Περί Φθόνου - Ζήλειας

❈ *Ἐρώτηση*: Στήν παραβολή τοῦ ἀσώτου υἱοῦ, εἴδαμε τήν μετάνοια τοῦ ἀσώτου ἀλλά ὁ πρεσβύτερος ἀδελφός του, ἐνῶ ἔδειχνε ὅτι ἦταν ἄνθρωπος τῆς ὑπακοῆς στόν πατέρα του, γιατί ἀντέδρασε ἔτσι ὅταν ἐπέστρεψε ὁ ἄσωτος υἱός στό σπίτι; Ποιά μερίδα ἀνθρώπων εἶναι αὐτή, πού μπορεῖ νά εἴμαστε καί ἐμεῖς;

*Ἀπάντηση*: Τό εἴπατε... ἡ ζήλεια, ὁ φθόνος, ὁ ὁποῖος πιάνει καί τούς τέλειους. Λέει τό γνωμικό: «Ὁ φθόνος ἅπτεται καί τῶν τελείων». Δηλαδή ὁ πρεσβύτερος γιός τί εἶναι; Εἶναι τό καλό παιδί! Πού δέν ἔφυγε ποτέ ἀπό τό σπίτι τοῦ πατέρα, ἔμενε ἐκεῖ, εἶχε καλή σχέση, ἀπολάμβανε ὅλα τά τοῦ πατέρα, ἔκανε καί ὑπακοή ὅπως εἴπατε, ἀλλά οὐσιαστικά σέ τί ὑστεροῦσε; Ὑστεροῦσε στήν ταπείνωση καί στήν ἀγάπη. Ὑστεροῦσε! Καί ὅταν ὁ πατέρας ἔδειξε ἀγάπη στόν νεότερο γιό πού μετανόησε, δέν μποροῦσε νά τό σηκώσει αὐτό!

Εἶχε τό νομικό πνεῦμα, τό δικαιϊκό πνεῦμα. Λέει:

- Εἶναι δίκαιο αὐτό; Ἐγώ μιά ζωή εἶμαι ἐδῶ καί ἕνα κατσικάκι δέν μοῦ ἔδωσες καί αὐτός πού ἦρθε τώρα καί σοῦ ἔφαγε ὅλη σου τήν περιουσία...;

Περί ζήλιας στήν πρόοδο τοῦ πλησίον, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ἅγιος Παΐσιος: Ἡ καλή ζήλεια

– Γέροντα, ζηλεύω μιὰ ἀδελφή, γιατὶ βλέπω πὼς ἔχει ταπείνωση, ἁπλότητα, εὐλάβεια.

– Ἐγὼ θὰ κάνω κομποσχοίνι νὰ πεθάνη. Θέλεις νὰ πεθάνη;

– Ὄχι, Γέροντα! Μπορεῖ νὰ ζηλεύω τὸ καλὸ τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ οὔτε κατὰ διάνοια δὲν θέλω νὰ πάθη κακό. Δὲν θέλω νὰ μὴν ἔχη ὁ ἄλλος ἀρετή· θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἔχω κι ἐγὼ κάτι καλό.

– Ἔ, τότε νὰ τὸ μοιράσουμε, γιὰ νὰ τὸ ἔχετε ἀπὸ μισό! Μὴ στενοχωριέσαι. Καλὴ εἶναι ἡ ζήλεια ποὺ ἔχεις· ζηλεύεις «τὰ κρείττονα»[1]...

– Δηλαδή, Γέροντα, ὑπάρχει καὶ καλὴ ζήλεια;

– Ναί, ὅταν κάποιος ζηλεύη τὸ καλὸ τοῦ ἄλλου καὶ συγχρόνως χαίρεται γιὰ τὴν πρόοδό του, αὐτὴ ἡ ζήλεια εἶναι καλή. Ἂν ὅμως νιώθη ἄσχημα καὶ στενοχωριέται, ὅταν βλέπη τὸν ἄλλον νὰ προοδεύη, ἢ χαίρεται ὕπουλα μὲ τὴν δυσκολία του, αὐτὴ ἡ ζήλεια εἶναι κακή. Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι ζηλεύεις μιὰ ἀδελφή, ἐπειδὴ ἔχει καλὴ φωνὴ καὶ ψάλλει ὡραῖα. Ἂν ἀκούσης ὅτι βράχνιασε καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ψάλη καὶ χαρῆς, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ ζήλεια σου ἔχει κακία, ἔχει δηλητήριο. Ἂν στενοχωρηθῆς, αὐτὸ δείχνει ὅτι ἡ ζήλεια σου δὲν ἔχει κακία· ἁπλῶς θὰ ἤθελες νὰ ψάλλης κι ἐσὺ καλά.

– Γέροντα, πῶς θὰ ἀποκτήσω τὴν καλὴ ζήλεια;

Τό πάθος τῆς ζήλειας (Ἅγιος Παΐσιος Ἁγιορείτης)

Το πάθος της ζήλειας είναι ένα από τα μεγαλύτερα πάθη. Μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στον φθόνο και τη διαβολή. Και οι διαβολές κάνουν πολύ μεγαλύτερο κακό από τον φθόνο. Η ζήλεια κρύβει μέσα της υπερηφάνεια, εγωισμό και φιλαυτία.

Δεν έχει αγάπη ούτε φυσικά και ταπείνωση. Γι’ αυτό και δεν είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να έχει συγχρόνως ζήλεια και αγάπη. Κι αν ακόμη έχει λίγη αγάπη, η αγάπη του δεν είναι καθαρή, γιατί μέσα στην αγάπη του είναι ο εαυτός του.

Η ζήλεια μολύνει και την αγάπη και την καλοσύνη, όπως το ψόφιο ποντίκι μολύνει όλο το λάδι, όταν πέσει μέσα.

Όταν λοιπόν η ζήλεια κυριεύσει τον άνθρωπο τότε ούτε τον Θεό υπολογίζει και τους άλλους γύρω του βασανίζει ταλαιπωρώντας παράλληλα και τον ίδιο του τον εαυτό, αφού όταν ζηλεύει κανείς, στενοχωριέται, δεν μπορεί να φάει, αδυνατίζει, χάνει το κουράγιο του. Η ζήλεια ρουφάει όλες τις ψυχικές και σωματικές δυνάμεις του ανθρώπου, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται κανείς και πνευματικά.

Για να βοηθηθεί κάποιος που ζηλεύει να ξεπεράσει τη ζήλεια πρέπει να γνωρίσει τα χαρίσματα με τα οποία τον προίκισε ο Θεός και να τα αξιοποιήσει. Τότε δεν θα ζηλεύει και η ζωή του θα είναι Παράδεισος. Πολλοί δεν βλέπουν τα δικά τους χαρίσματα, αλλά βλέπουν μόνον τα χαρίσματα των άλλων και τους πιάνει η ζήλεια.

Ἅγιος Παΐσιος: «Νὰ ζηλεύετε τὸν ζηλωτὴ Ἠλία καὶ ἐκεῖνος νὰ σᾶς διώξη τὴν ζήλεια»!

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Πάθη καὶ Ἀρετὲς», Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Λόγοι Ε΄,

ἔκδοσις Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης

- Γέροντα, ζηλεύω μία ἀδελφή.

- Ξέρω ποιὰ ἀδελφὴ ζηλεύεις... Ἔμαθα ὅμως ὅτι κι ἐκείνη ζηλεύει ἐσένα! Ἐγὼ θὰ εὔχωμαι καὶ οἱ δυό σας νὰ ζηλεύετε τὸν ζηλωτὴ Ἠλία καὶ ἐκεῖνος νὰ σᾶς διώξη τὴν ζήλεια καὶ νὰ σᾶς δώση ἀπὸ τὸν δικό του θεῖο ζῆλο. Ἀμήν.

- Ὅταν, Γέροντα, ζηλεύω, προσπαθῶ νὰ τοποθετηθῶ λογικά.

- Ἂν ἐξ ἀρχῆς προσπαθήσης νὰ μὴ ζηλέψης, δὲν εἶναι πιὸ καλά; Ἡ ζήλεια εἶναι...γελοῖο πράγμα. Λίγη σκέψη χρειάζεται, γιὰ νὰ ξεπεράση τὴν ζήλεια κανείς· δὲν χρειάζεται νὰ κάνη μεγάλους ἀγῶνες καὶ πολλὴ ἄσκηση, γιατί εἶναι ψυχικὸ πάθος. Πρόσεξε, μὴν ἀφήσης ποτὲ τὸ πάθος τῆς ζήλειας νὰ σὲ κυριέψη, γιατί εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα πάθη. Ξέρεις ἀπὸ τὴν ζήλεια ποῦ μπορεῖ νὰ φθάση ὁ ἄνθρωπος; Στὸν φθόνο καὶ στὴν διαβολή. Καὶ οἱ διαβολὲς κάνουν πολὺ μεγαλύτερο κακὸ ἀπὸ τὸν φθόνο.

- Γέροντα, τί ἔχει μέσα ἡ ζήλεια;

- Καὶ τί δὲν ἔχει!... Ὑπερηφάνεια ἔχει, ἐγωισμὸ ἔχει, φιλαυτία ἔχει… Δὲν ἔχει ἀγάπη οὔτε φυσικὰ καὶ ταπείνωση.

- Δηλαδή, Γέροντα, ἂν κανεὶς ζηλεύη, ἀποκλείεται νὰ ἔχει ἀγάπη;

Περί ζήλειας καί φθόνου, Ἁγίου Παϊσίου, Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτη

 Περί ζήλειας και φθόνου, Αγίου Παϊσίου «Πάθη καί αρετές» καί Ἁγιων Πατέρων 14-3-2021, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com​, http://hristospanagia.gr​ καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com