Δόξα τῷ Θεῷ! — τί πανίσχυρες λέξεις!

Στίς λυπηρές περιστάσεις, ὅταν λογισμοί ἀμφιβολίας, δειλίας, δυσφορίας και πικρίας τριγυρίζουν τήν καρδιά, αὐτή, ἀσκώντας βία στόν ἑαυτό της, πρέπει νά ἐπαναλαμβάνει συχνά καί μέ αὐτοσυγκέντρωση τή φράση:

Δόξα τῷ Θεῷ!

Ὅποιος μέ ἁπλότητα δεχθεῖ αὐτήν ἐδῶ τή συμβουλή μου καί μέ θέρμη τήν ἐφαρμόσει, ὅταν παρουσιαστεῖ ἀνάγκη, θά ἀντιληφθεῖ τή θαυμαστή δύναμη τῆς δοξολογίας τοῦ Θεοῦ...

Ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ

Ἀσκητικές ἐμπειρίες Β΄ . Ἔργα τ. Β' σελ. 144

https://proskynitis.blogspot.com/2024/02/blog-post_64.html

Εἶναι φοβερή ἡ ἐρήμωση τῆς ψυχῆς ἀπό τήν ἁμαρτωλή ζωή

Είναι φοβερή ή ερήμωση της ψυχής από την αμαρτωλή ζωή. Είναι αφόρητο το ψυχικό μαρτύριο του ανθρώπου, όταν αυτός έχει υποδουλωθεί στην αμαρτία, από τα εμπαθή αισθήματα και τους πονηρούς λογισμούς, πού τόν κατατρώνε εσωτερικά σάν σκουλήκια..

Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ ''Ασκητικές εμπειρίες''... Α΄

https://proskynitis.blogspot.com/2022/09/blog-post_73.html

Μερικοί Ἀθωνίτες πατέρες ἀποφάσισαν..

Μερικοί Αθωνίτες πατέρες αποφάσισαν να συναντηθούν και να μοιραστούν τις πνευματικές τους εμπειρίες. Κάθισαν, κοιτάχτηκαν - και χώρισαν.

... Και πήραν πολλά πνευματικά οφέλη, γιατί κανένας από αυτούς δεν ένιωθε άξιος να αρχίσει να διδάσκει τους άλλους ...

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2021/12/blog-post_147.html

Ἡ ἀγάπη «οὐ ζητεῖ τά ἐαυτῆς» Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος

Λένε για τον μακάριο Αντώνιο ότι ποτέ του δε σκέφθηκε να κάνει κάτι που να ωφελεί τον εαυτό του πιότερο από τον πλησίον του· κι αυτό, γιατί πίστευε πως το κέρδος του πλησίον του είναι γι’ αυτόν άριστη εργασία.

Και πάλι είπαν για τον αββά Αγάθωνα, ότι έλεγε πως «ήθελα να βρω ένα λεπρό και να λάβω το σώμα του και να του δώσω το δικό μου». Είδες τέλεια αγάπη; Και πάλι, αν είχε κάποιο πράγμα χρήσιμο, δεν άντεχε να μην αναπαύσει μ’ αυτό τον πλησίον του. Είχε κάποτε μια σμίλη για να κόβει τις πέτρες. Ήρθε λοιπόν ένας αδελφός κοντά του και, επειδή την είδε και τη θέλησε, δεν τον άφησε να βγει από το κελί του χωρίς αυτή.

Πολλοί ερημίτες παρέδωσαν τα σώματά τους στα θηρία και στο ξίφος και στη φωτιά, για να ωφελήσουν τον πλησίον.

Κανείς δεν μπορεί να φτάσει σ’ αυτά τα μέτρα της αγάπης, αν δε ζήσει κρυφά, μέσα του, την ελπίδα του Θεού. Και δεν μπορούν να αγαπήσουν αληθινά τους ανθρώπους όσοι δίνουν την καρδιά τους σ’ αυτό τον εφήμερο κόσμο. Όταν ένας άνθρωπος αποκτήσει την αληθινή αγάπη, τον ίδιο το Θεό ντύνεται μαζί με αυτήν. Είναι ανάγκη λοιπόν αυτός που απέκτησε το Θεό να πεισθεί ότι δεν μπορεί ν’ αποκτήσει, μαζί με το Θεό, τίποτε που να μην είναι αναγκαίο, αλλά να αποδυθεί και το ίδιο το σώμα του, δηλαδή και αυτές τις μη αναγκαίες σωματικές αναπαύσεις. Ένας άνθρωπος, που είναι ντυμένος, στο σώμα και στην ψυχή, με την κοσμική ματαιοδοξία και που ποθεί να απολαύσει τα αγαθά του κόσμου, δεν μπορεί να φορέσει το Θεό –να γίνει θεοφόρος– μέχρι να τα αφήσει. Γιατί ο ίδιος ο Κύριος είπε ότι «όποιος δεν εγκαταλείψει όλα τα κοσμικά και δε μισήσει την κοσμική ζωή του, δεν μπορεί να γίνει μαθητής μου» (Λουκ. 14:26). Όχι μόνο να τα αφήσει, αλλά και να τα μισήσει. Αν λοιπόν δεν μπορεί να γίνει μαθητής του, πώς ο Κύριος θα κατοικήσει μέσα του; (308-9)

«Θά σωθεῖ, ὅποιος θελήσει νά σώσει τήν ψυχή του»...τότε ἡ σωτηρία θά εἶναι πολύ δύσκολη...

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ

«Θά σωθεῖ ὅποιος θελήσει νά σώσει τήν ψυχή του», ἔλεγαν οἱ παλαιοί μεγάλοι ἀσκητές γιά τούς ἀληθινούς χριστιανούς τῶν ἐσχάτων χρόνων. Γιατί τότε ἡ σωτηρία θά εἶναι πολύ δύσκολη, ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης αὐξήσεως τῶν πειρασμῶν καί τῆς γενικῆς ροπῆς τῶν ἀνθρώπων πρός τήν ἁμαρτία. Γιά νά σωθεῖ, λοιπόν, κανείς σήμερα, ἀπαιτοῦνται ἐντατικός ἀγώνας, ἰδιαίτερη ἐπιμέλεια, προσοχή καί ἐπαγρύπνηση, σύνεση καί ὑπομονή.

Δέν ὠφελεῖ τὸν ἄνθρωπο ἡ γρήγορη μετάβαση ἀπό τήν κατάσταση τοῦ πνευματικοῦ πολέμου στήν κατάσταση τῆς πνευματικῆς ἐλευθερίας.

Λέει ὁ ὅσιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης: «Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν ἐγκαταλειφθεῖ καί δέν νικηθεῖ καί δέν ὑποδουλωθεῖ καί δέν κυριευθεῖ νικημένος ἀπὸ κάθε πάθος καί λογισμό καί πνεῦμα, χωρίς νά βρίσκει βοήθεια μήτε ἀπό ἔργα μήτε ἀπὸ τὸν Θεό μήτε ἀπ᾿ ὁτιδήποτε, γενικά, ἔτσι πού νά φτάσει πιά στήν ἀπελπισία καί νά ταπεινωθεῖ σέ ὅλα, δέν μπορεῖ νά συντριβεῖ καί νά ἔχει τὸν ἑαυτό του κάτω ἀπ’ ὅλους καί τελευταῖο καί δοῦλο ὅλων καί χειρότερο ἀκόμα κι ἀπὸ τούς δαίμονες, ἀφοῦ νικιέται καί ἐξουσιάζεται ἀπ᾽ αὐτούς. Αὐτή, λοιπόν, εἶναι ἡ οἰκονομική ταπείνωση πού παραχωρεῖ ἡ θεία πρόνοια, καί μέσω αὑτῆς δίνεται ἀπό τόν Θεό ᾖ δεύτερη, ἡ ὑψηλή ταπείνωση, ἡ ὁποία εἷναι Θεία δύναμη πού ἐνεργεῖ καί κάνει τά πάντα Αὐτή κάνει τὸν ἄνθρωπο νά βλέπει τὸν ἑαυτό του πάντοτε ὄργανο τῆς θείας δυνάμεως καί νά ἐργάζεται μ᾽ αὐτήν τά θαυμάσια τοῦ Θεοῦ»[1]. 

Ἔτσι ἐξηγεῖται τό θαυμαστὸ φαινόμενο πού παρατηρεῖται στούς ἁγίους τοῦ Θεοῦ: Ἐνῶ εἷναι σκεύη τοῦ 'Ανίου Πνεύματος, συγχρόνως ᾶναγνωρίζουν καί ὁμολογοῦν πῶς εἶναι οἵ πιό μεγάλοι ἁμαρτωλοί, ἄξιοι πρόσκαιρων καί αἷώνιων τιμωριῶν. Κι αὑτό, γιατί οἵ ἅγιοι οὐσιαστικά γνώρισαν καί κατανόησαν τήν πτώσῃ τῇς ἀνθρωπίνης φύσεως, γνώρισαν καί κατανόησαν ὅτι στήν πεσμένη φύση τους δὲν ὑπάρχει τίποτε τό ἀμόλυντο, καί γι᾿ αὐτό ὅ,τι καλό κάνουν, ὀφείλεται στή θεία χάρη πού κατοικεῖ στήν ψυχή τους. Μέ ἀκράδαντη πεποίθηση ἀποδίδουν τά πάντα σ᾽ αὐτήν, τρέμοντας διαρκῶς μήν τυχόν ἐμφανιστεῖ μέσα τους, ἀπό τήν πεσμένη φύση, κάποιος λογισμός ἤ κάποιο αἴσθημα πού θά προσβάλει τό Ἅγιο Πνεῦμα.[2]

Οἱ πειρασμοί καί οἱ θλίψεις στέλνονται στόν ἄνθρωπο γιά τήν ὠφέλειά του, γιά νά κατεργαστοῦν τήν ψυχή του κι ἔτσι νά τήν κάνουν πιό δυνατή καί πιό ἄξια.

Λέει ὁ ὅσιος Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης: «Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν ἐγκαταλειφθεῖ καί δέν νικηθεῖ καί δέν ὑποδουλωθεῖ καί δέν κυριευθεῖ νικημένος ἀπὸ κάθε πάθος καί λογισμό καί πνεῦμα, χωρίς νά βρίσκει βοήθεια μήτε ἀπό ἔργα μήτε ἀπὸ τὸν Θεό μήτε ἀπ᾿ ὁτιδήποτε, γενικά, ἔτσι πού νά φτάσει πιά στήν ἀπελπισία καί νά ταπεινωθεῖ σέ ὅλα, δέν μπορεῖ νά συντριβεῖ καί νά ἔχει τὸν ἑαυτό του κάτω ἀπ’ ὅλους καί τελευταῖο καί δοῦλο ὅλων καί χειρότερο ἀκόμα κι ἀπὸ τούς δαίμονες, ἀφοῦ νικιέται καί ἐξουσιάζεται ἀπ᾽ αὐτούς. Αὐτή, λοιπόν, εἶναι ἡ οἰκονομική ταπείνωση πού παραχωρεῖ ἡ θεία πρόνοια, καί μέσω αὑτῆς δίνεται ἀπό τόν Θεό ἡ δεύτερη, ἡ ὑψηλή ταπείνωση, ἡ ὁποία εἷναι Θεία δύναμη πού ἐνεργεῖ καί κάνει τά πάντα Αὐτή κάνει τὸν ἄνθρωπο νά βλέπει τὸν ἑαυτό του πάντοτε ὄργανο τῆς θείας δυνάμεως καί νά ἐργάζεται μ᾽ αὐτήν τά θαυμάσια τοῦ Θεοῦ»[1]. 

Ἔτσι ἐξηγεῖται τό θαυμαστὸ φαινόμενο πού παρατηρεῖται στούς ἁγίους τοῦ Θεοῦ: Ἐνῶ εἷναι σκεύη τοῦ 'Αγίου Πνεύματος, συγχρόνως ἀναγνωρίζουν καί ὁμολογοῦν πῶς εἶναι οἰ πιό μεγάλοι ἁμαρτωλοί, ἄξιοι πρόσκαιρων καί αἰώνιων τιμωριῶν. Κι αὑτό, γιατί οἵ ἅγιοι οὐσιαστικά γνώρισαν καί κατανόησαν τήν πτώσῃ τῇς ἀνθρωπίνης φύσεως, γνώρισαν καί κατανόησαν ὅτι στήν πεσμένη φύση τους δὲν ὑπάρχει τίποτε τό ἀμόλυντο, καί γι᾿ αὐτό ὅ,τι καλό κάνουν, ὀφείλεται στή θεία χάρη πού κατοικεῖ στήν ψυχή τους.

Ἔσχατοι χρόνοι καί διαβολικά δίχτυα

Τί λέει, λοιπόν, ο Θεός; Κάνει μια προφητεία, που ήδη επαληθεύεται. Στους έσχατους καιρούς, προαναγγέλλει, «επειδή θα πληθύνει η κακία, η αγάπη των πιο πολλών θα ψυχρανθεί».

Ο αδιάψευστος λόγος του Θεού, ο πιο στέρεος από τον ουρανό και τη γη, μας προειδοποιεί ότι στους έσχατους καιρούς θα αυξηθούν τόσο τα δια­βολικά δίχτυα όσο και οι άνθρωποι που θα πιάνονται σ’ αυτά.

Πράγματι! Κοιτάζω τον κόσμο. Και τί βλέπω; Τα δί­χτυα του διαβόλου, αν τα συγκρίνουμε μ’ εκείνα της πρωτοχριστιανικής εποχής, αυξήθηκαν πολύ, πολλαπλασιάστηκαν ανυπολόγιστα. Πολλαπλασιάστηκαν τα βιβλία με τις ψεύτικες διδασκαλίες. Πολλαπλασιάστηκαν οι άνθρωποι που ενσαρκώνουν διάφορες πλάνες και τις μεταδίδουν στους άλλους. Πολλοί λίγοι, ελάχιστοι είναι πια εκείνοι που ακολουθούν την αγία αλήθεια. 

Ενισχύθηκε ο σεβασμός προς τις φυσικές αρετές των Ιουδαί­ων και των ειδωλολατρών. Η γνώση των χριστιανικών αρετών μειώθηκε και η έμπρακτη εργασία τους σχεδόν εξαφανίστηκε. Η υλιστική ζωή κυριαρχεί και η πνευμα­τική ζωή τρεμοσβήνει.

Οι σωματικές απολαύσεις και οι βιοτικές μέριμνες καταβροχθίζουν τον χρόνο μας. Δεν έχουμε καιρό ούτε να σκεφτούμε τον Θεό. «Επειδή θα πληθύνει η κακία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πιο πολλών», κι εκείνων ακόμα που θα αγαπούσαν θερμά τον Θεό, αν το κακό δεν ήταν τόσο διάχυτο, αν τα δίχτυα του κοσμοκράτορα διαβόλου δεν είχαν τόσο πολλαπλασιαστεί.

Δικαιολογημένη ήταν η λύπη του Μεγάλου Αντωνί­ου. Πιο δικαιολογημένη είναι η λύπη του χριστιανού του καιρού μας, που βλέπει τα σατανικά δίχτυα. Εύλογο είναι το θρηνητικό ερώτημά του: “Κύριε, ποιός μπορεί να ξεφύγει απ’ αυτά τα δίχτυα και να σωθεί;”.

Την απάντηση την έδωσε ο Κύριος στον μεγάλο όσιο της ερήμου: «Η ταπεινοφροσύνη ξεφεύγει απ’ αυτά τα δίχτυα, που δεν μπορούν ούτε να την αγγίξουν!».

Ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ στούς πειρασμούς καί τίς θλίψεις (Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος)

Όταν θέλεις ν’ αρχίσεις κάποια θεάρεστη εργασία, πρώτα να ετοιμασθείς ενάντια στους πειρασμούς που θα σε βρουν, και μη διστάσεις καθόλου. Γιατί ο εχθρός έχει συνήθεια, όταν δει κάποιον να ξεκινά με θερμή πίστη ένα καλό και σωτήριο έργο, να τον εμποδίζει με ποικίλους και φοβερούς πειρασμούς, για να φοβηθεί απ’ αυτούς, και να ψυχρανθεί η καλή προαίρεσή του, ώστε να μην έχει πια καμιά επιθυμία να ασχοληθεί με τη θεάρεστη εργασία. Όχι βέβαια, διότι έχει τέτοια δύναμη ο εχθρός –γιατί, αν είχε, κανείς δε θα μπορούσε ποτέ να κάνει το καλό– όμως το επιτρέπει ο Θεός, όπως έχουμε μάθει από την περίπτωση του δίκαιου Ιώβ.

Συ λοιπόν ετοίμασε τον εαυτό σου, ώστε να συγκρουσθείς με γενναιότητα με τους πειρασμούς που αντίκεινται στις αρετές, και τότε μόνο να ξεκινήσεις τη θεάρεστη εργασία σου. Αν δεν προετοιμασθείς καλά για την απόκρουση των πειρασμών, μην ξεκινήσεις την εργασία των αρετών. (19)

***

Όπως πλησιάζουν τα βλέφαρα το ένα το άλλο, έτσι και οι πειρασμοί είναι κοντά στους ανθρώπους. Και αυτό το οικονόμησε ο Θεός να είναι έτσι, με σοφία, για να έχουμε ωφέλεια· για να κρούεις δηλαδή επίμονα, εξαιτίας των θλίψεων, τη θύρα του ελέους του Θεού και για να μπει μέσα στο νου σου, με το φόβο των θλιβερών πραγμάτων, ο σπόρος της μνήμης του Θεού, ώστε να πας κοντά του με τις δεήσεις, και να αγιασθεί η καρδιά σου με τη συνεχή ενθύμησή του. Και ενώ εσύ θα τον παρακαλείς, αυτός θα σε ακούσει. (25)

***

Για να μη χάσεις την εμπιστοσύνη σου και την αφοσίωσή σου στο Θεό, γι’ αυτό ο Θεός οικονόμησε να είσαι στις θλίψεις και, ακόμη, για να μην ξεστρατίσεις από το δρόμο του και προκαλέσεις τη δίκαιη οργή Του, οπότε θα σε τιμωρήσει και, άμα δε μετανοήσεις, θα σε εξολοθρέψει και θα χάσεις τη χάρη της παρουσίας Του. Σκέψου ακόμη τι ασέβεια και τι πολλές βλάσφημες και ακατονόμαστες ενέργειες φέρνει στη ζωή μας η ευημερία και η καλοπέραση και η έλλειψη του φόβου του Θεού. Γι’ αυτό λοιπόν, και με τα παθήματά μας και με τα διάφορα λυπηρά πράγματα που έρχονται, επαυξάνει την ενθύμησή Του στην καρδιά σου, και από το φόβο των δυσάρεστων σε ξυπνάει για να κρούσεις την πύλη της ευσπλαχνίας Του· και μ’ αυτή την αιτία σε απολυτρώνει από τα θλιβερά και σπέρνει μέσα στην καρδιά σου τη θεϊκή αγάπη. Και αφού βάλει μέσα σου την αγάπη, σε φέρνει κοντά και σε τιμά με το χάρισμα της υιοθεσίας, και σου φανερώνει την πλούσια χάρη Του.

Ἄς μήν ἐπιτρέπουμε στόν νοῦ μας τή μελέτη πνευματικῶν βιβλίων πέραν αὐτῶν, πού ἔχουν συντάξει οἱ συγγραφεῖς τῆς Ἐκκλησίας μας, γιά τούς ὁποίους ὑπάρχει σαφής ἐκκλησιαστική μαρτυρία ὅτι ἀποτελῦύν ὄργανα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

"Ας μην επιτρέπουμε στον νου μας τη μελέτη πνευματικών βιβλίων πέραν αυτώ που έχουν συντάξει οι συγγραφείς της Εκκλησίας μας, για τους οποίους υπάρχει σαφής  εκκλησιαστική μαρτυρία ότι αποτελούν όργανα του Αγίου Πνεύματος.

Όποιος μελετά το έργο τους οπωσδήποτε κοινωνεί με το πνεύμα το Άγιο που οικούσε μέσα τους και μιλούσε με το στόμα τους.

Όποιος αντίθετα μελετά βιβλία αιρετικών- κι ας αποκαλούνταν άγιοι- κοινωνεί με το πνεύμα της πλάνης και δείχνοντας τον κρυφό εγωισμό του με την ανυπακοή του στην Εκκλησία πέφτει στα δίχτυα του πονηρού.

Τι να κάνουμε με την καρδιά μας;

Ἡ ἐλεημοσύνη τοῦ Θεοῦ εἶναι θαυμαστή – Πῶς ἐνεργεῖ ἡ ἀληθινή ἀγάπη (Ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος)

 

1. Τι θαυμαστή που είναι η ελεημοσύνη του Θεού! Πόσο εκπληκτική είναι η χάρη του Θεού που μας έκτισε! Τι δύναμη μας έδωσε και μας έκανε ικανούς για όλα! Πόσο άμετρη είναι η καλοσύνη του, που εισάγει την αμαρτωλή μας φύση στην ανάπλαση! Ποιος μπορεί να εξυμνήσει τη δόξα του; Τον παραβάτη των εντολών του και τον βλάσφημο τον ανασταίνει με τη μετάνοια˙ τον άνθρωπο, που ήταν άμυαλο χώμα, τον ανακαινίζει και τον κάνει συνετό και λογικό˙ τον διασκορπισμένο και αναίσθητο νου και τις διασκορπισμένες λόγω των αμαρτιών μας αισθήσεις, όλα αυτά, τα κάνει με την αγάπη του λογική φύση, άξια να εννοεί σωστά τα θεία και τα ανθρώπινα. Γιατί αυτός που ζει ακόμη στις αμαρτίες του δεν είναι ικανός να εννοήσει τη χάρη της προσωπικής του ανάστασης. Πού είναι, λοιπόν, η κόλαση που θα μας γεμίσει με θλίψη; Και πού είναι η κόλαση που μας εκφοβίζει από παντού και υπερνικά την αγάπη του Θεού; Ποια κόλαση και ποια γέεννα του πυρός μπορεί να σταθεί μπροστά στη χάρη της ανάστασης, όταν ο Θεός μας αναστήσει εν δόξη από τον άδη και κάνει τούτο το φθαρτό σώμα μας να ντυθεί την αφθαρσία; Όσοι έχετε διάκριση, θαυμάστε τα μεγαλεία του Θεού. Ποιος όμως έχει τόσο σοφή και αξιοθαύμαστη διάνοια, που θα μπορέσει να θαυμάσει, όσο αξίζει, τη χάρη του Δημιουργού μας; Η ανταπόδοση των αμετανόητων αμαρτωλών είναι βέβαιη, όμως αντί της δίκαιης ανταπόδοσης ο Κύριος ανταποδίδει την ανάσταση σ’ αυτούς που μετανοούν και, αντί να τιμωρήσει αυτούς που καταπάτησαν το νόμο του, τους ντύνει με την τέλεια δόξα της αφθαρσίας.

"Ἡ πιό μεγάλη πλάνη εἶναι νά νομίζεις ὅτι εἶσαι ἐλεύθερος ἀπό τήν πλάνη"

  Πλάνη είναι η φθορά της ανθρώπινης φύσεως από το ψεύδος. Πλάνη είναι η κατάσταση όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων, που προκλήθηκε από την πτώση των προπατόρων μας.
Όλοι βρισκόμαστε σε πλάνη. Η γνώση αυτής της πραγματικότητας είναι η καλύτερη προφύλαξη από την πλάνη. Η πιο μεγάλη πλάνη είναι να νομίζεις ότι είσαι ελεύθερος από την πλάνη.
Όλοι απατηθήκαμε. Όλοι πλανηθήκαμε. Όλοι, σε κάποιο βαθμό, είμαστε υποδουλωμένοι στο ψεύδος κι έχουμε ανάγκη να ελευθερωθούμε. 

Στίς θλίψεις νά ἐμπιστευόμαστε στή σοφία καί στή δύναμη τοῦ Θεοῦ (Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος)

 

1 Ούτε οι δαίμονες, ούτε τα θηρία που βλάπτουν τους ανθρώπους, ούτε οι κακοί άνθρωποι μπορούν να εκπληρώσουν το θέλημά τους, ώστε να αφανίσουν και να καταστρέψουν τους άλλους, αν δεν το επιτρέψει ο Θεός, που κυβερνά τον κόσμο, και αν δεν ορίσει μέχρι πιο σημείο μπορούν να βλάψουν. Γιατί ο Θεός δεν επιτρέπει να ενεργούν με απεριόριστη ελευθερία˙ γιατί αν γινόταν αυτό, δε θα μπορούσε να επιβιώσει κανένα ζωντανό πλάσμα. Ο Κύριος δεν αφήνει τα κτίσματά του να τα πλησιάσει η δύναμη των δαιμόνων και των κακών ανθρώπων και να τα βλάψουν κατά το θέλημά τους. Για τούτο να λες πάντα στην ψυχή σου: Έχω φύλακα το Θεό, που με φυλάει, και κανένα φθοροποιό κτίσμα δεν μπορεί να παρουσιασθεί μπροστά μου, παρά μόνο αν έχει την άδεια του Θεού. Πίστεψε ακόμη πως δεν τολμούν ούτε να φανούν στα μάτια σου, ούτε να σε κάνουν να ακούσεις με τ’ αυτιά σου τις απειλές τους. Γιατί, αν είχαν άδεια από το Θεό να ενεργούν απεριόριστα το κακό, δε θα χρειάζονταν τα λόγια τους για να σε φοβίσουν, αλλά θα εκπλήρωναν κατ’ ευθείαν το έργο τους σύμφωνα με το θέλημά τους.

Και πάλι να λες στον εαυτό σου: Εάν είναι θέλημα του Κυρίου μου να εξουσιάσουν το πλάσμα του οι πονηροί δαίμονες και άνθρωποι, κι αυτό το δέχομαι με χαρά, σαν τον άνθρωπο που δε θέλει να καταργήσει το θέλημα του Κυρίου του. Και έτσι στους πειρασμούς σου θα γεμίσεις από χαρά, γνωρίζοντας με βεβαιότητα ότι σε κυβερνά και σε κατευθύνει μέσα στους πειρασμούς το νεύμα του Κυρίου. Λοιπόν, στήριξε την καρδιά σου έχονταςεμπιστοσύνη στον Κύριο, και μη φοβηθείς ούτε από φόβο νυχτερινό, ούτε από βέλος που εκτοξεύεται την ημέρα˙ γιατί λέει η Γραφή πως η πίστη του δικαίου στο Θεό εξημερώνει τα άγρια θηρία και τα κάνει σαν τα πρόβατα. (12).

Να ευγνωμονούμε το Θεό για τις θλίψεις και να τις υπομένουμε με χαρά, γιατί μας αγαπά ο Θεός.

2 Ο Θεός πολλές φορές παραχωρεί να δοκιμασθούν οι ενάρετοι ασκητές με την έλλειψη των υλικών αγαθών και αφήνει, όπου και να βρίσκονται, να ξεσηκωθούν πειρασμοί εναντίον τους, και (οι πειρασμοί) τους πληγώνουν με σωματικές αρρώστιες, όπως τον Ιώβ, και τους βάζουν στη φτώχεια και στον κίνδυνο του αφανισμού από ανθρώπους αποστάτες, και τους κάνουν να υποφέρουν χάνοντας αυτά που έχουν αποκτήσει.

Τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ πρέπει νά τή ζητοῦμε στίς θλίψεις καί στίς στενοχώριες (Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος)

  Όποιος, χωρίς να είναι ανάγκη, έχει την τόλμη και παρακαλεί το Θεό επιθυμώντας να γίνουν μέσω αυτού θαυμάσια πράγματα, που να δείχνουν τη δύναμη του Θεού, αυτόν τον πειράζει και τον περιγελά ο δαίμονας μέσα στο χώρο του νου του, γιατί δείχνει να καυχιέται, ενώ έχει αδύνατη συνείδηση.

Τη βοήθεια του Θεού πρέπει να τη ζητούμε στις θλίψεις και στις στενοχώριες. Χωρίς ανάγκη να εκπειράζουμε το Θεό είναι κίνδυνος για μας. Όποιος επιθυμεί κάτι τέτοιο δεν είναι πραγματικά δίκαιος και άνθρωπος του Θεού.

Βέβαια, ο Κύριος έκαμε θαύματα και σημεία με πολλούς αγίους, αλλά όταν το θέλησε ο ίδιος.

Ενώ, αν εσύ το επιθυμείς και είναι δικό σου θέλημα, χωρίς δηλαδή να το επιβάλλει κάποια ανάγκη, πέφτεις από κει που είσαι προφυλαγμένος με την ταπείνωση και γλιστράς από τη γνώση της αλήθειας του Θεού.

Διότι, εάν -κατ΄οικονομίαν- εισακουσθεί ένα τέτοιο, παράλογο, αίτημα από το Θεό, βρίσκει αφορμή ο πονηρός απ΄αυτό και βάζει τον αιτούντα σε μεγάλους μπελάδες.

Οι αληθινά αφοσιωμένοι στο Θεό, όχι μόνο δεν επιθυμούν τέτοια πράγματα, αλλά και όταν τους δοθούν από το Θεό, δε θέλουν να τα δεχθούν γνωρίζοντας τους κινδύνους της υψηλοφροσύνης.

Και δεν τα θέλουν όχι μόνο για να μη φαίνονται στους ανθρώπους ότι είναι σπουδαίοι, αλλά και για να αποφύγουν την κρυφή έπαρση της καρδιάς.

Για παράδειγμα σας αναφέρω έναν από τους αγίους πατέρες, ο οποίος λόγω της καθαρής καρδιάς του, έλαβε από το άγιο Πνεύμα το χάρισμα να γνωρίζει από πιο μπροστά ποιοι έρχονται σ΄αυτόν.

Ἡ μελέτη τοῦ Εὐαγγελίου

«Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ»

Ἀπό τό βιβλίο «ΑΣΚΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ»

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ

ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

Ὅταν μελετᾶς τό Εὐαγγέλιο, μή ζητᾶς ἀπόλαυση, μή ζητᾶς ἔξαρση, μή ζητᾶς περίλαμπρες σκέψεις. Ζήτα νά δεῖς τήν ἀλάθητη ἁγία Ἀλήθεια.

Μήν ἀρκεῖσαι στήν ἄκαρπη μελέτη τοῦ Εὐαγγελίου. Μελέτα το ἔμπρακτα. Ἀγωνίσου νά ἐκπληρώνεις τίς ἐντολές του. Σάν βιβλίο ζωῆς, μελέτα το μέ τή ζωή σου.

Μή νομίζεις ὅτι χωρίς λόγο τό πιό ἱερό βιβλίο, τό Τετραευάγγελο, ἀρχίζει μέ τό κατά Ματθαῖον Εὐαγγέλιο καί τελειώνει μέ τό κατά Ἰωάννην. Ὁ Ματθαῖος μᾶς διδάσκει περισσότερο τό πῶς νά ἐκπληρώνουμε τό θεῖο θέλημα, καί οἱ διδαχές του ταιριάζουν σ᾿ ἐκείνους πού ἀρχίζουν νά βαδίζουν στόν δρόμο τοῦ Θεοῦ.

Ὁ Ἰωάννης ἀναφέρεται περισσότερο στόν τρόπο τῆς ἑνώσεως τοῦ Θεοῦ μέ τόν ἀνακαινισμένο ἀπό τίς ἐντολές ἄνθρωπο. Αὐτή τήν ἕνωση τήν κατορθώνουν ὅσοι ἔχουν προχωρήσει στόν δρόμο τοῦ Θεοῦ.

Ἀνοίγοντας τό ἅγιο Εὐαγγέλιο, νά θυμᾶσαι ὅτι αὐτό θά καθορίσει τήν αἰώνια κατάστασή σου. Ὅλοι θά κριθοῦμε σύμφωνα μ᾿ αὐτό καί εἴτε θά σωθοῦμε, εἴτε θά κολαστοῦμε αἰώνια. «Αὐτός πού μέ ἀπορρίπτει», λέει ὁ Κύριος, «καί δέν δέχεται τά λόγια μου, σ᾿ αὐτά θά βρεῖ Ἐκεῖνον πού θά τόν δικάσει· ὁ λόγος πού κήρυξα, αὐτός θά τόν κρίνει τήν ἔσχατη ἡμέρα»¹.

Ἡ μελέτη τῶν ἔργων τῶν ἁγίων Πατέρων

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ

Ἰδιαίτερη ἐπίδραση ἀσκεῖ στήν ψυχή ἑνός ἀνθρώπου ἡ γνωριμία καί ἐπικοινωνία του μέ ἄλλους ἀνθρώπους. Σοφία τοῦχαρίζει ἡ ἐπικοινωνία του μ᾿ ἕναν σοφό, ὑψηλές σκέψεις καί ὡραῖα αἰσθήματα ἡ ἐπικοινωνία του μ᾿ ἕναν ποιητή,γεωγραφικές γνώσεις ἡ ἐπικοινωνία του μ᾿ ἕναν περιηγητή. Καί, βέβαια, ἡ γνωριμία καί ἐπικοινωνία του μέ τούς ἁγίους τόνφέρνει κοντά στήν ἁγιότητα, τόν κάνει, ἄν τό θέλει κι αὐτός, ἅγιο. «Μαζί μέ τόν ὅσιο», λέει ὁ ψαλμωδός, «θά είσαι κι ἐσύὅσιος, μαζί μέ τόν ἀθῶο ἄνθρωπο θά είσαι κι ἐσύ ἀθῶος καί μαζί μέ τόν ἐκλεκτό θά είσαι ἐκλεκτός»¹.

Θέλεις νά ἀνήκεις στήν οὐράνια κοινωνία τῶν ἁγίων; Θέλεις νά γίνεις μέτοχος τῆς μακαριότητας τους; Πλησίασέ τους καίγνώρισέ τους ἀπό τώρα, ἀπό τή σύντομη ἐπίγεια ζωή, τήν ὁποία ἡ Γραφή δέν ὀνομάζει κάν ζωή ἀλλά προσωρινή διαμονή².Ὅταν βγεῖς ἀπό τήν πρόσκαιρη κατοικία σου, τό σῶμα, ἐκεῖνο θά σέ δεχθοῦν κοντά τους σάν γνώριμό τους καί φίλο τους³.

Δέν ὑπάρχει πιό στενή γνωριμία, πιό στενή σχέση ἀπ᾿ αὐτήν πού δημιουργεῖ ἡ ταυτότητα σκέψεων, αἰσθημάτων καίσκοπῶν⁴. Ὅπου ὑπάρχει ὁμοφροσύνη, ἐκεῖ θά ὑπάρχει ὁπωσδήποτε καί ὁμοψυχία, ἐκεῖ καί ἕνας σκοπός, ἐκεῖ καί κοινήπροσπάθεια καί κοινή ἐπιτυχία.

Οἰκειώσου τή σκέψη καί τό πνεῦμα τῶν ἁγίων Πατέρων, μελετώντας τά ἔργα τους. Οἱ ἅγιοι Πατέρες ἐκπλήρωσαν τόν σκοπό τους, τή σωτηρία. Ὅμοια κι ἐσύ θά ἐκπληρώσεις τόν σκοπό σου, θά σωθεῖς, ἄν γίνεις ὁμόγνωμος, ὁμόβουλος καί ὁμόψυχος τῶν ἁγίων Πατέρων.

Ὁ οὐρανός δέχτηκε τούς ἁγίους Πατέρες στά μακάρια σκηνώματά του. Ἔτσι ἔδειξε πώς ἐπιδοκιμάζει τίς σκέψεις, τά αἰσθήματα καί τίς πράξεις τῶν ἁγίων Πατέρων, πού κατέθεσαν τόν νοῦ, τήν καρδιά καί τή βιοτή τους στά συγγράμματά τους. Αὐτό σημαίνει πώς ἡ πνευματική χειραγωγία μας ἀπό τά ἁγιοπατερικά συγγράμματα είναι ἀπόλυτα ἀξιόπιστη, ἐπικυρωμένη ἀπό τόν ἴδιο τόν οὐρανό!

«Δόξα τῷ Θεῷ!»

* Ἀνύμφευτε Παρθένε, ἡ τόν Θεόν ἀφράστως

συλλαβοῦσα σαρκί,

Μήτηρ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου, σῶν οἰκετῶν

παρακλήσεις δέχου, Πανάμωμε, ἡ πᾶσι χορηγοῦσα

καθαρισμόν τῶν πταισμάτων·

νῦν τάς ἡμῶν ἱκεσίας προσδεχομένη,

δυσώπει σωθῆναι πάντας ἡμᾶς.

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ

Δόξα τῷ Θεῷ!

Δόξα τῷ Θεῷ!

Δόξα τῷ Θεῷ!

Γιά ὅλα ὅσα βλέπω μέσα μου, γιά ὅλα ὅσα βλέπω σέ ὅλους, γιά ὅλα ὅσα βλέπω σέ ὅλα, δόξα τῷ Θεῷ!

Τί βλέπω μέσα μου; Βλέπω τήν ἁμαρτία, τήν ἑδραιωμένη ἁμαρτία. Βλέπω τή συνεχή ἀθέτηση τῶν ἁγίων ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, τοῦ Πλάστη καί Λυτρωτῆ μου. Ἀλλά καί ὁ Θεός βλέπει τό ἀναρίθμητο πλῆθος τῶν ἁμαρτημάτων μου. Φρίκη μοῦ προκαλοῦν μέ τήν ποσότητα καί τή βαρύτητά τους αὐτά τά ἁμαρτήματα, ὅταν τά ἀναλογιστῶ ἐγώ, ἕνας ἄνθρωπος ἀσήμαντος, μιά ὕπαρξη ἀδύναμη καί ἐφήμερη σάν τό χορτάρι καί τό ἀγριολούλουδο. Τί ἐντύπωση νά προκαλοῦν, ἄραγε, στόν μεγάλο, τόν πανάγιο, τόν ὑπερτέλειο Θεό;

Σέ δοξάζομεν, Κύριε, τόν ἑκουσίως δι᾿ ἡμᾶς

Σταυρόν ὑπομείναντα, καί σέ προσκυνοῦμεν,

παντοδύναμε Σωτήρ. Μή ἀπορρίψῃς ἡμᾶς

ἀπό τοῦ προσώποῦ Σου, ἀλλ᾿ ἐπάκουσον καί

σῶσον ἡμᾶς διά τῆς Ἀναστάσεώς σου, φιλάνθρωπε.

Μακρόθυμα ἀντιμετωπίζει ὥς τώρα ὁ Θεός τίς πτώσεις μου! Δέν μέ παραδίνει στήν ἀπώλεια, ὅπως μοῦ ἀξίζει! Ἡ γῆ δέν ἀνοίγει, γιά νά καταπιεῖ τόν ἁμαρτωλό, πού ἄσκοπα τή βαραίνει! Ὁ οὐρανός δέν ρίχνει κεραυνό, γιά νά κάψει τόν παραβάτη τῶν οὐράνιων ἐντολῶν! Τά ὁρμητικά ποτάμια δέν πέφτουν ἐπάνω σ᾿ ἐκεῖνον πού ἁμάρτησε μπροστά σ᾿ ὅλη τήν κτίση, γιά νά τόν πνίξουν καί νά τόν ἀφανίσουν σέ σκοτεινά βάραθρα! Ὁ ἅδης ἐμποδίζεται ἀπό τόν Κύριο ν᾿ ἁρπάξει τό θύμα του, τό θύμα πού ἀναμφίβολα δικαιοῦται καί δίκαια ἀπαιτεῖ!

Ἐπί τόν Κύριον ὁ ἐσχηκώς ἐλπίδα οὐ δείσει τότε,

ὅτε πυρί τά πάντα κρινεῖ καί κολάσει.

«Ἡ ἁγνεία» μέρος α΄

Ἁγίου Μπριαντσανίνωφ

 

«τό δέ σῶμα οὐ τῇ πορνείᾳ, ἀλλά τῷ Κυρίῳ,

καί ὁ Κύριος τῷ σώματι·

«τό σῶμα δέν ἔχει γίνει διά τήν πορνείαν,

ἀλλά διά τόν Κύριον διά νά τοῦ ἀνήκῃ ὡς μέλος του.

Καί ὁ Κύριος εἶναι διά τό σῶμα, διά νά κατοικῇ εἰς αὐτό».

Στήν Παλαιά Διαθήκη ἡ μοιχεία ἦταν ἁμαρτία ὡς ἀτίμωση τῆς φύσεως, ὡς κακή χρήση μιᾶς σημαντικῆς ἰδιότητας τῆς φύσεως, ὡς παράβαση τῶν νόμων τῆς φύσεως. Ἡ παράβαση αὐτή ἀναγνωριζόταν ὡς τόσο σοβαρή, πού γιά τόν ἔνοχο προβλεπόταν ἡ θανατική ποινή.

Στήν Καινή Διαθήκη αὐτή ἡ ἀμαρτία ἀπέκτησε ἄλλη βαρύτητα, ἐπειδή καί τό ἀνθρώπινο σῶμα ἀπέκτησε ἄλλη ἀξία. Τά σώματα τῶν χριστιανῶν ἀποτελοῦν τώρα μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι, ὅποιος παραβαίνει τήν ἐντολή τῆς ἁγνείας, ἀτιμάζει τόν ἴδιο τόν Χριστό καί χωρίζεται ἀπ᾿ Αὐτόν, καθώς τό μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ τό κάνει, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος, μέλος τοῦ σώματος μιᾶς πόρνης¹. Συνέπεια τῆς πορνείας εἶναι ὁ ψυχικός θάνατος, ἐπειδή ἀπό τόν πόρνο ἀναχωρεῖ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Πρόκειται, λοιπόν, γιά ἁμάρτημα θανάσιμο, ἁμάρτημα ἀπόλυτα στερητικό τῆς σωτηρίας, ἁμάρτημα ἐχέγγυο τῆς ἀναπόφευκτης ἀπώλειας καί τοῦ αἰώνιου κολασμοῦ στόν ἅδη, ἐφόσον δέν θεραπευθεῖ ἐγκαίρως μέ τή μετάνοια.

Τί σημαίνει ἁγνεία; Ἁγνεία λέγεται ἡ ἀρετή ἡ ἀντίθετη στό πάθος καί τήν ἁμαρτία τῆς πορνείας. Εἶναι, πρῶτον, ἡ ἀποξένωση τοῦ σώματος τόσο ἀπό τήν ἐνεργητική πτώση στήν πορνεία ὅσο καί ἀπ᾿ ὅλες τίς δραστηριότητες πού ὁδηγοῦν σ᾿ αὐτήν τήν ἁμαρτία, δεύτερον, ἡ ἀποξένωση τοῦ νοῦ ἀπό πορνικές σκέψεις καί φαντασιώσεις, καί τρίτον, ἡ ἀποξένωση τῆς καρδιᾶς ἀπό πορνικά αἰσθήματα καί παρόμοιες ροπές.