορθώθηκε στα πόδια του)»].

Δ’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, Ἄρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου.

Εν Κυθήροις τη 30η Μαρτίου 2025

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου- συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Δ΄ Κυριακή των νηστειών και την ημέρα αυτή η αγία μας Εκκλησία καθιέρωσε να τιμούμε την μνήμη μιάς μεγάλης οσιακής μορφής, του αγίου Ιωάννου του συγγραφέως της Κλίμακος, για να μας υπενθυμίσει ότι ο πνευματικός αγώνας, τον οποίο διεξάγουμε την περίοδο αυτή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι μια ανοδική πορεία προς τον αγιασμό και ότι κλιμακωτά πρέπει να ανεβαίνουμε την σκάλα των αρετών. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, που αναφέρεται στη θεραπεία ενός δαιμονιζόμενου νέου, που έγινε ευθύς μετά την κάθοδο του Κυρίου από το όρος Θαβώρ, μετά τη Μεταμόρφωση, περί το τέλος δηλαδή της δημοσίας δράσεώς του.

Σύμφωνα με τη διήγηση του ευαγγελιστού ένας δυστυχισμένος πατέρας έφερε το παιδί του στο Χριστό για να το θεραπεύσει, διότι έπασχε από δαιμόνιο. Πέφτει στα πόδια και τον παρακαλεί: «Διδάσκαλε, ήνεγκα τον υιόν μου προς σε έχοντα πνεύμα άλαλον. Και όπου αν αυτόν καταλάβη, ρήσσει αυτόν και αφρίζει και τρίζει τους οδόντας αυτού, και ξηραίνεται». Δηλαδή έφερα τον υιόν μου σε σένα, διότι το παιδί μου πάσχει από δαιμόνιο, το οποίο όταν τον καταλάβει, τον ρίχνει κάτω καὶ αφρίζει καὶ τρίζει τα δόντια του και γίνεται αναίσθητος. Και παρακάτω προσθέτει: «αλλ’ εί τι δύνασαι, βοήθησον ημίν».

Τέκνα ὀργῆς καὶ κατάρας. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης.

«Ἦμεν τέκνα φύσει ὀργῆς» (Ἐφ. 2,3), «κατάρας τέκνα!» (Β΄ Πέτρ. 2,14)

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε ἡ Τετάρτη (Δ΄) Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν. Λίγο ἀκόμη καὶ μπαίνουμε στὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα, ν᾽ ἀκούσουμε τὸ «Ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζει τὸ πνεῦμά μου πρὸς σέ, ὁ Θεός, διότι φῶς τὰ προστάγματά σου ἐπὶ τῆς γῆς» (Ἠσ. 26,9). Θὰ ἑορτάσουμε τὰ σεπτὰ πάθη τοῦ Κυρίου καὶ θὰ πανηγυρίσουμε τὴν δοξασμένη ἀνάστασί του.

Εἴμαστε ὅμως ἄξιοι καὶ ἕτοιμοι γι᾽ αὐτά; Ἤθελα νὰ εἶχα ἕνα δάκρυ πραγματικῆς μετανοίας, ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ λέει τὸ σημερινὸ ἀπολυτίκιο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου συγγραφέως τῆς Κλίμακος. Διαβάστε τὴν ὁμιλία του Περὶ μετανοίας «μεμεριμνημένης», ὅτι δηλαδὴ ἡ μετάνοια πρέπει νά ᾽νε ἡ ἰσόβια φροντίδα μας.

Ὁ ἐλεγκτικὸς καὶ ὁ οἰκοδομητικὸς λόγος ἐδῶ συνυφαίνονται. Τὸ θέμα μας θὰ εἶνε ἡ ἁμαρτωλότης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ἂν κάποιος δὲν εἶνε ἁμαρτωλός, τὰ λόγια αὐτὰ δὲν τοῦ χρειάζονται. Ἐμεῖς πάντως νιώθουμε ὅτι τὰ πόδια μας εἶνε κολλημένα στὴ λάσπη τῆς ἁμαρτίας.

* * *

Ὑπάρχει, ἀδελφοί μου, μία ἰδέα ἐσφαλμένη, μιὰ πλάνη καρφωμένη στὸ νοῦ πολλῶν – μακάρι νὰ μποροῦσα νὰ τὴν ξερριζώσω. Ἐνῷ θεμέλιο τῆς διδασκαλίας τῆς Ἐκκλησίας εἶνε, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶνε πεπτωκώς, ἔπεσε· ὅτι δὲν εἶνε καρπὸς ὑγιής, ἔχει μέσα του σκουλήκι, εἶνε ἁμαρτωλός, φέρει τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα, ἐν τούτοις ἀκούγεται φωνὴ ἑνὸς Γάλλου ψευτοφιλόσοφου· Ὄχι, ὁ ἄνθρωπος εἶνε φύσει ἀγαθός…

Ἡ εὐαγγελική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Κατά Μάρκον, κεφ. Θ΄, εδάφια 14-29

14 Καὶ ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδεν ὄχλον πολὺν περὶ αὐτούς, καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας αὐτοῖς. 15 καὶ εὐθέως πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν, καὶ προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. 16 καὶ ἐπηρώτησε τοὺς γραμματεῖς· τί συζητεῖτε πρὸς ἑαυτούς; 17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ῥήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν. 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ᾿ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφ᾿ ἡμᾶς. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ.

25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 καὶ κράξαν καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ᾿ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

14 Και όταν ήλθε κοντά στους υπόλοιπους μαθητές, είδε γύρω απ’ αυτούς πολύ λαό και γραμματείς να συζητούν μαζί τους.

Ἡ ἀποστολική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Προς Εβραίους, κεφάλαιο ΣΤ΄, εδάφια 13-20

13 Τῷ γὰρ ᾿Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ' οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ' ἑαυτοῦ, 14 λέγων· ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· 15 καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας. 16 ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· 17 ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, 18 ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· 19 ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, 20 ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

13 Οι επαγγελίες του Θεού θα πραγματοποιηθούν οπωσδήποτε· διότι όταν έδωσε ο Θεός τις επαγγελίες στον Αβραάμ, ορκίστηκε ότι θα τις πραγματοποιήσει. Κι επειδή δεν είχε κανέναν ανώτερό Του ο Θεός να ορκιστεί σε αυτόν, ορκίστηκε στον εαυτό Του 14 και είπε:

Ὁμιλία στή Δ Κυριακή τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

(Έχει θέμα το ευαγγέλιο που αναγιγνώσκεται κατ’ αυτήν,

όπου γίνεται λόγος και για την επιμέλεια των εσωτερικών λογισμών)

Πολλές φορές μίλησα προς την αγάπη σας σχετικά με τη νηστεία και την προσευχή, ιδιαίτερα μάλιστα αυτές τις ιερές ημέρες· εναπέθεσα ακόμη στις φιλόθεες ακοές και ψυχές σας ποια δώρα προσφέρουν σε εκείνους που τις αγαπούν και τις καλλιεργούν και πόσων αγαθών πρόξενοι γίνονται σε αυτούς που τις ασκούν, πράγμα που επιβεβαιώνεται γι' αυτές κυρίως από τη φωνή του Κυρίου που διαβάζεται σήμερα στο ευαγγέλιο.

Ποια λοιπόν είναι αυτά τα οφέλη; Είναι μεγάλα, τα μεγαλύτερα όλων θα λέγαμε· διότι εκτός από τα άλλα μπορούν να παράσχουν και εξουσία κατά πονηρών πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλουν και να τα απελαύνουν, και τους δαιμονισμένους να τους ελευθερώνουν από την επήρειά τους. Όταν πραγματικά οι μαθηταί είπαν προς τον Κύριο περί του αλάλου και κωφού δαιμονίου, και Τον ρώτησαν: «διατί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό;(:Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να βγάλουμε το δαιμόνιο αυτό;)»[Ματθ.17,19], είπε προς αυτούς ο Κύριος: «Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ(:Αυτό το είδος των δαιμόνων δεν βγαίνει από τον άνθρωπο που έχει καταληφθεί από αυτό, παρά μόνο με προσευχή που συνοδεύεται και με νηστεία, ώστε η προσευχή να γίνεται με διάνοια όσο δυνατόν ελαφρότερη και περισσότερο προσηλωμένη στον Θεό)»[Ματθ.17,21].

Κυριακή Δ Νηστειῶν. Ἑρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ[:Εβρ.6,13 έως 20]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Τῷ γάρ᾿Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ᾿ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ᾿ ἑαυτοῦ λέγων(:Οι επαγγελίες του Θεού θα πραγματοποιηθούν οπωσδήποτε· διότι όταν έδωσε ο Θεός τις επαγγελίες στον Αβραάμ, ορκίστηκε ότι θα τις πραγματοποιήσει. Και επειδή δεν είχε κανένα ανώτερό Του ο Θεός να ορκιστεί σε Αυτόν, ορκίστηκε στον εαυτό Του και είπε:) ‘’Ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε’’(:‘’Σου υπόσχομαι αληθινά ότι θα σε ευλογήσω πολύ πλούσια και θα πληθύνω πάρα πολύ τους απογόνους σου)· καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας(:Έτσι πήρε ο Αβραάμ την υπόσχεση του Θεού. Και αφού περίμενε με υπομονή πολλά χρόνια, πέτυχε την εκπλήρωση της ευλογίας που του υποσχέθηκε ο Θεός, ως προς το σημείο που αναφερόταν στην επίγεια ζωή του. Απέκτησε δηλαδή από τη Σάρρα παιδί, από το οποίο πληθύνθηκαν οι απόγονοι του πατριάρχη κι έγιναν ένα μεγάλο έθνος).Ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος (:ο Θεός ορκίστηκε στον εαυτό Του. Οι άνθρωποι βέβαια ορκίζονται στον Θεό, ο Οποίος είναι ανώτερος από όλους. Και δίνουν όρκο οι άνθρωποι για να σταματήσουν κάθε αντίρρηση και αμφισβήτηση μεταξύ τους και για να επιβεβαιώσουν την αλήθεια των λόγων τους)»[Εβρ.6,13-16].

Αφού επέκρινε σφοδρά τους Εβραίους και αφού τους φόβισε αρκετά, πρώτα τους παρηγορεί με τους επαίνους και ύστερα με το ότι θα πραγματοποιηθούν οπωσδήποτε οι ελπίδες τους, πράγμα που είναι και ισχυρότερο. Δεν τους παρηγορεί όμως από τα παρόντα, αλλά πάλι από τα περασμένα. Αυτό τους έπειθε περισσότερο. Όπως δηλαδή στην τιμωρία τούς φοβίζει περισσότερο με εκείνα, έτσι και στα βραβεία τους παρηγορεί με αυτά, δείχνοντας ποια είναι η συνήθεια του Θεού. Και είναι αυτή η συνήθεια του Θεού, να μην εκπληρώνει δηλαδή αμέσως τις υποσχέσεις Του, αλλά ύστερα από πολύ καιρό. Και το κάνει αυτό, και για να φανερώσει μια μέγιστη απόδειξη της δύναμής Του, και για να οδηγήσει και εμάς στην πίστη, ώστε όσοι ζουν σε θλίψεις και δεν λαμβάνουν τις υποσχέσεις ούτε τους μισθούς να μην αποκάμουν από τους κόπους τους. Και αφού τους άφησε όλους, παρόλο που μπορούσε να αναφέρει πολλούς, εστίασε στον Αβραάμ και εξαιτίας του αξιώματος του προσώπου αυτού και εξαιτίας του ότι σε αυτόν κυρίως είχε συμβεί αυτό. Αν και βέβαια στο τέλος της επιστολής λέγει ότι όλοι αυτοί, αφού είδαν από μακριά και ασπάσθηκαν τις υποσχέσεις, δεν τις έλαβαν, για να μη φτάσουν στην τελειότητα χωρίς εμάς.

«Όταν ο Θεός» λέγει, «έδωσε υπόσχεση στον Αβραάμ, επειδή δεν είχε κανέναν ανώτερο για να ορκιστεί, ορκίστηκε στον εαυτό Του λέγοντας: ’’αλήθεια, σου υπόσχομαι ότι θα σε ευλογήσω πλούσια και θα πληθύνω πολύ τους απογόνους σου’’. Και έτσι με την υπομονή που επέδειξε ο Αβραάμ προσμένοντας την εκπλήρωση των επαγγελιών του Θεού, προσέλκυσε τη θεία χάρη και πραγματοποίησε την υπόσχεση».

Δ' Κυριακή τῶν Νηστειῶν. Πρεσβυτέρου Ἀθανασίου Μηνᾶ

Δ’ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ

«…Καί πολλάκις αὐτόν καί εἰς πῦρ ἔβαλε καί εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπωλέσῃ αὐτόν·»[1]. Πορνεία καί μέθη καί ὅποια ἄλλη ἁμαρτία γίνεται μέ τό σῶμα, εἶναι φοβερές πράξεις τῆς σάρκας πού διευκολύνουν τόν Βεελζεβούλ, νά ἐπικρατήσει. Παραχωροῦνται δικαιώματα στά πονηρά πνεύματα· «πᾶσα παράβασις καί παρακοή ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Καταλαμβάνεται ἔτσι ὁ οἶκος τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος καί ὁ ἀπρόσεκτος ἀφρίζει, τρίζει τά δόντια, μπερδεύεται καί μένει ἀναίσθητος· δέσμιος τῶν πονηρῶν πνευμάτων.

Ἐντούτοις, ὁ φιλάνθρωπος Χριστός ἦλθε νά λύσει τά δεσμά τοῦ πονηροῦ νά φανερώσει τήν κακία του καί νά ἐλευθερώσει τό πλάσμα Του ἀπό πράξεις ἀσχημοσύνης. Σαφῶς, σεβαστή γερόντισσα, ὁ Ἰησοῦς ζητάει καί τήν συνεργασία τῶν ἀνθρώπων ὥστε, διά τῆς ἀληθινῆς πίστεως, ὅλα νά εἶναι δυνατά σ’ἐκεῖνον πού πιστεύει ·«πάντα δυνατά τῷ πιστεύοντι».

Οἱ γονεῖς, ἐν προκειμένῳ, φρονοῦμε ἀδελφοί, ὅτι φέρουν κυρίαν τήν εὐθύνη γιά τήν ἐν Χριστῷ παιδαγωγία τῶν παιδιῶν. Στήν ἐρώτηση τοῦ Κυρίου: «Ἀπό πότε συμβαίνει», ἀπαντοῦν: «Παιδιόθεν».

Συνεπῶς, μέ νηστεῖες, προσευχές, ἀγρυπνίες, κόπους τοῦ σώματος καί τήν ἐκκοπή τοῦ θελήματος μέ ταπείνωση ψυχῆς, καθιστοῦμε ἀνίσχυρα τά πονηρά πνεύματα πού κινοῦνται ἐναντίον μας καί ἐναντίον τῶν παιδιῶν μας, πού ἔτσι τελικά προστατεύονται. Αὐτή εἶναι ἡ διδασκαλία σήμερα τοῦ Χριστοῦ μας. Ἀκούγοντας πράγματι, τόν λόγο τοῦ Θεανθρώπου, μέ καλή προαίρεση, ζητοῦμε νά μᾶς χαρίσει ἀληθινή και τέλεια πίστη, ὥστε μέ δάκρυα κατανύξεως καί ἀληθινή μετάνοια, νά ὑπερνικοῦμε τά τεχνάσματα πού οἱ δαίμονες ἐκστρατεύουν μέ κακία ἐνάντια στά παιδιά μας, στίς οἰκογένειές μας. Ἡ κλίμακα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, τήν μνήμη τοῦ ὁποίου ἑορτάζουμε σήμερα, γίνεται στήριγμα καί ἀψευδής σύμβουλος στήν πνευματική μας πορεία, γιά νά φθάσουμε ἀπλανῶς στήν κορυφή τῶν ἀρετῶν καί στήν τελική νίκη.

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

(Έχει θέμα το ευαγγέλιο που αναγιγνώσκεται κατ’ αυτήν,

όπου γίνεται λόγος και για την επιμέλεια των εσωτερικών λογισμών)

Πολλές φορές μίλησα προς την αγάπη σας σχετικά με τη νηστεία και την προσευχή, ιδιαίτερα μάλιστα αυτές τις ιερές ημέρες· εναπέθεσα ακόμη στις φιλόθεες ακοές και ψυχές σας ποια δώρα προσφέρουν σε εκείνους που τις αγαπούν και τις καλλιεργούν και πόσων αγαθών πρόξενοι γίνονται σε αυτούς που τις ασκούν, πράγμα που επιβεβαιώνεται γι' αυτές κυρίως από τη φωνή του Κυρίου που διαβάζεται σήμερα στο ευαγγέλιο.

Ποια λοιπόν είναι αυτά τα οφέλη; Είναι μεγάλα, τα μεγαλύτερα όλων θα λέγαμε· διότι εκτός από τα άλλα μπορούν να παράσχουν και εξουσία κατά πονηρών πνευμάτων, ώστε να τα εκβάλλουν και να τα απελαύνουν, και τους δαιμονισμένους να τους ελευθερώνουν από την επήρειά τους. Όταν πραγματικά οι μαθηταί είπαν προς τον Κύριο περί του αλάλου και κωφού δαιμονίου, και Τον ρώτησαν: «διατί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό;(:Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να βγάλουμε το δαιμόνιο αυτό;)»[Ματθ.17,19], είπε προς αυτούς ο Κύριος: «Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ(:Αυτό το είδος των δαιμόνων δεν βγαίνει από τον άνθρωπο που έχει καταληφθεί από αυτό, παρά μόνο με προσευχή που συνοδεύεται και με νηστεία, ώστε η προσευχή να γίνεται με διάνοια όσο δυνατόν ελαφρότερη και περισσότερο προσηλωμένη στον Θεό)»[Ματθ.17,21].

Ίσως γι' αυτό, μετά την προσευχή επάνω στο όρος Θαβώρ και την κατ' αυτήν εμφάνιση της θεϊκής αυγής, κατέβηκε αμέσως και ήλθε στον τόπο, όπου ευρισκόταν ο κατεχόμενος από τον δαίμονα εκείνον. Λέγει δηλαδή ο ιερός ευαγγελιστής ότι, αφού ο Κύριος παρέλαβε τους εγκρίτους μαθητές, ανέβηκε στο όρος να προσευχηθεί και έλαμψε σαν ο ήλιος, και ιδού φάνηκαν να συνομιλούν με αυτόν ο Μωυσής και ο Ηλίας[Ματθ.17,3: «Καὶ ἰδοὺ ὤφθησαν αὐτοῖς Μωσῆς καὶ Ἠλίας μετ᾿ αὐτοῦ συλλαλοῦντες(:και τότε εμφανίστηκαν σε αυτούς ο Μωυσής και ο Ηλίας, οι οποίοι συνομιλούσαν μαζί Του)»], οι άνδρες που περισσότερο από κάθε άλλον άσκησαν την προσευχή και τη νηστεία, δείχνοντας και με την παρουσία τους στην προσευχή, τη συμφωνία και εναρμόνιση μεταξύ προσευχής και νηστείας, ώστε κατά κάποιον τρόπο η νηστεία να συνομιλεί με την προσευχή ομιλώντας προς τον Κύριο.

Ἠ εὐαγγελική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Κατά Μάρκον, κεφ. Θ΄, εδάφια 14-29

14 Καὶ ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδεν ὄχλον πολὺν περὶ αὐτούς, καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας αὐτοῖς. 15 καὶ εὐθέως πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν, καὶ προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. 16 καὶ ἐπηρώτησε τοὺς γραμματεῖς· τί συζητεῖτε πρὸς ἑαυτούς; 17 καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ῥήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. 20 καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν. 22 καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ᾿ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφ᾿ ἡμᾶς. 23 ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε· πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ.

25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 καὶ κράξαν καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ᾿ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό. 29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

14 Και όταν ήλθε κοντά στους υπόλοιπους μαθητές, είδε γύρω απ’ αυτούς πολύ λαό και γραμματείς να συζητούν μαζί τους. 15 Κι όλος ο λαός αμέσως μόλις Τον είδε, απ’ τη χαρά του θαμπώθηκε, κι έτρεχαν όλοι προς Αυτόν να Τον χαιρετήσουν.

Ἠ ἀποστολική περικοπή τῆς Κυριακῆς Δ Νηστειῶν. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Προς Εβραίους, κεφάλαιο ΣΤ΄, εδάφια 13-20

13 Τῷ γὰρ ᾿Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ' οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ' ἑαυτοῦ, 14 λέγων· ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· 15 καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας. 16 ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· 17 ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, 18 ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· 19 ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, 20 ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾿Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

13 Οι επαγγελίες του Θεού θα πραγματοποιηθούν οπωσδήποτε· διότι όταν έδωσε ο Θεός τις επαγγελίες στον Αβραάμ, ορκίστηκε ότι θα τις πραγματοποιήσει.

Κυριακή Δ Νηστειῶν. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γιά τή θεραπεία τοῦ σεληνιαζόμενου νέου

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [:Μάρκ.9,14-29]

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΙΑΖΟΜΕΝΟΥ ΝΕΟΥ

«Καὶ ἐλθόντων αὐτῶν πρὸς τὸν ὄχλον προσῆλθεν αὐτῷ ἄνθρωπος γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι(: Και όταν έφθασαν στο πλήθος του λαού, Τον πλησίασε κάποιος άνθρωπος που γονάτισε μπροστά Του κι έλεγε: ‘’Κύριε, λυπήσου και σπλαχνίσου το παιδί μου, διότι σεληνιάζεται και υποφέρει άσχημα, αλλά και κινδυνεύει τον έσχατο κίνδυνο· διότι πολλές φορές πέφτει στη φωτιά, και πολλές φορές στο νερό, και κινδυνεύει έτσι να καεί ή να πνιγεί. Και τον έφεραν στους μαθητές Σου, αλλά δεν μπόρεσαν να τον θεραπεύσουν)»[Ματθ.17,14-16].

Αυτόν τον άνθρωπο η Γραφή μας τον παρουσιάζει πάρα πολύ ασθενή ως προς την πίστη· και τούτο είναι φανερό από πολλά σημεία, και από το ότι είπε ο Χριστός: «Πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι (:Σε εκείνον που πιστεύει όλα είναι δυνατά)»[Μάρκ.9,23],και από το ότι είπε αυτός που Τον πλησίασε «Πιστεύω, Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ (:Πιστεύω, Κύριε, ότι έχεις τη δύναμη να με βοηθήσεις. Βοήθησέ με να απαλλαγώ απ’ την ολιγοπιστία μου και αναπλήρωσε εσύ την έλλειψη της πίστεώς μου)»[Μάρκ.9,24] και από το ότι έδωσε ο Χριστός εντολή στον δαίμονα να μην εισέλθει πλέον σε αυτόν, αλλά ακόμη και από το ότι είπε ο άνθρωπος εκείνος στον Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι(:Εάν μπορείς)»[Μάρκ.9,22].

Και γιατί κατηγορεί τους μαθητές, εάν η απιστία του πατέρα αυτού υπήρξε η αιτία να μην εξέλθει ο δαίμονας; Για να δείξει ότι πολλές φορές είναι δυνατόν σε αυτούς που έχουν πίστη, να θεραπεύσουν τους ασθενείς και χωρίς να έχουν πίστη οι ίδιοι ασθενείς αυτοί που προσέρχονται για αποκατάσταση της υγείας τους· διότι όπως ακριβώς πολλές φορές αρκούσε η πίστη εκείνου που προσερχόταν στο να εκπληρωθεί το αίτημά του και από πολύ κατώτερους ως προς το αξίωμα, έτσι πολλές φορές αποδείχτηκε αρκετή η δύναμη και η πίστη εκείνων που ενεργούσαν τις θαυματουργικές ιάσεις να θεραπεύσουν και χωρίς να πιστεύουν αυτοί που προσέρχονταν για να γιατρευτούν.