Γράφει ὁ πρωτοπρεσβύτερος πατὴρ Γεώργιος Δ. Μεταλληνὸς
Ἀφορμὴ γιὰ τὶς παρακάτω σκέψεις μοῦ ἔδωσε ὁ ἐκλεκτὸς Συνάδελφος καὶ παλαιὸς φίλος, κ. Παναγιώτης Μπούμης, Ὁμότιμος Καθηγητής, σὲ ὅσα ἔγραψε πρόσφατα, μὲ τὴ γνώση καὶ σοφία του ὡς ἔγκριτος κανονολόγος, στὴν Ἐφημερίδα «Χριστιανικὴ» (13.12.2018, σ. 5). Πρόκειται γιὰ ἄρθρο του μὲ τὸν τίτλο: «Βασικὲς κανονικὲς ἀρχὲς ἐπιλύσεως τοῦ οὐκρανικοῦ ζητήματος». Σ’ αὐτό, μνημονεύει τὸ σπουδαῖο βιβλίο τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Σάρδεων Μαξίμου: «Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ», (Θεσσαλονίκη 1972), στὸ ὁποῖο προσδιορίζεται «ἡ προεξάρχουσα θέσις τῆς Ἐκκλησίας Κων/λεως μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων Αὐτοκεφάλων (Ἐκκλησιῶν)», ποὺ ὅμως δὲν ἔχει τὴν μορφὴ ἑνὸς «ἀνατολικοῦ παπισμοῦ», διότι εἶναι «οἰκουμενικὴ ἀποστολὴ… ὡς κανονικὴ ἐξουσία (π.ΓΔΜ: ἀπορρέουσα δηλαδὴ...
ἀπὸ τοὺς ἱεροὺς Κανόνες) ἐν τῇ ἐννοίᾳ της ἐν ἀδελφικῇ συλλογικότητι ἐκφραζομένης διακονίας».
Κλείνει δὲ ὁ Μητροπολίτης τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου μὲ τὶς παρακάτω ἐπισημάνσεις: «Ἡ θέσις τοῦ Κωνσταντινουπόλεως –λέγει- οὐδαμῶς δύναται νὰ συγκριθῆ πρὸς τὴν τοῦ πάπα Ρώμης καὶ ἡ διδασκαλία περὶ τῶν πρεσβείων καὶ προνομίων τοῦ θρόνου αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ ταυτίζηται, ἐν οὐδεμία περιπτώσει, πρὸς τὴν θεωρίαν τοῦ παπισμοῦ, δίκην ἐπιδιωκομένου ἢ προβαλλομένου νέο-παπισμοῦ ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἀνατολῇ (351).
Ὁ ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, συνεχίζει, ἔχει ἐξουσίαν, οὐχὶ ὡς episcopus ecclesiae universalis, ἀλλ’ ὡς Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης…, ὡς πρεσβυγενὴς καὶ κυριώτερος ἡγέτης ἐν τῇ Ἀνατολῇ καὶ οὐχὶ ὡς ἀπεριόριστος διοικητικὸς ἡγέτης καὶ ἀλάθητος κριτὴς εἰς ζητήματα πίστεως τῆς ἐκκλησίας». Καὶ αὐτὸ πάντοτε στὸ πλαίσιο «τῆς συνοδικότητος καὶ τῆς συλλογικότητος…, ἔνθεν δὲ τῆς ἀρχῆς τῆς μὴ ἀναμίξεως εἰς τὰς ἐσωτερικᾶς ὑποθέσεις τῶν ἄλλων Ἐκκλησιῶν» (σ. 351). Κατὰ τὸν σοφό, λοιπόν, Ἱεράρχη δὲν πρέπει νὰ χάνεται ἡ ἀναγκαία ἰσορροπία μεταξὺ «πρεσβείων τιμῆς» καὶ κανονικὰ (βάσει τῶν ἱερῶν κανόνων) προσδιοριζόμενης καὶ ἐπιβαλλόμενης συλλογικότητας.