Ὁμιλία τοῦ Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου
Συνεχίζουμε, ἀγαπητοί ἀδελφοί, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, τήν ἐξέταση τῶν διαφόρων παθῶν. Καί φθάσαμε σήμερα στήν ἐξέταση τοῦ φόβου. «Μή φοβηθεῖτε ἀπό τῶν ἀποκτενόντων τό σῶμα, τήν δέ ψυχήν μή δυναμένων ἀποκτεῖναι», λέγει ὁ Κύριος, «φοβήθητε δέ μᾶλλον τόν δυνάμενον καί ψυχήν καί σῶμα ἀπολέσαι ἐν τῇ γεέννῃ»[1]. Μή φοβηθεῖτε ἀπό αὐτούς πού θανατώνουν τό σῶμα, φονεύουν τό σῶμα καί τήν ψυχή δέν μποροῦν νά σκοτώσουν. Φοβηθεῖτε Αὐτόν, πού μπορεῖ νά φονεύσει τήν ψυχή καί νά τήν ρίξει μαζί μέ τό σῶμα στήν κόλαση. Φοβηθεῖτε Αὐτόν περισσότερο, δηλαδή τόν Θεό, ὁ Ὁποῖος ἔχει ἐξουσία νά μᾶς βάλει ἤ στήν αἰώνια ζωή ἤ στήν στήν αἰώνια κόλαση.
«Εἰ ὁ Θεός ὑπέρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν;»[2], λέγει πάλι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολή. Ἐάν ὁ Θεός εἶναι μαζί μας, ποιός μπορεῖ νά εἶναι ἐναντίον μας; Καί πάλι στήν πρός Ἑβραίους λέγει ὁ ἴδιος Ἀπόστολος, «αὐτός γάρ εἴρηκεν· οὐ μή σε ἀνῶ οὐδ᾿ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω»[3]. Δέν θά σέ ἀφήσω οὔτε θά σέ ἐγκαταλείψω ποτέ! «Ὥστε θαῤῥοῦντας ἡμᾶς λέγειν· Κύριος ἐμοί βοηθός, καί οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος;»[4]. Ὥστε ἔχοντας πίστη στήν Πρόνοια τοῦ Κυρίου νά λέμε μέ θάρρος: ὁ Κύριος εἶναι βοηθός μου καί δέν θά φοβηθῶ τίποτε∙ τί θά μοῦ κάνει ὁ ὁποιοσδήποτε ἄνθρωπος;
Καί διαβάζουμε ἀκόμα μερικά ἀπό τό βιβλίο «Φῶς στά Φῶτα» περί φόβου ὡς εἰσαγωγή στό θέμα μας. Λέγει στίς Παροιμίες πάλι: «Φεύγει ἀσεβής μηδενός διώκοντος, δίκαιος δέ ὥσπερ λέων πέποιθε∙ δι᾿ ἁμαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται»[5]. Δηλαδή, φεύγει πανικόβλητος ὁ ἀσεβής χωρίς νά ὑπάρχει κανένας πού νά τόν καταδιώκει. Τόν καταδιώκει ὅμως ἡ συνείδησή του. Ἐνῶ ὁ δίκαιος ὡς λέων, σάν λιοντάρι ἀπτόητος, μένει ἀκλόνητος σέ ὥρα κινδύνου, ἔχοντας πεποίθηση στό δίκαιό του καί τήν συμπαράσταση τοῦ Θεοῦ. Ἐξαιτίας τῶν ἁμαρτιῶν καί παρανομιῶν πού διαπράττουν οἱ ἀσεβεῖς, συγκροτοῦνται δικαστήρια καί γίνονται δίκες∙ «δι᾿ ἁμαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται»[6]. Βλέπουμε λοιπόν ὅτι ὑπάρχει ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νά συνοδεύει κάθε χριστιανό, σύμφωνα μέ τήν ἐντολή τοῦ Κυρίου πού μᾶς λέγει, νά φοβούμαστε περισσότερο ἀπό ὅλους καί πάνω ἀπό ὅλους καί κυρίως καί μόνο -θά τολμούσαμε νά ποῦμε- τόν Θεό καί κανέναν ἄλλον. Γιατί λέει ὁ Κύριος, μή φοβηθεῖτε κανέναν, οὔτε αὐτόν ἀκόμα πού ἀπειλεῖ τή ζωή σας, ἀλλά δέν μπορεῖ νά φονεύσει τήν ψυχή σας[7]. Θυμόμαστε καί τόν Ἅγιο Ἱερομάρτυρα καί Ἐθνομάρτυρα καί Ἰσαπόστολο, τόν Ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, καί Ἐθναπόστολο, ὁ ὁποῖος ἔλεγε, ὅτι ψυχή καί Χριστός σᾶς χρειάζονται. Καί αὐτά κανείς δέν μπορεῖ νά σᾶς τά πάρει, ἐκτός ἄν τά δώσετε μόνοι σας. Ὑπάρχει καί ἀπό τήν ἄλλη μεριά ὁ φόβος ὁ κοσμικός, ὁ φόβος ὁ δαιμονικός, ὁ φόβος πού ὀφείλεται στήν κακία, στήν ἁμαρτία. Καί αὐτόν τόν φόβο τόν ἔχει ὁ ἀσεβής καί νιώθει ὅτι καταδιώκεται, ἐνῶ κανένας δέν τόν καταδιώκει. Ἐνῶ ὁ δίκαιος δέν φοβᾶται τίποτα, ἀλλά σάν λιοντάρι προχωράει στήν κατόρθωση τοῦ καλοῦ καί ἀγαθοῦ.