Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Φανούριος ὁ Νεοφανής.

Άγιος Μεγαλομάρτυς Φανούριος ο Νεοφανής.

Μια ομάδα Αγίων η Εκκλησία μας τους ονομάζει Νεοφανείς. Είναι Άγιοι άνδρες ή γυναίκες των οποίων την ύπαρξη αγνοούσαν οι άνθρωποι. Είχαν ζήσει με τρόπο Χριστιανικό και κοιμήθηκαν μαρτυρικά ή ειρηνικά. Ο Θεός τους είχε στεφανώσει με τον στέφανο της αγιότητας και αυτοί παρέμειναν «κρυμμένοι» κατά το σχέδιο του Θεού.

Φανερώθηκαν στους ανθρώπους, κατά το σχέδιο του Θεού, π.χ. κατά «τύχη» στο σκάψιμο ενός χώρου και βρέθηκε εικόνα ή εμφανίστηκε ο ίδιος ο Άγιος σε όραμα ή στον ύπνο ενός ανθρώπου και του υπέδειξε το σημείο που βρίσκεται το λείψανό του ή εικόνα του. Αν ανοίξουμε το συναξάρι της εκκλησίας μας θα συναντήσουμε πολλούς νεοφανείς Αγίους. Το κείμενο αυτό αφιερώνεται στον Νεοφανή Άγιο Φανούριο. Γνωστός και λαοφιλής Άγιος στην πίστη του ελληνικού λαού. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με την εύρεση χαμένων αντικειμένων και την φανουρόπιτα. Για την ζωή του Αγίου δεν υπάρχουν πληροφορίες καταγεγραμμένες.

Να πάρουμε ολίγο το νήμα από την αρχή. Άγνωστος άγιος μέχρι το 14ο αιώνα , όταν στη Ρόδο στο σκάψιμο παλιών σπιτιών έξω από το τείχος βρέθηκε μια ωραιότατη εκκλησία και πολλές εικόνες. Μια ξεχώριζε, ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και ο επίσκοπος Ρόδου Νείλος ο Β' ο Διασπωρινός (1355 - 1369 μ.Χ.) διάβασε «Άγιος Φανούριος».

Στην εικόνα ο Άγιος παριστάνεται ως νέος στρατιώτης κρατώντας στο δεξί του χέρι Σταυρό και στο επάνω μέρος του Σταυρού υπάρχει αναμμένη λαμπάδα. Γύρω γύρω η εικόνα έχει ζωγραφισμένα τα δώδεκα μαρτύρια του Αγίου. Αναφέρουμε επιγραμματικά τα δώδεκα μαρτύρια:

. στέκεται ανάμεσα σε στρατιώτες και να δικάζεται από τον ηγεμόνα·

. να πλήττεται απ’ αυτούς με πέτρες στο στόμα και την κεφαλή·

. να μαστιγώνεται πάλι απ’ αυτούς απλωμένος κατά γης·

. να κάθεται γυμνός και να ξέεται το σώμα του με σιδερένια νύχια·

. να είναι κλεισμένος στη φυλακή·

. να βασανίζεται μπροστά στο βήμα του ηγεμόνα·

. να καίγεται στα μέλη του σώματος του με αναμμένες λαμπάδες·

.να είναι δεμένος σε μάγγανο και να βασανίζεται·

. να βρίσκεται ανάμεσα σε θηρία αβλαβής·

.να είναι ξαπλωμένος κατά γης και να πιέζεται το σώμα από ένα μεγάλο λίθο

· να είναι μέσα σε ειδωλολατρικό ναό βαστάζοντας στις παλάμες του αναμμένα κάρβουνα και ο διάβολος να δραπετεύει στον αέρα με θρήνους·

.να στέκεται μέσα σε ένα καμίνι φωτιάς έχοντας υψωμένα τα χέρια σε σχήμα δεήσεως.

Από αυτά τα φοβερά μαρτύρια αντιλήφθηκε ο Αρχιερέας ότι ο Άγιος ήταν μάρτυρας του Χριστού. Τα υπέμεινε, προφανώς αγόγγυστα, δοξολογώντας τον Χριστό και ζητώντας δύναμη για να τα αντέξει. Έτσι είναι οι πραγματικοί Χριστιανοί, γίνονται μάρτυρες της πίστεώς των όταν χρειαστεί. Ήταν εποχές που οι Χριστιανοί διώκονταν για την πίστη τους. Αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο του διωγμού και του θανάτου. Εμείς, σήμερα, δεν αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους κινδύνους, αλλά, έχουμε να αντιμετωπίσουμε πιο εξελιγμένης μορφής πειρασμούς και «πιέσεις». Θα ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Αγίου Φανουρίου και τόσων άλλων Αγίων;

Στον τόπο που βρέθηκε η εικόνα ο αρχιερέας Νείλος με πολλή προσπάθεια και πολλούς αγώνες έκτισε ναό προς τιμήν του Αγίου Φανουρίου. Επίσης, έγραψε την ακολουθία του .

Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου είναι το εξής: Οι Ενετοί εξουσίαζαν την Κρήτη και δεν επέτρεπαν να υπάρχει ορθόδοξος αρχιερέας στο νησί για να τους αναγκάσουν να απαρνηθούν την Ορθοδοξία και να προσχωρήσουν στην αίρεση του Παπισμού. Τρεις διάκονοι έφυγαν από το νησί και πήγαν στα Κύθηρα για να χειροτονηθούν ορθόδοξοι ιερείς. Στο γυρισμό συλλαμβάνονται από Αγαρηνούς, οι οποίοι τους μεταφέρουν στη Ρόδο και τους πώλησαν σε τρεις συμπατριώτες τους. Οι νεοχειροτόνητοι ιερείς θρηνούσαν την συμφορά των, προσεύχονταν στον Πανάγαθο Θεό και ελπίζανε.

Άκουσαν για τα θαύματα του Μεγαλομάρτυρα Αγίου Φανουρίου και άρχισαν να προσεύχονται με θερμά δάκρυα παρακαλώντας τον Άγιο να τους ελευθερώσει. Δεν υπήρχε επικοινωνία μεταξύ των. Ζήτησαν και οι τρεις άδεια από τους αφέντες τους να πάνε να προσευχηθούν στο ναό. Η Θεία Πρόνοια κανόνισε να βρεθούν στον ναό την ίδια ώρα για προσευχή. Εκεί και οι τρεις μαζί προσευχήθηκαν με δάκρυα να βρέχουν τη γη και να παρακαλούν τον Άγιο. Έφυγαν ανακουφισμένοι από τον ναό και με την ελπίδα ότι θα βρουν έλεος. Πράγματι, τους ευσπλαχνίστηκε ο Άγιος. Εμφανίστηκε την νύκτα στα αφεντικά των. και ζήτησε να τους αφήσουν ελεύθερους. Οι Αγαρηνοί το είδαν ως μαγεία και έβαλαν τους τρεις σε μεγαλύτερα βάσανα. Εμφανίστηκε και στους ιερείς και τους έδωσε κουράγιο. Δεύτερη εμφάνιση του Αγίου στους Αγαρηνούς για να ελευθερώσουν τους ιερείς, άκαρπη η προσπάθεια αλλά, το πρωί οι Αγαρηνοί ξύπνησαν τυφλοί και παράλυτοι. Την τρίτη νύκτα εμφανίζεται ο Άγιος και τους λέγει: «αν δεν ελευθερώσετε τους ιερείς δεν θα έχετε ούτε την υγεία σας, ούτε και το φως σας». Αφού συμβουλεύτηκαν συγγενείς και φίλους τους άφησαν ελεύθερους και βρήκαν την υγεία τους και το φως των οφθαλμών τους.

Σχετικά με την φανουρόπιτα ο πατήρ Δημήτριος Μπόκος γράφει, μεταξύ άλλων: «Θα ρωτήσει κανείς: Είναι κακό η προσφορά φανουρόπιτας; Όχι βέβαια, αν γίνεται με το σωστό πνεύμα.

Και ποιο είναι το σπουδαιότερο; Τι να μας φανερώσει ο Άγιος Φανούριος;

Να ζητάμε από τον άγιο Φανούριο να μας φανερώνει, πάνω απ’ όλα, τον δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού. Να μας φωτίζει να βλέπουμε ποιο είναι το συγκεκριμένο θέλημα του Θεού για μας».

Πηγή

Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/08/blog-post_3835.html