Περί Συνήθειας

❈ Ὁποιοσδήποτε ἐθισμός πού μᾶς χωρίζει ἀπό τόν Χριστό εἶναι ἕνας δεσμός, εἶναι μία κακιά συνήθεια, ἕνα δέσιμο μέ ἕνα πράγμα, μέ μιά κατάσταση... Αὐτό δεσμεύει τήν ψυχή.

Ἡ ψυχή δέν πρέπει νά ἔχει κανένα δέσιμο, μέ τίποτα, νά εἶναι τελείως ἐλεύθερη. Αὐτός λ.χ. πού ἔχει ἐθισμό στό ἴντερνετ μπορεῖ νά κάνει αὐτά πού λέει ὁ Χριστός; Δέν μπορεῖ...

Ἄρα τί εἶναι; Ἀγγελικό; Δαιμονικό εἶναι σίγουρα. Κρύβονται Δαίμονες. Καί σοῦ λέει φταίει καί ὁ ἄνθρωπος, ἡ ἀνθρώπινη προαίρεση... καί ἐγκαθιστᾶ σιγά - σιγά αὐτή τήν κακή συνήθεια μέσα του. Ἀλλά καί φανερά ἕνας δαιμονισμένος, πού μιλοῦσε ὁ Διάβολος μέσα ἀπό αὐτόν, τό εἶπε, ὅτι:

"Τούς ἔχω μολύνει ὅλους μέσα ἀπό τό ἴντερνετ"...

❈ Ἔλεγε ἕνας δαιμονισμένος: "τούς ἔχω μολύνει ὅλους μέσα ἀπό τό ἴντερνετ". Αὐτά τά λόγια τά ἔλεγε ὁ Διάβολος, τό ὁμολογοῦσε. Μ' ἕνα κουμπί εἶναι πολύ εὔκολο νά δεῖς ὅλη τήν ἀνηθικότητα καί φυσικά μετά θά ἔχεις ἄτοπες ἐπιθυμίες, διότι ἐκ τοῦ ὁρᾶν, τίκτεται τό ἐρᾶν.

Τά παιδιά δυστυχῶς δέν ἔχουν ἀντιστάσεις καί ἐνῶ πολύ εὐκολα μαθαίνουν τό ἴντερνετ, γίνονται ἕρμαια, διότι οἱ γονεῖς - λόγω τῆς ἔλλειψης ἀγάπης - τά ἐκθέτουν μπροστά στόν κίνδυνο τῶν ὀθονῶν μέ σκοπό νά τελειώσουν τίς δικές τους δουλειές, χωρίς νά τούς ἐνοχλοῦν τά παιδιά.

Ὀθόνες καὶ ἐφηβεία: Πῶς τὰ κινητὰ «χάλασαν» τοὺς ἐγκεφάλους τῶν παιδιῶν

Με το κινητό στο χέρι είναι οι νέοι και δεν το αποχωρίζονται ούτε στις αίθουσες του σχολείου και του πανεπιστημίου. Ακόμη και εν ώρα μαθήματος δεν διστάζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα, να ασχολούνται με social media, να ακούν μουσική και να μην ασχολούνται με τον πραγματικό κόσμο.

Η αλλαγή από τα αναλογικά τηλέφωνα, όπως αναφέρει η Independent, με τα κουμπιά και χωρίς πρόσβαση στο Διαδίκτυο, στα smartphones σε συνδυασμό με την πανδημία και τους εγκλεισμούς έχει σαν αποτέλεσμα των 46% των νέων να δηλώνουν ότι είναι σχεδόν συνεχώς συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο. Μάλιστα το 97% των παιδιών έχουν τηλέφωνο τελευταίας τεχνολογίας μέχρι την ηλικία των 12 ετών σύμφωνα με την Ofcom.

Τον Φεβρουάριο υπουργοί στην Αγγλία έκαναν γνωστή την πρόθεσή τους να απαγορευθούν τα κινητά στα σχολεία με την υπουργό Παιδείας Τζίλιαν Κίγκαν να κάνει λόγο για «ψηφιακούς δαίμονες».

«Πηγαίνεις στο σχολείο, πηγαίνεις για να μάθεις, να κάνεις φιλίες, να μιλήσεις με κόσμο και να κοινωνικοποιηθείς», είπε στο πρόγραμμα Today του ραδιοφώνου του BBC. «Δεν πηγαίνεις για να κάθεσαι με το κινητό στο χέρι ή να στέλνεις μηνύματα ενώ μπορείς να μιλάς με κάποιον», είπε χαρακτηριστικά. 

Mήπως ἦρθε ἡ ὥρα νὰ κλειδώσετε σὲ κάποιο συρτάρι τo smartphone σας; Εἶστε ἕτοιμοι γιὰ ψηφιακὴ ἀποτοξίνωση;

Τα τελευταία πενήντα χρόνια, τα κινητά τηλέφωνα έχουν μεταμορφωθεί από γιγαντιαία, χοντροκομμένα τερατουργήματα σε μικροσκοπικούς υπολογιστές που μας επιτρέπουν να έχουμε πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που υπάρχουν στο σύμπαν. Και τώρα δεν μπορούμε να τα αφήσουμε κάτω. Όμως, καθώς όλο και περισσότεροι από εμάς συνειδητοποιούμε τις αρνητικές συνέπειες που έχει η υπερβολική χρήση των smartphones στη ζωή μας, το τοπίο μοιάζει να αλλάζει.

Όσο κι αν μας αρέσει να μισούμε αυτές τις ενοχλητικές μικρές συσκευές, δεν μπορούμε να αρνηθούμε την ευκολία που προσφέρουν, από το να μας επιτρέπουν να κλείσουμε ένα ταξί με το πάτημα ενός κουμπιού μέχρι να μεταφέρουμε χρήματα από τον τραπεζικό μας λογαριασμό σε ανύποπτο χρόνο.

Το 2022, η HMD Global – οι κατασκευαστές των τηλεφώνων Nokia – είδε τις πωλήσεις της να αυξάνονται κατά 5% στις ΗΠΑ – μια εξέλιξη που, σύμφωνα με την εταιρεία, επεκτείνεται και στην Ευρώπη. Παράλληλα, οι πωλήσεις smartphone μειώθηκαν κατά 22%. Στο Reddit, το φόρουμ r/dumbphone έχει 46.000 μέλη και το YouTube είναι γεμάτο με βίντεο – κυρίως από δημιουργούς της Gen Z – σχετικά με την εγκατάλειψη του smartphone σας. Είναι σαφές ότι όλο και περισσότεροι νέοι επιθυμούν να εγκαταλείψουν εντελώς τα τηλέφωνά τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι που επιλέγουν να αντικαταστήσουν ένα smartphone με ένα dumb τηλέφωνο επιθυμούν να ανακτήσουν τον έλεγχο της σχέσης τους με την τεχνολογία και να απελευθερωθούν από τα δεσμά της συνεχούς ψηφιακής επικοινωνίας. Άλλοι επιλέγουν να παραιτηθούν από τη χρήση smartphone στο όνομα ανησυχιών για την προστασία της ιδιωτικής ζωής ή θέλουν να απαλλαγούν από τη συνεχή ροή διαφημίσεων.

«Επιδημία αμνησίας»

Ἐξάρτηση ἀπό τά ἠλεκτρονικά παιχνίδια

Κλέβει τις ζωές των παιδιών

“Αποκατάσταση σημαίνει να έχει το παιδί ζωή με νόημα μακριά από την οθόνη, και όχι απλώς αποχή από την οθόνη”

Το πρόβλημα της εξάρτησης από το ηλεκτρονικό παιγνίδι, (Gaming Disorder, GD) βρίσκεται και πάλι στη δημοσιότητα καθώς πρόσφατες μελέτες φέρνουν στο φως νέα στοιχεία σχετικά με τη γένεση της πάθησης, τις θεραπείες και την ανάγκη για προσεκτικότερη εστίαση στην αποκατάσταση του παιδιού και της οικογένειας.

Οι μελέτες δημοσιεύτηκαν τον Απρίλιο στο Comprehensive Psychiatry(1) και τον Φεβρουάριο στο Frontiers in Psychiatry.(2)

H Gaming Disorder, GD, άρχισε να απασχολεί ιδιαίτερα μετά το 2019 που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τη συμπεριέλαβε στην 11η Αναθεώρηση (ICD-11) του καταλόγου Διεθνούς Ταξινόμησης Νοσημάτων. Οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η γένεσή της προκύπτει από την αλληλεπίδραση παραγόντων του περιβάλλοντος, άλλων που σχετίζονται με το παιχνίδι και μεμονωμένων ζητημάτων στα οποία περιλαμβάνονται χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, συννοσηρότητες ψυχοπαθολογίας και η γενετική προδιάθεση.(3)

Ενώ για τα περισσότερα άτομα, το gaming είναι μια ψυχαγωγική δραστηριότητα, μια μικρή ομάδα παικτών εκδηλώνει αρνητικά συμπτώματα που επηρεάζουν την ψυχική και σωματική υγεία και προκαλούν λειτουργικές βλάβες. Πράγματι οι περισσότεροι νέοι που παίζουν βιντεοπαιχνίδια το κάνουν ως μια μορφή ψυχαγωγίας- όπως υποτίθεται ότι είναι- αλλά περίπου το 5% έως 6% των χρηστών βιντεοπαιχνιδιών παίζουν σε σημείο που αυτό παρεμβαίνει στη ζωή τους και γίνεται εθισμός.(4)

Τα βιντεοπαιχνίδια μπήκαν στη ζωή μας τα μέσα με τέλη της δεκαετίας του 1970, αλλά όχι στο σημερινό βαθμό. Όταν εντάχθηκαν στο Διαδίκτυο, τότε δημιουργήθηκε ένα καταστροφικό μίγμα. Καθώς η δημοτικότητα του Διαδικτύου άνθιζε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και τη δεκαετία του 1990, η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο.(4)

Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν περίπου 2,7 δις παίκτες παγκοσμίως, με το 75% των νοικοκυριών των ΗΠΑ να έχει τουλάχιστον έναν παίκτη, το 5% έως 6% των εθισμένων ατόμων είναι ένας εκπληκτικός αριθμός. Οι θεραπευτές ελπίζουν οι έφηβοι να «καταφέρουν να συνειδητοποιήσουν ότι μπορούν να ζήσουν μια ολοκληρωμένη και παραγωγική ζωή μακριά από μια οθόνη».(4)

Τι κάνει τα βιντεοπαιχνίδια τόσο εθιστικά;(4)

Ἡ ψηφιακή ἀποβλάκωση: μία μαζική παιδοκτονία

Ἡ ψηφιακή ἀποβλάκωση: μία μαζική παιδοκτονία

Για το Δίκτυο Psy-Counsellors

Μετάφραση, Προσαρμογή στα Ελληνικά και Επιμέλεια

Γιάννης Παπαμιχαήλ, τ. Καθηγητής Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Η καραντίνα και η απαγόρευση κυκλοφορίας που έχουν επιβληθεί λόγω κορωνοϊού γεννά μεταξύ άλλων κάποια ζητήματα διαχείρισης χρόνου των ατόμων μέσα στα σπίτια που βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό στα αστικά κέντρα και είναι συχνά διαμερίσματα.

Ποια είναι η πιο εύκολη και αποτελεσματική διέξοδος; Βεβαίως, οι οθόνες με όλες τις εκδοχές τους, από την συμβατική τηλεόραση μέχρι το διαδίκτυο. Δεν περίμεναν βέβαια οι άνθρωποι τον κορωνοϊό για να την ανακαλύψουν, τώρα όμως μοιάζει να συνιστά σε μεγάλο βαθμό μονόδρομη διέξοδο των έγκλειστων και απομονωμένων ατόμων, ειδικά μάλιστα όσων έχουν παιδιά και οικογένειες. Αποφασίσαμε λοιπόν να δημοσιεύσουμε μια βιβλιοκριτική από το γαλλικό περιοδικό «Eléments» προσαρμοσμένη και μεταφρασμένη στα ελληνικά για λογαριασμό του Δικτύου Psy-Counsellors, αναφορικά με την εγκατάλειψη των παιδιών μας στις «οθόνες- νταντάδες». Για να μην κερδίσουμε την «μάχη με τον κορωνοϊό» και την χάσουμε, με τις ζωές τις δικές μας και των παιδιών μας…

Ο Φίλιππος, χλωμό αγοράκι πέντε ετών, λίγο παχύσαρκο, χωμένο στην πολυθρόνα του ένα ωραίο πρωινό του Οκτώβρη, πληκτρολογεί πυρετωδώς το αγαπημένο του playstation. Σε αυτήν ακριβώς τη στιγμή, ο νεαρός ήρωας, στη στενή του σχέση με την ψηφιακή του νταντά, δεν ονειρεύεται παρά ένα μόνο πράγμα: να ξεπεράσει το πέμπτο επίπεδο και να γίνει ο πιο μεγάλος «εκπαιδευτής του pokemon» στον κόσμο.

Ψηφιακή… χαμοζωή;

Ψηφιακή… χαμοζωή;

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

Ἡ ψηφιακὴ χαμοζωή, καλοί μου φίλοι, αὐτὴ ποὺ διενεργεῖται στὶς ὀθόνες καὶ στὸν λεγόμενο «εἰκονικὸ κόσμο», ἔρχεται πάντοτε ὡς συνέχεια τῆς πραγματικῆς χαμοζωῆς! Εἶναι τὸ μόνο εἶδος ζωῆς ποὺ δὲν ἔχει καμμία διαφορὰ εἴτε αὐτὸ βρίσκεται στὸν εἰκονικὸ εἴτε στὸν πραγματικὸ κόσμο!

Καὶ δὲν μπορεῖ νὰ γίνει διαφορετικά, ξέρετε. Καὶ τοῦτο γιατί …

Αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει ὅραμα στὴ ζωή του, πῶς περιμένουμε νὰ ἔχει ἐκεῖ στὶς διάφορες ἠλεκτρονικὲς ὀθόνες ποὺ χρησιμοποιεῖ;

Αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει ἰδανικά, πῶς εἶναι δυνατὸ νὰ κινεῖται μὲ ἀνώτερο τρόπο στὸν ψηφιακὸ κόσμο;

Αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει ὑψηλοὺς σκοποὺς καὶ στόχους, πῶς θὰ κατορθώσει νὰ τοὺς ἀποκτήσει στὶς ὀθόνες;

Ὁπότε ὁ εἰκονικός του κόσμος, εἶναι ἡ ἐπέκταση τοῦ πραγματικοῦ. Δηλαδὴ τὸ ἴδιο χαμερπής, τελματωμένος, ἁμαρτωλός! Τίποτα τὸ μεγάλο, τὸ ὑψηλό, τὸ πνευματικό. Μάλιστα, τόσο πολὺ συμβαίνει αὐτό, ὥστε κάλλιστα νὰ μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς ὅτι ἡ ψηφιακή του ζωή, εἶναι ἡ ἐπέκταση τῆς πραγματικῆς του ζωῆς. Καὶ πὼς ἡ μία ζωή ἀποκαλύπτει τὴν ἄλλη. Πέραν τοῦ ὅτι καὶ τροφοδοτεῖ ἡ μία τὴν ἄλλη.

Τί κι ἄν οἱ ὀθόνες ἔγιναν 3D καὶ οἱ ταχύτητες 4G ἢ καὶ 5G; Τί κι ἂν τὰ laptops ἔγιναν tablets; Τί κι ἂν ὅλα ἔγιναν πανεύκολα καὶ προσβάσιμα; Τόσο τὸ χειρότερο! Γι’ αὐτὸν ποὺ δὲν ἔχει ὁράματα καὶ ὑψηλοὺς στόχους στὴ ζωή του, ὅλα αὐτὰ τοῦ δίνουν τὴ δυνατότητα νὰ ζήσει ἀκόμη πιὸ πολύ, πιὸ γρήγορα καὶ πιὸ ἀποτελεσματικὰ στὸ ψηφιακὸ τέλμα!

Μὲ τὸ μαχαίρι μπορεῖς νὰ κόψεις τὸ ψωμί, μπορεῖς ὅμως καὶ νὰ σκοτώσεις! Μὲ τὸ αὐτοκίνητο μπορεῖς νὰ πᾶς σὰν ἄνθρωπος στὴ δουλειά σου, μπορεῖς ὅμως νὰ τρέχεις, γιὰ νὰ τρέχεις, νὰ κάνεις κόντρες γιὰ τὴ «χαρὰ» τῆς ἐπίδειξης καὶ τῆς ταχύτητας, ἀδιαφορώντας γιὰ τὶς συνέπειες …

Πλοήγηση: ἡ ἀσθένεια τοῦ μέλλοντος…

Πλοήγηση: η ασθένεια του μέλλοντος…

 Της ΜΑΡΙΑΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑ, παιδιάτρου

 Σε ασθένεια του μέλλοντος εξελίσσεται και στη χώρα μας ο εθισμός στο διαδίκτυο καθώς ήδη έχουν νοσηλευτεί πάνω από 90 παιδιά σε εξειδικευμένη μονάδα του νοσοκομείου Παίδων που λειτουργεί τα τελευταία 10 χρόνια, ενώ για βοήθεια έχουν απευθυνθεί εκεί περισσότερα από 500 παιδιά κυρίως εφηβικής ηλικίας. Η μάστιγα της οθόνης αποτελεί πρόβλημα της εποχής και μάλιστα μεγαλύτερο από ότι φαίνεται. 

Αναμφίβολα το Διαδίκτυο έχει αλλάξει τη ζωή μας αποτελώντας ένα παράθυρο στον κόσμο. Ωστόσο παιδοψυχίατροι εκπέμπουν σήμα κινδύνου προς γονείς και εκπαιδευτικούς για το σοβαρό πρόβλημα του εθισμού των νέων στο διαδίκτυο που τα τελευταία χρόνια τείνει να πάρει διαστάσεις «επιδημίας» σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Κίνα ήδη θεωρείται από τα σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας.

Προβλήματα που προκύπτουν από την αλόγιστη χρήση στα παιδιά:

1. Ακατάλληλο περιεχόμενο: σε σχέση με την ηλικία και την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού.
2. Αποξένωση: Η αλόγιστη χρήση του Ίντερνετ δημιουργεί συναισθηματική απόσταση και μειώνει την επικοινωνία με γονείς και συνομηλίκους.
3. Παιδική πορνογραφία: ανησυχητική η εξάπλωση των κυκλωμάτων παιδοφιλίας.
4. Εκφοβισμός (cyberbullying): διαδικτυακός εκφοβισμός με ρατσιστικό, πρόστυχο, προσβλητικό ή άλλο περιεχόμενο με χρήση μηνύματος, φωτογραφίας ή βίντεο. Επικίνδυνη μορφή bullying γιατί επεμβαίνει στον προσωπικό χώρο του παραλήπτη .

«Αἴτημα πρός ὅλες τίς τοπικές Ἐκκλησίες γιά σαφή, ρητή ἀναφορά στήν ἀποχή ἀπό τή χρήση τοῦ διαδικτύου καί τῶν κοινωνικών δικτύων στούς κανόνες περί νηστείας» (Jean Claude Larchet)

 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΖΑΝ ΚΛΟΝΤ ΛΑΡΣΕ ΣΤΟ

ΔΕΥΤΕΡΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

Αγαπητοί πατέρες, αδελφές και αδελφοί,Νέες διαδικτυακές μορφές, οι οποίες ονομάζονται ψηφιακά μέσα και στις οποίες έχουμε πρόσβαση μέσα από υπολογιστές, τάμπλετ και, ιδιαίτερα τώρα πια, «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα, των οποίων το περιεχόμενο κυρίως συνίσταται στο Διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα μηνύματα. Αυτές λοιπόν οι διαδικτυακές μορφές έχουν κυριολεκτικά εισβάλει στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου και ιδιαίτερα των νέων, από την ηλικία των 10 ετών και μερικές φορές και νωρίτερα.

Οι δυνατότητες των ψηφιακών μέσων να επικοινωνούν ταχύτατα και σχεδόν ανέξοδα, η δυνατότητα που δίδουν στον καθένα να έχει πρόσβαση στους πάντες και τα πάντα και η δύναμη της εικόνας στα ψηφιακά μέσα προσδίδουν σε αυτά τα μέσα μια έντονη σαγήνη. Η κοινωνική πίεση (και ιδιαίτερα η πίεση να συμμορφώνεται κανείς), αλλά επίσης και η οικονομική διάρθρωση της κοινωνίας έχουν καταστήσει αυτά τα ψηφιακά μέσα τα εργαλεία, που όλοι σχεδόν πρέπει υποχρεωτικά να έχουν, έτσι ώστε να μην περιθωριοποιούνται και να μην εξαιρούνται από διάφορους κύκλους – κοινωνικούς, διοικητικούς, οικονομικούς.

Κατά μείζονα λόγο, ωστόσο, έχουμε εδώ να κάνουμε με μία εξάρτηση εσωτερικής ή ψυχολογικής φύσης, η οποία έχει εδραιωθεί μεταξύ των χρηστών κάθε ηλικίας. Αυτός ο εθισμός ανησυχεί πάρα πολλούς γονείς, διότι τώρα, αυτή τη στιγμή, επηρεάζει πολλά παιδιά, και πολλές φορές και οι ίδιοι οι χρήστες του τον παρατηρούν. Βλέπουμε αυτόν τον εθισμό σαφέστερα και τον παρατηρούμε κυρίως στα πιο σοβαρά περιστατικά, στα οποία απαιτείται δραστική θεραπεία, ιδιαίτερα θεραπεία μακροχρόνιας πλήρους αποχής από τέτοια μέσα, ενώ μερικές φορές απαιτείται και κλινική ψυχιατρική φροντίδα. Ωστόσο, αυτή η έξη και ο εθισμός παραμένουν απαρατήρητοι στις λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις, διότι η συνήθεια μπορεί να καταστήσει κάτι το οποίο είναι μη φυσιολογικό να φαίνεται ως φυσιολογικό. Θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι για τους περισσότερους χρήστες η χρήση αυτή έχει πλέον καταστεί καταχρηστική.

Ἀθανάσιος Γκάτζιος, Οἱ νέοι βάρβαροι

Οι νέοι βάρβαροι

 

Ἀθανάσιος Γκάτζιος, Φιλόλογος - Θεολόγος

 

«Οἱ βάρβαροι δέν θά ξανάρθουν ἀπ᾽ τά σύνορα. Τούς ἐκπαιδεύουν οἱ σοφοί μέ τηλεόραση. Κι οἱ ὀρδές τους ἀπ᾽ τά παιδικά δωμάτια θά ὁρμήσουν». (  Π. Α. Σινόπουλος.)

 Τώρα πλέον ἔχουν εἰσβάλει ἀπό παντοῦ. Τά σύνορα ἔπεσαν. Internet, Computers, Tablets, Smartphones εἶναι οἱ νέοι παγκόσμιοι κατακτητές!
 Σύμφωνα μέ μελέτη-ἔκθεση τοῦ Ἱ­δρύματος Kaiser Family τά παιδιά ἡλικίας 8 ἕως 10 ἐτῶν στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες δαπανοῦν ὀχτώ ὧρες τήν ἡμέρα μπροστά στήν ὀθόνη, ἐνῶ τά μεγαλύτερα, οἱ ἔφηβοι, ξοδεύουν κατά μέσον ὅρο δώδεκα ὧρες. Ἡ τηλεόραση κρατᾶ τά σκῆ­πτρα, ἀλλά καί οἱ ὑπολογιστές, τά tablets καί τά smartphones κερδίζουν συνεχῶς ἔδαφος.

    Μία νέα ἐπιδημία ἀπειλεῖ τή νεότητα μέ ἀνυπολόγιστες συνέπειες: ὁ ἐθισμός τοῦ διαδικτύου, «ἠλεκτρονική ἡρωίνη» τόν ὀνομάζουν ἄλλοι.