19 Απριλίου Συναξαριστής. Παφνουτίου Ἱεροσολυμίτου, Θεοδώρου Μάρτυρος καὶ τῶν σὺν αὐτῶ μαρτυρησάντων Φιλίππης, Διοσκούρου, Σωκράτους καὶ Διονυσίου, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἐρμογένους, Γαΐου, Ἐξπεδίτου, Ἀριστονίκου, Ρούφου καὶ Γαλατά, Γεωργίου Ὁμολογητοῦ, Τρύφωνος Πατριάρχου, Ἀλπεγίου Ἱερομάρτυρα, Συμέων Ὁσίου, Ἀγαθαγγέλου τοῦ Νέου Ὁσιομάρτυρα, Ἀσυνὲθ διὰ Χριστὸν σαλή, Ἀνακομιδὴ ἱερῶν λειψάνων Ἁγίου Μωυσέως τοῦ Θαυματουργοῦ, Βόκτωρος Ἱερομάρτυρα, Σεβαστιανοῦ Ὁσίου.

Ὁ Ἅγιος Παφνούτιος ὁ Ἱεροσολυμήτης ὁ Ἱερομάρτυρας καὶ οἱ σὺν αὐτῶ πεντακοσίων τεσσαράκοντα ἕξι Μαρτύρων

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Παφνούτιος ἔζησε κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.). Πέρασε κατ’ ἐξοχὴν στὴν Αἴγυπτο τὴν εὐεργετικὴ καὶ πολύαθλη ζωή του. Ὅταν ξεκίνησε ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν Χριστιανῶν, ὁ ἔπαρχος Ἀρριανὸς γνωρίζωντας ἀπὸ τὶς διαδόσεις γιὰ τὴν ἐπιρροὴ τοῦ Παφνουτίου ἐπάνω στοὺς χριστιανικοὺς πληθυσμοὺς σκεπτόταν πῶς μποροῦσε νὰ τὸν συλλάβει.
Ὁ Παφνούτιος συνήθιζε νὰ περνᾷ τὴν ζωή του σὲ ἐρημικοὺς τόπους καὶ κάποια ἡμέρα, κατὰ τὴν ὥρα τῆς νυχτερινῆς προσευχῆς του, Ἄγγελος Κυρίου τοῦ φανέρωσε ὅτι κηρύχθηκε ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν Χριστιανῶν καὶ ὅτι τὸν καταζητεῖ ὁ ἔπαρχος. Κλήθηκε μόνος του νὰ προσέλθει  ἐνώπιον τῶν διωκτῶν, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς τὸν ἐπέλεξε ὡς ὄργανο γιὰ νὰ ντροπιάσει τὸν Ἀρριανὸ καὶ τὰ εἴδωλα.

Ὁ Παφνούτιος ὑπάκουσε καὶ κατευθύνθηκε πρὸς τὶς ὄχθες τοῦ Νείλου. Μόλις ἔφθασε, εἶδε τὸν Ἀρριανὸ νὰ ἀποβιβάζεται ἀπὸ πολυτελὲς πλοῖο μὲ συνοδεία ἀρχόντων καὶ στρατιωτῶν. Κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς δὲν γνώριζε προσωπικὰ τὸν Ἅγιο Παφνούτιο. Αὐτὸς ὅμως ἀναγνώρισε τὸν ἔπαρχο, ὁ ὁποῖος ἔκπληκτος εἶδε τὸν σεβάσμιο γέροντα νὰ προχωρεῖ πρὸς αὐτόν.
- Μὲ ζητᾷς, τοῦ εἶπε καὶ δὲν θέλησα νὰ σὲ ὑποβάλλω σὲ κόπο. Εἶμαι ὁ Παφνούτιος.

19 Απριλίου Συναξαριστής.Μέγα Σάββατον, Παφνουτίου Ἱεροσολυμίτου, Θεοδώρου Μάρτυρος καὶ τῶν σὺν αὐτῶ μαρτυρησάντων Φιλίππης, Διοσκούρου, Σωκράτους καὶ Διονυσίου, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἐρμογένους, Γαΐου, Ἐξπεδίτου, Ἀριστονίκου, Ρούφου καὶ Γαλατά, Γεωργίου Ὁμολογητοῦ, Τρύφωνος Πατριάρχου, Ἀλπεγίου Ἱερομάρτυρα, Συμέων Ὁσίου, Ἀγαθαγγέλου τοῦ Νέου Ὁσιομάρτυρα, Ἀσυνὲθ διὰ Χριστὸν σαλή, Ἀνακομιδὴ ἱερῶν λειψάνων Ἁγίου Μωυσέως τοῦ Θαυματουργοῦ, Βόκτωρος Ἱερομάρτυρα, Σεβαστιανοῦ Ὁσίου.

Μέγα Σάββατον

Το Σάββατο, αφού συγκεντρώθηκαν οι αρχιερείς και οι φαρισαίοι στον Πιλάτο, τον παρακάλεσαν να ασφαλίσει τον τάφο του Ιησού για τρεις ημέρες διότι, καθώς έλεγαν οι θεομάχοι, «έχουμε υποψία μήπως οι μαθητές Του, αφού κλέψουν την νύχτα το ενταφιασμένο Του σώμα, κηρύξουν έπειτα στο λαό ως αληθινή την ανάσταση την οποία προείπε ο πλάνος εκείνος, όταν ακόμα ζούσε, και τότε θα είναι η τελευταία αυτή πλάνη, χειρότερη της πρώτης».
Αυτά είπαν στο Πιλάτο και αφού πήραν την άδεια του, έφυγαν και σφράγισαν τον τάφο τοποθετώντας εκεί για την ασφάλειά του κουστωδία, δηλαδή στρατιωτική φρουρά.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος β’.
Ὁ εὐσχήμων Ἰωσήφ, ἀπὸ τοῦ ξύλου καθελών, τὸ ἄχραντόν σου σῶμα, σινδόνι καθαρᾷ εἰλήσας καὶ ἀρώμασιν, ἐν μνήματι καινῷ κηδεύσας ἐπέθετο.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. β’. Χειρόγραφον εἰκόνα.
Τὴν ἄβυσσον ὁ κλείσας νεκρὸς ὁρᾶται· καὶ σμύρνῃ καὶ σινδόνι ἐνειλημμένος, ἐν μνημείῳ κατατίθεται, ὡς θνητὸς ὁ ἀθάνατος. Γυναῖκες δὲ αὐτὸν ἦλθον μυρίσαι, κλαίουσι πικρὸς καὶ ἐκβοῶσαι· Τοῦτο Σάββατόν ἐστι τὸ ὑπερευλογημένον, ἐν ᾧ Χριστὸς ἐφυπνώσας, ἀναστήσεται τριήμερος.

19 Απριλίου Συναξαριστής. Μεγάλη Τρίτη, Παφνουτίου Ἱεροσολυμίτου, Θεοδώρου Μάρτυρος καὶ τῶν σὺν αὐτῶ μαρτυρησάντων Φιλίππης, Διοσκούρου, Σωκράτους καὶ Διονυσίου, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Ἐρμογένους, Γαΐου, Ἐξπεδίτου, Ἀριστονίκου, Ρούφου καὶ Γαλατά, Γεωργίου Ὁμολογητοῦ, Τρύφωνος Πατριάρχου, Ἀλπεγίου Ἱερομάρτυρα, Συμέων Ὁσίου, Ἀγαθαγγέλου τοῦ Νέου Ὁσιομάρτυρα, Ἀσυνὲθ διὰ Χριστὸν σαλή, Ἀνακομιδὴ ἱερῶν λειψάνων Ἁγίου Μωυσέως τοῦ Θαυματουργοῦ, Βόκτωρος Ἱερομάρτυρα, Σεβαστιανοῦ Ὁσίου.

Μεγάλη Τρίτη

Κατά την Μ. Τρίτη επιτελούμε ανάμνηση (α) της περί των δέκα παρθένων γνωστής παραβολής του Κυρίου. Η Εκκλησία μας καλεί να είμεθα έτοιμοι για να υποδεχθούμε, κρατούντες τις λαμπάδες των αρετών μας, τον ουράνιον Νυμφίο, τον Κύριον Ιησού, ο Οποίος θα έλθει αιφνίδια, είτε ειδικά κατά τη στιγμή του θανάτου μας, είτε γενικά κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Επίσης μας καλεί, (β) φέρουσα ενώπιό μας και τη παραβολή των ταλάντων, να καλλιεργήσουμε και να αυξήσουμε τα χαρίσματα που μας έδωσε ο Θεός.
Ο Κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός, όταν ανέβαινε στα Ιεροσόλυμα και πλησίαζε προς το εκούσιο Πάθος, έλεγε στους μαθητές Του ορισμένες παραβολές για να τους προετοιμάσει. Μερικές, μάλιστα, τις έλεγε για να καυτηριάσει και να χτυπήσει του Γραμματείς και τους Φαρισαίους.
Μια από αυτές, τη σημερινή των δέκα παρθένων, την είπε για να παρακινήσει μεν όλους προς την ελεημοσύνη, αλλά και να διδάξει όλους μας να είμαστε έτοιμοι πριν μας προλάβει το τέλος του θανάτου. Επειδή έχει πολλή δόξα η παρθενία (πραγματικά είναι μεγάλο κατόρθωμα!) και για να μη βρεθεί κάποιος που κατορθώνει αυτό το μεγάλο έργο, αλλά παραμελεί τα άλλα και ιδίως την ελεημοσύνη, προβάλλει αυτή τη παραβολή.