Father Savvas the Athonite answers questions on pride

 Father Savvas the Athonite answers questions on pride

Ἡ Χριστιανική στάση ἀπέναντι στό θάνατο, π. Σεραφείμ Ρόουζ, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτης

 Ἡ Χριστιανική στάση ἀπέναντι στό θάνατο, π. Σεραφείμ Ρόουζ, 11-11-2017, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτης

http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com Κάνετε ἐγγραφή στό κανάλι μας "Κύριος Ἰησοῦς Χριστός Kyrios Ihsous Hristos" τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://www.youtube.com/channel/UCEtO

Ἄνθρωπος εἶναι αὐτός πού κατάλαβε ὅτι τό σῶμα εἶναι φθαρτό, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 ΚΗΡΥΓΜΑ-113. Ἄνθρωπος εἶναι αὐτός πού κατάλαβε ὅτι τό σῶμα εἶναι φθαρτό καί ὀλιγοχρόνιο, ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ-ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΗΘΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, Φιλοκαλία τόμος Α΄, 2-9-2021, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com

Ὁ πατὴρ Ἰσαὰκ (Ἀτάλλα): «Δὲν θὰ μὲ δελεάσουν τὰ πλούτη ὅλου τοῦ κόσμου. Ἡ θέση μου εἶναι στὸ Μοναστήρι»

Γράφει ὁ Ἱερέας Μιλχὶμ Ἂλ Χαουρανὶ

Στὶς 16 Ἰουλίου τοῦ 1998 ἐκδήμησε εἰς Κύριον ἕνας ἀπὸ τοὺς ἁγιορεῖτες πατέρες ποὺ τιμᾶται ἰδιαίτερα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀντιοχείας. Πρόκειται γιὰ τὸν ἱερομόναχο Ἰσαὰκ (Ἀτάλλα), ποὺ καταγόταν ἀπὸ τὸν Λίβανο, τὸν μαθητὴ τοῦ μεγάλου Ἁγίου τῶν ἡμερῶν μας, τοῦ Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτη. Τὸ πρῶτο βιβλίο μὲ τὴν βιογραφία τοῦ γέροντα Παϊσίου, ποὺ ἔχει καταγράψει μεγάλη ἀπήχηση καὶ δημοτικότητα καὶ ποὺ ἔχει μεταφραστεῖ σὲ πολλὲς γλῶσσες, ἦταν κυρίως ἔργο τοῦ ἱερομόναχου Ἰσαάκ [1]. Ὅμως, γιὰ τὸν ἴδιο τὸν συγγραφέα δὲν γνωρίζουμε πολλὰ πράγματα*. Στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου γιὰ τὸν Ἅγιο Παΐσιο ὑπάρχουν, βέβαια, διάσπαρτες βιογραφικὲς ἀναφορές. Προτείνουμε στοὺς ἀναγνῶστες νὰ... καλύψουμε ἐν μέρει αὐτὸ τὸ κενό, μὲ ὑλικὸ ποὺ προέρχεται ἀπὸ ὁρισμένες προσιτὲς σὲ μᾶς ἀραβικὲς πηγές. Ὁ καμβὰς τοῦ κειμένου βασίζεται σὲ ἀναμνήσεις ποὺ διηγήθηκε ὁ ἀδελφός τοῦ πατέρα Ἰσαὰκ Ἀντώνιος, τὶς ὁποῖες κατέγραψε ὁ γαμπρός του, ὁ ἱερέας Μιλχὶμ Ἂλ Χαουρανί, ποὺ τώρα λειτουργεῖ στὴν ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ Μχάϊντς, στὸ Ὅρος τοῦ Λιβάνου[2].

Ὁ ἱερομόναχος Ἰσαὰκ (κατὰ κόσμον Φαρὲς Ἀτάλλα) γεννήθηκε στὶς 12 Ἀπριλίου τοῦ 1937, ἀπὸ εὐσεβεῖς χριστιανούς, τοὺς Νεμὲρ καὶ Μάρθα, στὸ χωριὸ Ναμπάϊ, ποὺ βρίσκεται στὴν περιοχὴ Ματέν, στὴν περιφέρεια τοῦ Ὅρους τοῦ Λιβάνου. Ἦταν πρωτότοκος γιὸς ἀνάμεσα στὰ 10 παιδιὰ τῆς οἰκογένειας. Ὁ πατέρας του, ποὺ εἶχε ἐξαιρετικὴ φωνή, ἔψελνε στὴν ἐκκλησία καὶ ἀπὸ αὐτὸν ὁ γιὸς κληρονόμησε τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν Ἐκκλησία. Ὁ Φαρὲς ἀγαποῦσε τὴν μόνωση καὶ συχνὰ πήγαινε νὰ προσεύχεται σὲ ἔρημα μέρη. Μία φορὰ ἔφυγε γιὰ τὸ μοναστήρι τοῦ Προφήτη Ἠλία[3] μὲ τὴν ἐπιθυμία νὰ μείνει ἐκεῖ. Ὅμως, ἀναγκάστηκε νὰ ἐπιστρέψει σπίτι, ἐπειδὴ στὰ μοναστήρια δὲν δέχονταν τότε τοὺς πρωτότοκους, ἐπειδὴ ἐνδεχομένως θὰ χρειαζόταν νὰ φροντίζουν τοὺς γονεῖς τους.

Ὅταν ὁ Φαρὲς ἦταν 12 ἐτῶν, ἡ μητέρα του πέθανε καὶ ὁ πατέρας παντρεύτηκε ξανά. Ὁ νεαρὸς μαθήτευσε στὸ ἐπάγγελμα τοῦ ξυλουργοῦ καὶ βρῆκε δουλειὰ στὴν Βηρυτό. Ἐπέστρεφε σπίτι πολὺ ἀργὰ καὶ ὁ πατέρας τοῦ ἔκανε συχνὰ παρατηρήσεις γιὰ αὐτό. Σύντομα ἀποκαλύφτηκε ὅτι ἡ αἰτία τῶν καθυστερήσεων ἦταν ὅτι ὁ Φαρὲς παρακολουθοῦσε μαθήματα βυζαντινῆς μουσικῆς, τὰ ὁποία παρέδιδε ὁ πρωτοψάλτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιόχειας, ὁ Μίτρι Ἂλ Μούρ.

Ἀββᾶς Μωϋσῆς – διδακτικές ἱστορίες

Πηγή:εδώ

Αββάς Μωυσής – διδακτικές ιστορίες

Ένας αδελφός έσφαλε κάποτε στη Σκήτη. Για το θέμα αυτό έγινε συμβούλιο και κάλεσαν και τον αββά Μωυσή, εκείνος όμως δεν ήθελε να πάει. Ο πρεσβύτερος λοιπόν έστειλε να τον φωνάξουν λέγοντας: «Έλα, όλοι εσένα περιμένουν». Σηκώθηκε τότε ο γέροντας, πήρε ένα τρύπιο καλάθι, το γέμισε άμμο, το φορτώθηκε και πήγε. Οι αδελφοί βγήκαν να τον υποδεχτούν και τον ρώτησαν: «Τι είναι αυτό, πάτερ;» Ο γέροντας τους αποκρίθηκε: «Είναι οι αμαρτίες μου που κυλούν και πέφτουν πίσω μου και δεν τις βλέπω, και ήρθα εγώ σήμερα να δικάσω ξένα αμαρτήματα». Όταν τον άκουσαν, δεν είπαν τίποτε στον αδελφό και τον συγχώρησαν.

Άλλοτε έγινε συμβούλιο στη Σκήτη και οι πατέρες, θέλοντας να τον δοκιμάσουν, τον εξευτέλισαν λέγοντας: «Και αυτός ο αράπης γιατί έρχεται ανάμεσά μας;» Εκείνος το άκουσε χωρίς να μιλήσει. Όταν έφυγαν από εκεί, τον ρώτησαν: «Αββά, την ώρα εκείνη δεν ταράχτηκες καθόλου;» «Ταράχτηκα», τους απάντησε, «αλλά δεν μίλησα».

Έλεγαν για τον αββά Μωυσή ότι, όταν χειροτονήθηκε κληρικός και του φόρεσαν τα άμφια, του είπε ο αρχιεπίσκοπος: «Τώρα έγινες ολόλευκος (1), αββά Μωυσή». Ο γέροντας του αποκρίθηκε: «Μήπως από έξω μόνο, άγιε πάπα, ή και από μέσα;»

Ο αρχιεπίσκοπος, θέλοντας να τον δοκιμάσει, είπε στους κληρικούς: «Όταν θα μπει ο αββάς Μωυσής στο άγιο βήμα, να τον διώξετε και να τον ακολουθήσετε, για να ακούσετε τι θα πει». Όταν λοιπόν μπήκε ο γέροντας, τον αποπήραν και τον έδιωξαν λέγοντας: «Πήγαινε έξω, αράπη». Εκείνος βγαίνοντας έλεγε στον εαυτό του: «Καλά σου έκαναν, σταχτόδερμε, μαύρε. Αφού δεν είσαι άνθρωπος, γιατί πηγαίνεις μαζί με τους ανθρώπους;»

Χωρίς ἄλλοθι…

Χωρίς ἄλλοθι…

του Νεκτάριου Δαπέργολα, Διδάκτορος Ιστορίας

Συνεχίζονται τά ἀποκαλυπτήρια πού ξεκίνησαν πέρσι λόγω τῆς φερόμενης ὡς πανδημίας. Πού δέν εἶναι ἀπλῶς ἀποκαλυπτήρια ἀσφαλῶς, ἀλλά μία σαρωτική καί ἐν μέσω κρότων ἀλυσιδωτή κατάρρευση ἀπό κάθε λογής μάσκες καί παραπετάσματα. Καί κατάρρευση βεβαίως κυρίως γιά τόν ἐκκλησιαστικό χῶρο, γιατί σέ ἐκείνον τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας τά πράγματα ἦταν δεδομένα καί μόνο ἀσύγγνωστα ἀφελεῖς μποροῦσαν πιά νά περιμένουν κάτι ἄλλο πέρα ἀπό τήν τόση συνειδητή (καί πολυκομματικά ὁμόφωνη) ἀθλιότητα καί ἐπομένως νά ἐκπλαγοῦν.

Στόν ἐκκλησιαστικό χῶρο ὅμως, ἀκόμη καί οί γνῶστες τοῦ τί πραγματικά κρύβεται ἐδῶ καί πολλά χρόνια στά διαβρωμένα ἀπό τήν ἐκκοσμίκευση, τόν οἰκουμενισμό καί τίς τόσες ἄλλες παρεμφερεῖς παθογενεῖς αἰτίες νοσηρά του ὑπόγεια, νομίζω πώς τέτοια κατάντια, τέτοια ἀπερίγραπτη κουτρουβάλα, τέτοια ἀποκαθήλωση προσώπων καί καταστάσεων, τέτοιο συνεχή, ἐπιταχυνόμενο καί κυρίως ἀπροσχημάτιστο κατήφορο, αὐτά - σέ τέτοια τουλάχιστον ἔκταση καί σέ τόσο μικρό χρονικό διάστημα - οὔτε καί οἰ ἴδιοι οἱ γνῶστες μποροῦσαν νά τά φανταστοῦν.

Γιατί φυσικά δέν ἦταν μόνο ἡ ντροπή τῶν κλειδαμπαρωμένων ἐκκλησιών πέρσι, πού ἀργότερα ἔγιναν ἀπολυμασμένες καί σέ λίγο θά εἶναι προσιτές ὄχι μόνο μέ τίς μάσκες τῆς βεβήλωσης, ἀλλά καί μέ τά πιστοποιητικά τοῦ ἐμβολιασμοῦ.

Ἡ ἀγάπη «οὐ ζητεῖ τά ἐαυτῆς» Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος

Λένε για τον μακάριο Αντώνιο ότι ποτέ του δε σκέφθηκε να κάνει κάτι που να ωφελεί τον εαυτό του πιότερο από τον πλησίον του· κι αυτό, γιατί πίστευε πως το κέρδος του πλησίον του είναι γι’ αυτόν άριστη εργασία.

Και πάλι είπαν για τον αββά Αγάθωνα, ότι έλεγε πως «ήθελα να βρω ένα λεπρό και να λάβω το σώμα του και να του δώσω το δικό μου». Είδες τέλεια αγάπη; Και πάλι, αν είχε κάποιο πράγμα χρήσιμο, δεν άντεχε να μην αναπαύσει μ’ αυτό τον πλησίον του. Είχε κάποτε μια σμίλη για να κόβει τις πέτρες. Ήρθε λοιπόν ένας αδελφός κοντά του και, επειδή την είδε και τη θέλησε, δεν τον άφησε να βγει από το κελί του χωρίς αυτή.

Πολλοί ερημίτες παρέδωσαν τα σώματά τους στα θηρία και στο ξίφος και στη φωτιά, για να ωφελήσουν τον πλησίον.

Κανείς δεν μπορεί να φτάσει σ’ αυτά τα μέτρα της αγάπης, αν δε ζήσει κρυφά, μέσα του, την ελπίδα του Θεού. Και δεν μπορούν να αγαπήσουν αληθινά τους ανθρώπους όσοι δίνουν την καρδιά τους σ’ αυτό τον εφήμερο κόσμο. Όταν ένας άνθρωπος αποκτήσει την αληθινή αγάπη, τον ίδιο το Θεό ντύνεται μαζί με αυτήν. Είναι ανάγκη λοιπόν αυτός που απέκτησε το Θεό να πεισθεί ότι δεν μπορεί ν’ αποκτήσει, μαζί με το Θεό, τίποτε που να μην είναι αναγκαίο, αλλά να αποδυθεί και το ίδιο το σώμα του, δηλαδή και αυτές τις μη αναγκαίες σωματικές αναπαύσεις. Ένας άνθρωπος, που είναι ντυμένος, στο σώμα και στην ψυχή, με την κοσμική ματαιοδοξία και που ποθεί να απολαύσει τα αγαθά του κόσμου, δεν μπορεί να φορέσει το Θεό –να γίνει θεοφόρος– μέχρι να τα αφήσει. Γιατί ο ίδιος ο Κύριος είπε ότι «όποιος δεν εγκαταλείψει όλα τα κοσμικά και δε μισήσει την κοσμική ζωή του, δεν μπορεί να γίνει μαθητής μου» (Λουκ. 14:26). Όχι μόνο να τα αφήσει, αλλά και να τα μισήσει. Αν λοιπόν δεν μπορεί να γίνει μαθητής του, πώς ο Κύριος θα κατοικήσει μέσα του; (308-9)

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς: "Χωρὶς θρησκεία καὶ ἑλληνικὴ γλώσσα, διαλύεται ἡ Πατρίδα μας"

Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου

Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Κοσμᾶ

Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ἤθελε νὰ διδάσκεται ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα, στὴν ὁποία εἶναι γραμμένο τὸ Εὐαγγέλιο, ὅπως ἔλεγε. Γι’ αὐτὸ καὶ ἤθελε νὰ μάθουν ὅλα τὰ παιδιὰ Ἑλληνικὰ καὶ ἵδρυσε, Ἑλληνικὰ Σχολεῖα. Διότι γνώριζε ὅτι, ἂν σταματήσουν «νὰ μαθαίνουν Ἑλληνικὰ μέσω τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων», θὰ ἀποκοποῦν ἀπὸ τὶς ρίζες τους, δηλαδὴ ἀπὸ τὸ Ἔθνος τους. Γιατί χωρὶς Παιδεία θὰ χάσουν καὶ Θρησκεία καὶ Πατρίδα. Ἦρθε ἀντιμέτωπος μὲ τὴν χρῆσι τῆς ἀλβανικῆς καὶ βλάχικης γλώσσας, διότι ὑποχωροῦσε ἡ ἑλληνική. Στὸ Μέτσοβο ἐπὶ παραδείγματι τοὺς προέτρεψε νὰ διατηρήσουν τὴν χριστιανικὴ θρησκεία καὶ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, διότι χωρὶς αὐτὰ τὰ δύο «διαλύεται ἡ Πατρίδα μας». Εἶπε ὅτι, ἂν διατηρηθοῦν αὐτά, ὁ Θεὸς θὰ φέρη καλύτερες μέρες γιὰ τὴ χώρα μας.

Χάρισμα προφητείας

Ὁ Ἰσαπόστολος Κοσμᾶς ἦταν ἀκόμη καὶ μεγάλος... Προφήτης. Προφήτης καὶ μὲ τὴν εὐρεία καὶ μὲ τὴν στενὴ ἔννοια. Ὑπῆρξε ἀληθινὰ πνευματοφόρος, ἐνδεδυμένος «δύναμιν ἐξ ὕψους». Ἄνδρας χαρισματικός, μεγίστης ἁγιοπνευματικῆς ἐμβελείας. Βεβαίως πολλὲς φορὲς ὁ προφητικός του λόγος δὲν ἦταν ἀρεστὸς στοὺς ἀνθρώπους, ὅμως εἶχε δύναμι, θεία δύναμι.

Δὲν προεφήτευσε μόνο τὴν ἀποτίναξι τοῦ ζυγοῦ («τὸ ποθούμενο» ὅπως τὸ ὠνόμαζε καὶ συνεννοεῖτο ἔτσι μὲ τοὺς ἀκροατᾶς, γιὰ νὰ μὴν καταλαβαίνουν οἱ Τοῦρκοι τί ἐννοοῦσε), ἀλλὰ τοὺς ἔδινε καὶ σημάδια γιὰ τὸ πότε θὰ γίνη τοῦτο. Πολλὲς προφητεῖες τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ ἀναφέρονται στὸν ἑλληνοϊταλικὸ πόλεμο τοῦ 1940, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλες ἐθνικὲς καταστάσεις.

Οἱ λύκοι...

«Γεροντικό Ρουμάνων Πατέρων», Ἐκδόσεις:

Ὀρθόδοξος Κυψέλη

Μιὰ χειμωνιάτικη νύχτα, μετὰ τὸν ὄρθρο, ἔφυγε ὁ Στάρετς Μιχαὴλ Μπαντίλα ἀπὸ τὴν Σκήτη γιὰ νὰ πάει στὸ βουνό, ὅπου ἦταν τὸ Μοναστήρι Σινάια. Στὸν δρόμο πετάχθηκαν μπροστά του μερικοὶ λύκοι. Ὁ Γέροντας ὅμως δὲν φοβήθηκε. Ἔκανε τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ καὶ εἶπε:

-Κύριε, ἂς γίνει τὸ θέλημά Σου. Κατόπιν, γυρίζοντας πρὸς τοὺς λύκους, τοὺς εἶπε:

ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ-ΟΡΘΡΟΣ-ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2-9-2021

https://youtu.be/aKXF1Lfckqw

Συν Θεω ζωντανή μετάδοση τώρα: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ-ΟΡΘΡΟΣ-ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2-9-2021

Ἄν νομίζετε..

Αν νομίζετε ότι πάμε στην Εκκλησία, για να προσευχηθούμε για τους εαυτούς μας ή για την γυναίκα μας ή για τα παιδιά μας ή για τον κύκλο τον δικό μας,κάνετε πολύ μεγάλο λάθος.

2 Σεπτεμβρίου. Μάμαντος μάρτυρος (γ΄ αἱ.)᾿ Ἰωάννου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ νηστευτοῦ (+595). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας. Πέμ. ια´ ἑβδ. ἐπιστ. (Β´ Κορ. δ΄ 1-12).

Β Κορ. 4,1          Διὰ τοῦτο, ἔχοντες τὴν διακονίαν ταύτην καθὼς ἠλεήθημεν, οὐκ ἐκκακοῦμεν,

Β Κορ. 4,1                 Δι' αυτό και ημείς έχοντες την υψηλήν και μεγάλην αυτήν διακονίαν του κηρύγματος, χάρις στο έλεος του Κυρίου, δεν αποκάμνομεν, ούτε δυσφορούμεν ενώπιον των δυσκολιών και κινδύνων.

Θεωρώντας τήν τάξι ὅσων ἔγιναν ἀπό τόν Θεό, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (Κήρυγμα)

 Θεωρώντας τήν εὐκοσμία καί τήν τάξι καί τήν πρόνοια ὅσων ἔγιναν καί ὅσων γίνονται ἀπό τόν Θεό, μπορουμε να γνωρίσουμε τον Δημιουργό, ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ-ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΗΘΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, Φιλοκαλία τόμος Α΄, 1-9-2021, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com

Καί φτωχοί καί ἀγράμματοι; Μνήμη Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ ἐθναπόστολου καί ἐθνεγέρτη

Και φτωχοί και αγράμματοι; Μνήμη Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, του εθναπόστολου και εθνεγέρτη

Θεοφάνης Μαλκίδης

«Ἁµαρτάνετε πολύ νά τά ἀφήνετε τά παιδιά ἀγράµµατα καί τυφλά, καί µή µόνον φροντίζετε νά τούς ἀφήσετε πλούτη καί ὑποστατικά, καί µετά τόν θάνατό σας νά τά τρῶν καί νά τά πίνουν καί νά σᾶς ὀπισολογοῦν. Καλύτερα νά τά ἀφήσετε φτωχά καί γραµµατισµένα, παρά πλούσια καί ἀγράµµατα».

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο πατροΚοσμάς, λέγοντας τα παραπάνω λόγια απευθυνόταν στο γένος των Ελλήνων που έβλεπε την καταπίεση των Οθωμανών και των συνεργατών τους να γίνεται ολοένα και σκληρότερη, έχοντας όμως πίστη στο Θεό και πεποίθηση στο Ρωμαίικο, ότι μπορούν τα γράμματα να γίνουν πρωταγωνιστικό μέσο απελευθέρωσης.

Είναι φανερός ο πόθος του Αγίου και εθνεγέρτη για την παιδεία των σκλαβωµένων Ελλήνων, με αυτήν πίστευε ότι θα τους ελευθερώσει από τα δεσμά της αμάθειας και της βαρβαρότητας των καταπιεστών. Στον αδελφό του Χρύσανθο έγραφε το 1779 ότι ίδρυσε 210 ελληνικά σχολεία και ανώτερες σχολές σε 30 επαρχίες που είχε επισκεφθεί, ενώ µερίµνησε και για την λειτουργία και συντήρησή τους. Αυτός ο πόθος του για την παιδεία αποτελεί το πρώτο και βασικό στοιχείο, το οποίο χαρακτηρίζει την ιεραποστολική και την εθνική του δραστηριότητα.