Πορίσματα Ἡμερίδας περὶ Πασχάλιου Κανόνα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕ Η ΕΣΤΙΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΤΙΣ 01.02.25 ΣΤΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ OTEACADEMY ME ΘΕΜΑ: ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: ΟΡΟΣ ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Στὸ πλαίσιο τῶν ἀποφάσεων τῆς Α’ἐν Νικαίᾳ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ἡ ἐπιτευχθεῖσα ἑνότης στὴν Πίστη σφραγίσθηκε μὲ τὴν ἀπόφαση τοῦ καθορισμοῦ τοῦ κοινοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων. Ἡ Ἐκκλησία ἔδωσε πρωταρχικὴ σημασία στὴ λειτουργικὴ ἑνότητα. Γι’αὐτὸ καὶ τὴ σχετικὴ της ἀπόφαση, ὅπως φαίνεται στὸν Α΄Κανόνα τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ Συνόδου τὴν ἐξύψωσε σὲ «Ὅρο» ποὺ ἐξισώνεται σὲ ἀξία μὲ τοὺς Ὅρους τῆς πίστεως. Ἔτσι καθόρισε νὰ συνεορτάζουν οἱ Ὀρθόδοξοι σὲ Ἀνατολὴ καὶ Δύση τὸ Πάσχα τὴν πρώτη Κυριακὴ μετὰ τὴν πρώτη πανσέληνο τῆς ἐαρινῆς ἰσημερίας, φροντίζοντας ἔτσι νὰ μὴν συμπίπτει αὐτὸ μὲ τὸ πάσχα τῶν Ἑβραίων. Ἡ Α΄ Οἰκουμενικὴ θέτει ὡς κριτήριο γιὰ τὸν ἑορτασμὸ τοῦ Πάσχα τὸ ἀσυνταύτιστο τοῦ χριστιανικοῦ μὲ τὸ ἰουδαϊκὸ Πάσχα. Τὸ νὰ μὴν ἑορτάζουμε τὸ Πάσχα μαζὶ μὲ τοὺς Ἰουδαίους καὶ τὸ ‘ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τὴν ἁγίαν ἑορτὴν’ νὰ τελοῦμε, τὸ μὲν πρῶτο διασφαλίζει τὴν ἀκεραιότητα καὶ διαφοροποίηση τοῦ χριστιανικοῦ Πάσχα ἀπὸ τὸ Ἰουδαϊκὸ ὡς ἔκφραση πίστης, ἐνῶ τὸ δεύτερο τὴ λειτουργικὴ ἑνότητα τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν – χριστιανῶν διὰ μέσου τῆς ἀπὸ κοινοῦ τελέσεως τῆς ἑορτῆς τοῦ λαμπροφόρου Ἀναστάσεως ‘ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρα’.

Ἐξ ἄλλου ἡ Ἐκκλησία, ὅπως ἐπιτυχῶς ἐγράφη (π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος), φροντίζοντας γιὰ τὴν ἐν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει ἑνότητά της «οὐδέποτε διενοήθη νὰ προέλθῃ εἰς συνεννοήσεις» μετὰ τῶν αἱρετικῶν «πρὸς θέσπισιν κοινοῦ ἑορτασμοῦ εἴτε τοῦ Πάσχα εἴτε οἱασδήποτε ἄλλης ἑορτῆς». Ἔτσι ἀπομακρύνεται τὸ ἐνδεχόμενο θρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα. «Τὸν Ὅρο» αὐτὸν «τῆς ἁγίας αὐτῆς καὶ μεγάλης συνόδου…περὶ τῆς ἁγίας ἑορτῆς τοῦ Πάσχα» ποὺ ἀποφασίστηκε κατὰ τὴν Α’Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἕως καὶ τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν ἁγιορείτη τὸν τήρησαν ἐπακριβῶς.

Ἡ πρόταση γιά μόνιμο συνεορτασμό τοῦ Πάσχα μέ τούς ἑτεροδόξους χριστιανούς εἶναι θεολογικά ἀθεμελίωτη

κ. Δημητρίου Τσελεγγίδη,

Καθηγητῆ τῆς Δογματικῆς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕ Η ΕΣΤΙΑ ΠΑΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΣΤΙΣ 01.02.25 ΣΤΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ OTEACADEMY ME ΘΕΜΑ:

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: ΟΡΟΣ ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Ὅπως δείχνουν τά ἐκκλησιαστικά γεγονότα ἀνά τήν Οἰκουμένη, ὁ 21ος αἰ. θά εἶναι κατεξοχήν ὁ αἰώνας τῆς Ἐκκλησιολογίας γιά τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Θά εἶναι δηλαδή ὁ αἰώνας ἐκεῖνος, κατά τόν ὁποῖο ἡ Ἐκκλησία θά δίνει πνευματικές μάχες γιά τήν ὑπεράσπιση καί διασφάλιση τῆς γνήσιας ταυτότητάς της. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία θά εἶναι τό ἐπίκεντρο τῆς θεολογίας της. Τῆς θεολογίας δηλαδή ἐκείνης, ἡ ὁποία πέρα ἀπό τόν ἀποκαλυπτικό χαρακτῆρα της, προϋποθέτει στήν πράξη τήν χαρισματική βίωση τῆς ἁγιοτριαδικῆς ζωῆς, ὡς ἄκτιστο καρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τήν ἀποστολή τοῦ Ὁποίου, ἀλλά καί τήν ἐνεργό παρουσία Του σέ αὐτήν ὑποσχέθηκε ὁ Ἴδιος ὁ Δομήτοράς της πρίν τήν Ἀνάληψη καί τήν ἐνθρόνισή Του ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ Πατρός.

Τήν προϋπόθεση γιά τήν ἀκριβῆ διατύπωση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησιολογίας ἐγγυᾶται ἡ διαχρονικότητα τῆς χαρισματικῶς βιούμενης ἁγιοτριαδικῆς ζωῆς της. Τό γεγονός αὐτό ἐκφράστηκε ἐπίσημα καί θεσμικά στό Σύμβολο τῆς Πίστεως, ὡς ἔγγραφη διατύπωση τοῦ φρονήματός της πού βιώνεται μυστικά ὡς μυστήριο ἀπό τά ζωντανά μέλη της στό ἑκάστοτε παρόν τῆς ἐπί γῆς παρουσίας της.

Τό φρόνημα αὐτό θά ὑπάρχει καί θά ἐκφράζεται ἀλαθήτως ἕως τῆς συντελείας τῶν αἰώνων, ὅπως τό ὑποσχέθηκε ἀψευδῶς ὁ Χριστός, ἡ Ὑποστατική Ἀλήθεια, ἡ Ὁποία θά παραμένει πάντοτε στήν Ἐκκλησία, τήν ὁποία καί θά κατευθύνει ὡς Κεφαλή της «εἰς πᾶσαν τήν ἀλήθειαν» διά τοῦ Πνεύματός Του, τό ὁποῖο θά ἐγγυᾶται τήν αὐθεντικότητα τοῦ φρονήματός της.