«Ἡ Σύγκρουση Ἀρχιεπισκόπου Ἱερωνύμου (Α΄) καὶ π. Αὐγουστίνου Καντιώτη».

(Σύνοδος της Ιεραρχίας της Ελλάδος 15-30 Νοεμβρίου 1972)

ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ

Η διερεύνηση αυτής της Συνόδου άπτεται και μιας σειράς αναστοχασμών, προκειμένου να κατανοήσουμε τις προσδιοριστικές υφές της σύγκρουσης μεταξύ του τότε (μακαριστού) Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου (Α’) και του (επίσης μακαριστού) επισκόπου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτη στη προσπάθειά τους για οριοθέτηση της εκκλησιολογικής νόησης του Καταστατικού Χάρτη της Eκκλησίας της Eλλάδoς, προκειμένου ο Χάρτης αυτός να έχει για πληρότητα oρθότητας∙ εχρειάζετο δηλ. στην περίπτωση αυτή εκ μέρους των επισκόπων υπευθυνότητα στις επιλογές που υιοθετούσαν, αλλά και στις θέσεις-επιλογές που δεν επιχειρούσαν.

Ήμουν στο πρώτο έτος φοιτητής και είχα διαπιστώσει ότι ο Αρχιεπίσκοπος δεν ήταν (πραγματικά) επιθυμητός στην 21η Απριλίου, μιάς και είχε φανερή εξεγερσιακή λειτουργία έναντι της δικτατορίας (λόγω διαμαρτυριών του) για τις φυλακίσεις και βασανισμούς πολιτικών κρατουμένων.

Αυτή την εξεγερσιακή συνείδηση έναντι του καθεστώτος την είχε (έτι περισσότερο) ο π. Γεώργιος Πυρουνάκης, ως συνειδητοποίηση της αδικίας της επιβολής δικτατορίας στον Ελληνικό λαό.

Ο π. Αυγουστίνος μετείχε, επίσης, στην εξεγερσιακή λειτουργία, έναντι της δικτατορίας, ως συνείδηση – συμπεριφορά Επισκοπική, με όρους υπαρξιακής αναφοράς στην Ορθόδοξη λειτουργία – διοίκηση της Εκκλησίας. Νίκος Ψαρουδάκης, π. Γεώργιος Πυρουνάκης, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και ο π. Αυγουστίνος, εδέχοντο πολλές πιέσεις από το καθεστώς για να επιβάλλει τη θέλησή του, ως «νόμω κρατούσα πολιτεία».

Η διάταξη του Καταστατικού χάρτη περί αναγνωρίσεως (μόνο) των Ι. Κανόνων «περί Δόγματος και Λατρείας», εξαιρουμένων των περί του ήθους, ήταν (πιστεύω, προσωπικά) τακτική μιας υποχωρήσεως εκ μέρους του Αρχιεπισκόπου έναντι στρατηγικά πολλών πιέσεων-κινδύνων (μασονία).

Γνώριζε, ότι η υποχώρηση αυτή δεν υπαγόταν σε οριστικές αναφορές διαγραφής των «περί το Ήθος» Ι. Κανόνων από την Εκκλησία, μιας και οι Επίσκοποι που προώθησε στην Διοίκηση της Εκκλησίας ήταν παραδοσιακά Ορθόδοξοι. Πιστεύω, επίσης, ότι ως μορφωμένος πανεπιστημιακός γνώριζε, ότι οι δικτατορίες, ως φιλοσοφική εκτίμηση, έχουν λίγο χρόνο ζωής.

Δίκαια, όμως, ο π. Αυγουστίνος διαμαρτυρήθηκε, αλλά ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος δεν ήταν καταφρονητής των Ι. Κανόνων.

Υπάρχουν κάποιες εκκλησιολογικές στρατηγικές πράξεις οικονομίας, που μπορούν εύκολα (κακοπροαίρετα) να εκληφθούν ως περιφρόνηση ή αθέτηση των Ι. Κανόνων. Παράδειγμα:

Ο π. Αυγουστίνος εφάρμοσε (ως μερική αποτείχιση) τον 15ο Κανόνα της Α-Β Συνόδου, επί αιρετικού Πατριάρχη Αθηναγόρα∙ δεν διέκοψε όμως την Εκκλησιαστική κοινωνία με τους οικουμενιστές του Πατριαρχείου. Επί Πατριαρχικής παρουσίας του Δημητρίου μνημόνευε κανονικά τον αιρετικό διάδοχο του Αθηναγόρα, γι’ αυτό και πολλοί, τόνιζαν: «Ο κοινωνών Δημητρίω αιρέσει κοινωνεί».

Τι δηλ.; ο αγωνιστής-άγιος π. Αυγουστίνος, ήτο εναντίον της πλήρους εφαρμογής του 15ου Κανόνα; Άπαγε της βλασφημίας! Πιστεύω, ότι ο π. Αυγουστίνος και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Α’, εν συνειδήσει και αγαθή προθέσει αγωνιζόμενοι υπέρ της Εκκλησίας, ανεξαρτήτως του ποικίλου βαθμού ακριβείας των ενεργειών τους, προς το απαιτούμενον υπό της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ήταν εντός εκκλησίας με τις αδυναμίες τους, τις ανθρώπινες, που ουδείς μπορεί να παραθεωρήσει.

Πιστεύω, πως μόνο οι με κακή πρόθεση (πονηρού δούλου) επίσκοποι οικουμενιστές αντιστρατεύονται στην Εκκλησία∙ αυτοί βρίσκονται εκτός Εκκλησίας.

«Ου γάρ οριστικώς έστω αποφήνασθαι∙ δια το άλλον, άλλου διαφέρειν και προσώπω και γνώσει, και σπουδή, και ηλικία» (Άγιος Θεόδωρος Στουδίτης).

Θα επανέλθω.

Σχόλιο: Γιατί «μερική αποτείχιση»; Ο 15ος Κανών μιλά για διακοπή κοινωνίας από τον προϊστάμενο, (τῆς πρὸς τὸν πρόεδρον κοινωνίας ἑαυτοὺς διαστέλλοντες). Εκτός εάν και ολόκληρη η Σύνοδος της Εκκλησίας λογίζεται ως «προϊστάμενος»!

https://tasthyras.wordpress.com/2026/02/01/η-σύγκρουση-αρχιεπισκόπου-ιερωνύμο/#more-128566