Συνεχίζουμε, ἀγαπητοί ἀδελφοί, τήν ἐξέταση τῶν διαφόρων παθῶν. Εἴχαμε ἐξετάσει σέ παρελθοῦσες συνάξεις τό πάθος τῆς κενοδοδξίας καί τῆς ὑπερηφάνειας καί σήμερα, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, θά προχωρήσουμε στήν θεραπευτική αὐτῶν τῶν κορυφαίων παθῶν. Ἡ βασική θεραπεία καί τῶν δύο παθῶν εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὁπότε θά ἀσχοληθοῦμε πρῶτα μέ τόν Ἅγιο Παΐσιο, ὁ ὁποῖος ἔχει ἕνα ὁλόκληρο κεφάλαιο ἀφιερωμένο σ’ αὐτή τήν ἀρετή, στό βιβλίο «Λόγοι Ε΄ - Πάθη καί ἀρετές, πού ἔχει ἐκδοθεῖ ἀπό τό Ἱερό Ἡσυχαστήριο Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, στή Σουρωτή τῆς Θεσσαλονίκης»[1] καί θά ἐντρυφήσουμε καί θά τρυφήσουμε, θά χαροῦμε πολύ, αὐτά τά χαριτωμένα πού λέει ὁ Ἅγιος. Καί βεβαίως μετά θά μελετήσουμε καί τό βιβλίο τοῦ καθηγητοῦ, τοῦ Claude Larchet, ὅπου μέ ἐπιστημοσύνη μᾶς παρουσιάζει τά δεδομένα τῶν Ἁγίων Πατέρων γιά τήν θεραπευτική αὐτῶν τῶν κορυφαίων παθῶν.
«Ὁ Θεός ταπεινοῖς δίδωσι χάριν»[2]. Καί αὐτό βεβαίως μᾶς τό λέει ἡ Ἁγία Γραφή πολλές φορές. Ἤδη ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη στίς Παροιμίες, στό 3ο κεφάλαιο, 34ο στίχο καί ἐπίσης στἠν καθολική ἐπιστολή τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου ἐπαναλαμβάνεται καί στήν Α΄ καθολική τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Πέτρου. Ὁ Θεός στούς ταπεινούς δίνει Χάρη, στούς ὑπερήφανους ἀντιτάσσεται. Ἄν κανείς δηλαδή θέλει νά μετέχει τοῦ Θεοῦ, γιατί ἡ Χάρις, ἡ Θεία Χάρις εἶναι τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, ὄχι τό πρόσωπο βεβαίως, ἀλλά ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία εἶναι καί ἐνέργεια τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ, ὅποιος θέλει λοιπόν νά μετέχει στόν Θεό, στήν ἄκτιστη θεία ἐνέργεια, στήν Θεία Χάρη, ἡ ὁποία ὅπως εἴπαμε λέγεται καί Ἅγιο Πνεῦμα στήν Ἁγία Γραφή, θά πρέπει νά εἶναι ταπεινός. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πόσο βασική εἶναι αὐτή ἡ ἀρετή καί ὁ Ἅγιος θά μᾶς τό πεῖ πολύ ἐπιγραμματικά, ὅτι οὐσιαστικά μία εἶναι ἡ ἀρετή, αὐτή πού λέγεται ταπείνωση. Καί ὅποιος ἔχει αὐτή τήν ἀρετή, ἔχει ὅλες τίς ἀρετές.
«- Γέροντα, πέστε μας κάτι πρίν φύγετε». Ἡ συζήτηση αὐτή, ἔχει μία ὑποσημείωση τό βιβλίο πού μελετᾶμε, ἡ συζήτηση αὐτή ἔγινε στό Ἡσυχαστήριο τόν Φεβρουάριο τοῦ 1968 μέ τίς πρῶτες ἀδελφές. Ὁ Γέροντας τήν ἄλλη μέρα θά ἔφευγε γιά τό Ἅγιον Ὄρος, ἀφοῦ εἶχε μείνει στό Ἡσυχαστήριο δύο μῆνες γιά νά βάλει τά θεμέλια τῆς πνευματικῆς καί κοινοβιακῆς γραμμῆς. «- Τί νά σᾶς πῶ;», λέει ὁ Ἅγιος, «τόσα σᾶς εἶπα! - Πέστε μας κάτι, γιά νά τό δουλέψουμε, μέχρι νά ξαναρθῆτε. - Ἔ, ἀφοῦ ἐπιμένετε, νά σᾶς πῶ... Μία εἶναι ἡ ἀρετή, ἡ ταπείνωση∙ ἐπειδή ὅμως δέν τό καταλαβαίνετε, ἄντε, νά σᾶς πῶ καί τήν ἀγάπη. Ἀλλά, ὅποιος ἔχει ταπείνωση, δέν ἔχει καί ἀγάπη;»[3]. Καί ὄντως ἔτσι εἶναι ὅπως τά λέει ὁ Ἅγιος, ἄν κάποιος εἶναι ταπεινός, θά ἐπιλέγει πάντα τήν τελευταία θέση. Ὁπότε θά βάζει τόν ἄλλον μπροστά, νά προηγεῖται. Ἄρα, δείχνει καί ἀγάπη.
