Σύντομη ἑρμηνεία τοῦ «Πάτερ ἡμῶν».

Μπορούμε να έχουμε μια σύντομη ερμηνεία της Κυριακής Προσευχής, του "Πάτερ ημών";

Πάτερ
Η Κυριακή προσευχή αρχίζει με αυτή την επίκλησι. Μας διδάσκει ο Κύριος να ονομάζουμε τον Θεό Πατέρα. Πατέρα, γιατί είναι ο δημιουργός και πλάστης μας. Ο χορηγός του είναι, της ζωής.

Ημών
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κύριος μας διδάσκει να προσφωνούμε τον Θεό όχι μόνο Πατέρα, αλλά Πάτερ ημών. Πατέρα μας. Όχι Πατέρα μου. Έτσι μας αποτρέπει από μια εγωιστική σχέσι με τον Θεό. Υπάρχει ο Θεός και εμείς, όχι ο Θεός και εγώ.

Ο εν τοις ουρανοίς
Ο Πανάγιος Θεός είναι Πατέρας μας, αλλά και ο μόνος εν τοις ουρανοίς Πατέρας. Διευκρινίζει ο άγιος Χρυσόστομος: Δεν περιορίζει δηλαδή τον Θεό στον ουρανό αλλά υψώνει από την γη τον προσευχόμενο και τον προσηλώνει στους ανώτερους χώρους και τις άνω κατοικίες. Την αγιότητα λοιπόν του Θεού Πατρός δηλώνει το “εν ουρανοίς” και όχι τον τόπο του πανταχού παρόντος Θεού

Αγιασθήτω το όνομά σου
Είναι το πρώτο αίτημα της Κυριακής προσευχής. Το “αγιασθήτω” σημαίνει “δοξασθήτω”, κατά τον άγιο Χρυσόστομο.
Δεν έχει ασφαλώς ο άκτιστος Θεός την ανάγκη να δοξάζεται από τα κτιστά του πλάσματα. Θέλει όμως να τον δοξάζουμε, γιατί αυτό ωφελεί εμάς τους ανθρώπους.
Μας προφυλάσσει από τον κίνδυνο να δοξάζουμε τον εαυτό μας με δόξα ψευδή, που δεν μας ανήκει. Η φιλοδοξία είναι γέννημα της φιλαυτίας.

«Ἀλλὰ ρῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ».(Ἁγίου Μακαρίου Ἐπ. Κορίνθου, Ἑρμηνεία στό «Πάτερ Ἡμῶν»)

«Ἀλλὰ ρῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ»

Πονηρὸς κυρίως, ἀδελφοί μου, εἶναι αὐτὸς ὁ διάβολος, διότι εἶναι αἴτιος καὶ γεννήτορας κάθε ἁμαρτίας καὶ δημιουργὸς κάθε πειρασμοῦ.

Ἀπὸ τὶς ἐνέργειες καὶ τὶς ἐπιβουλὲς τοῦ Πονηροῦ, διδασκόμαστε καὶ παρακαλοῦμε τὸν Θεὸ νὰ μᾶς ἐλευθερώσει καὶ πιστεύουμε ὅτι δὲν θὰ μᾶς ἀφήσει νὰ πειρασθοῦμε πάνω ἀπὸ τὴ δύναμή μας, καθὼς τὸ λέει καὶ ὁ Ἀπόστολος, ὅτι «θὰ μᾶς δώσει μαζὶ μὲ τὸν πειρασμὸ καὶ τὴ δύναμη, ὥστε νὰ μπορέσουμε νὰ τὸν σηκώσουμε καὶ νὰ τὸν ὑπομείνουμε». Εἶναι ὅμως ἀναγκαῖο καὶ ἀπαραίτητο νὰ μὴν ἀμελήσουμε νὰ Τὸν παρακαλοῦμε καὶ νὰ Τὸν ἱκετεύουμε μὲ ταπεινὸ φρόνημα.

«Καὶ μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμὸν».(Ἁγίου Μακαρίου Ἐπ. Κορίνθου, Ἑρμηνεία στό «Πάτερ Ἡμῶν»)

Ἑρμηνεία στὸ «Πάτερ ἠμῶν»

Ἅγιος Μακάριος Νοταρᾶς

«Καὶ μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμὸν»

Ὁ Κύριος μᾶς παραγγέλλει νὰ παρακαλοῦμε τὸν Θεὸ καὶ Πατέρα μας νὰ μὴν παραχωρήσει νὰ μποῦμε σὲ πειρασμό. Καὶ ὁ προφήτης Ἠσαΐας, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Θεοῦ, λέει: «Ἐγὼ δημιούργησα τὸ φῶς καὶ τὸ σκότος. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ποὺ δίνω τὴν εἰρήνη καὶ παραχωρῶ νὰ γίνονται τὰ κακά». Καὶ ὁ προφήτης Ἀμώς παρομοίως λέει: «Δὲν ὑπάρχει κάποιο κακὸ στὴν πόλη, ποὺ νὰ μὴν ἔγινε μὲ τὴν παραχώρηση τοῦ Κυρίου».

Ἀπὸ αὐτὰ λοιπὸν τὰ λόγια, πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἀμαθεῖς καὶ ἀκατάρτιστους πέφτουν σὲ διάφορους λογισμοὺς γιὰ τὸν Θεό. Ὅτι δῆθεν μᾶς ρίχνει ὁ Θεὸς στοὺς πειρασμούς.

«Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν».(Ἁγίου Μακαρίου Ἐπ. Κορίνθου, Ἑρμηνεία στό «Πάτερ Ἡμῶν»)

«Καὶ ἅφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν»

Ἐπειδὴ προηγουμένως μᾶς ἀνέφερε ὁ Κύριος, στὴν Κυριακὴ Προσευχή, γιὰ τὸν ἅγιο Ἄρτο τῆς Θείας Κοινωνίας καὶ μᾶς συνέστησε νὰ μὴν τολμᾶ κάποιος νὰ Τὸν μεταλαμβάνει χωρὶς τὴν ἀπαραίτητη προετοιμασία, γι' αὐτὸ τώρα μᾶς λέει ὅτι ἡ προετοιμασία αὐτὴ ἔγκειται, στὸ νὰ ζητήσουμε συγχώρηση ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς μας καὶ τότε νὰ προσερχόμαστε στὰ θεῖα Μυστήρια, ὅπως ἀναφέρεται σὲ ἄλλο σημεῖο τῆς Ἁγίας Γραφῆς: «Ἄν, ἄνθρωπε, προσφέρεις τὸ δῶρο σου στὸ θυσιαστήριο καὶ ἐκεῖ θυμηθεῖς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει κάποιο παράπονο ἀπέναντί σου, ἄφησε ἐκεῖ τὸ δῶρο σου, μπροστὰ στὸ θυσιαστήριο, καὶ πήγαινε πρῶτα νὰ συμφιλιωθεῖς μὲ τὸν ἀδελφό σου καὶ τότε νὰ ἐπανέλθεις νὰ προσφέρεις τὸ δῶρο σου».

«Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον»(Ἁγίου Μακαρίου Ἐπ. Κορίνθου, Ἑρμηνεία στό «Πάτερ Ἡμῶν»)

«Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον»

Ὁ ἄρτος λέγεται ἐπιούσιος μὲ τρεῖς ἔννοιες. Καὶ γιὰ νὰ ξέρουμε, ὅταν προσευχόμαστε, ποιὸν ἄρτο ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ Πατέρα μας, ἂς δοῦμε τὴ σημασία τῆς κάθε μίας ἔννοιας.

Πρῶτα-πρῶτα ἄρτος ἐπιούσιος λέγεται ὁ κοινὸς ἄρτος, τὸ ψωμί, ἡ σωματικὴ τροφή, ἡ ὁποία ἀναμειγνύεται μὲ τὴν οὐσία τοῦ σώματος, γιὰ νὰ αὐξάνει καὶ νὰ δυναμώνει τὸ σῶμα, ὥστε νὰ μὴν ὁδηγηθεῖ στὸ θάνατο.

Ἑπομένως, ἂν πάρουμε τὸν ἄρτο μὲ αὐτὴ τὴν ἔννοια, δὲν πρέπει νὰ ἐπιζητοῦμε ἐκεῖνα τὰ φαγητὰ ποὺ φέρνουν στὸ σῶμα μας τρυφὴ καὶ ἡδυπάθεια, γιὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος λέει: «Ζητᾶτε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ δὲν λαμβάνετε, διότι δὲν ζητᾶτε ἀπὸ τὸν Θεὸ τὰ ἀπαραίτητα, ἀλλὰ ἐπιδιώκετε ἐκεῖνα ποὺ θὰ συντελέσουν στὴν αὔξηση τῆς ἡδονῆς».

«Γεννηθήτω τὸ θέλημά Σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς».(Ἁγίου Μακαρίου Ἐπ. Κορίνθου, Ἑρμηνεία στό «Πάτερ Ἡμῶν»)

 «Γεννηθήτω τὸ θέλημά Σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς»

Δὲν ὑπάρχει τίποτε πιὸ μακάριο καὶ πιὸ εἰρηνικὸ πράγμα, οὔτε στὴ γῆ οὔτε στὸν οὐρανό, ἀπὸ τὸ νὰ κάνει κανεὶς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ἑωσφόρος ἦταν στὸν οὐρανό. Ἐπειδὴ δὲν ἤθελε ὅμως νὰ κάνει τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, γκρεμίστηκε στὸν Ἅδη. Ὁ Ἀδὰμ ἦταν μέσα στὸν Παράδεισο καὶ τὸν τιμοῦσε σὰν βασιλιὰ ὅλη ἡ κτίση. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν φύλαξε τὴ θεϊκὴ ἐντολή, ἔπεσε στὴν ἐσχάτη ταλαιπωρία. Ἐκεῖνος λοιπὸν ποὺ δὲν θέλει νὰ κάνει τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, εἶναι καθολικὰ ὑπερήφανος. Γι' αὐτὸ καὶ ὁ προφήτης Δαβὶδ μὲ τὸ δίκιο του, κατὰ κάποιο τρόπο, καταριέται αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ λέει: «Ἐπέπληξες, Κύριε, τοὺς ὑπερήφανους, ποὺ ἀρνοῦνται νὰ ὑπακούσουν στὸ νόμο Σου. Καταραμένοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ παρεκκλίνουν ἀπὸ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν σου».

Στάρετς Σάββας ὁ Παρηγορητής. Ἑρμηνεία τεσσάρων βασικῶν προσευχῶν :«Βασιλεῦ Οὐράνιε»

«Στάρετς Σάββας  Ο Παρηγορητής»  – Διδαχές τοῦ στάρες Σάββα
Μετάφραση ἀπό τήν ρωσική γλῶσσα  π.Ιωάννου Φωτοπούλου
Ἀποσπάσματα ἀπό τό ἡμερολόγιό του (σελ. 216 -218)

  Ἑρμηνεία τεσσάρων βασικῶν προσευχῶν :  «Βασιλεῦ Οὐράνιε»

Ὅποιος μετά προσοχῆς λέγει αὐτή τήν προσευχή, αὐθόρμητα φθάνει στό φόβο καί τόν τρόμο ἀπό τή συνείδηση τῆς ἀναξιότητας του να δεχθεῖ στή μολυσμένη ψυχή του τό Ἅγιο Πνεῦμα.

«Βασιλεῦ Οὐράνιε.  Παράκλητε τό Πνεῦμα τῆς ἀληθείας..»  Αὐτά τά λόγια, σάν νά ἐνθαρρύνουν τήν ψυχή, λέγουν ὅτι τό Ἅγιο Πνεῦμα πού εἶναι Θεός, ἕνα Πρόσωπο τῆς ἀχωρίστου Ἁγίας Τριάδος, ἐπιβλέπει σέ ὅλους  ὅσους ζοῦν στή γῆ καί ἐπικαλοῦνται τό ἅγιο ὄνομά Του καί εἶναι ἕτοιμο νά βοηθήσει κάθε ψυχή καί νά προσφέρει παρηγοριά καί ἐνίσχυση.

Στάρετς Σάββας ὁ Παρηγορητής. Ἑρμηνεία τεσσάρων βασικῶν προσευχῶν : «Πάτερ ἡμῶν»

Στάρετς Σάββας  Ο Παρηγορητής»  – Διδαχές τοῦ στάρες Σάββα

Μετάφραση ἀπό τήν ρωσική γλῶσσα  π.Ιωάννου Φωτοπούλου
Ἀποσπάσματα ἀπό τό ἡμερολόγιό του (σελ. 218 -220)

  Ἑρμηνεία τεσσάρων  βασικῶν προσευχῶν :  «Πάτερ ἡμῶν»

 

«Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς».  Αὐτά τά λόγια ἐμπνέουν τήν πίστη στήν ψυχή, τήν πίστη ὅτι ὁ Κύριος καί Θεός μας, ὁ Δημιουργός, ὁ Θεός Πατήρ, Ποιητής τοῦ κόσμου, τοῦ Οὐρανοῦ καί τῆς γῆς, καθήμενος στόν οὐράνιο θρόνο καί κυβερνῶν ὅλα τά σύμπαντα εἶναι τό πρῶτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. «Ἁγιασθήτω τό Ὄνομά Σου, ἐλθέτω ἡ βασιλεία Σου». Ἄς δοξάζεται τό ἅγιο Σου ὄνομα καί στόν  οὐρανό καί στή γῆ καί ἄς ἁγιάζει ἐμᾶς πού Το ἐπικαλούμασθε. Ἄς γίνει καί γιά μᾶς τούς ἁμαρτωλούς ἡ βασιλεία Σου, πού εἶναι ἡ μακαριότητα τῆς αἰωνίου ζωῆς, καί βασιλεία Σου στίς καρδιές μας, ἐλευθερία ἀπό κάθε ἁμαρτία καί πλήρωμα ἀρετῆς.
«Γενηθήτω τό θέλημά Σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς».

Στάρετς Σάββας Ὁ Παρηγορητής. Ἑρμηνεία τεσσάρων βασικῶν προσευχῶν : «Θεοτόκε Παρθένε»

Στάρετς Σάββας  Ο Παρηγορητής»  – Διδαχές τοῦ στάρες Σάββα

Μετάφραση ἀπό τήν ρωσική γλῶσσα  π.Ιωάννου Φωτοπούλου
Ἀποσπάσματα ἀπό τό ἡμερολόγιό του (σελ. 220 -221)

 

  Ἑρμηνεία τεσσάρων  βασικῶν προσευχῶν :  «Θεοτόκε Παρθένε»

Ὤ Σύ Χαρά τῶν Ἀγγέλων! Ὤ παρθενικό θαῦμα! Ἀγάπη ἐνέκφραστη, θάλασσα εὐσπλαχνίας καί γενναιοδωρίας πρός τό ἀνθρώπινο γένος!  Μαζί μέ τόν Ἀρχάγγελο Γαβριήλ Σέ  μεγαλύνει πᾶν γόνυ ἐπιγείων καί ἐμεῖς οἱ ἀνάξιοι μέ τά ἀκάθαρτά μας χείλη τολμοῦμε μετά φόβου καί εὐλαβείας νά ὑμνήσουμε τά μεγαλεῖα Σου!
«Θεοτόκε Παρθένε, χαῖρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ὁ Κύριος μετά Σοῦ».  Τό νόημα αὐτῶν τῶν λόγων τῆς προσευχῆς καθαρά τό αἰσθάνεται ἡ ψυχή: Παρθένε, ἡ ἀνέκφραστως καθαρωτάτη Περιστερά, γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπινου γένους συνέλαβες καί ἐχώρησες στήν κοιλία Σου τόν Ἀχώρητο Θεό.  Μετά Σοῦ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, μετά Σοῦ ὁ Κύριος, ἐν Σοί ὅλη ἡ δύναμις καί ἡ δόξα.  Πῶς ἐμεῖς οἱ γηγενεῖς νά μή Σέ μεγαλύνουμε τήν ὑπερυμνούμενη ἀπό τοῦς Ἀγγέλους καί ὅλους τούς ἁγίους!