Μακεδονικὸς Ἀγῶνας: Ἀγῶνας γιὰ Ἑλληνικὴ Ἐλεύθερη Μακεδονία.

Μυργιώτης Παναγιώτης, Μαθηματικός

Μακεδονικός αγώνας ονομάζεται ο ακήρυκτος πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων, κυρίως, και άλλων σλαβόφωνων λαών κατά την περίοδο 1904 έως 1908 με το θέατρο των συγκρούσεων να είναι η τουρκοκρατούμενη τότε Μακεδονία.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η λήξη της επανάστασης του 1821 δεν βρήκε ολόκληρη την Ελλάδα ελεύθερη. Τα βόρεια σύνορα της ελεύθερης Ελλάδας αποτελούσε η Θεσσαλία. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι ένα μεγάλο τμήμα του ελληνισμού παρέμεινε υποδουλωμένο στην οθωμανική αυτοκρατορία. Η Θεσσαλία του Ρήγα Φεραίου, η Μακεδονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και άλλες ένδοξες και ελληνικότατες περιοχές Ήπειρος, Κρήτη, Θράκη και πόλεις όπως Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Μοναστήρι, Ρόδος , Βέροια στέναζαν κάτω από την μπότα του τούρκου δυνάστη.

Ο ελεύθερος ελληνισμός το έφερε βαρέως το γεγονός αυτό. Η περιοχή της Μακεδονίας μας ήταν εμπορικό σταυροδρόμι της εποχής και η ανάμειξη ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών και γλωσσών ήταν γεγονός αναπόφευκτο. Ο τούρκος δυνάστης απαγόρευε την λειτουργία ελληνικών σχολείων για εκατοντάδες χρόνια. Αναμενόμενο ήταν κάποιοι άνθρωποι να αρχίζουν να μη μιλάν ελληνικά, να αναπτύσσονται τοπικοί διάλεκτοι και να παρεισφρέουν και σλαβικές λέξεις. Μήπως σήμερα που λειτουργούν σχολεία δεν παρατηρούμε την άναρχη εισβολή ξένων λέξεων εις το καθημερινό λεξιλόγιό μας;;.

13 Ὀκτωβρίου 1904: Θάνατος τοῦ Μακεδονομάχου Παύλου Μελᾶ

Γράφει ὁ Σάββας Ἠλιάδης, Δάσκαλος - Κιλκίς

Οἱ τελευταῖες στιγμές τοῦ Παύλου, ἀπό τό βιβλίο τῆς συζύγου του, Ναταλίας Μελά: «ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ»

… Ἄρχισε νά νυχτώνει. Σέ λίγο βγῆκε ὁ Στρατινάκης στήν αὐλή, γιά νά δεῖ τόν σκοτωμένο Τουρκο. Ἐπροχώρησαν στόν περίβολο τοῦ σπιτιοῦ καί ὁ Παῦλος μέ τόν Ντίνα καί τόν Πέτρο. Ὁ Στρατινάκης κοίταζε νά πάρει τό ὅπλο τοῦ Τούρκου. Ἀκούσθηκε τότε ἕνας πυροβολισμός μονάχα. Καί γύρισε ὁ Παῦλος πίσω, λέγοντας...

«στή μέση μέ πῆρε παιδιά».

Μπήκε μέσα, ἐκάθισε καί φώναξε τόν Πύρζα «Νίκο, ποῦ εἶσαι;». Ἔβγαλε τό σταυρό του ἀπ` τό λαιμό καί εἶπε: «Τόν σταυρό νά τόν δώσεις στή γυναῖκα μου καί τό τουφέκι, ὅπως σοῦ εἶπα, τοῦ Μίκη καί νά τούς πεῖς ὅτι τό καθῆκον μου ἔκαμα».