Ἁγίου Κυρίλλου Ἱεροσολύμων. Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ, καύχημα καί σωτηρία τῆς Οἰκουμένης

ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΑΥΧΗΜΑ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ

(επιλεγμένα αποσπάσματα από την ΙΓ΄ Κατήχηση, σχετικά με το άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως:

«Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ παθόντα καὶ ταφέντα…»)

Α΄. Είναι καύχημα της Καθολικής Εκκλησίας1 βέβαια το καθετί που έπραξε ο Ιησούς, αλλά το καύχημα των καυχημάτων είναι ο Σταυρός Του. Τούτο ασφαλώς γνωρίζοντας ο Παύλος, λέει: «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Ποτέ να μη συμβεί εγώ να καυχηθώ για τίποτε άλλο παρά μόνο για το ότι ο Ιησούς Χριστός για χάρη μου πήρε μορφή δούλου και σταυρώθηκε για την σωτηρία μου. Μόνο καύχημά μου είναι ο σταυρικός θάνατος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού)»[Γαλ. 6, 14].

Ήταν πραγματικά θαυμαστό που ανέβλεψε ο εκ γενετής τυφλός στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ [πρβ. Ιω. 9, 7: «Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, ὃ ἑρμηνεύεται ἀπεσταλμένος. Ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθε βλέπων (:Και δοκιμάζοντας την πίστη του τυφλού τού είπε: ‘’Πήγαινε, νίψου στη στέρνα του Σιλωάμ’’, όνομα εβραϊκό που μεταφράζεται «απεσταλμένος». Ύστερα, λοιπόν, από την εντολή αυτή του Ιησού πήγε ο τυφλός εκεί και νίφτηκε, και ήλθε στο σπίτι του με μάτια υγιή)» ], αλλά τι είναι αυτό μπροστά στην ανάβλεψη των πνευματικά τυφλών όλης της οικουμένης; Θεωρείται μέγα θαύμα και υπερφυσικό που αναστήθηκε ο Λάζαρος, ενώ ήταν τετραήμερος νεκρός, αλλά τότε η χάρη της Αναστάσεως σταμάτησε σε αυτόν[βλ. Ιω. 11, 38-44]. Τι είναι, όμως, αυτό μπροστά στην ανάσταση των νεκρωμένων από την αμαρτία, σε ολόκληρη την οικουμένη;

Είναι θαυμαστό που από τους πέντε άρτους πήγασε τροφή για πέντε χιλιάδες [Ματθ. 14, 21: «Οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ πεντακισχίλιοι χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων (:Εκείνοι μάλιστα που έφαγαν ήταν περίπου πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να συνυπολογίζονται στον αριθμό αυτόν οι γυναίκες και τα παιδιά)» ], αλλά τι είναι αυτό μπρος στο ότι χόρτασε αυτούς «που πέθαιναν από πνευματική πείνα, εξαιτίας της άγνοιάς τους, σε όλα τα μέρη της γης;» [πρβ. Αμ. 8, 11: «Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει Κύριος, καὶ ἐξαποστελῶ λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, οὐ λιμὸν ἄρτων οὐδὲ δίψαν ὕδατος, ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Κυρίου (:Να· έρχονται οι μέρες αυτές», λέει ο Κύριος, «που θα στείλω πείνα στη χώρα, όχι πείνα από έλλειψη άρτου, ούτε δίψα από έλλειψη νερού, αλλά ασυγκρίτως βαρύτατη πείνα. Θα πεινάτε και θα διψάτε να ακούσετε κάποιον παρηγορητικό λόγο Θεού και κάποια προφητεία και δεν θα μπορείτε)»].

Είναι θαυμαστό που ελευθέρωσε την γυναίκα εκείνη, την δεμένη από τον Σατανά δεκαοχτώ χρόνια, αλλά τι είναι αυτό μπροστά στην ελευθερία που έδωσε σε όλους εμάς, τους σφιχτοδεμένους με βαριές αλυσίδες αμαρτημάτων; [πρβ. Παροιμ. 5, 22: «Παρανομίαι ἄνδρα ἀγρεύουσι, σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται (:Οι παρανομίες παγιδεύουν και συλλαμβάνουν τον ακόλαστο άνδρα. Κάθε τέτοιος άνθρωπος περισφίγγεται από τις επανειλημμένες αμαρτίες του, οι οποίες του γίνονται πάθος τυραννικό)» ]. Αυτό λοιπόν, το ολόφωτο στεφάνι της δόξας του Σταυρού, αφενός φώτισε τους τυφλωμένους από την αγνωσία και αφετέρου ελευθέρωσε τους δέσμιους της αμαρτίας και δυναμικά λύτρωσε όλους τους ανθρώπους, όλων των αιώνων.

Β΄. Και μην σου φαίνεται παράξενο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να δυσπιστείς, αν πραγματικά έδωσε την λύτρωση δυναμικά σε όλους τους ανθρώπους όλων των αιώνων. Διότι δεν ήταν άνθρωπος απλός αυτός που πέθανε για μας, αλλά ο Υιός του Θεού, ο Μονογενής. Και μπόρεσε, βέβαια, η αμαρτία ενός άνδρα, του Αδάμ, να κάνει θνητούς όλους τους ανθρώπους, όλων των αιώνων. Αλλά, αν με το παράπτωμα του ενός βασίλευσε ο θάνατος στον κόσμο, πώς, πολύ περισσότερο, δεν θα βασιλεύσει η ζωή με την δικαιοσύνη του Ενός; [πρβ. Ρωμ. 5, 17: «Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσε διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσι διὰ τοῦ ἑνὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Και η δικαίωση αυτή έχει μεγάλες και ευεργετικές συνέπειες. Διότι, εάν μέσα από την πτώση του ενός, δηλαδή του προπάτορά μας Αδάμ, ο θάνατος κυριάρχησε διαμέσου του ενός ανθρώπου, πολύ περισσότερο εκείνοι που λαμβάνουν την αφθονία της χάριτος και της δικαιώσεως, που μας δίνεται ως δωρεά, θα βασιλεύσουν γεμάτοι νέα και ουράνια ζωή διαμέσου του Ενός Ιησού Χριστού)»].

Και αν τότε, επειδή έφαγαν από το «ξύλον τῆς βρώσεως(:το δέντρο του οποίου τον απαγορευμένο καρπό έφαγαν)», οι Πρωτόπλαστοι διώχτηκαν από τον Παράδεισο [πρβ. Γέν. 3, 24: «Καὶ ἐξέβαλε τὸν Ἀδὰμ καὶ κατῴκισεν αὐτὸν ἀπέναντι τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς καὶ ἔταξε τὰ Χερουβὶμ καὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς(:Επιπλέον έβγαλε τον Αδάμ και τον έβαλε να κατοικήσει απέναντι από τον Παράδεισο της ευτυχίας, και για να τον βλέπει και για να αναλογίζεται κάθε μέρα από ποιο πνευματικό ύψος είχε πέσει και σε ποια κατάσταση οδήγησε τον εαυτό του. Και διέταξε ο Θεός τα Χερουβείμ, μία από τις αγγελικές τάξεις, και το περιστρεφόμενο φλογώδες σπαθί, που συμβολίζει τη δύναμη του Θεού, το οποίο είναι δραστικό σαν φλόγα φωτιάς, να φυλάνε τον δρόμο που οδηγούσε στον δέντρο της ζωής, το οποίο βρισκόταν μέσα στον Παράδεισο)»], άραγε τώρα, χάρη στο ξύλο του Σταυρού του Ιησού, δεν θα μπουν ευκολότερα μέσα στον Παράδεισο όσοι πιστεύουν;

Αν εκείνος που πρώτος πλάστηκε από το χώμα της γης[Γέν. 2,7: «Καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν (:Και ο παντοδύναμος Θεός, αφού πήρε χώμα από τη γη, διέπλασε και μορφοποίησε τον υλικό άνθρωπο· και φύσηξε στο πρόσωπό του θεϊκή ζωτική ενέργεια και έκανε τον άνθρωπο, από νεκρό πλάσμα, ύπαρξη ζωντανή με ψυχή λογική, ελεύθερη, ασώματη και αθάνατη, η οποία διέπει την κίνηση και ενέργεια στο σώμα και τα μέλη του. Η ψυχή δεν πλάσθηκε από προϋπάρχουσα ύλη, αλλά πλάσθηκε από το μηδέν και συνδέθηκε με το υλικό σώμα· επομένως ο άνθρωπος είναι ύπαρξη ψυχοσωματική, υλικοπνευματική)»] επέφερε οικουμενικό θάνατο, άραγε δεν θα φέρει ζωή αιώνια, Εκείνος που τον έπλασε από τη γη, αφού Αυτός είναι η Ζωή; [πρβ. Ιω. 14, 6: «Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ (:Του λέει ο Ιησούς: ‘’Εγώ είμαι ο μοναδικός δρόμος, από τον οποίο μπορεί να φτάσει κανείς στον ουρανό. Διότι συγχρόνως είμαι και η απόλυτη αλήθεια και η πραγματική και πηγαία ζωή. Κανείς δεν είναι δυνατόν να έλθει προς τον Πατέρα και να μετάσχει στην μακαρία ζωή του, παρά μόνο αν περάσει από Εμένα˙ διότι Εγώ με τη διδασκαλία μου σας γνωρίζω τον Πατέρα μου και την αλήθειά Του. Και με τη θυσία μου ως αιώνιος αρχιερεύς σάς συμφιλιώνω με Αυτόν’’)»]. Αν ο Φινεές, δείχνοντας ζήλο και φονεύοντας τον αισχροποιό εκείνον, κατέπαυσε την οργή του Θεού[ βλ. Αριθμ. 25,7-8: «Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐλθὼν προσηγάγετο τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ τὴν Μαδιανῖτιν ἐναντίον Μωυσῆ καὶ ἐναντίον πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ἰσραήλ· αὐτοὶ δὲ ἔκλαιον παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου. Καὶ ἰδὼν Φινεὲς υἱὸς Ἐλεάζαρ υἱοῦ Ἀαρὼν τοῦ ἱερέως, ἐξανέστη ἐκ μέσου τῆς συναγωγῆς καὶ λαβὼν σειρομάστην ἐν τῇ χειρὶ εἰσῆλθεν ὀπίσω τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Ἰσραηλίτου εἰς τὴν κάμινον καὶ ἀπεκέντησεν ἀμφοτέρους, τόν τε ἄνθρωπον τὸν Ἰσραηλίτην καὶ τὴν γυναῖκα διὰ τῆς μήτρας αὐτῆς· καὶ ἐπαύσατο ἡ πληγὴ ἀπὸ υἱῶν Ἰσραήλ(:Εκείνη τη στιγμή ξαφνικά εμφανίστηκε ένας Ισραηλίτης που οδηγούσε τον αδελφό του σε μία γυναίκα Μαδιανίτισσα για να αμαρτήσει μαζί της μπροστά στα μάτια του Μωυσή κι όλων των Ισραηλιτών· όλοι αυτοί την ώρα εκείνη ήταν μαζεμένοι εκεί κοντά στην πόρτα της Σκηνής του Μαρτυρίου κι έκλαιγαν για τη συμφορά που χτύπησε τον ισραηλιτικό λαό, και για τη φοβερή τιμωρία του Θεού. Τότε ο Φινεές, ο γιος του ιερέα Ελεάζαρ και εγγονός του αρχιερέα Ααρών, μόλις είδε τον ξεδιάντροπο εκείνο Ισραηλίτη, άναψε από ιερή αγανάκτηση κι έφυγε από τη συγκέντρωση του λαού παίρνοντας στα χέρια του ένα δόρυ με ακίδες στραμμένες προς τα πίσω· ακολούθησε τον ξεδιάντροπο και αμετανόητο εκείνο Ισραηλίτη μέσα στη σκηνή που μπήκε, κι αμέσως, βλέποντας τον Ισραηλίτη εκείνον μαζί με τη Μαδιανίτισσα γυναίκα, τους διαπέρασε και τους δύο μαζί με το δόρυ του έτσι, που το δόρυ βγήκε μέσα από τη μήτρα της γυναίκας. Τότε σταμάτησε αμέσως το θανατικό ανάμεσα στους Ισραηλίτες) » και Ψαλμ.105, 30-31: «Καὶ ἔστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος (:Τότε ο Φινεές, γεμάτος ζήλο, εξεγέρθηκε εναντίον αυτών που αμάρταναν, και διαπέρασε με το δόρυ του τον Ισραηλίτη Ζαμβρή και τη Μωαβίτισσα που αμάρτανε μαζί του. Κι έτσι εξιλέωσε την οργή του Θεού, σταμάτησε το θανατικό. Η πράξη του αυτή του λογαριάστηκε ως αρετή και εξυμνείται από τότε σε όλες τις γενιές για πάντα)»] , ο Ιησούς —όχι με τον φόνο κάποιου άλλου, αλλά με το να θυσιάσει τον εαυτό Του ως αντίλυτρο— δεν μπορεί να εξαλείψει την οργή του Θεού προς τους ανθρώπους;

Γ΄. Να μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, για τον Σταυρό του Σωτήρα μας, αλλά μάλλον να καυχώμαστε. Είναι, βέβαια, ο λόγος του Σταυρού για τους Ιουδαίους σκάνδαλο, για τους ειδωλολάτρες ανοησία [πρβ. Α΄ Κορ. 1, 23: «Ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον, Ἕλλησι δὲ μωρίαν (:Εμείς, όμως, κηρύττουμε τον Χριστό που έχει σταυρωθεί. Και ο σταυρωμένος Χριστός για τους Ιουδαίους, που περιμένουν τον Μεσσία Χριστό ως επίγειο βασιλιά, είναι σκάνδαλο, εμπόδιο πάνω στο οποίο σκοντάφτουν και δεν πιστεύουν. Για τους Έλληνες πάλι ο σταυρωμένος Θεός που δεν νίκησε τους εχθρούς Του παρουσιάζεται ως ιδέα μωρή και ανόητη)»], αλλά για μας είναι σωτηρία. Πραγματικά, «ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι (:το κήρυγμα για τον σταυρό σε εκείνους βέβαια που βαδίζουν τον δρόμο της απώλειας φαίνεται μωρία και κουταμάρα˙ σε μας, όμως, που είμαστε στον δρόμο της σωτηρίας είναι δύναμη Θεού που σώζει)» [Α΄ Κορ. 1, 18]. Διότι δεν ήταν απλός άνθρωπος αυτός που πέθανε για μας, όπως είπαμε, αλλά Υιός Θεού, Θεός που ενανθρώπησε.

Έπειτα, αν το πρόβατο, την εποχή του Μωυσή, έδιωχνε μακριά τον εξολοθρευτή άγγελο [πρβ. Έξ. 12, 22-23: «Ἐκάλεσε δὲ Μωυσῆς πᾶσαν γερουσίαν υἱῶν Ἰσραὴλ καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἀπελθόντες λάβετε ὑμῖν αὐτοῖς πρόβατον κατὰ συγγενείας ὑμῶν καὶ θύσατε τὸ πάσχα. Καὶ παρελεύσεται Κύριος πατάξαι τοὺς Αἰγυπτίους καὶ ὄψεται τὸ αἷμα ἐπὶ τῆς φλιᾶς καὶ ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν σταθμῶν, καὶ παρελεύσεται Κύριος τὴν θύραν καὶ οὐκ ἀφήσει τὸν ὀλοθρεύοντα εἰσελθεῖν εἰς τὰς οἰκίας ὑμῶν τοῦ πατάξαι (: Μετά από αυτό ο Μωυσής συγκάλεσε όλη τη γερουσία των Ισραηλιτών και τους είπε: ‘’Πηγαίνετε και πάρτε ανάλογα με την οικογένειά του ο καθένας από ένα πρόβατο και να το σφάξετε για να γιορτάσετε το Πάσχα. Διότι θα περάσει ο Κύριος από τα σπίτια για να τιμωρήσει τους Αιγυπτίους. Και σε όποιο σπίτι δει το αίμα του προβάτου στο ανώφλι και στις δύο παραστάδες της θύρας, θα το προσπεράσει. Και δεν θα επιτρέψει στον εξολοθρευτή άγγελο που θα εκτελέσει τη θανατική τιμωρία, να μπει στα σπίτια σας αυτά και να θανατώσει τα πρωτότοκά σας)»], «ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (:ο Αμνός του Θεού, που σηκώνει πάνω Του την αμαρτία του κόσμου)» [πρβ. Ιω. 1, 29: «Τῇ ἐπαύριον βλέπει ὁ Ἰωάννης τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (:Την άλλη μέρα είδε ο Ιωάννης τον Ιησού να έρχεται κοντά του και είπε: “Να Eκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας τον απέστειλε ο Θεός για να θυσιασθεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία Tου ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει)»], πολύ περισσότερο, δεν θα ελευθέρωνε τον άνθρωπο από τις αμαρτίες; Και αν το αίμα ενός άλογου ζώου, όπως το πρόβατο, παρείχε την σωτηρία, το Αίμα του Μονογενούς Υιού του Θεού δεν σώζει πολύ περισσότερο;

Αν κάποιος δεν πιστεύει στη δύναμη του Εσταυρωμένου, ας δώσει προσοχή στους δαίμονες. Αν δηλαδή κάποιος δεν πιστεύει στα λόγια, ας πιστεύει στα ολοφάνερα γεγονότα. Γιατί πολλοί σε ολόκληρη την οικουμένη σταυρώθηκαν, αλλά κανένα δεν τρέμουν οι δαίμονες. Του Χριστού όμως, που σταυρώθηκε για μας, και μόνο το σημείο του Σταυρού να δουν, τρέμουν οι δαίμονες, επειδή οι άλλοι άνθρωποι πέθαναν στον σταυρό εξαιτίας των αμαρτιών τους, ο Χριστός, όμως, πέθανε για τις ξένες αμαρτίες. «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδίδου δὲ τῷ κρίνοντι δικαίως (:Αυτός δεν έκανε ποτέ καμία αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος ή ψέμα στο στόμα Του. Αυτός, ενώ τον χλεύαζαν και Τον έβριζαν, δεν ανταπέδιδε τις βρισιές τους. Ενώ υπέφερε άδικα, δεν φοβέριζε με εκδικητικές απειλές εκείνους που τον αδικούσαν, αλλά ανέθετε τον εαυτό του στον Θεό Πατέρα, που πάντοτε κάνει δίκαιη κρίση)» [Α΄ Πέτρ. 2, 22-23].

Και δεν είναι μόνο ο Πέτρος που το λέει αυτό —γιατί θα μπορούσε κανείς να υποπτευθεί ότι χαρίζεται στον δάσκαλό του και το λέει— αλλά το είπε και ο Ησαΐας, που μπορεί να μην έζησε την εποχή του Ιησού με το σώμα, αλλά με το πνεύμα προείδε την ένσαρκη παρουσία Του [ Ησ. 53, 9: «Καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ὅτι ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ δόλον ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ (:Εγώ, όμως, θα εκδικηθώ τους εχθρούς Του που Τον οδήγησαν στον τάφο. Θα παραδώσω στον θάνατο τους πονηρούς αυτούς ανθρώπους και τον θάνατό Του θα τον πληρώσουν οι πλούσιοι. Διότι ο δούλος μου καμία ανομία δεν έκανε, ούτε βγήκε ποτέ από τα χείλη του κάποιος δόλος ή ψέμα)»].

Και γιατί φέρνω τώρα μάρτυρα μόνο τον Προφήτη; Πάρε μάρτυρα τον Πιλάτο, αυτόν που τον καταδίκασε και είπε: «Δεν βρίσκω τίποτα το κακό στον άνθρωπο Αυτόν» [Λουκ. 23, 14: «Εἶπεν πρὸς αὐτούς· προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐδὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατ’ αὐτοῦ (:Και τους είπε: ‘’Μου φέρατε εδώ αυτόν τον άνθρωπο και τον κατηγορήσατε ότι ξεσηκώνει τον λαό και τον παρακινεί να μην υποτάσσεται στην εξουσία του Καίσαρα και να επαναστατήσει. Και να λοιπόν, τον ανέκρινα μπροστά σας και δεν βρήκα στον άνθρωπο αυτό τίποτε το ένοχο και άξιο καταδίκης απ’ όλα αυτά που τον κατηγορείτε’’)»]. Παραδίνοντας δε Αυτόν προδομένο και, νίπτοντας τα χέρια του, είπε: «Είμαι αθώος από το αίμα του δικαίου τούτου» [Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό και ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»].

Αλλά υπάρχει κι άλλος μάρτυρας της αναμαρτησίας του Ιησού. Ο πρωτοστάτης του Παραδείσου, ο ληστής, που κατηγορεί τον άλλο ληστή και του λέει: «Καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως· ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνομεν· οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξε (:Και εμείς βέβαια δίκαια τιμωρούμαστε, διότι παίρνουμε αυτά που μας αξίζουν για όσα κάναμε. Αυτός όμως δεν έκανε τίποτε το άτοπο και απρεπές. Πολύ περισσότερο δεν έκανε τίποτε το εγκληματικό)» [Λουκ. 23, 41]. «Και αυτό το γνωρίζουμε γιατί και συ και εγώ ήμασταν παρόντες στη δίκη Του».

Δ΄. Έπαθε λοιπόν, στ’ αλήθεια, ο Ιησούς, για χάρη των ανθρώπων. Διότι δεν είναι φαντασία ο Σταυρός, διαφορετικά θα ήταν φαντασία και η λύτρωση. Δεν είναι φαντασία ο θάνατος, αλλιώς θα ήταν μύθος και η σωτηρία. Αν ήταν φαντασία ο θάνατος, θα είχαν δίκιο αυτοί που είπαν: «Ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι ζῶν· μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι (:Θυμηθήκαμε ότι εκείνος ο λαοπλάνος είχε πει όταν ακόμη ζούσε: ‘’Τρεις ημέρες μετά τον θάνατό μου θα αναστηθώ’’)» [Ματθ. 27, 63]. Είναι, λοιπόν, το Πάθος του Κυρίου αληθές, διότι αληθινά σταυρώθηκε και δεν ντρεπόμαστε γι’ αυτό. Σταυρώθηκε και δεν το αρνούμαστε, αλλά μάλλον εγώ καυχώμαι και σας λέω: Ακόμη και να ήθελα να το αρνηθώ, με ελέγχει αυτός εδώ ο Γολγοθάς, πλησίον του οποίου παρευρισκόμαστε όλοι τώρα. Με ελέγχει το ξύλο του Σταυρού, το οποίο λίγο-λίγο από εδώ διαμοιράστηκε σε όλη την οικουμένη2.

Ομολογώ τον Σταυρό επειδή γνωρίζω την Ανάσταση. Διότι, αν απέμενε μόνο Εσταυρωμένος ο Κύριος, χωρίς να αναστηθεί, μπορεί να μην το ομολογούσα. Θα το έκρυβα ίσως μαζί με τον δάσκαλό μου. Τώρα, όμως, που διαδέχτηκε τον Σταυρό η Ανάσταση, δεν ντρέπομαι να τα διηγούμαι όλα αυτά.

Ε΄. Έχοντας, λοιπόν, όμοια με όλους μας ανθρώπινη φύση και υπόσταση, σταυρώθηκε, αλλά όχι βέβαια γιατί είχε, όπως εμείς, αμαρτίες. Διότι δεν οδηγήθηκε στον θάνατο από φιλοχρηματία, αφού ήταν δάσκαλος της ακτημοσύνης. Ούτε καταδικάστηκε εξαιτίας της φιληδονίας, αφού είναι Εκείνος που λέει σαφώς ότι «πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ(:καθένας που βλέπει οποιαδήποτε γυναίκα έχοντας πονηρή επιθυμία να αμαρτήσει μαζί της, ήδη με την εμπαθή αυτή ματιά του την μοίχευσε μέσα στην καρδιά του και αμάρτησε με την πρόθεση και τη διάθεσή του)»[Ματθ. 5, 28].

Ούτε πάλι από απερίσκεπτη ορμή χτύπησε κάποιον ή τον πλήγωσε, διότι επέτρεπε και το άλλο μάγουλο σε όποιον τον χτυπούσε [πρβ. Ματθ. 5, 39: «Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα σου, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην (:Εγώ, όμως, σας λέω να μην προβάλετε αντίσταση στον Πονηρό, που χρησιμοποιεί, ως όργανό του, εκείνον που σας βλάπτει. Αλλά όποιος σε ραπίσει στο σαγόνι σου από το δεξιό μέρος, στρέψε σε αυτόν και το άλλο μέρος, για να το ραπίσει κι αυτό)»· πρβ. και Ματθ. 5,26: «Ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως οὗ ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην (:Αληθινά σου λέω ότι δεν θα βγεις απ’ την φυλακή μέχρι να εξοφλήσεις και το τελευταίο δίλεπτο. Πόσο φοβερό, λοιπόν, είναι να εμφανιστείς μπροστά στον υπέρτατο Κριτή ασυμφιλίωτος με τους αδελφούς σου που αδίκησες!)» και Ματθ. 26,67-68: «Τότε ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν, οἱ δὲ ἐρράπισαν λέγοντες· προφήτευσον ἡμῖν Χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; (:Τότε Τον έφτυσαν στο πρόσωπο και Τον χτύπησαν στον αυχένα, και άλλοι Τον χαστούκισαν λέγοντας: ‘’Προφήτευσέ μας, Χριστέ, ποιος είναι εκείνος που σε χτύπησε;’’)»].

Ούτε καταφρόνησε τον Νόμο, διότι Αυτός ήταν που ολοκλήρωσε τον Νόμο. Ούτε τους Προφήτες ονείδισε, γιατί Αυτός είναι Εκείνος, για τον Οποίο κατά καιρούς προφήτευσαν οι Προφήτες. Ούτε αρνήθηκε να δώσει τον μισθό κανενός, διότι αμισθί και δωρεάν θεράπευε τους πάντες. Δεν αμάρτησε ούτε με λόγια, ούτε με πράξεις, ούτε με λογισμούς. «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει (:Αυτός που δεν έπεσε σε καμιά αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα Του, που, ενώ χλευαζόταν και ονειδιζόταν, δεν χλεύαζε ούτε ονείδιζε κανέναν και ενώ έπασχε άδικα, δεν απειλούσε κανέναν)» [ Α΄ Πέτρ. 2, 22-23], Αυτός που ήρθε προς το Πάθος, όχι ακούσια, αλλά εκούσια.

Αυτός ακόμα και τώρα, αν κάποιος προσπαθούσε να Τον πείσει να αλλάξει τρόπο ζωής και του έλεγε: «ο Θεός να σε φυλάξει, Κύριε, απ’ όλα τούτα τα φοβερά» [Ματθ. 16, 22: «Καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ λέγων· ἵλεώς σοι, Κύριε· οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο (:Τότε ο Πέτρος, αφού Τον πήρε ιδιαιτέρως, άρχισε ζωηρά να Τον προτρέπει και να Του λέει: “Ο Θεός να σε φυλάξει απ’ αυτό, Κύριε. Δεν πρέπει να συμβεί αυτό που είπες σε Σένα, τον Μεσσία”)»], πάλι θα απαντούσε σ’ αυτόν: «Πήγαινε πίσω μου, Σατανά» [Ματθ. 16, 23: «Ὁ δὲ στραφεὶς εἶπε τῷ Πέτρῳ· ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ· σκάνδαλόν μου εἶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων (:Ο Κύριος, όμως, στράφηκε στον Πέτρο και του είπε: “Πήγαινε πίσω μου και φύγε από μπροστά μου, σατανά˙ μου είσαι εμπόδιο στον δρόμο του καθήκοντός μου και πειρασμός· διότι δεν φρονείς εκείνα που αρέσουν στον Θεό, αλλά εκείνα που αρέσουν στους ανθρώπους”)»].

ΣΤ΄. Θέλεις, όμως, να πεισθείς ότι ήρθε προς το Πάθος εκούσια; Να, οι άλλοι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον θάνατό τους, πεθαίνουν χωρίς τη θέλησή τους. Αυτός, όμως, προέλεγε για το Πάθος Του: «Ιδού, παραδίνεται ο Υιός του ανθρώπου για να σταυρωθεί» [Ματθ. 26, 2: «Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι αὐτόν (:Ξέρετε ότι μετά από δύο ημέρες είναι η εορτή του Πάσχα, και ο υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί για να σταυρωθεί)»]. Και ξέρεις πολύ καλά γιατί δεν απέφυγε τον θάνατο ο Φιλάνθρωπος. Για να μην χαθεί όλος ο κόσμος μέσα στις αμαρτίες. «Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμματεῦσι, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ. Καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ σταυρῶσαι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται (:Να λοιπόν, ανεβαίνουμε στα Ιεροσόλυμα, και ο υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στους αρχιερείς και τους γραμματείς, και θα τον καταδικάσουν σε θάνατο. Και θα τον παραδώσουν στους εθνικούς στρατιώτες της Ρώμης για να τον εμπαίξουν και να τον μαστιγώσουν και να τον σταυρώσουν, και έπειτα, την τρίτη ημέρα από το θάνατό Του, θα αναστηθεί)» [Ματθ. 20, 18].

Και πάλι: «Έστρεψε το πρόσωπό Του και προσήλωσε το βλέμμα Του, με απόφαση να πορευθεί στα Ιεροσόλυμα» [Λουκ. 9, 51: «Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὰς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐστήριξε τοῦ πορεύεσθαι εἰς Ἱερουσαλήμ (:Κι ενώ πλησίαζε να συμπληρωθεί ο ορισμένος αριθμός των ημερών μετά απ’ τις οποίες ο Ιησούς θα άφηνε τον κόσμο αυτόν και θα ανέβαινε στους ουρανούς, Αυτός στήριξε το πρόσωπό Του και κάρφωσε τα μάτια Του με απόφαση στερεή και ακλόνητη να πάει στην Ιερουσαλήμ, όπου θα Τον σταύρωναν)»].

Θέλεις ακόμα να μάθεις σαφώς ότι ο Σταυρός είναι δόξα για τον Ιησού; Άκουσε Αυτόν τον Ίδιο που μιλάει και όχι εμένα. Τον πρόδωσε ο Ιούδας, δείχνοντας έτσι την αγνωμοσύνη του προς τον οικοδεσπότη. Αυτός, λοιπόν, ο προδότης, αφού βγήκε έξω από το Δείπνο, ευθύς αμέσως —ενώ είχε πιει το ποτήρι της ευλογίας, αντί για το πόμα της σωτηρίας που του έδωσε— επιθυμούσε να χύσει το δίκαιο Αίμα του Κυρίου. «Αυτός που τον είχε ομοτράπεζό Του και έτρωγε τον άρτο Του ύψωσε πολύ ψηλά τη φτέρνα του και τον κλώτσησε, σαν ατίθασο και αχάριστο ζώο» [πρβ. Ψαλμ. 40, 10: «Καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου, ἐφ’ ὃν ἤλπισα, ὁ ἐσθίων ἄρτους μου, ἐμεγάλυνεν ἐπ’ ἐμὲ πτερνισμόν (:Και τι το παράδοξο αν αυτοί έλεγαν τέτοια λόγια! Αφού ακόμη κι αυτός ο εγκάρδιος φίλος μου, με τον οποίο είχα συνδεθεί με όρκους ειρήνης και στον οποίο είχα στηρίξει τις ελπίδες μου και έτρεφα μεγάλη εμπιστοσύνη απέναντί του, τον είχα ομοτράπεζό μου και έτρωγε από τους άρτους μου, σήκωσε όσο μπορούσε ψηλότερα τη φτέρνα του και μου έδωσε με βαναυσότητα μια γερή κλωτσιά)»]. Μόλις που είχαν δεχθεί τα χέρια του τις ευλογίες και πάραυτα, χάρη των χρημάτων, προμελετούσε προδοτικό θάνατο. Και ενώ ελέγχθηκε και άκουσε το «Συ το είπες μόνος σου» [Ματθ. 26, 25: «Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπε· μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββί; λέγει αὐτῷ· σὺ εἶπας (:Τότε ο Ιούδας, που θα τον παρέδιδε, του αποκρίθηκε: ‘’Μήπως είμαι εγώ, διδάσκαλε;’’. Κι ο Ιησούς του απάντησε: ‘’Εσύ το είπες ότι είσαι’’)» ], πάλι βγήκε έξω για να Τον προδώσει.

Έπειτα έλεγε ο Ιησούς: «Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου (:Ήλθε η ώρα που όρισε ο Θεός, σύμφωνα με το προκαθορισμένο σχέδιό Του, για να δοξασθεί ο υιός του ανθρώπου με τον θάνατό Του και την Ανάληψή Του, οπότε και θα αναγνωρισθεί ως Μεσσίας και από τους εθνικούς)» [Ιω. 12, 23]. Βλέπεις ότι θεωρεί δόξα δική Του τον Σταυρό; Αλλά και το άλλο: Ο Ησαΐας, ενώ τον πριόνισαν, δεν ντρέπεται, και ο Χριστός που πεθαίνει για να σωθεί ο κόσμος, θα το θεωρήσει ντροπή; «Τώρα πια δοξάστηκε ο Υιός του ανθρώπου» [βλ. Ιω. 13, 31: «Ὅτε οὖν ἐξῆλθε, λέγει ὁ Ἰησοῦς· νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ (:Όταν λοιπόν βγήκε από την αίθουσα του δείπνου ο Ιούδας, είπε ο Ιησούς: ‘’Τώρα που πηγαίνει ο Ιούδας να με παραδώσει και που αρχίζει το πάθημά μου, δοξάσθηκε ο υιός του ανθρώπου με τον σταυρικό Του θάνατο, αφού με αυτόν καταργεί την αμαρτία και τον θάνατο. Ο Θεός βέβαια δοξάσθηκε με όλη γενικότερα τη ζωή του Υιού του ανθρώπου, πολύ περισσότερο, όμως, με την υπακοή του που φτάνει μέχρι τον σταυρικό Του θάνατο)»].

Όχι, ότι προηγουμένως δεν είχε δόξα, διότι ήταν δοξασμένος με τη δόξα που είχε προκαταβολής κόσμου [πρβ. Ιω. 17, 5: «Καὶ νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί (:Και τώρα που η επίγεια αποστολή μου τελείωσε, ανάδειξέ με με την Ανάσταση και την Ανάληψή μου αιώνιο αρχιερέα και δόξασέ με και ως άνθρωπο εσύ, Πάτερ, δίπλα σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου προτού να δημιουργηθεί ο κόσμος)» και Ιω. 17,24: «Πάτερ, οὓς δέδωκάς μοι, θέλω ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ κἀκεῖνοι ὦσι μετ’ ἐμοῦ, ἵνα θεωρῶσι τὴν δόξαν τὴν ἐμήν, ἣν δέδωκάς μοι, ὅτι ἠγάπησάς με πρὸ καταβολῆς κόσμου (:Πάτερ, εκείνους που μου έχεις δώσει, θέλω, όπου είμαι Εγώ, να είναι κι αυτοί μαζί μου, για να βλέπουν και να απολαμβάνουν τη δόξα μου, την οποία μου έδωσες προαιωνίως, διότι με αγάπησες προτού να θεμελιωθεί ο κόσμος˙ και η αγάπη Σου αυτή αποτελεί συγχρόνως και την δόξα μου)»].

Ήταν δοξασμένος πάντοτε ως Θεός, τώρα όμως δοξαζόταν επειδή φόρεσε το στεφάνι της υπομονής. Δεν άφησε τη ζωή αυτή αναγκαστικά, δεν θυσιάστηκε χωρίς να το θέλει, αλλά εκούσια. Άκου τι λέει: «Έχω εξουσία να θυσιάσω την ψυχή μου και έχω εξουσία να την πάρω πάλι» [Ιω. 10, 18: «Οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ’ ἐμοῦ, ἀλλ’ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ’ ἐμαυτοῦ· ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν· ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ τοῦ πατρός μου (:Κανείς δεν έχει τη δύναμη να πάρει τη ζωή μου και να με θανατώσει εάν δεν το θελήσω Εγώ. Αλλά Εγώ από μόνος μου την παραδίδω. Έχω εξουσία να προσφέρω τη ζωή μου, κι έχω εξουσία πάλι να την πάρω πίσω. Αυτή την εντολή πήρα από τον Πατέρα μου, να θυσιάσω τη ζωή μου πάνω στον σταυρό και να την πάρω πάλι με την Ανάσταση. Έτσι θα αναδειχθώ ο αιώνιος αρχιερεύς και μεσίτης για τη σωτηρία των προβάτων μου)»]. «Επειδή θέλω, συγχωρώ τους εχθρούς μου. Εάν δεν ήθελα, δεν θα γινόταν η θυσία». Ήλθε επομένως με την προαίρεσή Του προς το Πάθος, όντας χαρούμενος για την πράξη Του αυτή, μειδιώντας για το στεφάνι της δόξας, πλήρης χαράς για τη σωτηρία των ανθρώπων, χωρίς να ντρέπεται για τον Σταυρό, διότι έσωζε την οικουμένη. Δεν ήταν ο πάσχων τιποτένιος άνθρωπος, αλλά ο Θεός που ενανθρώπησε και αγωνίστηκε στο άθλημα της υπομονής.

Ζ΄. Αλλά, θα πεις: «Αντιλέγουν οι Ιουδαίοι. Αυτοί που είναι πάντοτε έτοιμοι για αντίρρηση και ράθυμοι προς την πίστη». Γι’ αυτό φαίνεται λέει και ο Προφήτης στο χωρίο που διαβάσαμε μόλις τώρα: «Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν, καὶ ὁ βραχίων Κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; (:Κύριε, ποιος πίστεψε σε αυτά που ακούσαμε εμείς, οι προφήτες, από Εσένα και κηρύξαμε στους ανθρώπους και η δύναμη του Κυρίου που εκδηλώθηκε στη ζωή του Μεσσία σε ποιον φανερώθηκε κι έγινε πιστευτή;)» [Ησ. 53, 1]. Οι Πέρσες πιστεύουν και οι Εβραίοι δεν πιστεύουν! Θα Τον γνωρίσουν εκείνοι, στους οποίους τίποτε δεν αναγγέλθηκε περί Αυτού και «όσοι δεν έχουν ακούσει ποτέ κάτι, θα εννοήσουν την αλήθεια» [Ρωμ. 15, 21: «Ἀλλὰ καθὼς γέγραπται· οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, ὄψονται, καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασι, συνήσουσι (:Αλλά κήρυξα το Ευαγγέλιο στους εθνικούς και ειδωλολάτρες, που δεν το είχαν ποτέ ακούσει. Κι έτσι πραγματοποιήθηκε εκείνο που είχε γραφεί από τον προφήτη Ησαΐα: ‘’Θα δουν τον Χριστό εκείνοι στους οποίους δεν είχε Αυτός αναγγελθεί και θα κατανοήσουν το κήρυγμα σχετικά με Αυτόν εκείνοι που δεν είχαν ακούσει γι’ Αυτόν’’)»], ενώ, όσοι μελετούν τις Γραφές, αρνούνται την αλήθεια που οι Γραφές φανερώνουν.

Αυτοί, λοιπόν, μας χτυπάνε με τα λόγια τους και ισχυρίζονται: «Είναι δυνατόν να πάσχει ο Θεός; Τα ανθρώπινα χέρια νίκησαν τη θεϊκή δύναμη;». Διαβάστε το βιβλίο των «Θρήνων» του Ιερεμία! Εκεί, στο βιβλίο των «Θρήνων», ο Προφήτης, θρηνώντας για σας, έγραψε για την αξιοθρήνητη κατάστασή σας. Είδε προφητικά τον χαμό σας, οραματίστηκε τον ξεπεσμό σας και θρηνούσε την τότε Ιερουσαλήμ βέβαια, διότι η νυν Ιερουσαλήμ δεν χρειάζεται θρήνους. Η παλιά Ιερουσαλήμ σταύρωσε τον Χριστό, ενώ η σύγχρονή μας Τον προσκυνεί. Θρηνώντας, λοιπόν, ο Ιερεμίας λέει: «Αυτός που μας χάρισε την πνοή της ζωής, ο Χριστός, ο Κύριος, πιάστηκε στις βρώμικες παγίδες μας» [πρβ. Θρ. 4, 20: «Πνεῦμα προσώπου ἡμῶν χριστὸς Κυρίου συνελήφθη ἐν ταῖς διαφθοραῖς αὐτῶν (:Η πνοή του προσώπου μας, Αυτός από τον Οποίο κρεμόταν η ζωή μας, ο βασιλιάς μας, που είναι χρισμένος από τον Κύριο, συνελήφθη στις ολέθριες παγίδες που του έστησαν οι εχθροί)»]. Μήπως ψάχνω εγώ να βρω λόγια; Να, ο ίδιος ο Προφήτης μαρτυρεί ότι ο Χριστός, ο Κύριος, συλλαμβάνεται από ανθρώπους. Και τι βγαίνει απ’ αυτό; Πες μου, Προφήτη. Και μου λέει: «Για τον Κύριο και Βασιλιά μας είχαμε ελπίσει και είπαμε ότι κάτω από τη σκέπη Του θα ζήσουμε, ανάμεσα στα άλλα έθνη» [πρβ. το επόμενο ημιστίχιο Θρ. 4, 20: «οὗ εἴπαμεν ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ζησόμεθα ἐν τοῖς ἔθνεσιν (:Κι εμείς λέγαμε γι’ Αυτόν, κάτω από την σκιά Του θα ζήσουμε ανάμεσα στα άλλα έθνη)»]. Λοιπόν, μας το λέει συγκαλυμμένα, αλλά ξεκάθαρα, ότι από τώρα και στο εξής η σωτήρια Χάρη του Χριστού δεν θα λειτουργείται μέσα στον ισραηλιτικό λαό, αλλά σε άλλα έθνη, άσχετα προς την ιουδαϊκή παράδοση.

[…]

Η΄. Επειδή, όμως, φέρνουν πολλές αντιρρήσεις, ελάτε, όσο μας επιτρέψει ο λιγοστός χρόνος, με τις ευχές σας και με τη Χάρη του Κυρίου, να παρουσιάσουμε μερικές μαρτυρίες σχετικά με το Πάθος Του. Διότι όλα είναι γραμμένα όσα αναφέρονται στο Πρόσωπο του Χριστού και δεν υπάρχει τίποτα που να θεωρείται αμφίβολο και να μην επιβεβαιώνεται με μαρτυρίες. Όλα έχουν γραφεί με σαφήνεια από το Πνεύμα το Άγιο στα προφητικά βιβλία και όχι σε πλάκες λίθινες.

[…]

Κ΄. Την σταυρική θυσία του Χριστού προφητικά προτύπωσε ο Μωυσής, τότε που κρέμασε στο ξύλο το χάλκινο φίδι, ώστε όποιος δαγκωνόταν από το ζωντανό φίδι (που κι αυτό προτύπωνε την αμαρτία και τον θάνατο από την αμαρτία) προσβλέποντας στο χάλκινο φίδι, να σωθεί, δίνοντας έτσι τη σχετική πίστη του στον Θεό και στον Προφήτη Του [πρβ. Αριθ. 21, 9: «Καὶ ἐποίησε Μωυσῆς ὄφιν χαλκοῦν καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ σημείου· καὶ ἐγένετο ὅταν ἔδακνεν ὄφις ἄνθρωπον, καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν, καὶ ἔζη (:Έτσι ο Μωυσής έφτιαξε ένα χάλκινο φίδι και το κρέμασε ψηλά σε ένα μακρύ ξύλινο στύλο. Έτσι, κάθε φορά που κάποιο φαρμακερό φίδι δάγκωνε κάποιον άνθρωπο και ο άνθρωπος αυτός έστρεφε το βλέμμα του και κοίταζε το χάλκινο φίδι, δεν πέθαινε, αλλά θεραπευόταν και ζούσε)»]. Έπειτα το χάλκινο φίδι σταυρωμένο σώζει και ο Υιός του Θεού, ο Θεός που έγινε και άνθρωπος, Σταυρωμένος δεν μπορεί να σώσει;

Από παλιά μέχρι σήμερα, η ζωή του ανθρώπου λειτουργήθηκε και προστατεύθηκε σε σχέση με το ξύλο. Στην εποχή του Νώε, ως γνωστό, με την ξύλινη κιβωτό σώθηκε η ζωή των δίκαιων ανθρώπων. Η θάλασσα πάλι την εποχή του Μωυσή, μόλις είδε την ξύλινη ράβδο, που και αυτή προτύπωνε τον Σταυρό του Χριστού, φοβήθηκε αυτόν που την άγγιξε. Λοιπόν, το ραβδί του Μωυσή έχει δύναμη, και ο Σταυρός του Σωτήρα αδυνατεί; Αλλά αφήνω όσα πολλά άλλα θα μπορούσα να αναφέρω για την προτύπωση του Σταυρού του Κυρίου στην Παλαιά Διαθήκη, για να μη μακρύνω τον λόγο, και περιορίζομαι να σας θυμίσω ότι το ξύλο τότε επί Μωυσή γλύκανε το νερό [βλ. Έξ. 15, 25: «Ἐβόησε δὲ Μωυσῆς πρὸς Κύριον, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ Κύριος ξύλον, καὶ ἐνέβαλεν αὐτὸ εἰς τὸ ὕδωρ, καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ (:Ο Μωυσής τότε άρχισε να προσεύχεται με όλη του την δύναμη και να κραυγάζει στον Κύριο· και ο Κύριος τού έδειξε ένα κομμάτι ξύλο. Μόλις ο Μωυσής το έβαλε μέσα στο νερό, αμέσως το νερό έγινε γλυκό, πόσιμο. Εκεί στη Μαρά έδωσε ο Κύριος στον λαό νόμους και προστάγματα, για να μην ξεχνούν τις υποχρεώσεις τους. Εκεί τους έβαλε και σε δοκιμασία)»] και ότι από την πλευρά του Ιησού το νερό έρρευσε πάνω στο ξύλο [πρβ. Ιω. 19, 34: «Ἀλλ’ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ (:αλλά ένας από τους στρατιώτες, για να διαπιστώσει με μεγαλύτερη βεβαιότητα τον θάνατό του, του τρύπησε την πλευρά με λόγχη, κι αμέσως βγήκε από το σημείο που τρυπήθηκε αίμα και ύδωρ. Αυτό, όμως, ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές και παράδοξο˙ διότι σε κάθε νεκρό το αίμα πήζει, και όσο κι αν τον τρυπήσει κανείς, δεν βγαίνει ποτέ καθαρό αίμα και διαυγές ύδωρ)»].

ΚΑ΄. Τα πρώτα καταπληκτικά και αξιοθαύμαστα γεγονότα που ο Θεός έκανε, με τη μεσολάβηση του Μωυσή, σχετίζονται με το αίμα και το νερό. Και το τελευταίο από τα θαύματα που ο Ιησούς έκανε, σχετίζεται και αυτό με το αίμα και το νερό. Στο πρώτο θαύμα ο Μωυσής μετέβαλε τον ποταμό σε αίμα [βλ. Έξ. 7, 20: «Καὶ ἐποίησαν οὕτως Μωυσῆς καὶ Ἀαρών, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς Κύριος· καὶ ἐπάρας τῇ ῥάβδῳ αὐτοῦ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταμῷ ἐναντίον Φαραὼ καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ μετέβαλε πᾶν τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταμῷ εἰς αἷμα (:Και ο Μωυσής και ο Ααρών έκαναν αμέσως όπως ακριβώς τους διέταξε ο Κύριος. Σήκωσε ο Ααρών το ραβδί του και χτύπησε το νερό του ποταμού μπροστά στα μάτια του Φαραώ και της ακολουθίας του. Την ίδια στιγμή όλο το νερό του ποταμού έγινε αίμα)»] και ο Ιησούς στο τέλος της επίγειας ζωής Του έκανε να ξεχυθεί από την πλευρά Του νερό και αίμα μαζί. Ίσως έγινε αυτό για εκείνες τις δύο φωνές, του κριτή που Τον δίκαζε και του λαού που κραύγαζε εναντίον Του. Ή, καλύτερα, για τους πιστούς και τους άπιστους. Διότι, στ’ αλήθεια, ο Πιλάτος έλεγε: «Είμαι αθώος» και με νερό ένιψε τα χέρια του [βλ. Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό και ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»]. Και ο λαός που απαιτούσε την καταδίκη Του, κραύγαζε και έλεγε: «Το αίμα Του ας πέσει πάνω μας» [Ματθ. 27, 25: «Καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς εἶπε· τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν (:Τότε όλος ο λαός του αποκρίθηκε: ‘’Η ενοχή και η ευθύνη για το χύσιμο του αίματός του ας πέσει πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας’’)» ]. Και τα δύο, λοιπόν, ανέβλυσαν από την πλευρά Του. Το νερό ίσως για τον κριτή Του και το αίμα για τον λαό που κραύγαζε.

Αλλά και διαφορετικά μπορούμε να το εννοήσουμε. Στους Ιουδαίους αναφέρεται το αίμα, στους Χριστιανούς το νερό. Και σε εκείνους βέβαια ως ένοχους και πονηρούς και φονευτές του Χριστού, θα επέλθει η καταδίκη για το αίμα που χύθηκε, σε σένα όμως τώρα που πιστεύεις, θα επέλθει η σωτηρία με νερό του Βαπτίσματος. Δεν έχει γίνει τίποτα τυχαίο. Οι ερμηνευτές, όμως, της Εκκλησίας μάς έδωσαν και άλλη εξήγηση για το θέμα αυτό. Γιατί σύμφωνα με όσα σχετικά μας αποκαλύπτονται στα ιερά Ευαγγέλια, με δύο μόνο τρόπους μπορούμε σίγουρα να πάρουμε την Χάρη του σωτηριώδους Βαπτίσματος. Ο πρώτος είναι αυτός με τον οποίο παρέχεται και σε σας τους Φωτιζόμενους, δηλαδή με το βαπτισματικό νερό. Και ο δεύτερος είναι ο τρόπος που στον καιρό διωγμών οι άγιοι Μάρτυρες βαπτίζονται μέσα στο ίδιο το αίμα τους.

Βγήκε, λοιπόν, από την πλευρά του Ιησού αίμα και νερό [πρβ. Ιω. 19, 34: «Ἀλλ’ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ (:αλλά ένας από τους στρατιώτες, για να διαπιστώσει με μεγαλύτερη βεβαιότητα το θάνατό του, του τρύπησε την πλευρά με λόγχη, κι αμέσως βγήκε από το σημείο που τρυπήθηκε αίμα και ύδωρ. Αυτό όμως ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές και παράδοξο˙ διότι σε κάθε νεκρό το αίμα πήζει, και όσο κι αν τον τρυπήσει κανείς, δεν βγαίνει ποτέ καθαρό αίμα και διαυγές ύδωρ)» ]. Διότι Αυτόν τον Ίδιο Χριστό ομολογούμε ως Σωτήρα μας και με την ομολογία της πίστεως που κάνουμε πριν από το Βάπτισμα και με την ομολογία της πίστεως που κάνουμε πριν από το μαρτύριο.

Υπάρχει και άλλος λόγος για τον οποίο λογχεύθηκε η πλευρά του Ιησού. Η γυναίκα που πλάστηκε από την πλευρά του Αδάμ αμάρτησε πρώτη και προκάλεσε και τον άνδρα να αμαρτήσει. Και ο Ιησούς ήλθε μεν για να χαρίσει τη συγχώρεση και στους άνδρες και στις γυναίκες, αλλά λογχεύθηκε στην πλευρά Του, ειδικότερα χάρη των γυναικών, για να εξαλείψει αυτή την ιδιαίτερη ένοχή τους.

ΚΒ΄. Αλλά αν ήθελε κάποιος να ερευνήσει περισσότερο, θα έβρισκε και άλλους λόγους, για τους οποίους λογχεύθηκε ο Ιησούς στην πλευρά. Ας αρκεστούμε, όμως, σε όσα είπαμε, επειδή είναι περιορισμένος ο χρόνος και για να μη σας γίνει οχληρή και δυσάρεστη η ακρόαση. Αν και δεν είναι δυνατόν ποτέ κανείς να αποκάμει ακούοντας να λέγονται τα σχετικά με τη δόξα του Δεσπότη Χριστού και μάλιστα εδώ, στον Πανάγιο τούτον Γολγοθά. Διότι άλλοι ακούνε μόνο, εμείς όμως και τα βλέπουμε και τα ψηλαφούμε όλα αυτά.

Ας μην κουραστεί πια κανείς, λοιπόν. Πάρε τα όπλα και έλα εναντίον των εχθρών, για να υπερασπιστείς αυτόν εδώ το Σταυρό. Στήσε ως τρόπαιο την πίστη στον Σταυρό εναντίον αυτών που αντιλέγουν. Όταν, στ’ αλήθεια, πρόκειται να συζητήσεις με τους άπιστους για τον Σταυρό του Χριστού, σχημάτισε με το χέρι σου, πριν αρχίσεις, προς το μέρος που είναι αυτοί το σημείο του Σταυρού του Χριστού και θα αποστομωθεί όποιος αντιλέγει. Μην ντραπείς να ομολογείς τον Σταυρό. Διότι Άγγελοι καυχώνται για τον Σταυρό του Κυρίου, λέγοντας: «Ξέρουμε τι ζητάτε, Ιησού τον Εσταυρωμένο» [Ματθ. 28, 5: «Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος εἶπε ταῖς γυναιξί· μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖς· οἶδα γὰρ ὅτι Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον ζητεῖτε (:Ο άγγελος, όμως, απευθύνθηκε στις γυναίκες και είπε: ‘’Μη φοβάστε εσείς˙ διότι γνωρίζω ότι ζητάτε με πόθο και ευλάβεια τον Ιησού τον Εσταυρωμένο’’)»]. Άραγε, Άγγελε, δεν μπορείς να πεις: «Ξέρω ποιον ζητάτε, ζητάτε τον δικό μου Δεσπότη;». «Αλλά εγώ», λέει με παρρησία, ξέρω, «ζητάτε τον Εσταυρωμένο». Το είπε, διότι είναι δόξα ο Σταυρός, δεν είναι ατιμία.

ΚΓ΄. Εμείς όμως ας επανέλθουμε στο θέμα των προφητικών αποδείξεων που μου ζητήσατε. Σταυρώθηκε ο Κύριος, έχεις ακούσει όλες τις μαρτυρίες. Βλέπεις τον τόπο του Γολγοθά. Συμφωνείς και το επικροτείς επαινετικά και δοξολογικά. Πρόσεξε μήπως καμιά φορά, σε περίοδο διωγμού, Τον απαρνηθείς. Να μην εμφανίζεσαι μόνο σε περίοδο ειρήνης για τον Σταυρό, αλλά και σε καιρό διωγμού να έχεις την ίδια πίστη. Να μην είσαι φίλος του Ιησού τον καιρό της ειρήνης και τον καιρό του πολέμου να γίνεσαι εχθρός.

[…]

ΛΔ΄. […] Να μην ντρέπεσαι, λοιπόν, για τον Εσταυρωμένο, αλλά με θάρρος να ομολογείς και να λέγεις κι εσύ: «Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται (:Αυτός βαστάζει τις αμαρτίες μας και πάσχει για χάρη μας)» [Ησ.53,4]. «Τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν (:Με την πληγή την δική Του εμείς γιατρευτήκαμε)»[Ησ.53,5]. Ας μην είμαστε αχάριστοι προς τον Ευεργέτη. Και να προσθέτεις ακόμα λέγοντας: «Ὃτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον. καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ (:’’Εξαιτίας των ανομιών του λαού μου -λέει ο Θεός Πατέρας - οδηγήθηκε ο Χριστός στον θάνατο και θα παραδοθούν οι πονηροί ως αντάλλαγμα για την ταφή Του και οι πλούσιοι θα πληρώσουν για τον θάνατό Του’’)»[Ησ.53,8-9]. Γι΄αυτό ακριβώς σαφώς λέει ο Παύλος ότι «παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτη ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς(:διότι εν πρώτοις παρέδωσα σε σας με την διδασκαλία μου, αυτό που και εγώ παρέλαβα ότι ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας, κατά τις Γραφές, και ότι ενταφιάστηκε και αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, σύμφωνα πάλι με τις Γραφές)»[Α΄Κορ.15,3-4].

[ΛΣΤ΄]. Να μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, να ομολογήσουμε τον Εσταυρωμένο. Η σφραγίδα του σταυρού ας γίνεται με τα δάχτυλα και με θαρραλέα διάθεση ομολογίας στο μέτωπο· και πάνω σε όλα ας κάνουμε το σημείο του σταυρού. Και στον άρτο, όταν τρώμε και στο ποτήρι, όταν πίνουμε και στην πόρτα της εισόδου και στην πόρτα της εξόδου. Ας κάνουμε τον σταυρό μας πριν από τον ύπνο, όταν ξαπλώνουμε και όταν σηκωνόμαστε, όταν περπατάμε και όταν καθόμαστε. Είναι μεγάλη ασφάλεια, δεν απαιτεί καμιά δαπάνη και γι’ αυτό είναι προσιτό και στους φτωχούς.

Δεν είναι κόπος ούτε για τους άρρωστους, επειδή η Χάρη είναι από τον Θεό και είναι σημάδι των πιστών και φόβος για τους δαίμονες. Διότι πάνω στον Σταυρό κατανίκησε τους δαίμονες, τους διαπόμπευσε, ολοφάνερα τους κατεξευτέλισε [πρβ. Κολ. 2, 15: «Ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν ἐν παρρησίᾳ, θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ (:Εκεί στον Σταυρό έγδυσε τις πονηρές αρχές και εξουσίες και τις διαπόμπευσε, τις καταντρόπιασε φανερά μπροστά σε όλον τον πνευματικό κόσμο και έσυρε τους δαίμονες νικημένους με θριαμβευτική πομπή. Και το πραγματοποίησε αυτό με τον σταυρό Του, ο οποίος έγινε για τον Χριστό θριαμβευτικό άρμα νικητή)»]. Όταν, λοιπόν, δουν τον Σταυρό, έρχεται στον νου τους ο Εσταυρωμένος. Φοβούνται Αυτόν που σύντριψε τις κεφαλές του νοητού δράκοντα [πρβ. Ψαλμ. 73, 14:«Σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος(:Εσύ συνέτριψες το κεφάλι του δράκοντα)»].

Μην αμελείς και μην θεωρείς ασήμαντο να κάνεις παντού και πάντοτε το σημείο του σταυρού, επειδή μπορείς να το κάνεις χωρίς κόπο και δαπάνες. Αλλά ακριβώς, επειδή αυτή η δυνατότητα είναι ένα ξεχωριστό δώρο του Θεού σε σένα, κάνε το σημείο του σταυρού, για να τιμάς από ευγνωμοσύνη τον Ευεργέτη σου.

ΛΖ΄. Και αν ποτέ τύχεις σε συζήτηση και δεν έχεις επιχειρήματα, ας μένει η πίστη μέσα σου ακλόνητη και αμετακίνητη. Καλύτερα, όμως, είναι να προσπαθήσεις να γίνεις πολυμαθής, ώστε να αποστομώνεις τους Ιουδαίους με τις ρήσεις των Προφητών και τους Έλληνες με τις μυθολογίες τους. Αυτοί οι Έλληνες προσκυνούν ακόμη και τους κεραυνόπληκτους, που είναι φυσικό να έχουν μείνει εκστασιασμένοι. Ο κεραυνός, όμως, όταν πέφτει από τον ουρανό, δεν πέφτει τυχαία και αδιάκριτα. Αν αυτοί δεν ντρέπονται να προσκυνούν τους θεομίσητους κεραυνόπληκτους, εσύ ντρέπεσαι να προσκυνάς τον προσφιλή στον Θεό, Υιό Του, που σταυρώθηκε για σένα;

Ντρέπομαι να φέρω στη συζήτηση τα αναφερόμενα στους λεγόμενους «θεούς» των Ελλήνων και τα παραλείπω για την ώρα. Αυτοί, όμως, που κατέχουν αυτά τα πράγματα, ας τα λένε. Και ας κλείσουν το στόμα τους όλοι οι αιρετικοί. Αν κάποιος σου πει ότι είναι φαντασία ο Σταυρός, περιφρόνησέ τον. Καταφρόνησε αυτούς που λένε ότι κατά φαντασία σταυρώθηκε· διότι αν κατά φαντασία σταυρώθηκε –και όπως ξέρουμε η σωτηρία προήλθε από τον Σταυρό– άρα και η σωτηρία μας είναι φαντασία. Αν είναι φαντασία ο Σταυρός, είναι φαντασία και η Ανάσταση. Αν ο Χριστός, όμως, δεν έχει αναστηθεί, ακόμη βρισκόμαστε μέσα στις αμαρτίες μας [πρβ. Α΄ Κορ. 15, 17: «Εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν· ἔτι ἐστὲ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν (:Κι αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, όπως λένε μερικοί πλανεμένοι, είναι μάταιη η πίστη σας και κούφια από περιεχόμενο. Ακόμη είστε βυθισμένοι στις αμαρτίες σας)»]. Αν είναι φαντασία ο Σταυρός, φαντασία είναι και η Ανάληψη. Και αν είναι φαντασία η Ανάληψη, είναι φαντασία και η Δευτέρα Παρουσία Του και όλα, σε τελευταία ανάλυση, είναι εξωπραγματικά και παραμυθένια.

ΛΗ’. Να παίρνεις, λοιπόν, πρώτο και αδιάσειστο θεμέλιο τον Σταυρό και εκεί επάνω να οικοδομείς τα υπόλοιπα της πίστεως. Μην αρνηθείς τον Εσταυρωμένο. Αν Τον αρνηθείς, έχεις πολλούς που θα σε ελέγξουν γι᾽ αυτό.

Πρώτος θα σε ελέγξει ο Ιούδας ο προδότης· διότι αυτός που Τον πρόδωσε ήξερε ότι από τους αρχιερείς και πρεσβυτέρους καταδικάστηκε σε θάνατο [πρβ. Ματθ. 27, 3: «Τότε ἰδὼν Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν ὅτι κατεκρίθη, μεταμεληθεὶς ἀπέστρεψε τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ τοῖς πρεσβυτέροις (:Τότε ο Ιούδας, που τον παρέδωσε με προδοσία στους Ιουδαίους, σαν είδε ότι ο Ιησούς καταδικάστηκε, μεταμελήθηκε κι επέστρεψε τα τριάντα ασημένια νομίσματα στους αρχιερείς και στους πρεσβυτέρους)»]. Το μαρτυρούν τα τριάντα αργύρια [πρβ. Ματθ. 26, 15: «Τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια (:’’Τι θέλετε να μου δώσετε, κι εγώ θα σας Τον παραδώσω’’. Αυτοί, λοιπόν, του παρέδωσαν τριάντα ασημένια νομίσματα)»].

Το μαρτυρεί η Γεθσημανή, όπου έγινε η προδοσία. Για να μην αναφέρω το Όρος των Ελαιών, όπου όλοι παρόντες προσεύχονταν την νύχτα. Το μαρτυρεί η σελήνη της νύχτας. Το μαρτυρεί η ημέρα και ο ήλιος που χάθηκε [πρβ. Λουκ. 23, 44: «Ἦν δὲ ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο ἐφ᾿ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης, τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος(:Η ώρα ήταν περίπου έξι από την ανατολή του ηλίου, δηλαδή δώδεκα το μεσημέρι. Κι έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη ως τις τρεις το απόγευμα, και σκοτείνιασε ο ήλιος)»], διότι δεν μπορούσε να βλέπει την παρανομία των εχθρών του Κυρίου. Σε ελέγχει η φωτιά, όπου παρευρέθηκε και θερμαινόταν ο Πέτρος. Αν αρνηθείς τον Σταυρό, σε περιμένει η αιώνια φωτιά. Μιλάω σκληρά, για να μην επιχειρήσεις εσύ να σκληρυνθείς.

Θυμήσου τα μαχαίρια που έφεραν εναντίον Του στη Γεθσημανή [πρβ. Ιω. 18, 3: «Ὁ οὖν Ἰούδας λαβὼν τὴν σπεῖραν καὶ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων ὑπηρέτας ἔρχεται ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων καὶ ὅπλων (:Εφόσον λοιπόν ο Ιούδας γνώριζε τον τόπο αυτό, υπολόγιζε ότι εκεί θα έβρισκε τον Ιησού. Γι’ αυτό πήρε μαζί του τον λόχο των Ρωμαίων στρατιωτών και υπηρέτες από τους αρχιερείς και Φαρισαίους και κατευθύνθηκε προς τα εκεί. Όλοι αυτοί ήταν οπλισμένοι και κρατούσαν φανάρια και λαμπάδες, για να προλάβουν μην τους διαφύγει ο Ιησούς μέσα στο σκοτάδι και για να εκμηδενίσουν κάθε ένοπλη αντίσταση, που νόμιζαν ότι θα συναντούσαν)»], για να μην δοκιμασθείς από την αιώνια ρομφαία. Θα σε ελέγξει το σπίτι του Καϊάφα, που με την ερημιά που το δέρνει δείχνει τη δύναμη που είχε ο τότε δικαζόμενος εκεί. Ο ίδιος ο Καϊάφας, την ημέρα της Κρίσεως, θα σου φέρει σθεναρές αντιρρήσεις.

Θα σου εναντιωθεί και ο δούλος που έδωσε το ράπισμα στον Ιησού [βλ. Ιω. 18, 22: «Ταῦτα δὲ αὐτοῦ εἰπόντος εἷς τῶν ὑπηρετῶν παρεστηκὼς ἔδωκε ῥάπισμα τῷ Ἰησοῦ εἰπών· οὕτως ἀποκρίνῃ τῷ ἀρχιερεῖ; (:Όταν ο Ιησούς είπε αυτά τα λόγια, ένας από τους υπηρέτες που στεκόταν εκεί κοντά Του έδωσε ένα ράπισμα και του είπε: ‘’Με τέτοια γλώσσα μιλάς και αποκρίνεσαι στον αρχιερέα;’’)»] και αυτοί που Τον έδεσαν και Τον έφεραν στον τόπο του μαρτυρίου. Θα σου εναντιωθούν και ο Ηρώδης και ο Πιλάτος και κάπως έτσι θα σου μιλήσουν: «Τι αρνείσαι Αυτόν που συκοφαντήθηκε από τους Ιουδαίους μπροστά σας, για τον Οποίο ξέρουμε ότι δεν αμάρτησε σε τίποτα; [βλ. Λουκ. 23, 14-15: «Εἶπε πρὸς αὐτούς· προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐδὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατ᾿ αὐτοῦ. Ἀλλ᾿ οὐδὲ Ἡρῴδης· ἀνέπεμψα γὰρ ὑμᾶς πρὸς αὐτόν· καὶ ἰδοὺ οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶ πεπραγμένον αὐτῷ (:Και τους είπε: ‘’Μου φέρατε εδώ αυτόν τον άνθρωπο και τον κατηγορήσατε ότι ξεσηκώνει τον λαό και τον παρακινεί να μην υποτάσσεται στην εξουσία του Καίσαρα και να επαναστατήσει. Και να λοιπόν, τον ανέκρινα μπροστά σας και δεν βρήκα στον άνθρωπο αυτόν τίποτε το ένοχο και άξιο καταδίκης απ’ όλα αυτά που τον κατηγορείτε. Αλλά ούτε και ο Ηρώδης του βρήκε κάποια ενοχή. Άλλωστε η ανάκριση αυτή του Ηρώδη ήταν σοβαρή, διότι έστειλα σε αυτόν και σας, για να διατυπώσετε μόνοι σας τις κατηγορίες. Και να, αποδείχθηκε ότι αυτός δεν έχει διαπράξει κανένα έγκλημα που να του επισύρει την ποινή του θανάτου)»]. «Διότι και εγώ, ο Πιλάτος, ένιψα τότε τα χέρια μου» [πρβ. Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῶός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό κι ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»].

Θα σου εναντιωθούν οι ψευδομάρτυρες και οι στρατιώτες που Του φόρεσαν «το κόκκινο ένδυμα και το ακάνθινο στεφάνι, Τον σταύρωσαν στον Γολγοθά» [ βλ. Ιω. 19, 2 : «Καὶ οἱ στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ, καὶ ἱμάτιον πορφυροῦν περιέβαλον αὐτὸν(:Και επιπλέον οι στρατιώτες, για να γελοιοποιήσουν τις βασικές αξιώσεις του Ιησού, έπλεξαν στεφάνι από αγκάθια και το έβαλαν πάνω στο κεφάλι του αντί για στέμμα βασιλικό, και τον έντυσαν με κόκκινο μανδύα αντί για αυτοκρατορική πορφύρα)» και Ιω. 19,17: «Παρέλαβον δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἤγαγον· καὶ βαστάζων τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον κρανίου τόπον, ὃς λέγεται ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ(:Παρέλαβαν τότε οι στρατιώτες τον Ιησού και άρχισαν να τον οδηγούν προς τον τόπο όπου θα τον σταύρωναν. Κι αυτός βαστάζοντας επάνω στον ώμο τον σταυρό του βγήκε έξω από τα τείχη της πόλεως μέχρι κάποια τοποθεσία που λέγεται Κρανίου τόπος, και στην εβραϊκή γλώσσα λέγεται Γολγοθά)»] και για «τον χιτώνα Του έβαλαν κλήρο» [βλ. Ιω. 19, 24: «Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους· μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ἡ λέγουσα· διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον (:Είπαν, λοιπόν, μεταξύ τους: ‘’Ας μην τον σχίσουμε, αλλά ας ρίξουμε κλήρο γι’ αυτόν, κι όποιος τον πάρει’’. Έτσι εκπληρώθηκε η προφητεία της Αγίας Γραφής που λέει: ‘’Μοίρασαν μεταξύ τους τα διάφορα εξωτερικά μου ενδύματα, και για το εσωτερικό μου ένδυμα έβαλαν κλήρο’’)»].

Θα σε ελέγξει ο Σίμων ο Κυρηναίος που σήκωνε τον Σταυρό πίσω από τον Ιησού [βλ. Λουκ. 23, 26: «Καὶ ὡς ἀπήγαγον αὐτόν, ἐπιλαβόμενοι Σίμωνός τινος Κυρηναίου, ἐρχομένου ἀπ᾿ ἀγροῦ, ἐπέθηκαν αὐτῷ τὸν σταυρὸν φέρειν ὀπίσω τοῦ Ἰησοῦ (:Καθώς τον πήγαιναν στον τόπο της σταυρώσεως, επειδή ο Ιησούς είχε εξαντληθεί και δεν άντεχε πλέον να βαστάζει τον σταυρό Του, έπιασαν κάποιον Σίμωνα Κυρηναίο, που επέστρεφε από το χωράφι, και του φόρτωσαν πάνω στους ώμους του τον σταυρό για να τον μεταφέρει πίσω από τον Ιησού)»].

ΛΘ’. Θα σε ελέγξει από τα αστέρια ο ήλιος που χάθηκε. Και από της γης τα πράγματα, το κρασί το αρωματισμένο με σμύρνα. Από τα καλαμοειδή το καλάμι, από τα βότανα ο ύσσωπος, από τα θαλάσσια το σφουγγάρι, από τα δέντρα το ξύλο απ᾽ όπου έγινε ο Σταυρός. Οι στρατιώτες, όπως είπαμε, που Τον σταύρωσαν και έβαλαν κλήρο για τα ιμάτιά Του, ο στρατιώτης που με την λόγχη άνοιξε την πλευρά Του, οι γυναίκες που ήταν τότε παρούσες [βλ. Ματθ. 27, 55: «Ἦσαν δὲ ἐκεῖ καὶ γυναῖκες πολλαὶ ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας διακονοῦσαι αὐτῷ (:Ήταν εκεί και πολλές γυναίκες που παρατηρούσαν από μακριά. Αυτές είχαν ακολουθήσει τον Ιησού από τη Γαλιλαία και τον υπηρετούσαν)», το καταπέτασμα του Ναού που σχίστηκε τότε σε δύο κομμάτια [βλ. Ματθ. 27, 51: «Καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν (:Και ιδού, το παραπέτασμα που χώριζε στον ναό τα Άγια από τα Άγια των Αγίων σχίστηκε στα δύο από πάνω μέχρι κάτω˙ και η γη κλονίστηκε, και οι πέτρες στην περιφέρεια της Ιερουσαλήμ σχίστηκαν εξαιτίας του σεισμού)»].

Το πραιτώριο του Πιλάτου, που τώρα, έχει ερημωθεί με την δύναμη Εκείνου ο Οποίος είχε τότε σταυρωθεί. Αυτός εδώ ο Γολγοθάς ο άγιος, ο υπερυψωμένος, που μέχρι σήμερα εκπέμπει φως και δείχνει μέχρι τώρα πως ράισαν οι πέτρες του για τον Χριστό. Το πλησίον μνήμα όπου ενταφιάστηκε και η πέτρα που έβαλαν στη θύρα [βλ. Ματθ. 27, 60: «Καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημείῳ ὃ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ, καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν (:Και το έβαλε στο δικό του καινούργιο μνημείο, το οποίο είχε σκαλίσει στο βράχο. Κι αφού κύλισε ένα μεγάλο λίθο στη θύρα του μνημείου, την έκλεισε με τον λίθο αυτόν κι έφυγε)»] και που μέχρι σήμερα βρίσκεται δίπλα στον τάφο.

Θα σε ελέγξουν επίσης οι Άγγελοι που ήταν τότε παρόντες. Οι γυναίκες που προσκύνησαν μετά την Ανάσταση. Ο Πέτρος και ο Ιωάννης που έτρεξαν στο μνήμα και ο Θωμάς, που έβαλε το χέρι του στην πλευρά Του και τα δάκτυλά του στα σημάδια από τα καρφιά [βλ. Ιω. 20, 25-27: «Ἒλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ᾿ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν. εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός(:Όταν λοιπόν τον είδαν, του έλεγαν οι άλλοι μαθητές: ‘’Είδαμε τον Κύριο’’. Αυτός όμως τους απάντησε: ‘’Εάν δε δω με τα μάτια μου στα χέρια του το σημάδι των καρφιών και δεν βάλω το δάχτυλό μου στο σημάδι των καρφιών και δεν βάλω το χέρι μου στην πλευρά Του, ώστε όχι μόνο με τα μάτια μου, αλλά και με τα δάχτυλά μου να βεβαιωθώ, δεν θα πιστέψω’’. Πράγματι λοιπόν, ύστερα από οκτώ ημέρες ήταν πάλι μέσα στο σπίτι οι μαθητές, και μαζί με αυτούς ήταν κι ο Θωμάς. Έρχεται λοιπόν ο Ιησούς, ενώ ήταν κλειστές οι θύρες, και στάθηκε ανάμεσα στους μαθητές και είπε: ‘’Ας είναι ειρήνη σε σας’’. Έπειτα λέει στον Θωμά: ‘’Φέρε το δάχτυλό σου εδώ. Ψηλάφισε και εξέτασε τα σημάδια των πληγών μου, και δες συγχρόνως με τα μάτια σου τα χέρια μου. Φέρε το χέρι σου κάτω από τα ενδύματά μου και βάλ’ το στην πλευρά μου που χτυπήθηκε από τη λόγχη. Και μην αφήνεις τον εαυτό σου να κυριευθεί από την απιστία, ώστε να γίνεις μόνιμα και ανεπανόρθωτα άπιστος, αλλά για να προοδεύεις και να στηρίζεσαι στην πίστη, ώστε να γίνεις αμετακίνητος και αδιάσειστος σε αυτή’’)»]. Διότι και εκείνος για χάρη μας ψηλάφησε την πλευρά με προσοχή, ώστε εκείνο που εσύ, ο οποίος δεν ήσουν τότε παρών, έμελλες να ζητήσεις για να ερευνήσεις, αυτό το ερεύνησε εκείνος, όντας παρών, «κατ᾽ οικονομίαν».

Μ΄. Έχεις δώδεκα Αποστόλους μάρτυρες του Σταυρού, και την οικουμένη και όλο το πλήθος των ανθρώπων που πιστεύουν στον Εσταυρωμένο. Να σε πείσει ακόμα για τη δύναμη του Εσταυρωμένου Κυρίου αυτό το ίδιο το γεγονός της τωρινής παρουσίας σου σ’ αυτόν τον χώρο. Διότι ποιος σε ανάγκασε να έρθεις τώρα σ’ αυτήν την συγκέντρωση; Ποιοι είναι οι στρατιώτες που το έκαναν αυτό; Με ποια δεσμά σε δέσανε για να σε φέρουν εδώ, χωρίς να το θέλεις; Ποιου δικαστηρίου η καταδικαστική απόφαση σε υποχρέωσε και σε βίασε να βρίσκεσαι εδώ; Επομένως το τρόπαιο του Ιησού το σωτήριο, ο Σταυρός, όλους τους συνάθροισε. Αυτό είναι που ταπείνωσε τους Πέρσες και τους έκανε να προσκυνούν δουλικά τον Κύριο και ημέρωσε τους Σκύθες. Αυτό χάρισε στους Αιγύπτιους τη θεογνωσία, αντί για την πίστη που είχαν στις γάτες, στα σκυλιά και σε όλη εκείνη την πολύμορφη πλάνη. Αυτό μέχρι σήμερα θεραπεύει αρρώστιες. Αυτό διώχνει τους δαίμονες και ανατρέπει των γοητών και των μάγων τις μαγγανείες.

ΜΑ΄. Τούτο, το τρόπαιο του Σταυρού, πρόκειται μαζί με τον Ιησού πάλι να φανερωθεί από τον ουρανό [βλ. Ματθ. 24, 30: «Καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς (:Και τότε θα φανεί στον ουρανό το σημείο που θα προαναγγέλλει την άμεση έλευση και παρουσία του υιού του ανθρώπου. Τότε θα θρηνήσουν όλες οι φυλές της γης που δεν πίστεψαν. Και θα δουν τον υιό του ανθρώπου να έρχεται καθισμένος στα σύννεφα του ουρανού με δύναμη και συνοδεία αγγέλων και με δόξα πολλή)»]. Διότι θα προηγηθεί το τρόπαιο και μετά θα έλθει ο Βασιλιάς, για να δουν οι Ιουδαίοι Ποιον κατατρύπησαν στην πλευρά [βλ. Ιω. 19, 37: «Καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει· ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν (:Και πάλι σε άλλο σημείο η Αγία Γραφή λέει: ‘’Όταν η χάρις επισκεφτεί και τους Ιουδαίους, θα δουν συντετριμμένοι και μετανοημένοι Εκείνον που τρύπησαν με τη λόγχη, όπως θα Τον δουν περίφοβοι και όσοι επέμειναν στην απιστία’’)»] και από τον Σταυρό να γνωρίσουν Αυτόν που ατίμασαν. Και όσοι από τους Ιουδαίους έχουν μετανοήσει θα θρηνούν και θα κόπτονται. Όλοι οι άλλοι Ιουδαίοι, όμως, θα θρηνούν άκαρπα, χωριστά κάθε φυλή [πρβ. Ζαχ. 12, 12: «Καὶ κόψεται ἡ γῆ κατὰ φυλὰς φυλάς, φυλὴ οἴκου Δαυὶδ καθ᾿ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ᾿ ἑαυτάς, φυλὴ οἴκου Νάθαν καθ᾿ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ᾿ ἑαυτάς (:Ολόκληρη η Ιουδαία θα θρηνήσει κατά φυλές. Η φυλή του Ιούδα, στην οποία ανήκει ο βασιλικός οίκος Δαβίδ, χωριστά, και οι γυναίκες αυτής χωριστά. Η οικογένεια του Νάθαν χωριστά και οι γυναίκες χωριστά)»], γιατί θα μετανοήσουν τότε που δεν θα υπάρχει καιρός για μετάνοια.

Εμείς, όμως, θα καυχηθούμε γιατί στηρίζουμε την ζωή και τις ελπίδες μας πάνω στον Σταυρό και θα προσκυνήσουμε τον Κύριο που αποστάλθηκε και σταυρώθηκε για μας. Θα προσκυνήσουμε και τον Πατέρα που Τον απέστειλε μαζί και το Άγιο Πνεύμα, στο Οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

1. «Καθολική Εκκλησία»: Η μία, αληθινή και οικουμενική Εκκλησία του Χριστού, η Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία διαφυλάσσει την πληρότητα της αποστολικής πίστεως, σε αντιδιαστολή προς τις αιρέσεις και τις σχισματικές κοινότητες· ο όρος δεν έχει εδώ τη μεταγενέστερη έννοια της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ο Άγιος Κύριλλος άλλωστε έζησε πολλούς αιώνες πριν από το οριστικό Σχίσμα Ανατολής και Δύσης του 1054.

Ο ίδιος ο άγιος Κύριλλος στην παράγραφο ΚΓ΄ της ΙΗ΄ Κατηχήσεώς του γράφει τα εξής: «Η Εκκλησία λοιπόν ονομάζεται «Καθολική», επειδή προορίζεται να περιλάβει στους κόλπους της κάθε άνθρωπο από τη μια ως την άλλη άκρη της γης. Και ακόμα επειδή διδάσκει την όλη χριστιανική αλήθεια, χωρίς να παραλείπει το παραμικρό από τις δογματικές αλήθειες που πρέπει να γνωρίζει ο κάθε χριστιανός, σχετικά με όσα είναι ορατά και αόρατα, επουράνια και επίγεια. Ακόμα την ονομάζουμε «Καθολική», γιατί φέρνει στην ευσεβή ζωή όλο το γένος των ανθρώπων, άρχοντες και υπηκόους, γραμματισμένους και αγράμματους. Και επιπλέον γιατί γιατρεύει και θεραπεύει κάθε είδος αμαρτίας που έχει διαπραχθεί με την ψυχή ή με το σώμα. Τέλος, την ονομάζουμε «Καθολική», γιατί περικλείει μέσα της όλες τις αρετές που εκφράζονται με τα έργα, με τα λόγια και γενικά με κάθε είδους χαρίσματα πνευματικά».

Δυστυχώς μέσα στο πλαίσιο του σύγχρονου οικουμενιστικού συγκρητισμού έχει σε μεγάλο βαθμό αμβλυνθεί το εκκλησιολογικό αισθητήριο πολλών Ορθοδόξων, με αποτέλεσμα ο όρος «Καθολική Εκκλησία» να νοείται ότι δηλώνει τη Ρωμαιοκαθολική «Εκκλησία» και τους πιστούς της. Ωστόσο, οι Ρωμαιοκαθολικοί, ως ευρισκόμενοι σε σχίσμα και αίρεση, δεν ανήκουν στη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, η οποία ταυτίζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Χρειάζεται, επομένως, να χρησιμοποιούνται οι σχετικοί όροι με ακρίβεια, ώστε να αποφεύγονται συγχύσεις ως προς την εκκλησιολογική τους σημασία.

2. Πρόκειται για μια σημαντική μαρτυρία, αναφερόμενη στην ευρύτατη διανομή μικρών ή μεγαλύτερων τεμαχίων Τιμίου Ξύλου ήδη από την εποχή του αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, δηλαδή από τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ, οπότε και εκτιμάται ότι εκφωνήθηκαν οι Κατηχήσεις του αυτές στα Ιεροσόλυμα προς τους κατηχουμένους που προετοιμάζονταν για το βάπτισμα.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιλογές αποσπασμάτων και επιμέλεια κειμένου:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

· «Κατηχήσεις Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων», σελ.353-399[κατ΄επιλογήν],εκδ. Ετοιμασία, Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Καρέα,1999.

· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

· Π. Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016

· Η Παλαιά Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία, Τόμοι Α΄και Β΄, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ»[συγγραφείς της ερμηνείας: Τρεμπέλας Παναγιώτης, Παπαδημητρίου Ηρακλής, Βασιλειάδης Νικόλαος, Ψαλτάκης Γεώργιος – Απόδοση της ερμηνείας στη Νεοελληνική: Δομουχτσής Μάριος], Αθήνα 2024, έκδοσις τρίτη.