Περί φιλαυτίας

❈ Ἡ φιλαυτία μᾶς παροτρύνει νά μήν κουραστοῦμε καί νά προσέχουμε τόν ἑαυτόν μας. "Πρό πάντων τῶν παθῶν, ἡ φιλαυτία· πρό δέ πασῶν τῶν ἀρετῶν, ἡ τῆς ἀναπαύσεως καταφρόνησις" κατά τόν Ἅγιο Ἰσαάκ τόν Σῦρο. Νά μήν κυνηγᾶς τήν ἀνάπαυση, τήν ξεκούραση, τήν καλοπέραση. Ἀπό τήν φιλαυτία προέρχονται ὅλα τά ἄλλα πάθη, ἐνῶ ἡ περιφρόνηση τῆς ἀνάπαυσης γεννᾶ ὅλες τίς ἀρετές.

Ἕνας ἄνθρωπος πού δέν νοιάζεται γιά τήν ἀνάπαυση, εἶναι ἄνθρωπος πρόθυμος νά κάνει ἄσκηση, νά κουραστεῖ γιά τούς ἄλλους, νά κάνει ὑπακοή καί νά ὑπομείνει καί τίς ἀκούσιες θλίψεις γιά χάρη τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι ράθυμος. Ἐνῶ ὁ φίλαυτος εἶναι ράθυμος, εἶναι τεμπέλης. Λέει:

- Ὦχ, τώρα βαριέμαι, ἄσε τώρα...

Ἀναβολή... ματαίωση... τελικά δέν κάνει τίποτα.

Συνεχίζει ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ: "ἡ ἀνάπαυση καί ἡ ἀργία ἔχουν καταστροφικά ἀποτελέσματα στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί μποροῦν νά βλάψουν κάποιον περισσότερο ἀπό τούς Δαίμονες!".

Δηλαδή πιό πολύ καί ἀπό τούς Δαίμονες μᾶς βλάπτει ἡ ἀγάπη γιά τήν ἀνάπαυση καί ἡ ἀργία, τό νά μήν κάνουμε τίποτα πνευματικό. Δέν μᾶς πειράζουν οἱ Δαίμονες.

Ἐμεῖς οἱ ἴδιοι εἴμαστε ὁ χειρότερος ἐχθρός τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ἐμεῖς οἱ ἴδιοι.

Γι' αὐτό, λέει Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, τώρα ἔχουμε μεγαλύτερους διωγμούς. Ἡ Ἐκκλησία τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνες εἶχε φοβερούς διωγμούς ἀπό τούς εἰδωλολάτρες. Μετά σταμάτησαν οἱ διωγμοί, ἔγινε, σύν τῶ χρόνω, ἐπίσημη θρησκεία ὁ Χριστιανισμός καί ὑπῆρχε ἄνεση, ὅπως καλή ὥρα σήμερα. Πηγαίνουμε ἐλεύθερα ἀκόμα στήν Ἐκκλησία.

Τώρα ὅμως ἔχουμε περισσότερο διωγμό. Ἡ ἄνεση εἶναι ὁ πιό μεγάλος διωγμός. Ἡ ἄνεση, ἡ καλοπέραση. Πόσοι εἶναι κοντά στόν Θεό σήμερα; Ἐλαχιστότατοι. Ἀφῆστε τούς νέους. Ἐκεῖ εἶναι πανωλεθρία. Σπάνια νά βρεῖς νέο ἄνθρωπο νά εἶναι ὅπως τόν θέλει ὁ Θεός. Γιατί; Ἡ ἄνεση καί ἡ καλοπέραση. Ὁ μεγαλύτερος διωγμός. Βλάπτει τόν ἄνθρωπο περισσότερο ἀπό τούς Δαίμονες.

"Ὅταν τό σῶμα ἀποδεχθεῖ τήν ἀνάπαυση καί τήν ἀργία", λέει ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ, "κάθε κακία τελειοποιεῖται στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου". Γίνεται τέλειος δηλαδή ὁ ἄνθρωπος, ἀλλά στήν κακία. "Ἀκόμη καί ἄν κανείς ἐπιθυμεῖ ἔντονα τό καλό, ἡ ἀνάπαυση καί ἡ ἀργία σιγά - σιγά ἀφαιροῦν ἀπό αὐτόν ἀκόμη καί αὐτή τή διάθεση τοῦ καλοῦ, τήν ὁποία εἶχε" καί δέν θέλει νά θέλει τό καλό.

Ἄς προσέξουμε λοιπόν τό θέμα τῆς ἀνάπαυσης και τῆς ἀργίας, τῆς πνευματικῆς ἀργίας. Μπορεῖς νά κάνεις πέντε λεπτά προσευχή, δύο λεπτά προσευχή, κάνε! Μήν τό ἀφήνεις γιά ἀργότερα. Ἀφοῦ ἔχεις δυό λεπτά, κάνε. Μπορεῖς νά διαβάσεις μιά σελίδα ἀπό Πατερικό βιβλίο, διάβασε. Μπορεῖ νά μήν ἔχεις χρόνο νά διαβάσεις ὅλο τό βιβλίο, ἀλλά μιά σελίδα ἤ μιά παράγραφο μπορεῖς νά διαβάσεις. Διάβασε αὐτό καί θά δεῖς πῶς ἀλλάζεις μέσα σου. Μή μένεις ἀργός.

Εἶναι ἀπαραίτητο νά περιφρονεῖ κανείς τήν ἀνάπαυση τοῦ σώματος καί νά ἀγαπάει καί νά ἐπιδιώκει τόν κόπο καί τίς δυσκολίες, τά ὁποῖα ὁδηγοῦν στήν τελείωση τῶν ἐντολῶν, ἀποτελοῦν τήν αἰτία τῆς ἀρετῆς καί θεραπεύουν τά πάθη. Γίνεσαι τέλειος ὡς πρός τόν Θεό καί αἰτία τῆς ἀρετῆς καί θεραπεία ἀπό τά πάθη πετυχαίνει αὐτός, ὁ ὁποῖος πολεμάει τήν καλοπέραση καί τήν ἀργία.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 20 - 5 - 2012)