Εἶπε Γέρων.Όταν ὁ Κάϊν σκότωσε τὸν Ἄβελ, τὸν ἀδερφό του ἔστειλε ὁ Θεὸς στὸν Ἀδὰμ τὸν Ἀρχάγγελο Μιχαὴλ καὶ τοῦ ὑπέδειξε νὰ Θάψει τὸ νεκρὸ γιό του στὴ γῆ.

Κατά την Ιερά Παράδοση, όταν ο πρωτότοκος Κάιν σκότωσε τον αδελφό του, τον Άβελ, ο πατέρας του, ο Αδάμ, δεν είχε εμπειρία νεκρού σώματος και δεν ηξερε τι να κάνει το άψυχο σώμα του παιδιού του.

Ἡ ἀποτέφρωση τῶν σωμάτων. «Γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ» (Γεν. 3, 19)

Γράφει ο Ἀρχιμ. Παῦλος Ντανᾶς,

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας

14 Ιανουαρίου 2026

Με θλίψη παρατηροῦμε τὴ «δαιμονικὴ ἐπιδημία», ὅπου πολλοὶ ἄνθρωποι, εἴτε «δημοφιλεῖς» εἴτε ἀπλοί, καταφεύγουν στὴν ἀποτέφρωση τῶν σωμάτων, χωρὶς νὰ γνωρίζουν τὰ ψυχοφθόρα ἀποτελέσματα ποὺ αὐτὴ ἔχει. Ἡ ἀντιχριστιανικὴ Πολιτεία φέρει μεγάλη εὐθύνη, διότι μὲ Νόμο (4277/2014, ἄρθρ. 48 καὶ 49) δίδει τὸ δικαίωμα σ’ ὅσους θέλουν νὰ προχωρήσουν στὴν πράξη αὐτή.

Ἡ Ἐκκλησία, ἀπέναντι σ’ αὐτὸ τὸ θέμα, ἐξέδωσε τὴν ἐγκύκλιο 2959/29 Ὀκτωβρίου 2014, ὡς ἀντίδραση «περὶ τῶν κανονικῶν συνεπειῶν τῆς καύσεως τῶν νεκρῶν», ἀντιτάσσοντας τὴ δική της θέση.

Ἀξίζει, λοιπόν, μὲ προσοχὴ καὶ σοβαρότητα νὰ τὴν προσεγγίσουμε.

Πανανθρώπινο φαινόμενο

· Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, μὲ ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις, ἔθαβαν τοὺς νεκρούς, διότι πίστευαν ὅτι ἡ ψυχὴ τοῦ ἄταφου νεκροῦ δὲν μπορεῖ νὰ εἰσέλθει στὰ «Ἠλύσια Πεδία», ἀλλὰ θὰ περιπλανᾶται μέχρι νὰ ἐνταφιασθεῖ. Ἂς σκεφθοῦμε, ἐπίσης, τὰ πάμπολλα ἀρχαιοελληνικὰ νεκροταφεῖα ὅλων τῶν ἐποχῶν καὶ τοὺς πολυαρίθμους τάφους σὲ ὅλες τὶς περιοχὲς τῆς χώρας, ποὺ μᾶς ἀποδεικνύουν ἀπερίφραστα τὴ διαδεδομένη πρακτικὴ τῆς ταφῆς τῶν νεκρῶν ἀπὸ τοὺς προγόνους μας.

· Οἱ Ἑβραῖοι ἔθαβαν τοὺς νεκρούς τους. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ὁ μὴ ἐνταφιασμὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀντιμετωπίζεται ὡς τιμωρία.

· Στοὺς Αἰγυπτίους ἐφαρμοζόταν ἀποκλειστικῶς ἡ ταφή, καὶ μάλιστα ἡ ἐπιμελημένη, μὲ τὴν ταρίχευση τῶν σωμάτων.

· Ἡ ταφὴ τῶν νεκρῶν, καὶ ὄχι ἡ καύση, εἶναι φαινόμενο πανανθρώπινο. Εἶναι ὁ κανόνας γιὰ τὴ σημερινὴ πλειοψηφία τῶν λαῶν καὶ τῶν θρησκειῶν, σὲ τόση ἔκταση, ὥστε οἱ ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις, ποὺ ἔχουν ἐπισημανθεῖ ἀπὸ ἄλλους, δὲν ἀνατρέπουν αὐτὸν τὸν κανόνα, ἀλλὰ ἀντιθέτως τὸν ἐπιβεβαιώνουν. Χετταῖοι, Πέρσες καὶ λοιποὶ ἀρχαῖοι λαοί, ἀλλὰ καὶ ἀπολίτιστες καὶ πρωτόγονες φυλές, στὴ συντριπτικὴ τους πλειοψηφία, συνήθιζαν νὰ θάβουν τοὺς νεκρούς τους.

· Ἀνάλογη πρακτικὴ γινόταν καὶ στοὺς Ρωμαίους, στοὺς ὁποίους κυριαρχοῦσε τὸ «ἔθιμον τῆς ταφῆς».

Ταφὴ ἢ Καύση τῶν νεκρῶν;

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σάμου και Ικαρίας κ. Ευσέβιος

«Ταφή καί καύση τῶν κεκοιμημένων νεκρῶν» Κυριακή Στ΄ Ματθαίου - 4 Αὐγούστου 2024

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Ἡ μνήμη τῶν Ἁγίων ἑπτά Παίδων τῶν ἐν Ἐφέσῳ, πού ξύπνησαν μετά ἀπό ὕπνο σχεδόν δύο αἰώνων καί ἀπέδειξαν τήν ἀλήθεια τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, σέ συνδυασμό με τήν σύναξη τῶν Σαμίων Ἁγίων, τῶν ὁποίων τά ἱερά Λείψανα εἶναι ἀποθησαυρισμένα στούς ἱερούς Ναούς μας, μᾶς ὠθεῖ νά ἀναφερθοῦμε σήμερα στη θεολογική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τήν ταφή τῶν νεκρῶν, ἡ ὁποία δυστυχῶς τείνει νά ἀντικατασταθεῖ με τήν καύση, γιά λόγους, ἀγνοίας ἴσως καί ἐλλειποῦς ἀγάπης πρός τόν κεκοιμημένο, ἀφοῦ οἰκονομικῶς εἶναι κατά πολύ ἀκριβότερη.

Ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ ἰδιαιτέρως τά ἱερά λείψανα τῶν Ἁγίων καί τῶν Μαρτύρων, πού δέν θά τά εἴχαμε ἄν εἶχαν ἀποτεφρωθεῖ. Ἡ Ἐκκλησία μας μέ ἐνάργεια φιλοσοφεῖ τήν ματαιότητα τῆς ζωῆς στά Κοιμητήρια. Ἀκόμη κι ἡ ὀνομασία κοιμητήριο δηλώνει τήν παροδική κατάπαυση. Τό σῶμα κοιμᾶται τόν ὕπνο τοῦ θανάτου, ἡ ψυχή ὅμως συνεχίζει νά ζεῖ σέ ἄλλη διάσταση μέχρι τήν Β΄ Παρουσία καί τήν ἀνάσταση τοῦ σώματος.

Ἀρχικῶς νά τονίσουμε, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας δέν ἐπιτρέπει νά κακοποιεῖται ἤ νά καταστρέφεται τό ἀνθρώπινο σῶμα, διότι εἶναι ὁ Ναός τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος τονίζει στούς Κορινθίους μέ αὐστηρότητα: “Δέν ξέρετε ὅτι εἶστε ναός τοῦ Θεοῦ καί τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας; Ἄν κάποιος φθείρει τό ναό τοῦ Θεοῦ, θά φθείρει αὐτόν ὁ Θεός. Γιατί ὁ ναός τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιος, οἱ ὁποῖοι εἶστε ἐσεῖς” (Α’ Κορ. γ’ 16-17). Ἀφ’ ᾗς στιμῆς λοιπόν ἡ καύση τῶν νεκρῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων τά καταστρέφει, ἔρχεται σέ πλήρη ἀντίθεση μέ τή διδασκαλία καί τήν ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας.

Ταφή ἤ καύση;

τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ

Ἡ ταφή τῶν νεκρῶν εἶναι δομικό στοιχεῖο τοῦ ἑλληνορθόδοξου πολιτισμοῦ καί θεμελιώδης πρακτική τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως. Ἱστορικά ἀποδεικνύεται πεπλανημένη καί κυρίως παραπειστική ἡ θέση, ὅτι ἡ ταφή συνδέεται μέ τόν ἑβραϊκό πολιτισμό, ἐνῶ ἡ καύση μέ τόν ἑλληνικό. Τό ὀρθό ἱστορικά εἶναι, ὅτι ὑπῆρχαν περιπτώσεις καύσεως τῶν νεκρῶν στήν ἑλληνική ἀρχαιότητα, ἀλλά ὁ κανόνας ἦταν ἡ ταφή τους. Κλασσικές ἀποδείξεις: ὁ τύμβος τοῦ Μαραθῶνος, τά πάμπολλα ταφικά εὑρήματα (σκελετούς ἀνακαλύπτουμε) ὡς σήμερα, ὁ ἐπιτάφιος τοῦ Περικλέους (περιεφέρετο κλίνη κενή γιά τούς μή ταφέντες στόν πόλεμο), στούς τάφους τῶν Μυκηνῶν ἀνακαλύπτουμε σκελετούς, ὁ ἀββᾶς Σισώης τό λείψανο (σκελετό) τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου εἶδε τόν 4 ὁ μ.Χ. αἰῶνα καί τό κλασσικότερο παράδειγμα ἡ τραγωδία τοῦ Σοφοκλέους "Ἀντιγόνη", πού ἔθαψε τόν "προδότη", κατά τόν Κρέοντα, ἀδελφό της (ἦταν ἐξευτελισμός ἡ μή ταφῆ τοῦ ἀνθρώπου καί ἐπιβαλλόμενη ποινή γιά τούς προδότες). Ἡ καύση συνδέεται παντοῦ (Ἑλλάδα, Ἀνατολή καί Δύση) μέ ὑποτίμηση τοῦ σώματος καί θεώρησή του ὡς κακοῦ καί, τελικά, περιφρόνησή του. Χριστιανικάτό σῶμα γίνεται "ναός" τοῦ Θεοῦ, θεώνεται κατά χάριν μαζί μέ τήν ψυχή ("τό συναμφότερον") καί συνδοξάζεται. Γι' αὐτό ὁ Χριστός ἐτάφη καί ἔκτοτε ὅλοι οἱ Χριστιανοί, Ἅγιοι καί μή, ἀπό τόν Πρόδρομο καί τόν Στέφανο ὡς σήμερα. Μέσῳ τῆς ταφῆς σώθηκαν τά ἄφθαρτα καί ἀκέραια λείψανα τῶν Ἁγίων (ὡς οἱ ἅγιοι Σπυρίδων, Γεράσιμος, Διονύσιος κ.λ.π.), φανερώσεις τῆς θεώσεως. Ἡ Νεκρώσιμος Ἀκολουθία, ἀπό τά σημαντικότερα κείμενα τῆς παγκοσμίου φιλολογίας, ἀναπτύσσει θεολογικά τή φυσική λύση τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος, ὅπως φυσική (χάριτι Θεοῦ) εἶναι καί ἡ σύστασή του ἀπό τό "μή Εἶναι" στό "Εἶναι" (ἀπό τήν ἀνυπαρξία στήν ὕπαρξη). Χριστιανικά ἡ αστασίαστη ἐπί 20 αἰῶνες ταφή (μιλῶ γιά τήν Ὀρθοδοξία) εἶναι, παρά τίς δηλώσεις τῶν μοντεριζόντων θεολόγων, "δόγμα" (διδασκαλία) πίστεως. Ἀνήκει δέ, στά κατά τόν Μ. Βασίλειο "ἄγραφα" τῆς πίστεως, ὅπως τό σημεῖον τοῦ σταυροῦ, ἡ στροφή τῶν ναῶν κατ'ἀνατολάς, ἡ τριπλή κατάδυση καί ἀνάδυση στό Βάπτισμα κ.π.α., πού δέν διετυπώθησαν γραπτῶς ποτέ καί ἐν τούτοις εἶναι μόνιμη καί ἀπαρασάλευτη ὁμολογία τοῦ Ὀρθοδόξου Σώματος, ἔχουν δέ "τήν αὐτήν ἰσχύν πρός τήν εὐσέβειαν".

Ἡ καύση τῶν νεκρῶν εἶναι τὸ κορυφαῖο σύμβολο τοῦ μηδενισμοῦ. Ἡ Ἐκκλησία δὲν μπορεῖ νὰ προδώσει τὴν ἐμπειρία καὶ τὴν πίστη της, δὲν μπορεῖ νὰ κάψει τὰ σπλάχνα καὶ νὰ ἀρνηθεῖ τὸν ἑαυτό της!

Ἡ καύση τῶν νεκρῶν εἶναι τὸ κορυφαῖο σύμβολο τοῦ μηδενισμοῦ. Ἡ Ἐκκλησία δὲν μπορεῖ νὰ προδώσει τὴν ἐμπειρία καὶ τὴν πίστη της, δὲν μπορεῖ νὰ κάψει τὰ σπλάχνα καὶ νὰ ἀρνηθεῖ τὸν ἑαυτό της!

Ἀποσπάσματα ἀπὸ τὰ πρακτικὰ ἡμερίδος μὲ θέμα «Ἡ καύση τῶν νεκρῶν», τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος - Συνοδικὴ ἐπιτροπὴ δογματικῶν καὶ νομοκανονικῶν ζητημάτων. Πραγματοποιήθηκε στὸ ξενοδοχεῖο Divani - Caravel, Τετάρτη 3 Μαρτίου 1999 - Ἀθήνα.

Ἡ Ἐκκλησία πρέπει νὰ μείνει ἀνεπηρέαστη ἀπὸ τὸ κοσμικὸ πνεῦμα καὶ νὰ ἐξακολουθῆ νὰ κηδεύη καὶ νὰ ἐνταφιάζει τὰ σώματα, τὰ ὁποῖα μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ λείψανα, καὶ τὰ ὁποία θὰ κοιμοῦνται ἀναμένοντας τὴν ἀνάστασή τους καὶ ὅταν γίνεται ἐκταφὴ νὰ μπορῆ νὰ διαπιστώνεται ἡ ἁγιότητα τοῦ κεκοιμημένου. Διότι ἡ ἀφθαρσία καὶ ἡ θαυματουργία τῶν λειψάνων εἶναι τεκμήριο θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ διαπορθεύεται καὶ σὲ ὁλόκληρο τὸ σῶμα. Καὶ ἀσφαλῶς, ἡ βεβαίωση ὑπάρξεως ἑνὸς ἁγίου ἔχει βαθειὰ σημασία, γιατί τότε θὰ ξέρουμε ὅτι οἱ πρεσβεῖες του θὰ συντελοῦν καὶ στὴν δική μας σωτηρία.[1]

Ἡ Ἐκκλησία ἐπειδὴ θεωρεῖ τὴν καῦσιν ἀντίθετη μὲ τὴν μακρὰν παράδοσίν της ἔχει κάθε δικαίωμα νὰ ἀρνηθῆ κάθε εἴδους εὐχή, προσευχὴ ἢ ἱερολογία στὶς περιπτώσεις αὐτὲς καὶ κανείς, οὔτε...

ἡ Πολιτεία οὔτε οἱ οἰκεῖοι τοῦ θανόντος μποροῦν νὰ ἐξαναγκάσουν τὴν Ἐκκλησία νὰ ἐνεργήση ἀντίθετα πρὸς τὶς πεποιθήσεις της, διότι καὶ αὐτὴ ἔχει δικαίωμα στὴν θρησκευτικὴν ἐλευθερίαν, ἀρνούμενη νὰ κάνη κάτι τὸ ὁποῖον πιστεύει ὅτι δὲν εἶναι ἐκκλησιαστικὰ ὀρθὸν καὶ πρέπει οἱ πεποιθήσεις αὐτὲς νὰ εἶναι σεβαστές. …Ἐὰν δημιουργθοῦν τεχνικὲς δυνατότητες ἀποτεφρώσεως τῶν νεκρῶν, ἔστω καὶ χωρὶς νομοθετικὴν πρόβλεψιν, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐλάχιστες θὰ εἶναι οἱ περιπτώσεις ἀποτεφρώσεως.[2]

Ἡ Ἐκκλησία ἀπέναντι στὴν καύση τῶν νεκρῶν δὲν μπορεῖ νὰ μὴν εἶναι ἀρνητική, οὔτε νὰ πραγματοποιεῖ ἐκκλησιαστικὴ πράξη

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Χριστιανικὴ ἠθικὴ ΙΙ», τοῦ Γεωργίου Ἰ. Μαντζαρίδη, καθηγητὴ Θεολογικῆς ΑΠΘ

Καύση καὶ ταφή

Ἡ καύση, ὅπως καὶ ἡ ταφὴ τῶν νεκρῶν, δὲν ἔχει μόνο πρακτικό, ἀλλὰ καὶ βαθὺ συμβολικὸ χαρακτήρα. Ἀντίστοιχα ἡ προτίμηση τῆς καύσεως ἢ τῆς ταφῆς τῶν νεκρῶν δὲν ἐξαντλεῖται στὸ ἐπίπεδο τῆς λογικῆς, ἀλλὰ ἀνάγεται στὸ βαθύτερο εἶναι τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου· ἀνάγεται στὴ στάση του ἀπέναντι στὸ ὀξύτερο ὁριακὸ φαινόμενο τῆς ὑπάρξεώς του, στὸν θάνατο. Καὶ τὸ νόημα ποὺ προσδίδει ὁ ἄνθρωπος στὸν θάνατο ἀποτυπώνεται στὴ μία ἢ τὴν ἄλλη προτίμησή του.

Ἡ σχέση μὲ τὴν ἀνάσταση

Γίνεται λοιπὸν φανερὸ ὅτι καὶ ἡ ταφὴ τῶν νεκρῶν, μολονότι δὲν ἀποτελεῖ δογματικὸ θέμα, δὲν παύει νὰ συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴ χριστιανικὴ δογματικὴ διδασκαλία. Ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, στὴν ὁποία πιστεύει ἡ Ἐκκλησία, δὲν θὰ ἐξαρτηθεῖ ἀπὸ τὴν ταφὴ ἢ καύση τους. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ...

τὴν ἄλλη πλευρά, ἡ ταφὴ τῶν νεκρῶν δὲν εἶναι ἄσχετη μὲ τὴν πίστη στὴν ἀνάσταση. Ἡ προτίμηση τῆς ταφῆς καὶ ἡ ἀπόρριψη τῆς καύσεως τῶν νεκρῶν συνυφαίνονται μὲ τὴν ὅλη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν σκοπὸ τῆς ὑπάρξεώς του.

Ἡ πρόταξη τοῦ σκοποῦ

Ἡ Ἐκκλησία δὲν ἀποστρέφεται τὸ σῶμα, ἀλλὰ τὸ τιμᾶ. Ὁ ἄνθρωπος εἰκονίζει τὸ Θεὸ ὄχι μόνο ὡς ψυχὴ ἀλλὰ καὶ ὡς σῶμα. Καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νὰ δεχθεῖ μέσα του αὐτὸν ποὺ εἰκονίζει, δηλαδὴ τὸν Θεό. Ὅλα τὰ ἄλλα ὑποτάσσονται καὶ ἐντάσσονται στὸν σκοπὸ αὐτόν. Ἂν καὶ ἡ καύση τοῦ σώματος τοῦ ἀνθρώπου συμβαίνει νὰ ὑπηρετεῖ αὐτὸν τὸν σκοπό, γίνεται ὄχι μόνο ἀποδεκτὴ ἀλλὰ καὶ ἐπιθυμητή. Ἔτσι οἱ Χριστιανοὶ ποὺ καταδικάζονταν στὸν διὰ πυρᾶς θάνατο δὲν τὸν ἀπέφευγαν, ἀλλὰ τὸν ὑπέμεναν προσβλέποντας στὴν ἕνωσή τους μὲ τὸν Χριστό.

Τιμὴ πρὸς τὸ σῶμα

Ἀποστροφὴ πρὸς τὸ σῶμα παρατηρεῖται στὶς ἀνατολικὲς θρησκεῖες καὶ τὴν εἰδωλολατρεία. Γιὰ τὴν Ἐκκλησία τὸ ἀνθρώπινο σῶμα εἶναι ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· εἶναι ἡ ζωντανὴ Ἐκκλησία, μέσα στὴν ὁποία καλεῖται νὰ λατρεύσει ὁ ἄνθρωπος τὸν Θεό. Καὶ οἱ ἅγιοι ποὺ λάτρευσαν ἀληθινὰ τὸν Θεό, θεμελιώνουν μὲ τὰ λείψανά τους τὶς κτιστὲς Ἐκκλησίες, ὅπου λειτουργοῦνται οἱ πιστοί. Γι΄ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία τιμᾶ τὰ λείψανα τῶν ἁγίων καὶ τὰ διατηρεῖ ὡς πολύτιμους θησαυρούς.

Ὑποχρεωμένη ἡ Ἐκκλησία νά τελεῖ τήν Ἀκολουθία τῆς Κηδείας

Νικόλαος Γεωργαντώνης

θεολόγος

          Δυστυχώς είναι αλήθεια η είδηση που είδαμε. Διαβάζοντας το Φύλλο της Κυβερνητικής Εφημερίδας Νο 21 της 21ης Φεβρουαρίου 2016, όπου δημοσιεύθηκε ο νόμος 4368/2016 που ψηφίστηκε το Σάββατο στη Βουλή, και συγκεκριμένα στο 15ο άρθρο διαβάζουμε τα εξης:

«1. Η επιλογή του τόπου ενταφιασμού είναι δικαίωμα του προσώπου.

2. Κάθε φυσικό πρόσωπο, εφόσον το επιθυμεί, μπορεί ελεύθερα με ρητή, χωρίς όρο ή αίρεση, δήλωση του ενώπιον συμβολαιογράφου να ορίσει τον τύπο της τελετής της κηδείας του και τον τόπο ενταφιασμού του. Με τη δήλωση του αυτή ορίζονται τα πρόσωπα, συγγενικά ή μη που θα εκτελέσουν την επιθυμία του, τα οποία με σχετική δήλωση τους στο ίδιο συμβολαιογραφικό έντυπο αποδέχονται τη δήλωση του προσώπου και αναλαμβάνουν την υποχρέωση να την εκτελέσουν.

Πόσα χρόνια πρέπει νά περάσουν γιά νά κάνουμε ἐκταφή τοῦ νεκροῦ μας;

Κανονικά, εκταφή του νεκρού ΔΕΝ γίνεται, εκτός αν υπάρχει σοβαρός λόγος…(μεταφορά οστών στην πατρίδα του νεκρού, ταφή μέλους ίδιας οικογένειας στον ίδιο τάφο κλπ). Εκταφή δεν γινότανε ούτε παλιά και αυτό πιστοποιείται από τις αρχαιολογικές ανασκαφές που ακόμα και σήμερα φέρνουν στο φως χριστιανικούς τάφους πολλών αιώνων που ουδέποτε ανοίχτηκαν. Ακόμα από ορισμένους κανόνες που τιμωρούν την τυμβωρυχία (όπως ο ζ’ κανόνας του Γρηγορίου Νύσσης) φαίνεται ότι υπονοούν ότι δεν επέτρεπε η τότε συνήθεια να μετακινούνται από τους τάφους τα οστά.
Δεν θα υπήρχε βέβαια ωραιότερο πράγμα από το να αναπαύεται κανείς «μέχρι της κοινής αναστάσεως» στον τάφο του, προσβλέποντας κατά τον ωραίο συμβολισμό προς την ανατολή και περιμένοντας την έσχατη σάλπιγγα. (Ι.Μ.Φουντούλης)

Κοιμητήριο-ταφή ἤ καύση;

ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ

Ο άνθρωπος, αγαπητοί μου, ο άνθρωπος εδώ στη γη είναι το πιο έξοχο δημιούργημα του Θεού. Αυτοί που λένε πως έτσι παρουσιάστηκε ο άνθρωπος, χωρίς θεϊκή επέμβαση, δεν ξέρουν τι λένε. Είναι σαν να λένε, πως ένα αεροπλάνο που πετάει στον ουρανό έτσι φύτρωσε, χωρίς την εργασία του ανθρώπου.

Το αεροπλάνο, το ρολόι, το αυτοκίνητο, ο πύραυλος γίνονται απ’ τον άνθρωπο. Αλλά τι είναι αυτά μπροστά στον ίδιο τον άνθρωπο, που ως σώμα μεν είναι ένα τέλειο εργοστάσιο εφοδιασμένο με πολύ λεπτά μηχανήματα, ως ψυχή δε είναι κάτι το καταπληκτικό; Ύλη και πνεύμα είναι ο άνθρωπος, κυρίως όμως πνεύμα. Έξοχο δημιούργημα του Θεού.

***

Ο άνθρωπος πλάστηκε απ’ τον Θεό αθάνατος, αλλά με έναν όρο, να ζει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Αλλά δυστυχώς, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο πρώτος άνθρωπος δεν τήρησε την πρώτη εντολή που του ’δωσε ο Θεός στον παράδεισο.

Σχετικά με την καύση ή ταφή των νεκρών (Σεβ. Μητροπ. Κυρηνείας Παύλος)

“Η Εκκλησία καταδικάζει την καύση των νεκρών και τη θεωρεί ως αντίθετη προς τη δογματική της διδασκαλία και ως πράξη αποκρουστική, η οποία προσβάλλει βάναυσα τους κεκοιμημένους”.

Τί έχει υποχρέωση να γνωρίζει ο κάθε ορθόδοξος χριστιανός;

1) Η ταφή του νεκρού ως θεία εντολή, «γη ει και εις γην απελεύση» (Γεν. 3, 19), είναι πράξη τιμής και σεβασμού προς το ανθρώπινο σώμα και ταυτόχρονα σύμβολο ελπίδας και αναστάσεως. Στην Παλαιά Διαθήκη ο πατριάρχης Ιακώβ ζήτησε από τον υιό του Ιωσήφ όταν πεθάνει να τον θάψει και μάλιστα στον τάφο των πατέρων του (Γεν. 47, 30).

2) Στην Καινή Διαθήκη ο ίδιος ο Κύριος δέχθηκε τον ενταφιασμό του σώματός του, λέγοντας στον Ιούδα: «Άφες αυτήν, εις την ημέραν του ενταφιασμού μου τετήρηκεν αυτό» (Ίωάν. 12, 7).

Η θεόσωμη ταφή του Κυρίου ύπηρξε το αποκορύφωμα της επί γης κενώσεώς του.