Πὼς πρέπει νὰ ἑρμηνεύουμε τὸ «Ἐγὼ θὰ σκληρύνω τὴν καρδιὰ τοῦ Φαραώ»

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΥΝΑΪΤΗ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΜΕ ΤΟ· «ΕΓΩ ΘΑ ΣΚΛΗΡΥΝΩ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΑΩ»

ΕΡΩΤΗΣΗ 29η: Πῶς πρέπει νὰ ἑρμηνεύουμε τό· «Ἐγὼ θὰ σκληρύνω τὴν καρδιὰ τοῦ Φαραώ»;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ Ἦταν εὔκολο στὸν Θεό, μετὰ τὴν ἀπειθαρχία, νὰ ἐπιφέρει πανολεθρία, ἀλλὰ κάνοντας χρήση τῆς ἀπεριγράπτης μακροθυμίας του, ἐπέφερε μέτρια τιμωρία σ’ αὐτόν. Αὐτὰ ὅμως ἔφεραν τὸ ἀντίθετο ἀποτέλεσμα στὴν καρδιὰ ἐκείνου. Γιατί, ὅπως ὁ ἥλιος μὲ τὴν ἐνέργεια τῆς θερμότητάς του μαλακώνει βέβαια τὸ κερί, σκληραίνει ὅμως τὸν πηλό, ἔτσι καὶ μὲ τὴ μακροθυμία τοῦ Θεοῦ, ἄλλοι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους γίνονται σκληροί, καὶ ἄλλοι μαλακοί, ἐπειδὴ δὲν πιστεύουν ὅλοι στὴ μέλλουσα ζωή. Καὶ ὁ Θεὸς δηλαδὴ τιμωρεῖ ἐδῶ μερικοὺς κακούς, καὶ ἀνακηρύττει εὐσεβεῖς. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος μερικοὺς τοὺς ὀνόμασε σκεύη ὀργῆς, καὶ μερικοὺς σκεύη εὐσπλαχνίας, ἐπειδὴ μὲ τοὺς πρώτους ὁ Θεὸς ἐμφανίζεται νὰ τιμωρεῖ δίκαια, καὶ μὲ τοὺς δεύτερους, ὅτι καθιστᾶ ἀξίους τοὺς ἀθλητὲς τῆς ἀρετῆς φροντίδας καὶ ἐκτίμησης. Ὅπως δηλαδὴ καὶ οἱ γιατροὶ ἐκείνους ποὺ πάσχουν ἀθεράπευτα, μπροστά σὲ πολλοὺς τοὺς ἀκρωτηριάζουν, διδάσκοντας τοὺς μαθητές τους τὸν τρόπο τῆς θεραπείας, ἔτσι καὶ ὁ Θεὸς τὸν Φαραὼ ἐξαιτίας τῆς ἀπειθαρχίας καὶ τῆς σκληροκαρδίας του τὸν τιμώρησε μὲ πολλῶν εἰδῶν τιμωρίες, γιὰ νὰ σωφρονιστοῦν οἱ ὑπόλοιποι. Γιατὶ ὁ συγγραφέας τῶν Παροιμιῶν λέγει· «Ὅταν τιμωρεῖται ὁ καταστροφέας, ὁ ἀμύαλος γίνεται πιὸ κακός», καὶ ὁ πανοῦργος βλέποντας τὸν κακὸ νὰ τιμωρεῖται αὐστηρά, διδάσκεται, ἐνῶ οἱ ἀνόητοι προσπερνώντας το, ζημιώνονται, καὶ πέφτοντας οἱ ἀσεβεῖς, οἱ δίκαιοι τρομοκρατοῦνται.

Σχόλιο. Νὰ μὴ νομίσει κανεὶς ὅτι ὁ Φαραὼ ἔφτανε σὲ ἀναισθησία μὲ αὐτὰ ποὺ τοῦ ἔκανε ὁ Θεός, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἀνοχὴ τῶν τιμωριῶν γινόταν αἰτία τῆς πώρωσής του. Γιατί, ὅταν τοῦ ἔστελνε τὶς πληγές, ὑποσχόταν ὅτι θὰ ἀφήσει ἐλεύθερο τὸν λαό, καὶ ὅταν σταματοῦσε ἡ πληγή, ὁ Φαραὼ σκλήρυνε τὸν ἑαυτό του. Γιατὶ λέγει· «Βλέποντας ὁ Φαραὼ ὅτι ἐπῆλθε ἀνακούφιση, σκλήρυνε τὴν καρδιά του καὶ δὲν ἄκουε ἐκεῖνον ποὺ τοῦ μετέφερε τὰ λόγια τοῦ Κυρίου».

Τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, ἀπὸ τὸν Λόγο πρὸς Σταγείριο. Ὅπως τοὺς πιὸ πολλοὺς ἀπὸ τοὺς κακούργους ὁ δικαστὴς τοὺς ἀφήνει νὰ κατοικοῦν στὴ φυλακή, ὥστε πολλὲς φορὲς νὰ τελειώσουν ἐκεῖ τὴ ζωή τους, ἐνῶ ὅταν κάποιους ἀπὸ τοὺς πολλοὺς θέλει νὰ τοὺς νουθετήσει, παίρνει ἕναν ἢ δύο ἀπὸ αὐτούς, καὶ ἀφοῦ τοὺς βάλει νὰ καθίσουν σὲ ὑψηλὸ βῆμα, ἐνῶ γύρω του εἶναι παρόντες ὅλοι, μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν δίνει ἐντολὴ νὰ ὁδηγηθοῦν στὸν θάνατο, καὶ δὲν χρειάζεται νὰ φοβερίσει ὅλους τοὺς ἄλλους κακούς, ἔτσι καὶ ὁ Θεός, ὅταν θέλει νὰ μᾶς σωφρονίσει, δὲν χρειάζεται ὅλους τοὺς κακούς, ἀλλὰ παίρνοντας μερικοὺς ἀπὸ αὐτούς, ποὺ βλέπει νὰ εἶναι ἀδιόρθωτοι, δείχνει σ’ αὐτοὺς τὴ δύναμη καὶ τὴν ὀργή του, πετυχαίνοντας πολλὰ μὲ τὸν τρόπο αὐτόν. Γιατὶ ἔτσι καὶ τοὺς κακοὺς τοὺς προτρέπει, ἂν θέλουν, νὰ ἀποστραφοῦν τὴν κακία, καὶ τοὺς ἀγαθοὺς τοὺς κάνει πιὸ προσεκτικούς.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ — ΤΟΜΟΣ 13Γ — ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΚΕΙΜΕΝΟ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ, ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΠΑΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ — ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Γ. ΜΕΡΕΤΑΚΗΣ, ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ «ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ», ΕΠΕ — ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ», ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1998. – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: The Blogs: Exodus and the Illusion of Unchecked Power | Steven C. Wernick | The Times of Israel

https://www.entaksis.gr/kardia_farao/

https://aktines.blogspot.com/2026/02/blog-post_66.html#more