Πῶς ἐπιλέγουμε τόν Πνευματικό μας ὁδηγό (Ἁγ. Συμεών Νέου Θεολόγου), π. Σάββας Ἁγιορείτης

 Πῶς ἐπιλέγουμε τὸν Πνευματικό μας ὁδηγὸ (Ἁγ. Συμεὼν Νέου Θεολόγου), π. Σάββας Ἁγιορείτης, 30-10-2017 

Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πὰτρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν. 

Βασιλεῦ Οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας, ὁ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν, ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν καὶ ζωῆς χορηγός, ἐλθὲ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν, καὶ καθάρισον ἡμᾶς ἀπὸ πάσης κηλῖδος, καὶ σῶσον, Ἀγαθέ, τὰς ψὺχὰς ἡμῶν. 

Λοιπόν, δὲν θὰ ποῦμε δικά μας λόγια. Θὰ ποῦμε αὐτὰ ποὺ λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες. 

Τὸ θέμα μας εἶναι: «Πῶς ἐπιλέγουμε τὸν Πνευματικό μας». Ἐπιλογή, τὸ λέει καὶ ἡ λέξη: διαλέγω. Δηλαδὴ ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ὑπάρχουν, ἐπιλέγω κάποιον, διαλέγω κάποιον, ἐκλέγω κάποιον. 

Μὲ ποιά κριτήρια θὰ διαλέξουμε τὸν Πνευματικό μας; Πῶς μποροῦμε νὰ βροῦμε Πνευματικό; 

Νὰ ἀρχίσουμε μὲ τὸν Ἅγιο Παΐσιο. «Σήμερα», λέει ὁ Ἅγιος, «τὸ πιὸ ἀπαραίτητο εἶναι νὰ βροῦν οἱ ἄνθρωποι ἕναν Πνευματικό, νὰ ἐξομολογοῦνται. Νὰ τοῦ ἔχουν ἐμπιστοσύνη καὶ νὰ τὸν συμβουλεύονται. Ἂν ἔχουν Πνευματικὸ καὶ βάλουν ἕνα πρόγραμμα μὲ προσευχὴ καὶ λίγη μελέτη, ἐκκλησιάζονται, κοινωνοῦν, τότε δὲν ἔχουν τίποτε νὰ φοβηθοῦν σὲ αὐτὴ τὴ ζωή». 

Καὶ βέβαια, ὁ Γέροντας ὑπονοεῖ ὅτι θὰ κάνουν ὑπακοὴ στὸν Πνευματικὸ καὶ θὰ ἔχουνε καὶ τὴν ἀνάλογη ζωή. Τὴν ζωὴ ποὺ θέλει ἡ Ἁγία μας ἡ Ἐκκλησία, ποὺ εἶναι ζωὴ νήψεως, νηστείας, ἄσκησης γενικότερα, προσοχῆς, τήρησης τῶν Θείων ἐντολῶν καὶ μυστηριακῆς ζωῆς. Γιατί, δὲν ἀρκεῖ μόνο κανεὶς νὰ κοινωνεῖ καὶ κάπου κάπου νὰ ἐξομολογεῖται, ἂν δὲν διορθώνει καὶ τὴ ζωή του. Ἂν δὲν μετανοεῖ πραγματικά. 

Καὶ συνεχίζει ὁ Ἅγιος καὶ λέει: «Τὸν Πνευματικὸ ὁδηγό, φυσικά, κανεὶς θὰ τὸν διαλέξει. Δὲν θὰ ἐμπιστευτεῖ στὸν ὁποιονδήποτε τὴν ψυχή του. Ὅπως γιὰ τὴν ὑγεία τοῦ σώματος ψάχνει νὰ βρεῖ καλὸ γιατρό, ἔτσι καὶ γιὰ τὴν ὑγεία τῆς ψυχῆς του θὰ ψάξει νὰ βρεῖ κάποιον καλὸ Πνευματικὸ καὶ θὰ πηγαίνει σὲ αὐτὸν τὸ γιατρὸ τῆς ψυχῆς τακτικά». 

Ἐδῶ νὰ κάνω μία παρατήρηση. Τί σημαίνει αὐτὸ τὸ «τακτικά»; Κάθε πότε νὰ ἐξομολογούμαστε; 

Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα ἐρώτημα. Θὰ πεῖτε, ἀκόμα δὲν εἴπαμε πὼς θὰ βροῦμε τὸν Πνευματικό, νὰ ποῦμε κάθε πότε; Ἀλλὰ ἔχει σημασία καὶ αὐτό, γιατί ἂν κανεὶς ἔχει ἀποφασίσει, θὰ πρέπει νὰ ξέρει καὶ τὸ πότε. 

Γιατί εἶναι ἐρώτημα καὶ αὐτό, ἂν θέλουμε νὰ ἔχουμε Πνευματικό. Ἂν ἔχουμε ἀποφασίσει νὰ μετανοήσουμε καὶ νὰ διορθωθοῦμε, ἐαν ὄντως θέλουμε νὰ ἐξομολογηθοῦμε. 

Θὰ πεῖτε εἶναι δυνατόν; Νὰ πᾶμε στὸν Πνευματικὸ καὶ νὰ μὴν θέλουμε νὰ ἐξομολογηθοῦμε; Εἶναι δυνατόν, δυστυχῶς. Γιατί πάρα πολλοὶ πᾶνε στὸν Πνευματικὸ καὶ δὲν λένε ἀλήθεια. 

Θὰ σᾶς πῶ κάτι νὰ γελάσετε λίγο. 

Ὁ μακαριστὸς ὁ πατήρ, ἐπίσκοπος Φλωρίνης Αὐγουστῖνος Καντιώτης, ἔλεγε ἔτσι ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του σὲ μιὰ ὁμιλία, καὶ μὲ θυμό, ὅπως τὰ ἔλεγε συνήθως: «Δὲν ἐξομολογῶ γυναῖκες! Δὲν ἐξομολογῶ!» 

Γιατί; 

«Γιατί λένε ψέματα! Λένε ψέματα στὴν ἐξομολόγηση!» 

Καὶ δυστυχῶς αὐτὸ δὲν εἶναι ψέμα. Εἶναι ἀλήθεια. 

Βρῆκα ἔτσι ἀναφορὲς τοῦ σεβαστοῦ αὐτοῦ Πνευματικοῦ, τοῦ πατρὸς Ἀθανάσιου τοῦ Μυτιληναίου, ποὺ ἔλεγε ἀκριβῶς τὸ ἴδιο πρᾶγμα. Νὰ ρωτάει ὁ Πνευματικός: «Τὸ ἔκανες αὐτὸ παιδί μου;» Καὶ νὰ λέει: «Ὄχι». 

Καὶ νὰ τὸ ἔχει κάνει! 

Ἔ, μὰ καλὰ τώρα τὸν Θεὸ μπορεῖς νὰ κοροϊδεύσεις; Νὰ ἐμπαίζεις τὸν Θεό;! 

Ἂν εἶναι δυνατόν! 

Γι' αὐτὸ λέω εἶναι ἐρώτημα καὶ αὐτό, ἂν θέλουμε ὄντως νὰ βροῦμε Πνευματικό, ἀληθινὸ Πνευματικὸ δηλαδὴ ποὺ νὰ μᾶς βοηθήσει. 

Τὸ πόσο τακτικά, μιὰ ποὺ εἴπαμε ὅτι θὰ τὸ ἀπαντήσουμε, τὸ λέει ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Μὴν σᾶς κάνει ἐντύπωση, «Εἰ δυνατόν», λέει, «κάθε μέρα». 

Θὰ πεῖς, εἶναι δυνατὸν κάθε μέρα; Στὶς παροῦσες συνθῆκες εἶναι ἀρκετὰ δύσκολο. Μόνο γιὰ τοὺς μοναχοὺς εἶναι ἐφικτὸ αὐτό. 

«Τοὐλάχιστον λέει μιὰ φορὰ τὴ βδομάδα. Τὸ ἐλαχιστότατο μιὰ φορὰ τὸ μῆνα νὰ ἐξομολογεῖσαι», αὐτὸ νομίζω εἶναι ἐφικτό. 

Ἂν κανεὶς τὸ θέλει, μιὰ φορὰ τὸ μῆνα μπορεῖ νὰ τὸ κάνει. Τὸ ἐλαχιστότατο τῶν ἐλαχιστοτάτων εἶναι στὶς ἀρχὲς ἢ στὴ διάρκεια τῶν μεγάλων νηστείων. Ἔχουμε τέσσερες μεγάλες νηστεῖες: τῶν Χριστουγέννων ποὺ ἔρχεται σὲ λίγο, τοῦ Πάσχα, τῆς μεγάλης Τεσσαρακοστῆς δηλαδή, τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τῆς Παναγίας. 

Τοὐλάχιστον αὐτές τις τέσσερες Σαρακοστὲς ὁ Χριστιανὸς πρέπει νὰ ἐξομολογεῖται. 

Πρέπει λοιπόν, νὰ διαλέξουμε, ὅπως λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος, ἕναν Πνευματικὸ καὶ θὰ πρέπει νὰ ψάξουμε. Θὰ πρέπει νὰ γίνει ἔρευνα. 

Λέει ὁ Ἅγιος Νικόδημος: «Πρῶτον λέει ἐρεύνησε καὶ μάθε ποιός εἶναι ὁ ἔμπειρος Πνευματικός, ἀπὸ τοὺς ἄλλους». 

Θὰ ποῦμε πῶς θὰ ψάξουμε, ἔτσι; ἀλλὰ σᾶς τὸ λέω εἰσαγωγικά. 

Λέει ὁ Μέγας Βασίλειος — βλέπετε, ὁ ἕνας Ἅγιος παραπέμπει στὸν ἄλλο. Ὁ Ἅγιος Νικόδημος παραπέμπει στὸν Μέγα Βασίλειο, στοὺς «Ὅρους κατ' ἐπιτομήν»: 

«Ὅπως τὰ πάθη καὶ τὶς πληγὲς τοῦ σώματος δὲν τὶς δείχνουν οἱ ἄνθρωποι στὸν καθένα...» Ἔχεις μιὰ πληγή, ἔχεις ἕνα ἐξόγκωμα. Δὲν τὸ δείχνεις στὸν καθένα. Θὰ πᾶς στὸν εἰδικό, στὸν ἔμπειρο γιατρό, ὁ ὁποῖος ξέρει νὰ θεραπεύσει. 

«Ἔτσι καὶ τὰ ἁμαρτήματα πρέπει νὰ φανερώνονται ὄχι στὸν τυχόντα, ἀλλὰ σὲ ἐκείνους ποὺ μποροῦν νὰ τὰ θεραπεύσουν». Δὲν εἶναι νὰ τὸ πεῖς στὴ μάνα σου — μὲ συγχωρεῖτε, ἔ; 

Τὸ ἐξομολογεῖται, λέει, ἐξομολογεῖτε στὴ μάνα του, ὁ τάδε ἢ ἡ τάδε. Δὲν ὠφελεῖ αὐτὴ ἡ ἐξομολόγηση, αὐτὴ ἡ ἐξαγόρευση, αὐτὴ ἡ φανέρωση τῆς πληγῆς. Οὔτε ἄφεση μπορεῖς νὰ πάρεις ἀπὸ τὴ μητέρα σου, οὔτε καὶ σωστὴ καθοδήγηση πολλὲς φορές. Γιατί δὲν ὑπάρχει τὸ ὑπόβαθρο, τὸ ἀνάλογο. 

Ἂς προχωρήσουμε ὅμως. Πῶς ἐπιλέγουμε τὸν Πνευματικό μας; 

Κατ' ἀρχάς, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ὅλοι οἱ ἱερεῖς, δυνάμει της ἱεροσύνης τους, ἐφόσον ἔχουν τη χάρη της ἱεροσύνης, ἔχουν τὴν ἐξουσία, τὴ δυνατότητα νὰ συγχωροῦν ἁμαρτίες, αὐτῶν ποὺ ἐξομολογοῦνται σὲ αὐτούς. 

Εἶναι κάποιος ἱερέας; μπορεῖ νὰ δώσει ἄφεση. Σοῦ διαβάζει συγχωρητικὴ εὐχή, φεύγει, προσέξτε, ἡ ἐνοχή. Δὲν ἔχεις τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας. 

Ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ποιότητα τοῦ ἱερέως, ὅταν κάποιος ἐξομολογεῖται σωστὰ — ὅ,τι καὶ ἂν εἶναι ὁ ἱερέας· μπορεῖ νὰ εἶναι διεφθαρμένος, μπορεῖ νὰ εἶναι ἁμαρτωλός, μπορεῖ νὰ εἶναι φονιᾶς, ὁτιδήποτε νὰ εἶναι — ἐφόσον εἶναι ἐν ἐνεργίᾳ, δὲν ἔχει καθαιρεθεῖ δηλαδὴ ἐπίσημα ἀπὸ τὴν Ἁγία μας Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, αὐτὸς ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες. 

Βεβαίως, στὴν Ἐκκλησία μας, τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο προαπαιτούμενο: νὰ ὑπάρχει ἡ ἄδεια τοῦ Ἐπισκόπου. Στὴν Ἐκκλησία τὴ δικῆς μας χρειάζεται αὐτό, νὰ ἔχει γίνει κάποιος Πνευματικὸς ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπό του, νὰ ἔχει τὴν ἄδεια τῆς πνευματικῆς πατρότητας, ἔτσι; 

Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σωστὸ καὶ πρέπει νὰ τὸ τηροῦμε. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι ὅτι παίρνει κάτι παραπάνω. Ἤδη τὴν ἔχει την χάρη νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες· ἁπλῶς πλέον ἔχει ἐπίσημα καὶ τὴν ἄδεια ἀπὸ τὸν προϊστάμενό του, τὸν Πνευματικό, τὸν Ἐπίσκοπό του. 

Ὁ ἱερέας εἶναι σὰν ἀγωγός, σὰν σωλῆνας. Καὶ διαμέσου αὐτοῦ περνάει στὸν ἐξομολογούμενο ἡ Θεία Χάρις. Τί θὰ εἶναι ὁ ἀγωγός, ἂν θὰ εἶναι χρυσός, ἂν θὰ εἶναι ἀσημένιος, ἂν θὰ εἶναι μπακιρένιος, δὲν ἔχει σημασία. 

Τὸ μυστήριο τὸ τελεῖ ὁ Χριστός, ὅπως καὶ τὸ μυστήριο τῆς Θείας Λειτουργίας τὸ τελεῖ ὁ Χριστός. Καὶ πάντα γίνεται τὸ μυστήριο, ἐφόσον, ξαναλέω, ὁ ἱερέας εἶναι κανονικὸς καὶ δὲν εἶναι καθηρημένος. Καὶ ἀνήκει φυσικὰ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. 

Ἔχει σημασία ὅμως, προσέξτε, γιὰ τὸν ἐξομολογούμενο, τὸ ποιός θὰ εἶναι ὁ Πνευματικός, ὄχι γιὰ τὸ ἂν θὰ πάρει ἄφεση ἢ ὄχι — αὐτὸ εἴπαμε ὅτι θὰ τὸ πάρει σίγουρα — ἀλλὰ γιὰ τὸ ἂν θὰ βοηθηθεῖ νὰ θεραπευτεῖ ἢ ὄχι. Ἔχει σημασία ἂν ὁ ἐξομολόγος ἔχει καὶ ἐμπειρία καὶ εἶναι πράγματι Πνευματικὸς πατέρας καὶ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐξομολόγος. 

Ὅπως ἀναζητοῦμε τὸν καλὸ γιατρό — μας τὸ εἶπε καὶ ὁ Ἅγιος Παΐσιος — ἔτσι καὶ τὸν καλὸ γιατρὸ Πνευματικὸ πρέπει νὰ ἀναζητήσουμε. Γιατί ἀλλιῶς, ὅπως λέει ὁ Κύριος, «Τυφλός, ἂν ὁδηγεῖ τυφλὸ θὰ πέσουν καὶ οἱ δύο στὸ χαντάκι» (Μάτθ. 15,14). 

Τὸ ἐρώτημα, λοιπόν, ποὺ ἔρχεται τώρα μπροστά μας εἶναι: Θέλουμε πράγματι νὰ θεραπευτοῦμε; 

Κάποτε... Νὰ σᾶς πῶ καὶ κάτι ἀκόμα γιὰ νὰ γελάσετε. Εἶχε πάει μιὰ κυρία νὰ ἐξομολογηθεῖ σὲ ἕναν σπουδαῖο Πνευματικό, Ἅγιο ἄνθρωπο, ποὺ ἤτανε καὶ Πνευματικὸς τοῦ Ἐπισκόπου μας, τὸν πατέρα Ἐπιφάνιο Θεοδωρόπουλο. 

Ἐνῷ, λοιπόν, ἐξομολογεῖτο γιὰ πρώτη φορά, στὸ τέλος, τοῦ λέει: «Ἐγώ, πάτερ μου, θὰ προτιμοῦσα νὰ ἐξομολογοῦμαι σὲ κάποιον Πνευματικὸ ποὺ νὰ εἶναι γέρος καὶ τυφλός». 

Καὶ ὁ γέροντας μὲ ἑτοιμότητα: «Ἂν ἦταν καὶ κουφός, ἀκόμα καλύτερα». Θὰ ἔνιωθε πολὺ ἄνετα ἡ κυρία. 

Γι' αὐτὸ λέω, εἶναι ἐρώτημα ἂν θέλουμε πράγματι νὰ ἐξομολογούμαστε. Καὶ πῶς ἔχουμε ἀποφασίσει νὰ διορθωθοῦμε. 

Ἔχουμε πράγματι μετανοήσει; Ἢ μήπως ψάχνουμε ἕνα ἄλλοθι γιὰ τὴ ζωή μας; Γιὰ τὴ βρώμικη ζωή μας, ἡ ὁποία θέλουμε νὰ παραμείνει αὐτὴ ποὺ εἶναι, ἀλλὰ θέλουμε καὶ μιὰ ἄνωθεν, ἔτσι, ἐπιβεβαίωση, ὅτι πᾶμε καλά. Ἐνῷ μέσα μας, μᾶς τὸ λέει ἡ συνείδησή μας. Ἔτσι μὲ μιὰ φωνούλα, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸ αὐτὸ ποὺ κάνεις. 

Τὸ πρῶτο, λοιπόν, εἶναι νὰ θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε. 

Ὅπως καὶ στὰ σωματικὰ νοσήματα. Βλέπετε, ὁ γιατρός σου λέει, ὑπόγραψε ὅτι θὰ κάνουμε αὐτὰ καὶ αὐτά, καὶ μὲ ἐμπιστεύεσαι, δηλαδή. Ἂν δὲν ὑπάρχει ἡ θέληση γιὰ θεραπεία, ἀκυρώνεις ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὅλη τὴν προσπάθειά σου. Ἂν δὲν θέλεις νὰ ἀλλάξεις, ἂν δὲν θέλεις πραγματικὰ νὰ θεραπευτεῖς. 

Νὰ σᾶς πῶ καὶ κάτι ποὺ ἔλεγε ὁ πατὴρ Ἀθανάσιος ὁ Μυτιληναῖος, γιὰ τὸ ἂν ὄντως θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε. 

«Πρίν», λέει, «γίνω Πνευματικός, ἢ τὸν πρῶτο καιρὸ ποὺ ἔγινα Πνευματικός, δὲν μποροῦσα νὰ διανοηθῶ ὅτι κάποιος μπορεῖ νὰ λέει ψέματα καὶ στὴν ἐξομολόγηση. Ὄχι μὲ τὴν ἔννοια νὰ ἀποκρύψει»— ποὺ καὶ αὐτὸ εἶναι ψέμα, ἐνῷ ξέρεις ὅτι ἔχεις κάνει κάτι, δὲν τὸ λές. Γιατί δὲν τὸ λές; «Γιατί» λέει «ἅμα τὸ πῶ δὲν θὰ μὲ ἀφήσει νὰ κοινωνήσω.» 

Τὸ ἔχετε ἀκούσει; Τότε τί κάνεις; Τὸν ἑαυτό σου κοροϊδεύεις ἢ τὸν Θεό; «Ὁ Θεός», λέει, «οὐ μυκτηρίζεται» (Γάλ. 6,7). Δηλαδή, δὲν ἐμπαίζεται ὁ Θεός. Δὲν μπορεῖς νὰ ἐμπαίξεις τὸν Θεό. Δὲν ξέρει ὁ Θεὸς ὅτι τὸ ἔχεις κάνει; Φυσικὰ καὶ ξέρει. Μὴν πᾶς καθόλου ἀφοῦ εἶσαι διατεθειμένος νὰ πεῖς ψέματα, ἢ νὰ ἀποκρύψεις. Γιὰ ποιό λόγο νὰ πᾶς; 

-«Λένε ψέματα οἱ ἄνθρωποι στὴν ἐξομολόγηση;» Ἄλλη ἀναφορά. 

Καὶ τί ἀπαντᾶ ὁ Γέροντας αὐτός; «Μόνο ἀλήθεια δὲν λένε». Φοβερὸ δὲν εἶναι; 

-«Σοβαρολογεῖτε, Γέροντα;» 

-«Μόνο ἀλήθεια δὲν λένε. Λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ λένε τὴν ἀλήθεια». 

Ἔλεγε, γιὰ μιὰ Τεσσαρακοστὴ ποὺ ἐξομολογήθηκαν χιλιάδες ἄνθρωποι. Λέει: «Ἀπὸ αὐτὲς τὶς χιλιάδες πόσοι νομίζετε ὠφελήθηκαν ἀπὸ τὸ μυστήριο; Μερικὲς δεκάδες ἀπὸ τὶς χιλιάδες». 

Βλέπετε; 

Ἕνα πολὺ βασικὸ ἐρώτημα: Θέλεις ὄντως; ἢ πᾶς ἔτσι; Γιὰ ψυχολογικοὺς λόγους, γιατί πᾶνε πολλοί, γιὰ τὸ τυπικό. 

Πλησιάζουν τὰ Χριστούγεννα, δὲ θὰ ἐξομολογηθεῖς; 

«Εἶναι κάτι ποὺ ποτέ μου δὲν μποροῦσα νὰ τὸ φανταστῶ αὐτό. Καὶ τὸ ἔχω ἀνακαλύψει, καὶ λέω: "Θεέ μου, βάλε τὸ χέρι σου". Ἂν οἱ ἄνθρωποι ἔρχονται καὶ ὄχι κρύπτουν, ἀλλὰ ἀλλοιώνουν τὴν ἀλήθεια... 

-"Τὸ ἔκανες αὐτό;", ρωτᾶς. 

-Καὶ σοῦ λέει "Ὄχι". 

-Καὶ τὸ ἔχει κάνει. 

Ἂν ξέρω ὅτι ἔρχεται ἕνας τέτοιος τύπος καὶ τοῦ ζητήσω ἐξηγήσεις, ἀντιλαμβάνεστε ὅτι θὰ μαλώσει μαζί μου, θὰ γίνει ἀντιδικός μου. 

-Ἄ, λοιπόν, ἐγὼ θὰ γίνω ἀντιδικὸς μὲ σένα; 

-Ὄχι. 

-Σὲ φώναξα νὰ ἐξομολογηθεῖς; 

-Ὄχι. 

-Ἦρθες ἐλεύθερα, μόνος σου. Συνεπῶς ἐγὼ δὲν θὰ ἀντιδικήσω μαζί σου. Ἀλλὰ τί θὰ κάνω; Δὲν θὰ σοῦ πῶ τίποτα». 

Καὶ ἔτσι ἔκανε ὁ Γέροντας. Δὲν μιλοῦσε καθόλου. 

-«Ἔχετε τίποτα ἄλλο;» 

-«Ὄχι». 

-«Ἐλᾶτε νὰ σᾶς δώσω εὐχή». 

Καὶ ἔφευγε. Τί πῆρε αὐτός; Τίποτα. Οὔτε καμιὰ συμβουλὴ θεραπευτικὴ πῆρε, οὔτε συγχώρηση πῆρε. Πῆρε κάτι. Μία ἀκόμα ἁμαρτία, τὸν ἐμπαιγμὸ τοῦ Θεοῦ. 

Ὁ Θεὸς δὲν ἐμπαίζεται, ὅμως. Καὶ αὐτὸ σίγουρα θὰ τὸ πληρώσει, ἂν δὲν μετανοήσει. Γιατί «Κάθε παράβαση καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσία» (Ἔβρ. 2, 2), λέει ἡ Ἁγία Γραφή. Παίρνει, δηλαδή, τὴν ἀνταπόδοση τὴν ἀνάλογη. 

«Ἔχω φτάσει νὰ τὸ κάνω. Νὰ σιωπήσω. Ὕστερα ἀπὸ ἐπανειλημμένες συμβουλὲς γιὰ ἕνα θέμα, λέει ὁ πατὴρ Ἀθανάσιος. Καὶ νὰ λέω, "Παιδάκι μου μὴν τὸ κάνεις αὐτό. Μὴν πηγαίνεις ἐκεῖ." Καὶ ξανὰ καὶ ξανὰ καὶ ξανά... Πλέον λέω μέσα μου: "Δὲν θὰ στὸ ξαναπῶ ἄλλη φορά. Νὰ τὸ ξέρεις, δὲν ξαναμιλῶ." Καὶ ξέρω ὅτι αὐτὸ θὰ ὁδηγήσει στὴν καταστροφὴ ἀλλὰ δὲν ὁμιλῶ. Ἀφοῦ δὲν ἀκούει. 

Εἶναι ἡ σιωπὴ ποὺ καταδικάζει. Εἶναι φοβερό. Αὐτὸ συνέβη μὲ τὸ Σαούλ. Ἡ σιωπὴ τοῦ Θεοῦ τὸν καταδίκασε». 

Καὶ ἔτσι βλέπουμε αὐτὸ τὸ θέμα, ποὺ εἶναι τὸ πρῶτο θέμα. Καὶ μποροῦμε νὰ τὸ ρωτήσουμε στὸν ἑαυτό μας. Ὄντως θέλουμε νὰ ἐξομολογηθοῦμε; Θέλουμε νὰ βροῦμε Πνευματικὸ ποὺ νὰ μᾶς βοηθήσει στὴν ἀλλαγή μας, στὴν μετάνοιά μας; Στὴν ἀλλαγὴ τῆς ζωῆς μας; Γιατί αὐτὸ δὲν σημαίνει μετάνοια; Μετάνοια σημαίνει ἀλλαγὴ ζωῆς. Ἐκεῖ ποὺ ἔκανες τὸ κακὸ τὸ σταματᾶς καὶ κάνεις τὸ ἀντίθετο καλό. 

Καὶ πᾶμε τώρα νὰ βροῦμε τὸν τρόπο, τοὺς τρόπους, καὶ ἂν θέλετε καὶ τὰ κριτήρια, μὲ βάση τοὺς Ἁγίους Πατέρες. Ἂς δοῦμε τί λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν ὁ Νέος θεολόγος. 

«Χρειαζόμαστε» λέει, «πολλὴ προσοχή, πολλὴ ἀγρυπνία, ἐγρήγορση, πολλὲς προσευχές, γιὰ νὰ μὴν περιπέσουμε σὲ κανέναν πλάνο ἢ ψεύτη, ἢ ψευδαπόστολο, ἢ ψευδόχριστο». 

Ἀντὶ γιὰ Πνευματικὸ δηλαδή, ποὺ νὰ εἶναι ἀληθινὸς Πνευματικός. Θὰ πεῖτε ὑπάρχουν τέτοιοι; 

Βέβαια ὑπάρχουν. 

Καὶ ἀμέσως τὸ τονίζει ὁ Ἅγιος, πρόσεξε νὰ μὴν πέσεις σὲ κανέναν τέτοιο. 

«Ἀντίθετα πρέπει νὰ ἐπιτύχουμε ὁδηγὸ ἀληθινό, καὶ φιλόθεο, ποὺ νὰ ἔχει τὸ Χριστὸ μέσα του καὶ νὰ γνωρίζει καταλεπτῶς τὸ κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων, τοὺς κανόνες καὶ τὶς παραγγελίες τους καὶ τὰ δόγματα τῶν Πατέρων». 

Νὰ γνωρίζει δηλαδή, τί λένε τὸ Εὐαγγέλιο, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, οἱ Ἱεροὶ Κανόνες γιὰ νὰ μπορέσει νὰ στὰ μεταδώσει καὶ ἐσένα. Νὰ μὴν σοῦ πεῖ λάθος πράγματα. 

Ἔτσι δὲν εἶναι; 

Ὅπως πᾶς στὸν γιατρὸ καὶ ὑποτίθεται ὁ γιατρὸς ἔχει διαβάσει τὰ βιβλία τῆς ἰατρικῆς. 

Θυμᾶμαι ποὺ ἤμουνα στὸ πανεπιστήμιο, — συγχωρέστε μὲ γιὰ τὸ προσωπικὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ — καὶ ἔβλεπα τοὺς γιατροὺς πρὶν γράψουμε τὸ μάθημα, καὶ ἐρχόντουσαν καὶ γέμιζανε τὸ ἕδρανο μὲ σημειώσεις. Δύο ὧρες πρὶν ἐρχότανε καὶ πήγαινε γέμιζε τὸ ἕδρανο μὲ τὶς σημειώσεις, τὸ σκονάκι, τὸ γνωστὸ δηλαδή, γιὰ νὰ πέρασει τὸ μάθημα. 

Ἐγὼ τώρα μπορῶ νὰ τὸν ἐμπιστευτῶ αὐτὸν τὸν γιατρό; Πέστε μου. Ποὺ πέρασε ἔτσι τὸ πανεπιστήμιο; 

Δηλαδὴ αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ξέρει. Ἀντέγραψε κάποια SOS καὶ πάει νὰ δώσει ἐξετάσεις. 

Ἔτσι δὲν εἶναι; 

Τὸ πρῶτο, λοιπόν, θὰ πρέπει νὰ βρεῖς ἕναν γιατρό, Πνευματικό, ποὺ νὰ ξέρει τοὺς Ἱεροὺς Kανόνες. Νὰ ξέρει τί λέει ἡ Ἐκκλησία γιὰ τὸ κάθε ἁμάρτημα, γιὰ τὸ κάθε πάθος. Τί λένε οἱ Ἀγίοι Πατέρες γιὰ τὸν θυμό; Δὲν λένε; Λένε. Καὶ τί εἶναι ὁ θυμὸς καὶ πῶς θεραπεύεται καὶ πῶς τὸν προλαβαίνεις, καὶ λοιπά, καὶ λοιπά. 

Ἅμα δὲν τὰ ξέρει; 

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν τὰ ξέρουν, θὰ μοῦ πεῖτε; Οἱ παπᾶδες; 

Bέβαια ὑπάρχουν. Βεβαίως. 

Αὐτὸ ποὺ λέει ἐδῶ ὁ Ἅγιος: ψευδοαπόστολοι, ψευδοπροφῆτες, ψευδόχριστοι. 

«Ἢ γιὰ νὰ πῶ καλύτερα, νὰ βρεῖς κάποιον ποὺ νὰ ξέρει τὰ θελήματα καὶ μυστήρια τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἴδιου τοῦ Δεσπότη καὶ δασκάλου τῶν Ἀποστόλων». 

Γιατί αὐτὸ δὲν πᾶς νὰ μάθεις ἀπ' τὸν Πνευματικό; Τί θέλει ὁ Χριστός. Λὲς ἐσὺ αὐτὰ ποὺ ἔχεις νὰ πεῖς καὶ μετὰ περιμένεις τί θὰ πεῖ ὁ Πνευματικός, δηλαδὴ ὁ Χριστὸς ἀπέναντι σὲ αὐτά, σὲ σχέση μὲ αὐτὰ ποὺ εἶπες. 

«Τέτοιο διάσκαλο, λοιπόν, πρέπει νὰ ζητοῦμε καὶ νὰ βρίσκουμε. Ἕναν πού, πρῶτον μέν, νὰ τὰ ἄκουσε αὐτὰ μὲ λόγο καὶ νὰ τὰ διδάχτηκε, καὶ ὕστερα δὲ νὰ τὰ διδάχτηκε μυστικά, ἐν ἀληθείᾳ, ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ Παράκλητο Πνεῦμα, μὲ πράξη καὶ μὲ δοκιμή». 

Σήμερα, βέβαια, εἶναι δύσκολο νὰ βρεῖς τέτοιους στὴν ἐποχή μας. Ἀλλὰ τὸ ἴδιο συνέβαινε καὶ στὴν ἐποχὴ τοῦ Ἁγίου Συμεῶν, χίλια χρόνια πρίν. 

Λέγει ὁ σεβασμιώτατος ὁ πατὴρ Ἰερόθεος ὁ Βλάχος, ποὺ τὸν γνωρίζετε καὶ ἦταν ἐδῶ στὴν ἐπαρχία σας: «Ἀληθινὰ εἶναι σπάνιοι, καὶ μάλιστα τώρα, αὐτοὶ ποὺ γνωρίζουν νὰ ποιμαίνουν καλὰ καὶ νὰ γιατρεύουν τὶς λογικὲς ψυχές». 

Εἶναι σπάνιοι. 

«Θὰ πρέπει πρῶτα ἀπ' ὅλα νὰ κάνουμε θερμὴ προσευχή». 

Πῶς θὰ τὸν βροῦμε τώρα τὸν Πνευματικό; 

«Θὰ παρακαλέσεις τὸν Χριστὸ νὰ στὸν στείλει. Ὥστε ὁ Πανάγαθος Κύριος νὰ μᾶς παρουσιάσει ἕναν τέτοιο Πνευματικὸ πατέρα». Θὰ προσευχηθοῦμε. 

Καὶ ὁ Ἅγιος Συμεῶν μας δίνει καὶ ἕναν τύπο προσευχῆς. Ὑπάρχει τὸ ἀρχαῖο κείμενο· διαβάζω κατ' εὐθεῖαν τὴ μετάφραση, γιὰ νὰ κερδίζουμε χρόνο. 

«Κύριε, Ἐσὺ ποὺ δὲν θέλεις τὸν θάνατο τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ἀλλὰ ἀντίθετα τὸ νὰ ἐπιστρέψει ἀπ' τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ ζήσει. Ἐσὺ ποὺ κατέβηκες γι' αὐτὸ τὸν σκοπὸ στὴ γῆ, ὥστε νὰ ἀναστήσεις αὐτοὺς ποὺ εἶναι πεσμένοι καὶ θανατωμένοι ἀπ' τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ τοὺς καταξιώσεις νὰ Σὲ δοῦν, Ἐσένα ποὺ εἶσαι τὸ ἀληθινὸ Φῶς, ὅσο εἶναι δυνατὸν σὲ ἄνθρωπο νὰ Σὲ δεῖ, στεῖλε μου ἄνθρωπο ποὺ Σὲ γνωρίζει». 

Ποὺ ἔχει γνωρίσει τὸ Χριστό. Γιατί ὁ Χριστὸς εἶναι πρόσωπο, δὲν εἶναι μιὰ ἰδέα. Ὁ Πνευματικὸς ὑποτίθεται, ἔχει γνωρίσει τὸ Χριστὸ προσωπικά, τὸν ἔχει δεῖ, τὸν ἔχει αἰσθανθεῖ. 

«Στεῖλε μου ἕναν τέτοιον ἄνθρωπο, ἔτσι ὥστε, δουλεύοντας σ' αὐτὸν ὡς νὰ εἶσαι Ἐσύ...» 

Τί ἐννοεῖ ἐδῶ; Ὑπακούοντας. Ὑπακούοντας σ' αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο ποὺ σὲ ἔχει γνωρίσει, σὰν νὰ δουλεύω σὲ Ἐσένα. 

«...καὶ ὑποτασσόμενος μ' ὅλη μου τὴν δύναμη καὶ κάνοντας τὸ δικό Σου θέλημα, τηρῶντας τὸ δικό του (τοῦ Πνευματικοῦ) ποὺ εἶναι τὸ θέλημά Σου». 

Γιατί τὸ θέλημα τοῦ Πνευματικοῦ, ὅταν ἔχει γνωρίσει καὶ ζεῖ κατὰ Χριστόν, εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Χριστοῦ, ἔχουν ταύτιση θελημάτων. 

«...νὰ εὐαρεστήσω σὲ Σένα τον μόνο Θεό, καὶ νὰ ἀξιωθῶ καὶ ἐγώ, ὁ ἁμαρτωλός, τῆς Βασιλείας Σου. 

Νὰ αὐτὴ ἡ προσευχὴ ποὺ μπορεῖς νὰ πεῖς, ἢ καὶ κάποια παρόμοια μὲ βάση αὐτή, ἀναζητῶντας τὸν Πνευματικό σου ὁδηγό. 

Ὁπωσδήποτε ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος θέλει τὴ σωτηρία μας, θὰ μᾶς δώσει αὐτὸν ποὺ ζητᾶμε. 

«Ἂν ζητήσουμε», λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν, «χωρὶς ἄλλο θὰ βροῦμε. Γιατί δὲν εἶναι ἄδικος ὁ Θεὸς οὔτε χαίρεται μὲ τὴν ἀπώλεια τῶν ἀνθρώπων. 

Ἄραγε, πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν ἐμεῖς τὸν παρακαλοῦμε νὰ μᾶς φανερώσει ἕναν Ἅγιο καὶ ἀληθινὸ δοῦλο Του, γιὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσει στὴ σωτηρία καὶ νὰ μᾶς διδάξει τὰ θελήματά Του, πῶς λέγω, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκρύψει ἀπὸ ἐμᾶς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο καὶ νὰ μᾶς στερήσει ἀπὸ ὁδηγό;» 

Εἶναι δυνατόν; 

Γιατί σήμερα ὑπάρχει καὶ αὐτὴ ἡ ἰδέα: «Δὲν ὑπάρχουν καλοὶ Πνευματικοί». 

Καὶ λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος, αὐτὸ εἶναι δικαιολογία. 

Ποῦ νὰ βρεῖς, λέει, δὲν ὑπάρχει, ὁπότε καὶ ἐγὼ δὲν πάω νὰ ἐξομολογηθῶ· τὰ λέω στὶς εἰκόνες. Μὰ ὁ Χριστὸς δὲν εἶπε νὰ τὰ λὲς στὶς εἰκόνες. Θὰ τὰ πεῖς καὶ στὶς εἰκόνες, δηλαδὴ στὸν Χριστὸ νοερῶς, θὰ ἐξομολογηθεῖς καὶ ἐκεῖ, ἀλλὰ γιὰ νὰ πάρεις τὴ σφραγῖδα τῆς ἀφέσεως θὰ πρέπει νὰ πᾶς καὶ στὸν ἱερέα, στὸν Πνευματικό. 

(Συνεχίζει ὁ Ἅγιος Συμεῶν) «Καὶ αὐτό,» τὸ ὅτι εἶναι ἀδύνατον δηλαδὴ ὁ Θεὸς νὰ μὴν βοηθήσει μιὰ ψυχὴ ποὺ ζητάει νὰ βρεῖ Πνευματικό, «μποροῦμε νὰ τὸ καταλάβουμε ἀπὸ τὸν ἑκατόνταρχο Κορνήλιο». 

Θυμᾶστε στὶς πράξεις τὸ περιστατικό. Αὐτὸς ζήτησε νὰ τοῦ δείξει ὁ Θεὸς ἕναν ἄνθρωπο ποὺ νὰ τὸν ὁδηγεῖ στὴν ἀλήθεια. Ἦταν εἰδωλολάτρης, ἀλλὰ ἦταν συνετὸς ἄνθρωπος καὶ ἔκανε ἐλεημοσύνες καὶ προσευχές. Καὶ τί ἔγινε; «Ὄχι μόνο τὸ ὄνομα τοῦ ὁδηγοῦ του φανέρωσε ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Ἀγγέλου, ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνομα ἐκείνου ποὺ τὸν δέχθηκε, καὶ τὸν τόπο ποὺ ἦταν φιλοξενούμενος». 

«Εἶπεν ὁ Ἅγιος Ἄγγελος στὸν Κορνήλιο — ὁ Κορνήλιος ἦταν στὴν Καισάρια, στὴν Παλαιστίνη: "Πέμψον οὖν εἰς Ἰὄππην" — θὰ πᾶς στὴν Ὑόππη». Ὑόππη εἶναι ἡ σημερινὴ Γιάφα, ἔτσι; Ἐξοῦ καὶ τὰ πορτοκάλια της Γιάφας ποὺ ξέρουμε στὸ Ἰσραήλ. 

«"Καὶ μετακάλεσαι Σίμωνα"» — καὶ νὰ φωνάξεις τον Σίμωνα, «"ὁ ὁποῖος λέγεται Πέτρος"». Ἦταν ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ὁ ὁποῖος ἐκεῖνον τὸν καιρὸ ἤτανε στὴν Ὑόππη. «"Ὁὗτος ξενίζεται" — αὐτὸς φιλοξενεῖται — "ἐν οἰκὶᾳ Σίμωνος βυρσέως παρὰ θάλασσαν"» (Πράξ. 10,32). 

Βλέπετε; 

Ὄχι μόνο τὸ ὄνομα τοῦ ὁδηγοῦ, καὶ τὸ ὄνομα τοῦ σπιτιοῦ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ σπιτιοῦ του λέει. Θὰ πᾶς στὸ σπίτι τὸ τάδε, θὰ λέγαμε σήμερα Νικοπόλεως 37. Ἐκεῖ εἶναι ὁ Πνευματικὸς — ἀκριβῶς, τὸ σπίτι. Στὸν βυρσέα λοιπὸν αὐτὸν — βυρσοδέψης ἤτανε, ὁ βυρσέας εἶναι ὁ βυρσοδέψης. Στὸ σπίτι κάποιου Σίμωνα βυρσοδέψη. Εἴχανε καὶ ἴδιο ὄνομα, καὶ λοιπὰ καὶ λοιπά... 

Καὶ μετὰ πῆγε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος καὶ ἔπεσε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐπάνω του, σὲ ὅλους, πρὶν κἂν βαφτιστοῦν μὲ νερὸ εἶδε ὁ Ἀπόστολος Πέτρος τη Χάρη τοῦ Ἅγιου Πνεύματος νὰ πέφτει στοὺς εἰδωλολάτρες γιατί εἴχανε πολὺ καλὴ διάθεση, θέλανε πραγματικὰ τὴν ἀλήθεια, τὸν Χριστό. 

Καὶ μετὰ λέει, «Εἶναι δυνατὸν ἐγὼ νὰ ἐμποδίσω τὸ βάπτισμα τοῦ ὕδατος; Ἀφοῦ εἶδα τὸ βάπτισμα τοῦ Πνεύματος, αὐτὸ ποὺ ἔζησα καὶ ἐγὼ στὴν Πεντηκοστή». Τὸ ἴδιο πρᾶγμα εἶδε νὰ γίνεται καὶ στοὺς εἰδωλολάτρες. 

Καὶ ὁ Κορνήλιος, λοιπόν, δέχεται τὴν ἀποκάλυψη ἀπὸ τὸ Θεὸ καὶ βρίσκει τὸν Πνευματικό του ὁδηγό. Καὶ τοῦ ἀποκαλύπτει καὶ τὸν Πνευματικὸ ὁ Ἄγγελος καὶ τὸ σπίτι. 

«Καὶ τὸ ἔκανε αὐτὸ ὁ Ἄγγελος», λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν, «γιὰ νὰ μὴν ἀπατηθεῖ ὁ Κορνήλιος καὶ προσκαλέσει ἄλλον ἀντὶ γιὰ τὸν Πέτρο καὶ καταλήξει σὲ λύκο ἀντὶ σὲ ποιμένα». 

Βλέπετε πόσο ὁ Θεὸς εἶναι ἀκριβής, θὰ λέγαμε καὶ προσεκτικός, καὶ δίνει ἀκριβέστατα στοιχεῖα, μὴν τυχὸν καὶ πέσει ἀλλοῦ, σὲ λύκο, ἀντὶ σὲ ποιμένα τὸ καλὸ αὐτὸ παιδί Του, ἔτσι; ὁ Κορνήλιος. 

«Γιὰ νὰ ἐπιτύχουμε, λοιπόν, αὐτὸ ποὺ ἐπιθυμοῦμε θὰ πρέπει καὶ ἐμεῖς νὰ προσευχηθοῦμε». 

Ἀλλὰ κοιτᾶξτε καὶ ἕνα δεύτερο πολὺ σημαντικό. «Ἀφοῦ θὰ κάνεις προσευχὴ θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσεις καὶ αὐτὰ ποὺ χρησιμοποίησε καὶ ὁ Κορνήλιος»· ἐκτὸς ἀπὸ τὴν προσευχὴ ποὺ ἔκανε ὁ Κορνήλιος ἔκανε καὶ ἐλεημοσύνες, ἔκανε καὶ νηστεία. Νὰ καὶ ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ βοηθήσουν στὴν προσευχή σου. Καὶ γενικῶς νὰ τὸ ξέρετε αὐτὸ ὅταν θέλετε νὰ ζητήσετε κάτι ἀπὸ τὸν Θεό, μὴν κάνετε σκέτη προσευχή. Κάντε καὶ λίγο νηστεία, κάντε καὶ μιὰ ἐλεημοσύνη, ἡ ὁποία θὰ εἶναι γιὰ τὸ συγκεκριμένο αἴτημα, γιὰ νὰ βοηθηθεῖ ἡ προσευχή σας, καὶ νὰ πάρετε τὴ σωστή, τὴ δέουσα ἀπάντηση. 

Καὶ ἀκόμα κάτι, ποὺ εἶναι πάρα πάρα πολὺ σημαντικό. «Θὰ πρέπει κι ἐσὺ νὰ τηρεῖς τὶς ἐντολές, τοὐλάχιστον τὶς βασικές, δηλαδὴ αὐτὰ ποὺ ξέρεις, γιὰ νὰ σοῦ στείλει ὁ Θεὸς τὸν σωστὸ Πνευματικό», νὰ σοῦ στείλει Πνευματικό. 

«Ἂν ἐσὺ δὲν θέλεις νὰ τηρήσεις τὶς ἐντολές, γιατί ὁ Θεὸς νὰ σοῦ στείλει Πνευματικό;» Γιὰ νὰ κοροϊδέψεις τὸν ἑαυτό σου ἢ γιὰ νὰ κοροϊδέψεις τὸν Θεό, ποὺ δὲν κοροϊδεύεται. Λέει λοιπὸν ὁ Ἅγιος Συμεῶν, «Ἂν θέλεις νὰ δείξεις», ὅπως καὶ ὁ Κορνήλιος τὸ ἔδειξε μὲ νηστεῖες, μὲ ἐλεημοσύνες, ὅτι ἤθελε νὰ γίνει μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ. 

«Ἂν λοιπὸν καὶ ἐσὺ θέλεις νὰ δείξεις ὅτι εἶσαι πραγματικά, καὶ θέλεις νὰ εἶσαι πιστὸς καὶ διαλεκτὸς μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, νὰ ζεῖς τέτοια ζωή, νὰ κάνεις τέτοιες πράξεις καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο νὰ παρακαλέσεις τὸν Θεό, παράλληλα κάνοντας καὶ ἐλεημοσύνη, κάνοντας καὶ νηστεία», κάνοντας ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπαμε προηγουμένως. 

«Καὶ τότε θὰ σοῦ ἀνοίξει τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς σου, νὰ δεῖς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο καὶ ἐσὺ ὅπως τὸν εἶδε, ὅπως εἶδε τὸν Ἄγγελο ὁ Κορνήλιος. Καὶ ἂν θέλεις νὰ ἐπιτύχεις Πνευματικὸ καὶ Ἅγιο ἄνδρα καὶ ἀληθινὸ διδάσκαλο, μὴν νομίζεις ὅτι μπορεῖς νὰ τὸν ἀναγνωρίσεις ἀπὸ μόνος σου καὶ μὲ τὴ δική σου γνώμη, γιατί αὐτὸ εἶναι ἀδύνατο. Πρὶν ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα, ὅπως προείπαμε, ἀγωνίσου μὲ ἀγαθὲς πράξεις καὶ μὲ ἐλεημοσύνη καὶ μὲ νηστεία καὶ μὲ δέηση ἀδιάκοπη καὶ μὲ προσευχή, γιὰ νὰ σοῦ γίνει σὲ αὐτὸ ὁ Θεὸς συνεργὸς καὶ βοηθός. Ἂν ὅμως δὲν ζοῦμε σωστὰ καὶ δὲν τηροῦμε οὔτε τὶς βασικὲς ἐντολές, παρ' ὅλο ποὺ τὶς γνωρίζουμε, τότε πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουμε ἀνώτερους πνευματικοὺς δασκάλους καὶ καθοδηγητές;» 

Νὰ συνοψίσουμε μέχρι τώρα. 

Εἴπαμε, πρῶτον, νὰ ὑπάρχει θέληση γιὰ θεραπεία. Καὶ γιὰ νὰ ὑπάρχει θέληση γιὰ θεραπεία, νὰ θέλουμε δηλαδὴ νὰ ἐξομολογηθοῦμε πραγματικὰ καὶ νὰ μετανοήσουμε καὶ νὰ ἀλλάξουμε ζωή, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχει ἀποδοχὴ ὅτι εἴμαστε ἄρρωστοι. Δηλαδὴ πολλοὶ δὲν τὸ ἀποδέχονται κἂν ὅτι ἔχουν ἀνάγκη ἐξομολόγησης. 

Σοῦ λέει τί ἔκανα, ἐγὼ δὲν ἔκανα τίποτα, γιατί νὰ ἐξομολογηθῶ; Ἐσὺ νὰ ἐξομολογηθεῖς καὶ σοῦ λέει καὶ τί νὰ πεῖς. Νὰ ὑπάρχει θέληση. 

Δεύτερον, ἀφοῦ τὸ ἀποφασίσεις καὶ τὸ θελήσεις, νὰ ἀρχίσεις νὰ προσεύχεσαι συστηματικά, μὲ θερμότητα καὶ μὲ δάκρυα, νὰ νηστεύεις, νὰ κάνεις ἐλεημοσύνες καὶ νὰ τηρεῖς τὶς ἐντολές, τοὐλάχιστον αὐτὰ ποὺ γνωρίζεις. «Γιατί δὲν τὸ ξέρω», λέει, «Αὐτό, δὲν τὸ ἤξερα, δὲν μοῦ τὸ εἶπε κανένας». Φταίει ὁ παπᾶς, δηλαδή, ποὺ δὲν σοῦ τὸ εἶπε ἢ τὸ κράτος, τὸ κατηχητικό, δὲν ξέρω, τὸ σχολεῖο... Μόνο ἐσὺ δὲ φταῖς. 

Ποιές εἶναι οἱ βασικὲς ἐντολὲς θὰ μοῦ πεῖτε τώρα. Ποὺ λίγο πολὺ τὶς ξέρουμε ὅλοι. Αὐτὰ ποὺ λέει ὁ Δεκάλογος. Αὐτὲς εἶναι οἱ βασικὲς ἐντολές. Οἱ δέκα βασικὲς ἐντολὲς τοῦ Δεκαλόγου. Νὰ ἀγαπᾶς τὸν Θεό, νὰ ἀγαπᾶς τον πλησίον, νὰ τιμᾶς τοὺς γονεῖς σου, νὰ μὴν καταστρατηγεὶς τὴν ἀργία — εἶναι ἀπὸ τὶς βασικὲς ἐντολὲς αὐτή, τὴν ἀργία τῆς Κυριακῆς. Νὰ μὴν κοιτᾶς τὴν γυναῖκα τοῦ ἄλλου καὶ προσπαθεῖς νὰ τὴν ἁρπάξεις. Νὰ ἔχεις ἁγνότητα, νὰ ἔχεις σωφροσύνη, ἂν εἶσαι μὲς στὸ γάμο νὰ μὴν κάνεις μοιχεία. Νὰ συγχωρεῖς — κορυφαία ἐντολή, γιατί ἂν δὲν συγχωρέσεις δὲν θὰ συγχωρεθεῖς. Νὰ ἔχεις εὐλάβεια, ταπείνωση, πραότητα, ἀγάπη. Αὐτὰ τὰ βασικά. 

«Ἂν καταφρονεῖς», λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν, «ἐκεῖνα τὰ πράγματα ποὺ βρίσκονται στὴν ἐξουσία σου», ποὺ μπορεῖς νὰ τὰ κάνεις δηλαδή, «καὶ στὴν προαίρεσή σου», λόγου χάρη, μπορεῖς νὰ συγχωρήσεις. Ξέρετε πόσοι ἄνθρωποι δὲν θέλουν νὰ συγχωρέσουν; 

Εἶναι τραγικὸ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Γιατί, ἂν δὲν θὲς νὰ συγχωρέσεις ἔστω καὶ ἕναν ἄνθρωπο στὴ γῆ, δὲν πρόκειται νὰ συγχωρεθεῖς ποτὲ ἀπὸ τὸν Θεό. Τὸ λέει ρητά, καὶ θετικὰ καὶ ἀρνητικά: «Ἔὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα, ἀφήσει καὶ ὁ Πὰτὴρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος. Ἐὰν μὴ ἀφῆτε, οὐδὲ ὁ Πατήρ...» (Μάτθ. στ΄, 14-15). Γιατί μᾶς τὸ λέει δύο φορές, δὲν ἀρκοῦσε τὸ ἕνα; Ὄχι. 

Γιὰ νὰ τὸ τυπώσουμε καλά. Καὶ ὅμως ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ σοῦ λέει, «Μὴ μοῦ τὸ λὲς αὐτὸ πάτερ, ὅ,τι ἄλλο θὲς πές μου. Προσευχή, νὰ κάνω νηστεία, νὰ κάνω. Μὴ μοῦ πεῖς, νὰ πάω νὰ τοῦ μιλήσω. Δὲν πρόκειται νὰ γίνει ποτὲ αὐτό. Οὔτε στὴν κηδεία μου δὲν τὸν θέλω». 

Τί πρέπει νὰ κάνει Πνευματικὸς σ' αὐτόν, ξέρετε; Οὔτε εὐχὴ δὲν πρέπει νὰ τοῦ διαβάσει. Νὰ τοῦ λέει: «Πήγαινε, παιδί μου». 

Τί εὐχὴ νὰ τοῦ διαβάσει αὐτουνοῦ; Δὲν μπορεῖς νὰ τοῦ διαβάσεις εὐχή, γιατί δὲν ἔχει μετανοήσει. Δὲν ζητάει συγγνώμη ἀπὸ τὸν Θεό. Ἀφοῦ παραβαίνει καὶ κατάμουτρα στὸ λέει, ὅτι θὰ συνεχίσει νὰ τὴν παραβαίνει, τὴ ρητὴ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ, ποὺ λέει νὰ συγχωρεῖς τοὺς πάντες καὶ νὰ ἀγαπᾶς καὶ τοὺς ἐχθρούς σου. 

«Ἂν καταφρονεῖς ἐκεῖνα τὰ πράγματα ποὺ βρίσκονται στὴν ἐξουσία σου καὶ στὴν προαίρεσή σου, καὶ ἐκεῖνες τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ ποὺ ξέρεις, τὶς καταφρονεῖς καὶ δὲν τὶς κάνεις, ἀλλὰ τὶς ἀμελεῖς καὶ δὲν διορθώνεις οὔτε τὸν ἑαυτό σου, οὔτε ἐκείνους ποὺ ἔχεις στὴν ἐξουσία σου», — ἄλλο θέμα αὐτό, ἔ; 

Τὰ παιδιά σου, τὰ ἔχεις στὴν ἐξουσία σου. Ὀφείλεις νὰ τὰ διορθώνεις. Ὄχι νὰ λὲς μὴν τὸ στεναχωρήσω τὸ παιδί, μὴν τοῦ προκαλέσω ἀντίδραση, ἄστο νὰ κάνει ὅπως θέλει. Τότε πᾶς μαζὶ μὲ τὸ παιδὶ στὴν κόλαση. Ὁ Θεὸς γι' αὐτὸ στὰ ἔδωσε τὰ παιδιά, γιὰ νὰ τὰ πᾶς στὸν Παράδεισο, ὄχι νὰ τὰ κολάσεις. Καὶ οὔτε ἁπλῶς τοὺς δίνεις ἕνα πιάτο φαγητό, αὐτὸ εὔκολο εἶναι. Νὰ τοὺς δώσεις τὴ πνευματικὴ τροφὴ ποὺ θὰ τοὺς ὁδηγήσει στὴ σωτηρία. 

«Ἄν, λοιπόν, ἀμελεῖς νὰ τηρεῖς τὶς ἐντολὲς καὶ νὰ διορθώνεις τὸν ἑαυτό σου, καὶ νὰ διορθώνεις καὶ τοὺς ἄλλους ποὺ μπορεῖς νὰ διορθώσεις, πές μου, πῶς θέλεις νὰ σοῦ δείξει ὁ Θεὸς διδάσκαλο ποὺ θὰ σὲ διδάσκει τὰ τελειότερα καὶ ὑψηλότερα; Ἀφοῦ δὲν διορθώνεσαι στὰ βασικά. Καὶ ὅταν δὲν σοῦ τὸν φανερώσει ὁ Θεός, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν βρεῖς ἐσὺ ἢ νὰ τὸν γνωρίσεις;» 

Δὲν θὰ βρεῖς αὐτὸν ποὺ πρέπει. 

«Δυστυχῶς, πολλοί, ἐπειδὴ ζοῦν μὲ ἀδιαφορία καὶ ἀμέλεια, δὲν ἀναζητοῦν γιατροὺς πραγματικούς», Πνευματικούς. Ἀλλὰ τί ζητοῦν; Γιατροὺς Πνευματικοὺς ποὺ νὰ τοὺς ἀναπαύουν. 

Τὸ ἔχετε ἀκούσει. Νὰ βρεῖς, λέει, ἕναν ποὺ νὰ σὲ ἀναπαύει. Καὶ νὰ μὴν εἶναι πολὺ αὐστηρός, ὅπως ὁ παπα-Σάββας. 

(Συνεχίζει ὁ Ἅγιος Συμεῶν) «Νὰ μὴν εἶναι αὐστηροί. Ἀλλὰ νὰ συμπλέουν μὲ τὰ ἁμαρτωλά τους θελήματα». Αὐτὸ ἐννοοῦν. 

Ὑπάρχει αὐστηρὸς καὶ ἐπιεικὴς Πνευματικός; Θὰ τὸ δοῦμε λίγο. 

«Ὅταν, λοιπόν, θέλεις ἕναν τέτοιο, ὁ Θεὸς θὰ παραχωρήσει νὰ βρεῖς ἕναν τέτοιο...». Γιατί ὑπάρχουν πολλοί, εἶναι πολὺ εὔκολο. Καὶ ἔχουν καὶ τσοῦρμο ἀπὸ πίσω τους, ποὺ τοὺς ἀκολουθεῖ. Δηλαδή, ὄχι γιατρὸ πραγματικό, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ λέμε τσαρλατάνο, ἔτσι; Αὐτὸς δὲν εἶναι; 

(Συνεχίζει ὁ Ἅγιος Συμεῶν) «...πνευματικό», —προσέξτε, εἶναι ἔκφραση τοῦ Ἁγίου Συμεῶν — «χωρὶς Ἅγιο Πνεῦμα». 

Ὑπάρχει; Ὑπάρχει. Ὅποιος φοράει ἄσπρη μπλούζα εἶναι καὶ γιατρός; Ὄχι βέβαια. Μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ χασάπης. Ἔτσι δὲν εἶναι; Καὶ ὅποιος φοράει ράσο ἔχει καὶ Ἅγιο Πνεῦμα; Εἶναι ἐρώτημα. 

Δὲν εἶναι. Τὸ λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν. 

Καὶ τὸ λέει, προσέξτε, πρὶν χίλια χρόνια. Ποὺ ὑποτίθεται ἦταν πολὺ καλύτερη ἡ κατάσταση τότε στὴν κοινωνία. Ὄχι ὅπως εἶναι σήμερα. Καὶ ὅμως μιλάει γιὰ Πνευματικοὺς χωρὶς Ἅγιο Πνεῦμα, στὴν ἐποχή του, ὁ Ἅγιος Συμεῶν. 

«Οἱ ὁποῖοι ὄντες οἱ ἴδιοι ἀθεράπευτοι», δὲν εἶχαν θεραπεύσει τὸν ἑαυτό τους αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Εἶχαν τὰ πάθη τους, δηλαδή. Δὲν εἶχαν φτάσει ὄχι στὸ φωτισμό, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ὁ Πνευματικὸς — τοὐλάχιστον στὸ φωτισμό. Οὔτε τὴν κάθαρση δὲν εἶχαν ἀρχίσει. Ἢ καὶ ἂν τὴν εἶχαν ἀρχίσει, εἶχαν μείνει στὴ μέση. 

Νομίζω ξέρετε τὰ τρία στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς: Κάθαρση, φωτισμός, θέωση. Γιὰ νὰ γίνει κάποιος διάκος, ὄχι παπᾶς, διάκος, θὰ πρέπει νὰ ἔχει σχεδὸν τελειώσει μὲ τὴν κάθαρση. Δηλαδὴ νὰ μὴν ἔχει πάθη. Πάθη ἐννοοῦμε τὶς ἀρρώστιες τῆς ψυχῆς. Τὰ σαρκικὰ πάθη, ὁ θυμός, ἡ ὀργή, ἡ μνησικακία, ἡ ζήλεια, ὁ φθόνος, ὅλα αὐτά. Θὰ πρέπει νὰ ἔχει σχεδὸν τελειώσει. Δὲν μπορεῖ νὰ ἁμαρτάνει σαρκικὰ καὶ νὰ γίνει διάκος. 

Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἔχει κωλύματα, ἔ; Ἄλλο θέμα καὶ αὐτό. Βαριὰ σαρκικὰ ἁμαρτήματα δὲν ἐπιτρέπουν κἂν τὴ χειροτονία. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ ἔχει σχεδὸν τελειώσει μὲ τὰ πάθη του, ἔτσι; Θὰ ἔχει τελειώσει, μετὰ θὰ πάρει τὴν εὐλογία ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπό του νὰ χειροτονηθεῖ καὶ νὰ γίνει ἱερέας. 

Ἱερέας ποιός μπορεῖ νὰ γίνει; Αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔχει τελειώσει μὲ τὰ πάθη καὶ ἔχει πάει στὴν κατάσταση τοῦ φωτισμοῦ. 

Τί θὰ πεῖ φωτισμὸς τώρα; 

Φωτισμὸς εἶναι ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὴν καρδιά του (ἀνθρώπου ποὺ ἔχει τελειώσει μὲ τὰ πάθη), ἡ ὁποία φανερώνεται ὡς συνεχὴς προσευχὴ — ἀδιάλλειπτη προσευχή. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἔχει τελειώσει μὲ τὰ πάθη, δὲν παλεύει ἀκόμα μὲ τὰ πάθη του, καὶ ἔχει τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα του καὶ φωτίζεται. Καὶ μὲ αὐτὴ τὴν ἐνέργεια μπορεῖ νὰ φωτίσει καὶ τοὺς ἄλλους. 

Καὶ νὰ τοὺς πεῖ σὲ κάθε περίσταση τὸ τί λέει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ὄχι τὸ τί λέει αὐτός, ἡ σκέψη του, ἡ ὁ τάδε συγγραφέας, διανοούμενος, ἀλλὰ τὸ τί λέει ὁ Θεός. Φωτίζεται. Αὐτὸς μπορεῖ νὰ γίνει καὶ Πνευματικός. Αὐτὸς εἶναι ὁ σωστὸς Πνευματικός. 

Ἄν, λοιπόν, ὁ λεγόμενος Πνευματικὸς δὲν ἔχει ξεπεράσει ὁ ἴδιος τὰ πάθη του, εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἀθεράπευτος. Σὰν νὰ λέμε ἕνας γιατρὸς ποὺ δὲν ξέρει νὰ θεραπεύσει τὸν ἑαυτό του, καὶ εἶναι ἀρρῶστος καὶ σέρνεται καὶ δὲν ξέρει τί νὰ φάει, ποιό φάρμακο νὰ πάρει. 

Τί νὰ πᾶς σὲ αὐτὸν τὸν γιατρό; Ἀφοῦ δὲν ἔχει θεραπεύσει τὸν ἑαυτό του, θὰ μπορέσει νὰ θεραπεύσει ἐσένα; Ἑπομένως θὰ πρέπει νὰ ἀναζητήσει ἕναν γιατρὸ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ὁ ἴδιος τὰ πάθη, ἔτσι; Ἔχει ξεπεράσει τὰ πάθη του. 

Λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν, «Ἐκείνους ποὺ καταφρονοῦν τοὺς ἄλλους καὶ νομίζουν τὸν ἑαυτό τους πὼς εἶναι σοφοί, καὶ βρίσκονται σὲ ἀμεριμνία καὶ ἀμέλεια καὶ δὲν παρακαλοῦν τὸν Θεὸ ὅπως ὁ Κορνήλιος καὶ ὅμοιοί του, δηλαδὴ μὲ κάθε προθυμία, μὲ ἐλεημοσύνη, μὲ νηστεία καὶ μὲ προσευχή, τέτοιους ποὺ εἶναι, τοὺς ἀφήνει καὶ ὁ Θεὸς νὰ βρίσκονται μέσα σὲ ἐκείνη τὴν πλάνη ποὺ ἔπεσαν ἀπὸ μόνοι τους. 

Οἱ ὁποῖοι μὲ τὸ νὰ εἶναι σκοτισμένοι ἀπὸ τὸ σκότος τῶν δικῶν τους παθῶν καὶ ἐπιθυμιῶν καὶ θελημάτων καὶ περιπατοῦν μέσα σὲ αὐτὸ σὰν μέσα σὲ βαθιὰ νύχτα, βρίσκουν καὶ τέτοιους δασκάλους. Καὶ μὲ δίκαιο τρόπο. Ἐπειδὴ ὁ διαφεντευτὴς τοῦ σκότους ἔχει ὁπωσδήποτε καὶ ὑπηρέτες καὶ μαθητές του, ἐκείνους ποὺ περιπατοῦν μέσα στὸ σκότος· αὐτοὺς τοὺς βρίσκουν οἱ τέτοιοι». 

Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι, δηλαδή, δὲν θέλουν πραγματικὰ νὰ θεραπευτοῦν, θέλουν ἁπλῶς νὰ καλύψουν τὴ συνείδησή τους γιὰ τὶς βρωμιὲς ποὺ τοὺς καταγγέλει. Καὶ νὰ βροῦνε καὶ ἕναν Πνευματικὸ ποὺ θὰ τοὺς δώσει συγχώρεση καὶ νὰ τοὺς πεῖ: «Ἔ, τώρα τί νὰ κάνουμε; Ὁ νέος συζεῖ». Δηλαδὴ πορνεύει. 

Καὶ πάει σὲ ἕναν τέτοιο Πνευματικὸ ποὺ κάνει ἀβαρίες — προσέξτε, ὄχι ἐπιείκια, δὲν εἶναι ἐπιείκια, αὐτὸ εἶναι ἀβαρία — καὶ τοῦ λέει, «Παιδάκι μου, τί νὰ κάνεις, νέος εἶσαι, ἄντρας εἶσαι, δὲν γίνεται ἀλλιῶς». 

Αὐτὸ εἶναι ἐπιείκεια; 

Ὄχι, αὐτὸ εἶναι ἀβαρία. Δηλαδὴ εἶναι ἀντίθετο μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἕνας τέτοιος Πνευματικός, ποὺ λέει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὄχι μόνο δὲν θεραπεύει, ἀλλὰ δολοφονεῖ ψυχές. 

Βέβαια, ἐκεῖνος μπορεῖ νὰ νιώσει λίγο ἀναπαυμένος ἔ, γιατί εἴπαμε νὰ βρεῖς ἕναν ποὺ νὰ σὲ ἀναπαύει. Ὅσο ἀναπαυμένος νιώθει καὶ ὁ ναρκομανὴς ποὺ κάνει τὴ δόση του, παίρνει τὴ δόση του. 

«Ἐπειδὴ ὁ διαφεντευτὴς τοῦ σκότους, λοιπόν, ἔχει καὶ αὐτὸς τοὺς ὑπηρέτες του», ὑπάρχουν καὶ τέτοιοι τσαρλατάνοι πνευματικοὶ καὶ μπορεῖς νὰ τοὺς βρεῖς καὶ αὐτούς. 

«Γιατί ποιός δὲν γνωρίζει ὅτι ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὁ διάβολος σήκωσε ἐναντίον τῶν προφητῶν τοὺς ψευδοπροφῆτες, ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων τους ψευδαποστόλους, ἐναντίον τῶν Ἁγίων Διδασκάλων τοὺς ψευδαγίους καὶ ψευτοδιδασκάλους; 

Καὶ ἀγωνίζεται μὲ διάφορους τρόπους καὶ μὲ ψευδολογίες νὰ πλανᾶ τοὺς ἀμελεῖς καὶ νὰ τοὺς ρίχνει μέσα στὸ λάκκο τῆς ἀπώλειας. 

Ἐκεῖνοι, λοιπόν, ποὺ θέλουν νὰ ἀποφύγουν τοὺς τέτοιους, τοὺς ὄχι σωστοὺς πνευματικούς, χρέος ἔχουν νὰ ἀποχωριστοῦν ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ σκότους». 

Ἔτσι, βλέπετε; Τὸ ἐμπόδιο, τελικά, δὲν εἶναι ὅτι ὑπάρχουν αὐτοί. Πάντα θὰ ὑπάρχουν οἱ ψευδοαπόστολοι, οἱ ψευδοάγιοι ποὺ παραπλανοῦν πολλούς. Τὸ ἐμπόδιο εἶναι ἡ δική σου διεφθαρμένη ζωή, ποὺ δὲν θέλεις νὰ τὴν ἀποχωριστεῖς. 

«Ἂν θέλεις νὰ βρεῖς, λοιπόν, ἕναν σωστὸ Πνευματικό, λέει ὁ Ἅγιος, ἀποχωρήσου ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ σκότους. Γιατί, ἐφόσον θέλουν νὰ εἶναι δουλωμένοι σὲ αὐτὰ τὰ ἔργα καὶ νὰ περιπατοῦν στὸ σκότος, δὲν μποροῦν νὰ ἀποφύγουν αὐτοὺς τοὺς δασκάλους, οὔτε μποροῦν νὰ ἔρθουν στὸ φῶς τῶν ἀληθινῶν δασκάλων». 

Εἴδατε τί λέει ὁ Χριστός μας; «Ἦρθε το φῶς στὸν κόσμο καὶ οἱ ἄνθρωποι ἀγάπησαν τὸ σκοτάδι παρὰ τὸ φῶς» (Ἰωάν. 3, 19). Γιατί; «Ἦν γὰρ πονηρὰ αὐτῶν τὰ ἔργα» (Ἰωάν. 3, 19). Γιατί ἦταν πονηρὰ τὰ ἔργα τους. Δὲν φταίει τὸ σκοτάδι. Τὰ ἔργα φταῖνε. Πῶς ζεῖς; θὰ βρεῖς καὶ τὸν ἀνάλογο δάσκαλο. 

Ὑπάρχουν ἄραγε αὐστηροὶ καὶ ἐπιεικεῖς Πνευματικοί; 

Μποροῦμε νὰ ποῦμε, κατὰ μιὰ ἔννοια, ὅτι ὑπάρχουν. Ποιά εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια, ἔτσι; ποὺ εἶναι ἀποδεκτή. Αὐτοὶ ποὺ ἐνδεχομένως βάζουν ἕνα μικρότερο ἐπιτίμιο μποροῦν νὰ θεωρηθοῦνε ἐπιεικεῖς. 

Καὶ αὐτοὶ ποὺ βάζουν ἕνα πιὸ μεγάλο ἐπιτίμιο ὅτι εἶναι αὐστηροί. Ἀλλὰ αὐτοὶ ποὺ λένε θέλω ὄχι αὐστηρὸ Πνευματικό, θέλω ἐπιεικῆ Πνευματικό, μήπως — ρωτάω, ε — θέλουν κάποιον Πνευματικὸ ποὺ νὰ τοὺς χαϊδεύει τὰ πάθη; Ποὺ νὰ μὴν τοὺς βάζει κανένα ἐπιτίμιο; Ποὺ νὰ τοὺς λέει: «Συνεχίστε, καλὰ πᾶτε». Ἐνῷ πᾶνε πολὺ ἄσχημα. Δηλαδή, πολὺ ἁμαρτωλά. 

Ὑπάρχει ἐπιεικὴς γιατρὸς καὶ αὐστηρὸς γιατρός; Ὄχι. Τί ὑπάρχει; 

Ὑπάρχει γιατρὸς ποὺ σὲ θεραπεύει, δηλαδὴ σωστός. Ὑπάρχει καὶ ψευτογιατρός, ὁ λεγόμενος τσαρλατάνος, ποὺ σὲ κοροϊδεύει. Καὶ ὑπάρχουν πολλοὶ τέτοιοι σήμερα. 

Καὶ μέσῳ τῆς λεγόμενης ἐναλλακτικῆς ἰατρικῆς, καὶ ὁλιστικῆς ἰατρικῆς καὶ ἐνεργειακῶν θεραπειῶν, ὑπάρχουν πάρα πάρα πολλὲς τέτοιες πλάνες ἰατρικές, ποὺ ξεγελοῦν καὶ παίρνουν τὰ χρήματα τῶν ἀσθενῶν. Ὁ μακαριστὸς Ἅγιος Πορφύριος ἔλεγε ἐπὶ λέξει: «Μόνο τὴν κλασικὴ ἰατρικὴ νὰ ἐμπιστεύεστε, τίποτα ἄλλο. Ὅλα τὰ ἄλλα ἢ εἶναι ἀπάτες ἢ εἶναι καὶ δαιμονικὰ πράγματα». 

Ἔλεγε τὴν ὁμοιπαθητική, γιὰ παράδειγμα, — τώρα αὐτὸ τὸ κάνουμε παρέκβαση γιὰ νὰ ξεκουραστοῦμε λίγο — ὅτι πολλὰ ἀπὸ τὰ χάπια εἶναι διαβασμένα ἀπὸ μάγους. Ἔχουν, δηλαδή, διαβολικὴ ἐνέργεια. 

Ὅπως, λοιπόν, δὲν ὑπάρχουνε αὐστηροὶ ἢ ἐπιεικεῖς γιατροὶ — ἤ, ἂν τὸ πεῖς μὲ μιὰ ἔννοια αὐστηρὸς γιατρὸς ἴσως εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος σὲ βάζει στὴ θεραπεία ἔτσι λίγο αὐστηρά, σοῦ μιλάει λίγο αὐστηρὰ γιὰ νὰ σὲ βοηθήσει ὅμως — ἔ, θέλω ἕναν τέτοιο γιατρὸ ποὺ νὰ μὲ βάλει λίγο στὴ σειρὰ νὰ συμμαζέψω τὴν κοιλιά μου ἂς ποῦμε ἀπὸ τὰ φαγητὰ ποὺ δὲν πρέπει νὰ τρώω, νὰ κόψω τὸ κάπνισμα, τὸ ποτὸ καὶ λοιπά. Αὐτὸ εἶναι καλό. 

Σοῦ κάνει καλὸ ἕνας τέτοιος αὐστηρὸς γιατρός. Ἀλλὰ σὲ καμία περίπτωση δὲν πρέπει νὰ υἱοθετήσουμε τὴν ἔννοια ἐπιείκεια καὶ νὰ τὴν ταυτίσουμε μὲ τὴν ἔννοια τοῦ Πνευματικοῦ ὁ ὁποῖος κάνει ἀβαρίες. 

Καὶ βέβαια, σὲ αὐτὸ ἔχουμε νὰ ποῦμε πάρα πολλὰ παραδείγματα καὶ ὁ μακαριστὸς ὁ πατὴρ Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος ἔχει πολλά. 

Πρέπει νὰ ξέρουμε τὸ ἑξῆς, ὅτι τὴν τελικὴ συγχώρηση δὲν τὴν δίνει ὁ Πνευματικός. Τὴ δίνει ὁ Θεός. Μπορεῖ νὰ βρεῖς ἕναν τέτοιο «πνευματικό», ἐντὸς εἰσαγωγικῶν, ποὺ θὰ σοῦ διαβάσει συγχωρητικὴ εὐχή. 

Πόρνευσες; Ἐντάξει, ἐγὼ θὰ σοῦ διαβάσω εὐχή. Εἶναι Παρασκευὴ καὶ θὲς νὰ φᾶς γουρουνόπουλο, θὰ σοῦ δώσω εὐλογία. Ἂς τὸ εὐλογήσω ἐγώ. 

Ἔ, καὶ τὸ γουρουνόπουλο τὸ καημένο, χορταράκι ἔτρωγε, καὶ τὸ κοτόπουλο. Λοιπόν, νηστίσιμο εἶναι καὶ αὐτό. Τὸ βαφτίσαμε νηστίσιμο. 

Ἂς λένε οἱ Κανόνες, Μεγάλη Σαρακοστή, δὲν πειράζει. Λοιπόν, ἐγὼ θὰ τὸ εὐλογήσω νὰ τὸ φᾶς. Καὶ τί νομίζεις, ὅτι εἶναι ἐντάξει αὐτὸς τώρα; Ποὺ παίρνει τὴν εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ του, ἐνῷ δὲν σταματάει νὰ πορνεύει; 

Ὄχι, βέβαια. Τὴν τελικὴ συγχώρεση τὴν δίνει ὁ Θεός. Καὶ δὲν μποροῦμε νὰ ὑποκλέψουμε τὴ συγχώρεση τοῦ Θεοῦ μέσῳ ἑνὸς ἀνόμου πνευματικοῦ. 

Ὁ Θεὸς βλέπει τὴν καρδιά μας. Βλέπει ἂν εἴμαστε εἰλικρινεῖς ἢ ὄχι. Ὁ Θεὸς εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ δίνει τὴ συγχώρεση. 

«Γι' αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ λέμε τὸ ἑξῆς, ἐνῷ δίνουμε τὴ συγχωρητικὴ εὐχή», λέει ὁ πατὴρ Ἀθανάσιος: «Παρακαλῶ πολὺ νὰ κλαῖς πάντοτε τὴν ἁμαρτία σου αὐτή. Μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ σὲ συγχωρέσει ὁ Θεός». 

Θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς ἀντιπεῖ ἐκείνη τὴν ὥρα: «Μὰ ἀφοῦ τώρα δὲν πῆρα συγχώρεση, δὲν συγχωρέθηκα; Δὲν τέλειωσα;» 

Πρέπει νὰ ἀνταποκρίνομαι στὴ δυνατότητα νὰ πάρω τὴ συγχώρεση ἀπὸ τὸν Θεό. Πρέπει νὰ κλαίω συνεχῶς τὶς ἁμαρτίες μου. «Ἡ ἀνομία μοῦ ἐνώπιόν μου ἐστι διαπαντὸς» (Ψάλμ. 50,5), λέει ὁ Δαβίδ. Ἡ μετάνοια εἶναι ἔργο ζωῆς. Δὲν εἶναι ἁπλὸ πρᾶγμα. 

Θὰ σᾶς πῶ ἕνα παράδειγμα στὴ σύγχρονη ζωή. Νὰ μὴν γίνει ποτὲ γιὰ κανέναν, ἀλλὰ γίνεται. Μοιχεύει. Κάνει μοιχεία, ἔτσι? Ὁ ἕνας, ὁ ἄντρας ἢ ἡ γυναῖκα. Ἔκανε ἡ γυναῖκα, ἂς ποῦμε. 

Καὶ πάει μετὰ στὸν ἄντρα καὶ λέει «Συγγνώμη, ἔκανα δύο φορὲς μοιχεία». Τέλειωσε τὸ θέμα; Τί θὰ γίνει μὲ τὸν ἄντρα μετά; 

Θὰ τῆς πεῖ: «Καλᾶ, ἐντάξει, τελειώσαμε.»; Μπορεῖ νὰ τὴν ἐμπιστευτεῖ αὐτὴ τὴ γυναῖκα ἔτσι; Θὰ πρέπει νὰ τοῦ πεῖ μὲ δάκρυα καὶ νὰ κλαίει συνέχεια, γιὰ νὰ πείσει τὸν ἄντρα της, νὰ ἀποκατασταθεῖ ἡ σχέση καὶ ἡ συγγνώμη, καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη στὸ πρόσωπό της. 

Πολὺ περισσότερο μὲ τὸν Θεό, γιατί κάθε ἁμαρτία εἶναι μοιχεία. Εἴμαστε συζευγμένοι μὲ τὸν Θεό. Ἡ κάθε ψυχὴ εἶναι νύμφη Χριστοῦ καὶ ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ Νυμφίος της. 

Ἑπομένως, μὴ ζητᾶμε Πνευματικὸ ποὺ νὰ κάνει ἀβαρίες. Ὑπάρχουν Πνευματικοὶ τέτοιοι, δυστυχῶς, ποὺ δίνουν εὐλογία καὶ στὰ νέα παιδιὰ ποὺ κάνουνε πορνεία διαρκείας, ἔτσι, μὲ τὶς λεγόμενες προγαμιαῖες ὁλοκληρωμένες σχέσεις, νὰ κοινωνοῦν. Καὶ σοῦ λέει, «Δὲν πειράζει, πήγαινε νὰ κοινωνήσεις, νέος εἶσαι». 

Ἢ ἄλλοι — φοβερὸ καὶ αὐτὸ — «Τοὐλάχιστον νὰ τά' χεῖς μὲ μία», λέει, «μὴν τά' χεῖς μὲ πολλές». Αὐτὸ εἶναι ἐπιείκια; Ἢ εἶναι οἰκονομία; Ἔ, ἀφοῦ θὰ παντρευτεῖτε, ἀφοῦ ἀγαπιέστε... Ὄχι, αὐτὸ δὲν εἶναι οἰκονομία. 

Αὐτὸ εἶναι παραοικονομία. Οὔτε ἐπιείκεια εἶναι. Αὐτὸ εἶναι δολοφονία ψυχῆς, τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ Ἱεροὶ Κανόνες λένε ὅτι αὐτὸ τὸ ἁμάρτημα, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ σταματήσεις νὰ τὸ κάνεις, ἔχει ἕναν κανόνα περίπου ἑπτὰ χρόνια ἀκοινωνησία. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι τιμωρία, ἔτσι; 

Προσέξτε, οἱ κανόνες δὲν εἶναι τιμωρία τοῦ Θεοῦ σὲ ἐμᾶς. Εἶναι ὁ χρόνος ποὺ χρειαζόμαστε γιὰ νὰ ἐπανέλθουμε λίγο στὸ φυσιολογικό. Ποὺ δὲν εἶναι φυσιολογικό, γιατί ἄλλο εἶναι νὰ μὴν ἔχεις σπάσει ποτὲ τὸ χέρι σου καὶ ἄλλο νὰ τὸ σπάσεις καὶ νὰ τὸ κολλήσεις πάλι. 

Πάλι εἶναι διαφορετικό. Κάτι μένει πάντα μετὰ ἀπὸ κάθε ἁμαρτία. Μπαίνει μιὰ ἀδυναμία. 

Ἀλλὰ ἐδῶ, δὲν ἔχουμε πλέον μετάνοια καθόλου. Πάει ὁ νέος, ἡ νέα καὶ λέει, «Ἐγὼ θὰ συνεχίσω». «Δὲν μποροῦμε», λέει. «Μὰ δὲν μποροῦμε γιατι δὲν ἔχουμε χρήματα νὰ παντρευτοῦμε. Δὲν μᾶς ἀφήνουν οἱ γονεῖς μας». Ἄλλο καὶ τοῦτο. 

Γιατί οἱ γονεῖς θέλουν νὰ κάνουν τὸ μεγάλο γλέντι, τὸ μεγάλο τραπέζι καὶ δὲν τοὺς φτάνουν τὰ χρήματα. Καὶ τοὺς λέω πολλὲς φορές: «Παιδί μου, ξέρεις πόσο κάνει ἕνας γάμος;» Ἑκατὸν σαράντα τρία, εὐρὼ τὸ ἔχει ὑπολογίσει ἕνας παπᾶς. Τὰ χαρτόσημα καὶ τὰ χαρτιά. 

Δὲν μπορεῖς νὰ βρεῖς ἑκατὸν σαράντα τρία εὐρώ; Νὰ στὰ δώσω. Νὰ κάνεις τὸ γάμο τώρα. Αὐτὸ ποὺ κάνεις εἶναι δολοφονία. Στὴν ψυχή σου καὶ στὴν ψυχὴ τοῦ ἄλλου. Δὲν θέλει. 

Γιατί; Γιατί μᾶς κυβερνᾶν τὰ πάθη μας. Δὲν θέλουμε πραγματικὰ τὸν Χριστό. Γι' αὐτὸ λοιπὸν πολλή, πολλὴ προσοχή. 

Νὰ θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε. Νὰ θέλουμε νὰ κάνουμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ νὰ μὴν ζητᾶμε αὐτοὺς ποὺ μᾶς βολεύουν στὰ πάθη μας. 

Ἡ σωστὴ ζωή, λοιπόν, εἶναι ἕνα ἀκόμα προαπαιτούμενο γιὰ νὰ βροῦμε τὸν σωστὸ Πνευματικό. 

Ἐπειδὴ ἡ ὥρα τελείωσε νομίζω θὰ πῶ ἀκόμα δύο-τρία ἐπιγραμματικά. Δὲν ξέρω ἂν ἔχουμε ἄλλη εὐκαιρία, ἴσως ἄλλη φορὰ νὰ τὰ ποῦμε πιὸ ἀναλυτικά. Θὰ σᾶς τὰ πῶ τὰ ἄλλα ἐπιγραμματικά, ποὺ ἔχω. Ἁπλῶς νὰ τὰ ἔχετε στὸ νοῦ σας. Γιατί εἶναι καὶ αὐτὰ σημαντικὰ κριτήρια. 

Ἐκτὸς λοιπὸν ἀπὸ τὴν σωστὴ ζωή, τὴν προσευχὴ ποὺ εἴπαμε, τὴν νηστεία, τὴν ἐλεημοσύνη καὶ τὴ σωστὴ ζωὴ ποὺ πρέπει νὰ κάνουμε ἐμεῖς γιὰ νὰ βροῦμε τὸν σωστὸ Πνευματικό, θὰ πρέπει νὰ δοῦμε καὶ ἂν ὁ Πνευματικός, στὸν ὁποῖο σκοπεύουμε νὰ πᾶμε εἶναι ὄντως θεραπευμένος ἢ ὄχι. Ἐὰν ὁ ἴδιος ἔχει ἔκδηλα πάθη, θυμώνει, βρίζει, κλέβει, εἶναι τοκογλύφος, ἂς ποῦμε, κάνει μπίζνες, πράγματα ἀπαράδεκτα γιὰ ἕναν ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ... 

Πολὺ περισσότερο γιὰ ἕναν Πνευματικό. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ πλησιάσεις σὲ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπο. Ἕνα ἄλλο κριτήριο, λοιπόν, εἶναι πῶς ζεῖ. 

«Ἐὰν ζεῖ μιμούμενος τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους», λέει ὁ Ἅγιος Συμεῶν ὁ Νέος Θεολόγος. Πῶς ζοῦσαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι; Μὲ συνεχῆ προσευχή, μὲ νηστεία, μὲ μελέτη τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, μὲ ἀπομόνωση κατὰ τὸ δυνατόν, δὲν γυρνοῦσαν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, ἔτσι; Μὲ ἡσυχαστικὴ ζωή, μὲ νήψη, καὶ θὰ δεῖς ἂν αὐτὰ τὰ ἔχει καὶ αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ πᾶς. Ἂν ζεῖ ἔτσι. 

Ἕνα ἀκόμα κριτήριο εἶναι τὸ ἂν ἔχει τὴν ἔξωθεν καλὴ μαρτυρία. Ἂν ὁ κόσμος, δηλαδή, λέει καλὰ λόγια γιὰ αὐτόν. Προσέξτε, ὁ κόσμος, ὄχι τὰ Μ.Μ.Ε., ὄχι ἡ τηλεόραση, ὄχι τὸ ἴντερνετ. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ τὸν ξέρουν, τὸ περιβάλλον του. Ἂν ἔχει τὴν ἔξωθεν καλὴ μαρτυρία, αὐτὸ εἶναι ἕνα καλὸ κριτήριο. 

Καὶ θὰ τὸ δεῖς αὐτὸ καὶ στὰ ἴδια τὰ πνευματικά του παιδιά. Ἂν ὄντως καὶ αὐτὰ τὰ παιδιά, ὄχι ὅλα, κάποια, εἶναι θεραπευμένα, δηλαδὴ ἔχουνε φανερὸ τὸν καρπὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 

Ποιός εἶναι ὁ καρπὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; Ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία καὶ λοιπά. Ἂν τὰ πνευματικά του παιδιὰ εἶναι ὅλα μέσα στὸ ἄγχος, εἶναι μέσα στὴν κοσμικὴ ζωή, εἶναι ὅπως εἶναι καὶ ὁ πολὺς ὁ κόσμος, ἄρα; Σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι καλὸς Πνευματικός. Δὲν κάνει θεραπεία στὶς ψυχές. 

Ἁπλῶς δίνει μιὰ ἄφεση καὶ μετὰ ἀπὸ λίγο, βέβαια, θέλεις πάλι ἐξομολογήση. Γιατί δὲν ὑπάρχει ἡ πνευματικὴ θεραπεία. 

Ἕνα ἀκόμα κριτήριο εἶναι ἡ προσωπικὴ ἐμπειρία. Ἀφοῦ δεῖς ὅτι πληροῖ ὅλα τὰ ὑπόλοιπα κριτήρια, πᾶς νὰ δεῖς, τέλος πάντων, κι ἐσύ, μιὰ πρώτη ἐπαφὴ νὰ κάνεις μαζί του. Νὰ δεῖς τί λέει καὶ ἂν αὐτὰ ποὺ λέει εἶναι ὄντως τὰ σωστὰ καὶ ἂν σὲ θεραπεύουν. 

Πῶς πᾶμε σὲ ἕναν γιατρό, τὸν ἐμπιστευόμαστε, παίρνουμε τὴ συνταγή, παίρνουμε τὰ φάρμακα καὶ ἀρχίζουμε νὰ ἐφαρμόζουμε αὐτὰ ποὺ μᾶς εἶπε, τὶς ὁδηγίες. Ἂν δεῖς ὅτι πέφτει ὁ πυρετός, φεύγει ὁ βῆχας, κ.λ.π., σημαίνει ὅτι σοῦ ἔδωσε τὰ σωστὰ φάρμακα. Ἔτσι δὲν εἶναι; Ἂν δεῖς ὅτι δὲν γίνεται τίποτα, κάτι δὲν πάει καλὰ μὲ τὴ συνταγή, σοῦ ἔδωσε λάθος συνταγή. 

Ἔτσι, τὸ ἴδιο εἶναι καὶ μὲ τὰ πάθη μας. Τὰ πάθη εἶναι ἀρρώστιες τῆς ψυχῆς. Θὰ πᾶς ἐκεῖ, θὰ πεῖς τὰ πάθη σου, τὶς ἁμαρτίες σου, θὰ σοῦ δώσει τὶς ὁδηγίες. Ἂν δεῖς ὅτι αὐτὲς οἱ ὁδηγίες σὲ βοηθᾶνε καὶ τὰ ξεπερνᾶς τὰ πάθη σου, ἄρα εἶναι καλὸς γιατρός. Ἂν ὅμως δὲν γίνεται τίποτα καὶ ἐσὺ παραμένεις στὰ πάθη σου, ἐνῷ βέβαια ἐφαρμόζεις αὐτὰ ποὺ σοῦ εἶπε, δὲν εἶναι καλὸς γιατρός. Δὲν σοῦ ἔδωσε τὰ σωστὰ φάρμακα. 

Καὶ ἕνα ἕκτο κριτήριο, ἔτσι ποὺ πρέπει καὶ αὐτὸ νὰ τὸ παίρνουμε ὑπόψη μας, εἶναι νὰ εἶναι κοντά μας. Δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ὁ Πνευματικός σου στὴν Κρήτη, ἂς ποῦμε, ἐνῷ ἐσὺ στὴν Ἔδεσσα, ἢ νὰ εἶναι στὴν Τῆνο. Πᾶνε λέει, ἐξομολογήθηκα στὴν Τῆνο. Καὶ τί ἔννοια ἔχει αὐτό, δηλαδή. 

Πότε θὰ τὸν ξαναδεῖς αὐτὸ τὸν Πνευματικό; Ποτὲ μᾶλλον. Μπορεῖ αὐτὸς νὰ εἶναι γιατρός, νὰ σὲ παρακολουθεῖ; Πῶς νὰ σὲ παρακολουθήσει; Θὰ πρέπει νὰ ἔχεις γιατρὸ κοντά σου, νὰ σὲ ξέρει, νὰ ξέρει τὸ ἱστορικό σου, γιὰ νὰ σοῦ δώσει καὶ τὴ σωστὴ ἀγωγὴ καὶ νὰ σὲ βοηθήσει σὲ μία συνέχεια. Νὰ ἔχει μία συνέχεια τὸ ἔργο. 

Αὐτὰ λοιπὸν ὅλα, εἶναι τὰ κριτήρια. Νὰ τὰ ποῦμε μιὰ φορὰ ἐπιγραμματικὰ καὶ μετὰ μιὰ μικρὴ ἱστορία καὶ μετὰ τελειώνω. Θὰ πεῖτε ἐσεῖς, ἂν ἔχετε κάτι, ἂν ἔχετε κουράγιο καὶ δὲν σᾶς ἐξάντλησα. 

Λοιπόν, ξαναείπαμε, τὸ πρῶτο εἶναι νὰ θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε καὶ ἀφοῦ θέλουμε, νὰ κάνουμε προσευχή, νηστεία, ἐλεημοσύνες καὶ λοιπά. Νὰ ἀναζητήσουμε μετά, νὰ ψάξουμε, ὄχι τὸν ὅποιον θὰ βρεθεῖ μπροστά μας ἢ ἐπειδὴ μᾶς ἄρεσε — συγνώμη — τὸ πρόσωπό του, ξέρω ἐγὼ — ἐξωτερικὰ πράγματα δηλαδή. Νὰ ἀναζητήσουμε αὐτὸν ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸ Εὐαγγέλιο, τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες, τοὺς Ἁγίους Πατέρες, ἔχει ὀρθόδοξη πίστη καὶ ἔχει καὶ ὀρθόδοξη ζωὴ καὶ εἶναι μιμητὴς τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. 

Πολὺ σημαντικὸ καὶ ἐμεῖς αὐτὰ ποὺ γνωρίζουμε νὰ τὰ κάνουμε, γιατί ἂν δὲν ἐφαρμόζουμε αὐτὰ ποὺ γνωρίζουμε, τὶς στοιχειώδεις ἐντολές, δὲν θὰ μᾶς δώσει ὁ Θεὸς τὸν σωστὸ Πνευματικό, γιατί δὲ θέλουμε καὶ ὁ Θεὸς δίνει στὸν καθένα κατὰ τὴν καρδία. 

Ἂν λέει πᾶς πλάγια στὸ Θεό, πονηρὰ δηλαδή, καὶ ὁ Θεὸς πλάγια θὰ σοῦ' ρθεῖ. Θὰ σὲ ἀφήσει νὰ πλανηθεῖς γιὰ νὰ μάθεις ἀπὸ αὐτὸ ποὺ θὰ πάθεις. 

Βλέπουμε λοιπὸν μετὰ ἂν ἔχει ὀρθόδοξη πίστη, ὀρθόδοξη ζωή, ἐὰν εἶναι ὁ ἴδιος θεραπευμένος, ἐὰν ἔχει τὴν ἔξωθεν καλὴ μαρτυρία καὶ ἐὰν κι ἐμεῖς θεραπευόμαστε. 

Καὶ φυσικὰ ξαναλέω νὰ εἶναι κοντά μας. 

Τί παθαίνουν τώρα αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιλέγουν Πνευματικοὺς οἱ ὁποῖοι τοὺς βολεύουν, δηλαδὴ βολεύουν τὰ πάθη τους. Εἶναι φοβερό, τὸ λέει ὁ Ἅγιος Νικόδημος. 

Μιὰ μικρὴ ἱστορία καὶ τελειώνουμε. Ἀναφέρεται στὶς ἐκκλησιαστικὲς ἱστορίες ὅτι ἕνας ταλαίπωρος ἁμαρτωλός, κακὰ συγχωρημένος ἀπὸ τὸν Πνευματικό του, δηλαδὴ δὲν ἔπρεπε νὰ συγχωρηθεῖ. Σᾶς εἶπα ἕνα παράδειγμα, ἔτσι; Συζεῖ καὶ τοῦ δίνει ἄδεια νὰ κοινωνήσει. Ἐνῷ οἱ κανόνες λένε νὰ σταματήσει τὴν ἁμαρτία καὶ θὰ πάρει καὶ κανόνα καὶ μετὰ θὰ κοινωνήσει. Δὲν σταματάει τὴν ἁμαρτία. Δὲν μετανοεῖ καὶ κοινωνεῖ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κακὴ συγχώρηση. 

Ἀφοῦ λοιπὸν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ὁ κακὰ συγχωρημένος ἀπὸ τὸν Πνευματικὸ τοῦ πέθανε, ἐμφανίστηκε στὸν Πνευματικό του. Καὶ τοῦ εἶπε — αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια, κοιτᾶξτε παραχωρεῖ ὁ Θεὸς νὰ γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα γιὰ μᾶς ὄχι γιὰ ἄλλο λόγο καὶ γιὰ ἐκεῖνον ποὺ τοῦ ἐμφανίστηκε. Καὶ ἀφοῦ τὸν ἔλεγξε γιὰ τὴ μεγάλη συγκατάβαση — σήμερα ἔχει πολλὴ πέραση αὐτό, νὰ βρεῖς ἕναν συγκατάβατικό δηλαδὴ νὰ συμπλέει στὰ πάθη σου — Ἀφοῦ τὸν ἔλεγξε γιὰ αὐτό, γιὰ τὴ μεγάλη του συγκατάβαση τοῦ εἶπε: «Ἐπειδὴ καὶ ἐσὺ εἶσαι ἡ αἰτία τῆς κολάσεώς μου» — καὶ αὐτὸς φυσικὰ πῆγε στὴν κόλαση, δὲν κοροϊδεύεται ὁ Θεὸς — «γι' αὐτὸ ἔλα καὶ ἐσὺ μαζὶ μὲ ἐμένα γιὰ νὰ συγκολάζεσαι μαζί μου. Καὶ ἔτσι ἀφοῦ εἶπε τὸν ἀγκάλιασε καὶ ἀμέσως σκοτείνιασε ὁ ἀέρας καὶ ὦ τοῦ θαύματος σκίστηκε ἡ γῆ καὶ κατάπιε καὶ τοὺς δύο μαζί». 

Βλέπετε; Φοβερὸ πρᾶγμα! Καὶ αὐτό, ξαναλέω γιὰ ἐμᾶς ἔγινε γιὰ νὰ μὴν θέλουμε νὰ καλύπτουμε τὰ πάθη μας τάχατες καὶ μὲ τὴν εὐλογία τῆς Ἐκκλησίας. 

Γιατί σήμερα αὐτὸ ἔχει ἐπικρατήσει, τὸ λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος, θέλουν οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ ἁμαρτάνουν καὶ νὰ τοὺς εὐλογεῖ ὁ Θεὸς διὰ τῶν ἱερέων. Ε δὲν γίνεται αὐτό. Τὴν βρωμιὰ δὲν μπορεῖ νὰ τὴν εὐλογεῖ ὁ Θεός. 

Γι' αὐτὸ λέει καὶ ὁ Ἅγιος Ἀμβρόσιος ὅτι ἡ εὔκολη συγχώρησης τοῦ Πνευματικοῦ κάνει τὸν ἁμαρτωλὸ νὰ ἁμαρτάνει περισσότερο. Καὶ φυσικὰ δὲν ὑπάρχει διόρθωση καὶ θεραπεία καὶ φυσικὰ οὔτε καὶ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ Παράδεισος. 

Βλέπετε πόσο σημαντικὸ πρᾶγμα εἶναι λοιπὸν νὰ βροῦμε τὸν σωστὸ Πνευματικό. 

Σταματῶ ἐδῶ. Μοῦ εἶπαν ὅτι κάνετε καὶ κάποια συζήτηση ἀλλὰ ἂν ἔχει ἐξαντληθεῖ ὁ χρόνος δὲν ξέρω ποιός ἔχει τὸ πρόσταγμα, ὁ πατὴρ Μιχαήλ. Ἂν ὑπάρχει κάποια ἀπορία θέλετε κάτι νὰ συζητήσουμε σὲ αὐτά... 

Δὲν ξέρω ἂν σᾶς κατέπληξα ἢ σᾶς κατέθλιψα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δικά μου αὐτὰ ποὺ σᾶς εἶπα, εἶναι τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἔτσι; 

Ἂν θέλετε καὶ παραπομπὲς μπορῶ νὰ σᾶς δώσω.