Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί “ἐξωσωματικές ἐμπειρίες”

Μιχαήλ Χούλη, Θεολόγου

"Εξωσωματικές εμπειρίες" θεωρούνται οι εμπειρίες ορισμένων ασθενών ή κλινικά νεκρών, που περιγράφουν και εκθέτουν δημοσίως μετά την "επάνοδο" της ψυχής τους στην πρότερη κατάσταση. Τέτοιου είδους γεγονότα είναι πολύ της μόδας σήμερα και ΘΥΜΙΖΟΥΝ αστρικά ταξίδια της Γιόγκα (διαδίδουν ότι πραγματοποιούνται δια του διαλογισμού ή της γιόγκα του ύπνου), ταξίδια των μάγων έξω από το σώμα τους, καθώς και εξωσωματικές εμπειρίες γνωστικών παραθρησκευτικών ομάδων για να συλλέξουν, όπως ισχυρίζονται, διάφορες πληροφορίες από τον ορατό ή μεταφυσικό κόσμο. Τέτοιου είδους πρακτικές, η παράδοση 2.000 ετών της χριστιανικής Αποκαλύψεως –η οποία διακρίνεται για τη μεγάλη της εμπειρία όσον αφορά τον πόλεμο με τον αόρατο, πονηρά πνευματικό, κόσμο- χαρακτηρίζει αποκρυφιστικές, απορριπτέες και επικίνδυνες για την ψυχοσωματική υγεία των ανθρώπων.  

Το 1974 ο Έκκαρτ Βιζενχύττερ, γερμανός ψυχίατρος στο Πανεπιστήμιο της Τύμπιγκεν, προκάλεσε σωρεία συζητήσεων, αντιρρήσεων και επιδοκιμασιών στον ιατρικό, φιλοσοφικό και θεολογικό κόσμο της εποχής, δημοσιεύοντας το βιβλίο του με τίτλο "Ματιές στο υπερπέραν". Σ’ αυτό ισχυρίστηκε πως, μετά από δύο συνεχόμενα εμφράγματα που υπέστη, δοκίμασε ο ίδιος -ξέχωρα από τις περιγραφόμενες εμπειρίες εκατοντάδων ανθρώπων, που όσο βρίσκονταν σε κλινικά νεκρή κατάσταση ταξίδεψαν έξω από το σώμα τους και των οποίων γνώριζε το ιστορικό- αισθήματα αγαλλίασης και μεγάλης χαράς, όταν βυθίστηκε σε μια πορεία προς το άπειρο, απελευθερωμένος από το γήινο περίβλημά του (το σώμα του), οδηγούμενος σε μια ανείπωτη πραγματικότητα. Τον επόμενο χρόνο ο Ραϊμόν Μούντυ, αμερικανός ψυχίατρος, στο βιβλίο του "Ζωή μετά τη ζωή" ασχολήθηκε με περιπτώσεις "κλινικού θανάτου" ασθενών, που επανήλθαν στη ζωή αφού είχαν ζήσει καταστάσεις "out of the body" (εκτός σώματος), και παρέθεσε για τουλάχιστον 150 ομοιοπαθείς τις κοινές τους περιγραφές:

Ὁ μπάρμπα Γιάγκος ὁ νεκραναστημένος καί οἱ μεταφυσικές του ἐμπειρίες

Περιγράφουμε μια αληθινή ιστορία ενός ανθρώπου, του μπάρμπα Γιάγκου, όπως λεγόταν ο Ιωάννης πού πέθανε και αφού είδε εικόνες του μεταφυσικού κόσμου ξαναγύρισε στή ζωή και περιέγραψε εκείνα πού είδε.

(Μου το διηγήθηκε η κόρη μου).

Ό μπάρμπα Γιάγκος καταγόταν από το Γαράλι τής περιοχής Κερασούντος. Διωγμένος από τίς χαμένες πατρίδες έγκαταστάθηκε στήν Έξοχή Νευροκοπίου στήν περιοχή Δράμας.

Το 1939 πρόβλεψε τόν πόλεμο άλλά και τήν κατοχή πού ήρθε άργότερα. Αναχώρησε από τήν Έξοχή και πήγε και βρήκε καταφύγιο στό χωριό Σφενδάμη Πιερίας.

Όμως το περιβάλλον του δέν πίστευε στις προβλέψεις του γιά τόν πόλεμο και γιά τήν κατοχή.

Ακόμη και ή γυναίκα του θεώρησε παράλογη τή μετακίνησή του τή γιά Σφενδάμη και άρνήθηκε νά τόν άκολουθήσει. Αύτή άποφάσισε νά παραμείνει στό χωριό τους στήν Έξοχή Νευροκοπίου.

Αλλά πρίν φύγει ό μπάρμπα Γιάγκος ό άνδρας της, είδε αύτή στό όνειρό της τόν πατέρα της ό όποιος τής είπε επιτακτικά.

-        Άκολούθα το στεφάνι σου.

Αύτή του άπάντησε.

-        Πού θά άφήσουμε το βιό μας;

Τότε βρίσκονταν σέ καλή οικονομική κατάσταση. Είχανε κερδοφόρο κρεοπωλείο και καφενείο. Όμως στό όνειρό της ό πατέρας της έπιμένοντας τής ξαναείπε.

-        ”Αν φύγετε θά δείτε τά σημάδια τού πολέμου. Σέ λίγο θά σάς άκολουθήσουν κι αύτοί στή φυγή.

Μετά από αύτό το όνειρό της ή γυναίκα του μπάρμπα Γιάγκου άκολούθησε τόν άνδρα της στή Σφενδάμη Πιερίας.

Ένώ έφευγαν, όταν πέρασαν από το χωριό Γρανίτη, είδαν στρατό έλληνικό πολυάριθμο. Τότε αύτή κατάλαβε ότι καλά έκανε και άκολούθησε τόν άνδρα της ό όποιος σωστά πρόβλεψε τόν πόλεμο χωρίς νά έχει πληροφορίες και ειδήσεις. 

Τέλος μέ τά πρωτόγονα μέσα μεταφοράς έχασαν στήν Πιερία και έγκαταστάθηκαν στό χωριό Σφενδάμη. Εκεί γεννήθηκαν τά διάφορα παιδιά τους. Έζησαν όμως μέ μεγάλες στερήσεις και μέ μεγάλη πείνα. Άκολούθησε ή κατοχή και ή γενική πείνα και αυτοί ξεπατρισμένοι, μακρυά από τά ύπάρχοντά τους, κυνηγημένοι από τόν πόλεμο, ύπέφεραν περισσότερο από όλους τούς χωρικούς πού ήταν ντόπιοι.

Ή σωματική κατάρρευση

«Ἐμφανίσεις Ἀγγέλων καί δαιμόνων κατά τήν ὥρα τοῦ θανάτου- Ἡ Φωτεινή Ὕπαρξη», π. Σεραφείμ Ρόουζ

Ἀκοῦστε τήν ὁμιλία ἐδῶ:«Ἐμφανίσεις Ἀγγέλων καί δαιμόνων κατά τήν ὥρα τοῦ θανάτου-

Ἡ Φωτεινή Ὕπαρξη», π. Σεραφείμ Ρόουζ

Ὁμιλία στίς 7-10-2017

Σήμερα, σκέφτηκα, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, νά παραμείνουμε λίγο σ’ αὐτό τό θέμα τοῦ θανάτου, μέ τό ὁποῖο ἀσχοληθήκαμε στίς τελευταῖες μας ὁμιλίες διαβάζοντας καί σχολιάζοντας κατά δύναμιν τά σχετικά κεφάλαια ἀπό τόν πρῶτο τόμο στόν Εὐεργετινό. Νομίζω ἔχει πολύ ἐνδιαφέρον τό πράγμα, ἀφενός μέν γιά τή σωτηρία μας καί γιά τό τί ἀκολουθεῖ μετά τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς μας, καί ἀφετέρου γιά νά μήν πέφτουμε θύματα δαιμονικῆς ἀπάτης, ἡ ὁποία σήμερα εἶναι πολύ διαδεδομένη. Ὑπάρχουν πολλά βιβλία, περιοδικά, βίντεο, ἐκπομπές, πού ἀσχολοῦνται μέ τίς λεγόμενες μεταθανάτιες ἐμπειρίες καί ὑπάρχει αὐτή ἡ ἀντίληψη στόν προτεσταντικό κόσμο τῶν αἱρετικῶν, ὅτι ὅλα εἶναι πολύ καλά, σύμφωνα μέ τίς ἐμπειρίες πού ἔχουν αὐτοί οἱ ἄνθρωποι. Ὅλοι πηγαίνουν, κατά κανόνα, σ’ ἕναν πολύ ὡραῖο τόπο, συναντοῦν κάποιες «φωτεινές ὑπάρξεις» καί νιώθουν ἀγαλλίαση. Μετά, βέβαια, γυρίζουν πίσω καί τά διηγοῦνται αὐτά. Ἔχει σημασία νά μποροῦμε νά διακρίνουμε, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί μέ τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ καί μέ τή γνώση τῆς Ὀρθόδοξης διδασκαλίας, οἱ λεγόμενες αὐτές πνευματικές ἐμπειρίες, πόσο εἶναι ἀπό τά πνεύματα τοῦ Θεοῦ, τούς Ἀγγέλους δηλαδή, καί πόσο εἶναι δαιμονικές.

Γι’ αὐτό, ἄς δοῦμε ἕνα παράδειγμα ἀπό τίς διηγήσεις τοῦ Μεγάλου Ἀρσενίου, γιά νά πάρουμε μία γεύση ἀπό ἐμφανίσεις Ἀγγέλων. Πρέπει ὁπωσδήποτε νά γνωρίζουμε, ὅτι οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι εἶναι κτίσματα, δημιουργήματα, ὅπως καί οἱ δαίμονες. Σέ καμιά περίπτωση δέν πρέπει νά ἀποδεχτοῦμε αὐτή τήν ταύτιση πού ὑπάρχει σέ πολλούς ὅτι καί ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα καί τόν βάζουν στήν ἴδια σειρά μέ τά ἄλλα πνεύματα. Καμία σχέση δέν ἔχει ὁ Θεός μέ τούς Ἀγγέλους ἤ μέ τούς δαίμονες ὡς πρός τήν οὐσία Του. Ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος, αὐτά εἶναι κτιστά.

«Ὁ Μέγας Ἀρσένιος (4ος -5ος αἰ.), ὁ ἀρνητής κάθε σωματικῆς ἀπολαύσεως, εἶχε τή συνήθεια νά διηγεῖται στούς πατέρες ὠφέλιμες ἱστορίες καί ὀπτασίες του, τίς ὁποῖες ἀπέδιδε σέ ἄλλα πρόσωπα, γιά ν’ ἀποφύγει ὁ ἴδιος τήν κενοδοξία. Κάποτε, διηγήθηκε ὁ ὅσιος, ἕνας ἡλικιωμένος μοναχός, ἐνῶ καθόταν στό κελλί του, ἄκουσε ἀγγελική φωνή νά τοῦ λέει: - Βγές ἔξω, νά σοῦ δείξω τήν ἀξία τῶν ἔργων τῶν ἀνθρώπων. Βγῆκε ὁ μοναχός καί ἀκολούθησε τόν ἄγγελο σέ κάποιο τόπο, ὅπου ἕνας ἄνθρωπος ἔκοβε ξύλα. Ὅταν τελείωσε, τά ἔδεσε καί προσάθησε νά τά σηκώσει, ἀλλά δέν μπόρεσε. Ἄφησε τότε κάτω τό δεμάτι, πρόσθεσε κι ἄλλα ξύλα καί διαρκῶς συνέχιζε νά προσθέτει»¹.

«Ἐπιθανάτιες ἐμπειρίες» Εὐεργετινός, Τόμος 1, Ὑπόθεση Η΄,Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀκούστε τήν ὁμιλία ἐδῶ:«Ἐπιθανάτιες ἐμπειρίες»

Εὐεργετινός, Τόμος 1, Ὑπόθεση Η΄

Ὁμιλία στίς 9-9-2017

Συνεχίζουμε, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, τήν η΄ ὑπόθεση τοῦ Εὐεργετινοῦ, ἡ ὁποία ἔχει τόν ἑξῆς τίτλο: «Περί ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποθνήσκουν καί ἐπανέρχονται πάλι στή ζωή», γι’ αὐτούς πού πεθαίνουν καί γυρίζουν πίσω. «Αὐτό συμβαίνει κατά θεία οἰκονομία. Καί ὅτι πολλές φορές οἱ ἁμαρτωλοί, ἐνῶ ἀκόμη ἀναπνέουν, βλέποντας αὐτά τά ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τόν ἅδη, τά βασανιστήρια τοῦ ἅδου καί τούς δαίμονες, τρέμουν, καί ὑπό τό κράτος αὐτοῦ τοῦ τρόμου ἀποχωρίζονται οἱ ψυχές τους ἀπό τό σῶμα»¹. Μέ ἕναν λόγο θά μᾶς μιλήσει τό κεφάλαιο αὐτό γιά τίς λεγόμενες ἐπιθανάτιες ἐμπειρίες, δηλαδή τίς περιπτώσεις ἐκεῖνες πού ὁ ἄνθρωπος ξαναγυρίζει πίσω. Ἔχουμε πολλές τέτοιες περιπτώσεις σύγχρονες καί παλαιότερες, ὅπως θά δοῦμε ἐδῶ. Ἐπίσης, πῶς ἀντιλαμβάνονται τίς τελευταῖες στιγμές τῆς ζωῆς τους οἱ ἄνθρωποι τήν πραγματικότητα τοῦ πνευματικοῦ κόσμου, πῶς φαίνεται. Γιατί πέφτει τό καταπέτασμα κατά κάποιο τρόπο πού μᾶς χωρίζει ἀπό τόν πνευματικό κόσμο. Ἀκόμα, πῶς φαίνονται οἱ δαίμονες ἤ πῶς φαίνονται καί οἱ ἄγγελοι καί πῶς φεύγει μιά ψυχή ἁμαρτωλοῦ καί μιά ψυχή δικαίου. Ἀπ’ ὅ,τι καταλαβαίνουμε, ἐδῶ μᾶλλον θά μᾶς πεῖ γιά τίς ψυχές τῶν ἁμαρτωλῶν. Ἀλλά ἔχουμε καί μαρτυρίες ἀπό ἀνθρώπους ἁγίους οἱ ὁποῖοι στίς τελευταῖες ὧρες τῆς ζωῆς τους βλέπουνε Ἁγίους, βλέπουνε τούς Ἀποστόλους, βλέπουνε τόν ἴδιο τόν Κύριο πού παίρνει τήν ψυχή τους καί πηγαίνουν στήν μακαριότητα.

«Τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Διαλόγου. Ἐρώτησις Πέτρου: - Πῶς θά ἐξηγήσουμε τό φαινόμενο πού συμβαίνει σέ πολλούς, κατά τό ὁποῖο αὐτοί ἁρπάζονται ἀπό τό σῶμα (ἄν καί αὐτό φαίνεται πλάνη) καί θεωρούμενοι πρός στιγμήν νεκροί, ἐφόσον καθίστανται ἄψυχοι, πάλι ξαναγυρίζουν στήν ζωή;»²

«Ἀπάντησις Γρηγορίου», τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Διαλόγου. Πῶς μποροῦμε νά ἐξηγήσουμε αὐτό τό φαινόμενο; «Αὐτό τό φαινόμενο, Πέτρε, ἐάν τό ἐννοήσει κανείς καλά, δέν εἶναι πλάνη, ἀλλά θεϊκή νουθεσία πρός τόν ἄνθρωπο». Εἶναι μιά θεϊκή συμβουλή, καθοδήγηση, παιδαγωγία, διδασκαλία. «Γιατί αὐτό τό φαινόμενο», τό νά πάει δηλαδή κανείς στόν ἄλλο κόσμο καί νά γυρίσει, ὅπως τό λέμε ἁπλά, «τό πραγματοποιεῖ ἡ εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ, κατ’ οἰκονομία, καί τό προσφέρει ὡς τήν μεγαλύτερη δωρεά ἐλέους, ὥστε πολλοί, μετά τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα, νά ἐπανέρχονται πάλι στό νεκρωθέν σῶμα, γιά νά δοῦν μόνοι τους, μέ τά μάτια τῆς ψυχῆς τους, τά βασανιστήρια τοῦ Ἅδη, τά ὁποῖα δέν πίστευαν ὅσες φορές τά ἄκουγαν ἀπό τούς ἄλλους, καί ἔτσι νά φοβηθοῦν»³.

Ἐπιθανάτιες ἐμπειρίες, Εὐεργετινός, Τόμος 1, Ὑπόθεση Η΄, Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Ἐπιθανάτιες ἐμπειρίες, Εὐεργετινός, Τόμος 1, Ὑπόθεση Η΄, Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 9-9-2017 (Σύναξη) Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://www.HristosPanagia.gr

'Ἐπιιθανάτιες' ἐμπειρίες. Στό κατώφλι τοῦ θανάτου. Ὁ Μητροπολίτης Ἱερόθεος Βλάχος καταθέτει τήν μαρτυρία του γιά τήν έπιθανάτια ἐμπειρία τοῦ γέροντά του Μητροπολίτου Ἐδέσσης Καλλίνικου

Ό Μητροπ. Ιερόθεος επισημαίνει ότι ο π. Σεραφείμ Ρόουζ έχει επικεντρώσει την προσοχή του σε μερικά από τά κοινά σημεία τά οποία κατέγραψε ο Μούντυ, από τις περιγραφές όσων είχαν τέτοιες εμπειρίες. Τά κοινά σημεία είναι τρία: 1) Ή λεγάμενη εξωσωματική εμπειρία. 2) Η συνάντηση με τούς άλλους. 3) Η ύπαρξη φωτός, ή φωτεινής ύπαρξης. Δίδοντας από τον Μούντυ περιγραφές τέτοιων περιπτώσεων.

Ενδεικτικά παραδείγματα δείχνουν πραγματικά ότι, «ό άνθρωπος τις στιγμές εκείνες βιώνει την ύπαρξη ενός άλλον κόσμον». Και, χωρίς να κάνει κριτική της κάθε εμπειρίας, εκείνο το οποίο τονίζει είναι ότι «όλοι βεβαιώνουν ότι υπάρχει και κάτι άλλο, εκτός από όσα βλέπουμε με τις αισθήσεις και σκεπτόμαστε με την λογική».

Ο Μητρ. Ιερόθεος αναφέρει ότι, «κατά τη διάρκεια της ποιμαντικής του διακονίας άκουσε πολλούς ανθρώπους να διηγούνται παρόμοια περιστατικά. Άλλοτε ήσαν δικές τους εμπειρίες, κατά την περίοδο βαρείας ασθένειας, και άλλοτε ήσαν μαρτυρίες των δικών τους ανθρώπων, τούς όποιους παρακολουθούσαν...