Ἐφηβεία καί τεχνολογία

Ἐφηβεία καί τεχνολογία

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

Τὸ θέμα τῆς ἐφηβείας, καλοί μου φίλοι, εἶναι ὄντως τεράστιο. Ἀπασχόλησε τοὺς πάντες. Καὶ ὄχι μόνο τοὺς εἰδικοὺς ἐπιστήμονες, τοὺς παράγοντες τῆς ἀγωγῆς κ.λπ., ἀλλὰ καὶ τὸν καθένα μας. Γιατί ὅλοι μας κάποτε εἴμαστε ἔφηβοι, ὅλοι μας ἔχουμε ἔφηβους στὸ περιβάλλον μας, ὅλοι μας εἴμαστε γονεῖς. Σὲ κάθε δὲ ἐποχὴ ἡ ἐφηβεία ἔχει τὴ δική της διάσταση. Καὶ στὴ δική μας, τήν… τεχνολογική!

Ἀφορμὴ γιὰ ὅλα αὐτὰ εἶναι μία σειρὰ 4 ἐπεισοδίων τοῦ Netflix μὲ τὸν τίτλο «Adolescence» (= ἐφηβικὴ ἡλικία ἢ ἁπλὰ ἐφηβεία), ἡ ὁποία ἔχει πυροδοτήσει μεγάλο κοινωνικὸ διάλογο στὴν Βρετανία καὶ ὄχι μόνο. Μάλιστα μὲ ἀπόφαση τοῦ Βρετανοῦ πρωθυπουργοῦ Κὶρ Στάρμερ, ἡ σειρὰ αὐτὴ θὰ προβληθεῖ δωρεὰν στὰ Γυμνάσια καὶ τὰ Λύκεια ὅλης τῆς χώρας!

Καὶ γιατί αὐτό; Ἐπειδὴ ἡ σειρὰ αὐτὴ ἔχει κατορθώσει νὰ ἀποτυπώσει «μὲ ὠμότητα καὶ ρεαλισμό», ὅπως εἶπαν, τὴν ἐν λόγῳ περίοδο τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου, προκαλώντας μεγάλο προβληματισμὸ καὶ συζητήσεις. Πολλοὶ ὑποστηρίζουν ὅτι «εἶναι σοκαριστική», ὅτι «προκαλεῖ τὴν ἀφύπνιση ποὺ περιμέναμε ὡς γονεῖς», ὅτι «εἶναι τὸ ξυπνητήρι, γιὰ νὰ συνέλθουμε», ὅπως καὶ «τὸ μάθημα γιὰ τὰ συμβαίνοντα σήμερα στὴν ἐφηβεία» καθ’ ὅσον ἀναφέρεται στὸ ρόλο τῆς σύγχρονης τεχνολογίας στὴν ἐφηβεία.

Ἡ ἐφηβεία καί ἡ ἀγωγή τῶν ἐφήβων κατά τόν Ἱερό Χρυσόστομο, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ ἐφηβεία καί ἡ ἀγωγή τῶν ἐφήβων κατά τόν Ἱερό Χρυσόστομο, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, 24-06-2012

 

Ὀθόνες καὶ ἐφηβεία: Πῶς τὰ κινητὰ «χάλασαν» τοὺς ἐγκεφάλους τῶν παιδιῶν

Με το κινητό στο χέρι είναι οι νέοι και δεν το αποχωρίζονται ούτε στις αίθουσες του σχολείου και του πανεπιστημίου. Ακόμη και εν ώρα μαθήματος δεν διστάζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα, να ασχολούνται με social media, να ακούν μουσική και να μην ασχολούνται με τον πραγματικό κόσμο.

Η αλλαγή από τα αναλογικά τηλέφωνα, όπως αναφέρει η Independent, με τα κουμπιά και χωρίς πρόσβαση στο Διαδίκτυο, στα smartphones σε συνδυασμό με την πανδημία και τους εγκλεισμούς έχει σαν αποτέλεσμα των 46% των νέων να δηλώνουν ότι είναι σχεδόν συνεχώς συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο. Μάλιστα το 97% των παιδιών έχουν τηλέφωνο τελευταίας τεχνολογίας μέχρι την ηλικία των 12 ετών σύμφωνα με την Ofcom.

Τον Φεβρουάριο υπουργοί στην Αγγλία έκαναν γνωστή την πρόθεσή τους να απαγορευθούν τα κινητά στα σχολεία με την υπουργό Παιδείας Τζίλιαν Κίγκαν να κάνει λόγο για «ψηφιακούς δαίμονες».

«Πηγαίνεις στο σχολείο, πηγαίνεις για να μάθεις, να κάνεις φιλίες, να μιλήσεις με κόσμο και να κοινωνικοποιηθείς», είπε στο πρόγραμμα Today του ραδιοφώνου του BBC. «Δεν πηγαίνεις για να κάθεσαι με το κινητό στο χέρι ή να στέλνεις μηνύματα ενώ μπορείς να μιλάς με κάποιον», είπε χαρακτηριστικά. 

Ὑπάρχει λύση στή μάστιγα τῆς ἐφηβικῆς ἐπιθετικότητας;

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Υπάρχει λύση στη μάστιγα της εφηβικής επιθετικότητας;

Θεραπεία σε μια νόσο υπάρχει, μόνον, όταν διαγνωστούν τα αίτιά της. Η εφηβική επιθετικότητα, ως εκδήλωση βίαιης και εχθρικής συμπεριφοράς, απασχολεί καθημερινά τη χώρα μας, με θύματα συνομίληκες, συμμαθητές/τριες, γονείς, εκπαιδευτικούς, όπως και αντικείμενα, από χώρους εντός ή εκτός του σχολείου.

Οι προβληματικοί έφηβοι είναι παιδιά παραμελημένα, απογοητευμένα, αγχωμένα ή ακόμη και κακοποιημένα οι δε παραβατικές τους δράσεις είναι πολύ προκλητικές και επικίνδυνες, καθώς, αφενός, δημιουργούν προβλήματα σε γνωστούς ή άγνωστους κυρίως συνομήλικες, με αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από τους γύρω τους και να οδηγούνται, έτσι, σε ακόμη χειρότερα στάδια επιθετικότητας.

Ωστόσο, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή, κυρίως των γονέων και των δασκάλων, ως προς τον προσδιορισμό των νέων, ως επιθετικών, καθώς, εκτός από την ακραία μορφή της επιθετικότητας, υπάρχει και η υγιής επιθετικότητα, που συνδέεται απλώς με τον συνήθη ψυχικό αναβρασμό των εφήβων.

Ο αναβρασμός των νέων, εκτός των άλλων, σχετίζεται, συχνά, με τις ταραχώδεις οργανικές μεταβολές της ηλικίας τους, καθώς οι έφηβοι, διαμορφώνοντας, σε αυτό το ηλικιακό στάδιο, το «εγώ» τους (τον εαυτό τους), σε σχέση με το «υπερεγώ» (τους «άλλους»), εκφράζονται, ενίοτε, με οξύ και αντιδραστικό τρόπο, ιδιαίτερα, απέναντι σε όσους βάζουν εμπόδια στις όποιες διεκδικήσεις τους.

Ἕξι στούς δέκα ἔφηβους μέ ψυχολογικές ἤ σωματικές ἐνοχλήσεις

Έξι στους 10 έφηβους ανέφεραν εμμένουσες ψυχολογικές ή/και σωματικές ενοχλήσεις, σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε για την ψυχική υγεία των εφήβων και ανακοινώθηκε την Τρίτη 10 Οκτωβρίου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας.

Συγκεκριμένα, το Περιφερειακό Γραφείο του Π.Ο.Υ. για την Ευρώπη δημοσιεύει τα πιο πρόσφατα ευρήματα για την ψυχική υγεία των εφήβων έτσι όπως αυτά προκύπτουν από τη διακρατική έρευνα με τίτλο «Έρευνα για τις Συμπεριφορές που Συνδέονται με την Υγεία των Εφήβων» (Health Behaviour in School-aged Children, HBSC).

Η έρευνα φέρνει στο φως μια εκτεταμένη και ανησυχητική τάση σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία: την επιδείνωση της ψυχικής υγείας των εφήβων—κυρίως των κοριτσιών.

Επιδείνωση στους δείκτες ψυχικής υγείας των εφήβων

Όπως αναδεικνύεται στην Έκθεση του προγράμματος HBSC, δείκτες όπως το αντιληπτό επίπεδο (σωματικής) υγείας και το αίσθημα ικανοποίησης από τη ζωή παρουσιάζουν επιδείνωση τα τελευταία χρόνια, ενώ επιπλέον δείκτες όπως τα εμμένοντα ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα έχουν αυξηθεί κατά τη διάρκεια της τελευταίας 10ετίας—ιδιαίτερα (σε πολλές χώρες) στο πρόσφατο διάστημα. Σε όλες τις περιπτώσεις, η επιδείνωση των δεικτών ψυχικής υγείας παρουσιάζεται εντονότερη στα κορίτσια, απ’ ό,τι στα αγόρια έφηβους.