Μιὰ βασικὴ διαφορὰ τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπὸ τὶς Θρησκεῖες, ποὺ ἀφορᾶ στὴ σωτηρία μας, κατὰ τὸν Καθηγητὴ π. Ἰω. Ρωμανίδη

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων

«Μια βασική διαφορά της Ορθοδοξίας από τις Θρησκείες, που αφορά στη σωτηρία μας, κατά τον Καθηγητή π. Ιω. Ρωμανίδη»

Πολλές φορές, παρακολουθώντας τις θέσεις και τις απόψεις, που εκφράζονται από κάποιους παράγοντες του Τύπου ή εκπροσώπους διαφόρων φορέων, για εκκλησιαστικά θέματα, διαπιστώνουμε ότι οι πλείστοι από αυτούς δεν γνωρίζουν τον πραγματικό ρόλο της Εκκλησίας και δεν κατανοούν ότι, σύμφωνα με τη φύση της αλλά και με τον σκοπό της υπάρξεώς της, η Εκκλησία είναι διαφορετική από αυτό που ονομάζουμε «Θρησκεία» ή «Θρησκείες».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, καλεί τους πιστούς της στη μόνη Οδό, στην μόνη Ζωή και στη μόνη Αλήθεια, που είναι το πρόσωπο του Ιησού Χριστού και που αποτελεί τον μοναδικό τρόπο ζωής για τη σωτηρία όλων ανεξαιρέτως των ανθρώπων. Όντως η εν Χριστώ σωτηρία των ανθρώπων δεν έρχεται διά Μαγείας στον άνθρωπο, αλλά μέσω της Ασκήσεως και της Καθάρσεως, δηλαδή, μέσω της θεραπείας του ανθρώπου, από τα πάθη, έργο, που έχει αναλάβει και διακονεί η Εκκλησία.

Η θρησκεία, από την άλλη πλευρά, είναι πανανθρώπινο φαινόμενο, καθώς δεν υπάρχει λαός ή έθνος, που να μην πιστεύει σε κάποιον Θεό, δεν υπάρχει άνθρωπος, που να μην πιστεύει κάπου, ακόμα και αν αυτό δεν είναι κάτι πνευματικό, αλλά κάτι υλικό, φθαρτό και γήινο.

Από τις πρώτες αναζητήσεις των ανθρώπων ήταν ο Θεός ή οι Θεοί, άλλοτε, για να αντιμετωπίσουν προσωπικές καταστάσεις της ζωής τους και, άλλοτε, για να ερμηνεύσουν, γενικότερα, κοσμοθεωρητικά θέματα.

Ἡ ὑλιστικὴ ἐκκοσμίκευση ἀπορρίπτει τὴν ὕπαρξη τῆς ψυχῆς

Γράφει ὁ Ἡρακλῆς Ρεράκης, Καθηγητὴς ΑΠΘ,

Πρόεδρος τῆς Πανελλήνιας Ἑνώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ)

Σὲ ὅλες τὶς ἐποχὲς ὑπῆρχαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ ἐπιστημονικὰ κριτήρια ἢ ἀπὸ ἰδεοληψίες ἢ ἀκόμη καὶ ἀπὸ ἀδιαφορία, ἀποδέχονται τὸν ἄνθρωπο, ἀποκλειστικά, ὡς σῶμα.

Ὁ ὑλισμός, γενικά, ὡς τρόπος σκέψης καὶ ζωῆς, ἐπιδιώκει νὰ ἀποβάλει τὴν ψυχὴ ἢ τὸ πνεῦμα ἀπὸ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου καὶ νὰ ἐξαφανίσει ὅ,τι περιλαμβάνει ἡ ἀποδοχὴ τῆς ὕπαρξης τῆς ψυχῆς στὴν ὀντολογικὴ λειτουργία του.

Τί πρεσβεύουν, συνεπῶς, οἱ ὑλιστές; Περιορίζουν ὅλες τὶς δραστηριότητες τοῦ ἀνθρώπου στὸ πλαίσιο τῆς οἰκονομίας, τῆς βιολογικῆς ἐπιβίωσης τοῦ σώματος, στὴν εὐμάρεια, στὴν εὐημερία καὶ σὲ ὅ,τι ἔχει σχέση μὲ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὴ σωματικὴ διαβίωση ἢ ἐπιβίωση.

Οὐσιαστικά, μιὰ κοινωνία κοσμικὴ καὶ ὑλιστικὴ ἀρνεῖται τὴν πίστη στὸν Θεὸ καί, ταυτόχρονα, τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς καὶ θεωρεῖ τὴν πνευματικὴ... δράση τοῦ ἀνθρώπου ὡς μιὰ δράση φονταμενταλιστικὴ καὶ ἀπαρχαιωμένη καὶ ἡ ἄρνηση αὐτή, πιστεύοντας πὼς ἀποτελεῖ μιὰ ἔκφραση μοντερνισμοῦ καὶ προοδευτισμοῦ τόσο στὸν χῶρο τῆς πολιτικῆς, ὅσο καὶ στὸν χῶρο τῶν ΜΜΕ καὶ τοῦ διαδικτύου.

Ἔτσι, ὁ ἄνθρωπος ἀποξηλώνεται ἀπὸ τὴν ψυχὴ καὶ μένει μόνον ὡς μιὰ χοϊκή - ὑλικὴ ὕπαρξη, μὲ ὅ,τι μπορεῖ νὰ σημαίνει αὐτὸ γιὰ τὶς πολιτικὲς κοινωνικῆς μέριμνας καὶ ἀντιμετώπισης.

Ἔκτοτε, στὸ πλαίσιο αὐτῶν τῶν ἐπιλογῶν καὶ ὅσον ἀφορᾶ στὰ καθ' ἡμᾶς, ψηφίζονται νόμοι, ποὺ ἀποτελοῦν, κυρίως, αἰτήματα νεωτεριστικῶν καὶ ριζοσπαστικῶν τάσεων, ποὺ καταρρακώνουν τὸ διαχρονικὸ ἦθος τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καὶ ἑτοιμάζουν ἕναν ἄνθρωπο ἄψυχο, πονηρό, γεμᾶτο πάθη καὶ κακίες, μὲ προσανατολισμὸ τὸν βιολογισμὸ καὶ τὴ σκοπιμότητα τοῦ «φάγωμεν πίωμεν αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν».

Ὑπάρχει λύση στή μάστιγα τῆς ἐφηβικῆς ἐπιθετικότητας;

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Υπάρχει λύση στη μάστιγα της εφηβικής επιθετικότητας;

Θεραπεία σε μια νόσο υπάρχει, μόνον, όταν διαγνωστούν τα αίτιά της. Η εφηβική επιθετικότητα, ως εκδήλωση βίαιης και εχθρικής συμπεριφοράς, απασχολεί καθημερινά τη χώρα μας, με θύματα συνομίληκες, συμμαθητές/τριες, γονείς, εκπαιδευτικούς, όπως και αντικείμενα, από χώρους εντός ή εκτός του σχολείου.

Οι προβληματικοί έφηβοι είναι παιδιά παραμελημένα, απογοητευμένα, αγχωμένα ή ακόμη και κακοποιημένα οι δε παραβατικές τους δράσεις είναι πολύ προκλητικές και επικίνδυνες, καθώς, αφενός, δημιουργούν προβλήματα σε γνωστούς ή άγνωστους κυρίως συνομήλικες, με αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από τους γύρω τους και να οδηγούνται, έτσι, σε ακόμη χειρότερα στάδια επιθετικότητας.

Ωστόσο, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή, κυρίως των γονέων και των δασκάλων, ως προς τον προσδιορισμό των νέων, ως επιθετικών, καθώς, εκτός από την ακραία μορφή της επιθετικότητας, υπάρχει και η υγιής επιθετικότητα, που συνδέεται απλώς με τον συνήθη ψυχικό αναβρασμό των εφήβων.

Ο αναβρασμός των νέων, εκτός των άλλων, σχετίζεται, συχνά, με τις ταραχώδεις οργανικές μεταβολές της ηλικίας τους, καθώς οι έφηβοι, διαμορφώνοντας, σε αυτό το ηλικιακό στάδιο, το «εγώ» τους (τον εαυτό τους), σε σχέση με το «υπερεγώ» (τους «άλλους»), εκφράζονται, ενίοτε, με οξύ και αντιδραστικό τρόπο, ιδιαίτερα, απέναντι σε όσους βάζουν εμπόδια στις όποιες διεκδικήσεις τους.

Ξανά ὁ ξενόφερτος μύθος: Χωρισμός Ἐκκλησίας – Πολιτείας

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Ξανά ο ξενόφερτος μύθος: Χωρισμός Εκκλησίας – Πολιτείας

Ξανά επαναφέρουν και χρησιμοποιούν κάποιοι πολιτικοί παράγοντες, ως ιδεολογικό εργαλείο, τον μύθο για χωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας.

Από τη μια, αυτοπαρουσιάζονται ως εκπρόσωποι «πατριωτικών» κομμάτων και, από την άλλη, ανασύρουν και ανακοινώνουν συνθήματα διχόνοιας, με περιεχόμενο που δεν εκφράζει την ελληνική ιστορική πραγματικότητα, σύμφωνα με την οποία, είναι σαφές ότι η Εκκλησία και η Πολιτεία, από την έναρξη του νεοελληνικού κράτους, συμπορεύονται και αλληλοστηρίζονται, σε μία και την αυτή ενωτική πορεία.

Αντίθετα, οι σύγχρονοι -και γνωστοί πλέον σε όλους μας- αναθεωρητές της ιστορίας και της παράδοσης, παρουσιάζουν την Εκκλησία, ως εχθρό της Πολιτείας, από τον οποίον η δεύτερη είναι ανάγκη να απαλλαχθεί.

Για να εντυπωσιάσουν τους νέους και τους αδαείς, οι αναθεωρητές δείχνουν ότι οι Έλληνες διακατέχονται από εχθρότητα και μίσος προς ό, τι πιο ιερό έχουμε ως λαός, που είναι η Ορθόδοξη πίστη και Εκκλησία μας.

Βέβαια, όπως γνωρίζουμε, κάθε Έθνος σέβεται και προβάλλει, με περηφάνια, τις δικές του παραδόσεις και τα δικά του ιερά και όσια.

Ωστόσο, στον δικό μας τόπο, τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν άνθρωποι, που χαίρονται, συνειδητά, που είναι Έλληνες και Ορθόδοξοι και που έχουν έναν ξεχωριστό πολιτισμό και μια μοναδική θρησκευτική πίστη.

Υπάρχουν όμως και άλλοι, με ξενόφερτες, μοντέρνες και διεθνιστικές αντιλήψεις και ιδεολογίες, που, για τους δικούς τους ατομικούς ή ιδεοληπτικούς λόγους, κάνουν τα πάντα για να εξαφανίσουν, με τη μέθοδο των συκοφαντικών επιθέσεων και του δημόσιου διασυρμού μέσω των ΜΜΕ και του διαδικτύου, την ελληνορθόδοξη συνείδηση και ταυτότητα του λαού μας, διασπείροντας ψευδείς, σκοταδιστικές και διαστρεβλωμένες πληροφορίες και θεωρίες.

Η ιδεολογική τους τυφλότητα παίρνει διαστάσεις επιθετικές και διωκτικές, γεννώντας σχέδια αφανισμού κάθε διαφορετικού, ιδιαίτερα βέβαια, αν αυτό σχετίζεται με την πίστη και την ευσέβεια του λαού.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι στηρίζουν και αποδέχονται όλες τις άλλες μορφές των διαφορετικών, που εκφράζουν ανατροπές των ηθών, των εθίμων και γενικά των ριζών και των παραδόσεων του γένους μας.

Τό Ὑπουργεῖο Παιδείας, ἐπιβραβεύει τούς «μεταμοντέρνους Θεολόγους», τά Θρησκευτικά τῶν ὁποίων ἀκύρωσε τό ΣτΕ

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

«Το Υπουργείο Παιδείας, επιβραβεύει τους «μεταμοντέρνους Θεολόγους», τα Θρησκευτικά των οποίων ακύρωσε το ΣτΕ»

Την πρώτη επίσημη παρέμβασή τους οι «Θεολόγοι» που αποτελούν την ομάδα των λεγόμενων «εκσυγχρονιστών θεολόγων» την έκαναν με το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για το Μάθημα των Θρησκευτικών, το οποίο εμπνεύστηκαν, κατάρτισαν και κατάφεραν να εφαρμόσουν, πιλοτικά, το 2011, σε κάποια σχολεία της χώρας το δε 2016 σε όλα τα σχολεία.

Και όλα αυτά, με τη σύμπραξη της πολιτικής εξουσίας, που, ως γνωστό, τα τελευταία χρόνια, ορέγεται να συνεργάζεται με πρόθυμους, για κάθε μορφή ανατροπές της ορθόδοξης θεολογικής παραδόσεως της χώρας, «μεταμοντέρνους θεολόγους».

Αυτοί οι «θεολόγοι της μόδας», όπως τους ονομάζει ο Αλ. Παπαδιαμάντης, έχουν καταφέρει να εισχωρήσουν στο Υπουργείο Παιδείας και να ελέγχουν τη λειτουργία του Μαθήματος των Θρησκευτικών σε όλες τις πτυχές του, έως και σήμερα.

Με ένα απαράδεκτο και ασύμβατο με την ορθόδοξη εκκλησιαστική Θεολογία πολυθρησκειακό και ουδετερόθρησκο , κινήθηκαν, ως οργανωμένη ομάδα, μέσω υψηλών γνωριμιών και σχέσεων, για να επιβάλουν στην Παιδεία μια ξενόφερτη, κυρίως προτεσταντίζουσα θεολογική γραμμή, με κοσμικά χαρακτηριστικά, που να μπορεί να πετύχει την μετάλλαξη της ορθόδοξης συνείδησης, πίστης και ζωής των μαθητών/τριών.

Με την αλλαγή αυτή σχεδίαζαν, μαζί με τους συνεργάτες τους πολιτικούς, αφενός, να αποορθοδοξοποιηθεί η Ελλάδα και να γίνει μια ουδετερόθρησκη χώρα και, αφετέρου, να γίνουν, βαθμιαία, οι σημερινοί μαθητές συνειδητά μέλη μιας νέας ομογενοποιημένης παγκόσμιας κοινότητας.

Το Πρόγραμμά τους, το έκαναν ελκυστικό και μεταμοντέρνο, με παιχνίδια, θεολογικούς νεωτερισμούς και ανατροπές και κατάφεραν να επιβάλουν, για τους ορθόδοξους μαθητές, έναν ξεχωριστό και ιδιότυπο ρατσισμό, καθώς ήταν οι μόνοι μαθητές στην Ελλάδα, που δεν διδάσκονταν την οικεία πίστη, αλλά ένα πολυθρησκειακό συνοθύλευμα.

Ο στόχος τους ήταν η αλλαξοπιστία των νέων της χώρας και η μετατροπή τους σε σύγχρονους γενίτσαρους, όπως είχε συμβεί σε παλαιότερες επώδυνες εποχές στην Ιστορία μας.

Ἡ Παναγία ὡς πρότυπο τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς

Ηρακλής Ρεράκης Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η Παναγία ως πρότυπο της εν Χριστώ ζωής

Η Θεοτόκος Παρθένος είναι κόρη δύο αγίων μορφών της Καινής Διαθήκης, του Ιωακείμ και της Άννας, των οποίων τις προσευχές εισάκουσε ο Θεός και, αν και ήταν ηλικιωμένοι, ανταποκρίθηκε στο αίτημά τους και τους δώρισε μια Κόρη, που αξιώθηκε, για την αγνότητά της, να γίνει η Μητέρα του Θεανθρώπου και Σωτήρα του κόσμου.

Η Παναγία ήταν μια απλή, ταπεινή και συνήθης κοπέλα, που δεν γεννήθηκε μεν, εκ Πνεύματος Αγίου, όπως ο Κύριος, , αξιώθηκε, όμως, να συλλάβει, εκ Πνεύματος Αγίου, τον Υιό του Θεού και να γίνει η Μητέρα του Λυτρωτή και όλων των ανθρώπων του κόσμου.

Η Εκκλησία μας τιμά την Παναγία με ποικίλους τρόπους, διότι, ενώ είχε την ίδια με όλους τους ανθρώπους φύση, έμεινε κοντά στον Θεό, υπηρέτησε με προσευχή και νηστεία (αποχή από το κακό) τον Ναό Του και, με τη χάρη Εκείνου, έφτασε να καθαριστεί από την αμαρτία, να μείνει αγνή και αμόλυντος, να καλλιεργήσει τις θεόσταλτες και θεάρεστες αρετές και να φτάσει, σε τέτοιο βαθμό αγιότητας, ώστε να επιλεγεί από τον Θεό προκειμένου να γίνει, εν Πνεύματι Αγίω, η Μητέρα του θεανθρώπου.

Διά της αγιότητάς της, κατόρθωσε να γίνει το σκεύος εκλογής της Αγίας Τριάδος, η Κεχαριτωμένη, η «ευλογημένη εν γυναιξίν» νέα Εύα, που με την αγιασμένη από τον Θεό ταπείνωση και υπακοή της, αξιώθηκε να δεχθεί την διά του Αρχαγγέλου διατυπωθείσα πρόταση του Θεού, να δεχθεί, με αγιοπνευματική χάρη, στην κοιλία της και να γεννήσει, υπερφυσικά, τον Υιό και Λόγο του Θεού.

Τό χρονικό τῆς ἧττας τῆς οὐδετεροθρησκείας

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Το χρονικό της ήττας της ουδετεροθρησκείας

Με το παρόν άρθρο, θα θέλαμε να υπενθυμίσουμε σε όλους τους υπεύθυνους του Υπουργείου Παιδείας και του ΙΕΠ, μερικά από όσα είναι ανάγκη να γνωρίζουν από το πρόσφατο παρελθόν σχετικά με τις αντιχριστιανικές δράσεις του εν λόγω Υπουργείου.

Πολλές φορές, έχουμε υποστηρίξει το αυτονόητο, ως προς το θέμα αποδοχής της ορθόδοξης χριστιανικής διδασκαλίας του Μαθήματος των Θρησκευτικών, ότι δηλαδή οι Έλληνες, στην οντολογική τους ψυχοσύνθεση, ανεξάρτητα από τη μικρή ή μεγάλη τους πίστη, διατηρούν, ακέραιη και αλώβητη την επιθυμία τους να προσφέρεται στα παιδιά τους η σχολική ορθόδοξη χριστιανική αγωγή.

Όσες ύπουλες προσπάθειες και αν έγιναν από το 2016 από πολιτικούς, «θεολόγους» και άλλους παράγοντες, που έχουν γίνει έρμαια των σκοτεινών ιδεοληψιών τους, να παραβιάσουν ή να αλλάξουν αυτά τα ξεχωριστά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ελληνικού λαού, όχι απλώς δεν καρποφόρησαν αλλά και δημιούργησαν ξεχωριστές εντάσεις και αόρατες ή φανερές αντιδράσεις στην ελληνική κοινωνία, των οποίων, μάλιστα, τα συντρίμμια είναι ιδιαίτερα ορατά τον τελευταίο καιρό.

Είναι παράδοξο, και όμως αληθινό ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ένθεης ταυτότητας των Ελλήνων τα τελευταία χρόνια στεγάζεται και τρέφεται στο (και γύρω από το) Υπουργείο Παιδείας, καθώς συγκεκριμένοι Υπουργοί Παιδείας, μαζί με το επιτελείο τους, θέλησαν, να αναδείξουν την «αξία» τους και το μέγεθος του προοδευτισμού τους ή της ευπείθειάς τους έναντι κάποιων εσωτερικών ή εξωτερικών παραγόντων, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο την αλλοίωση ή μεταβολή ή και κατάργηση της ορθόδοξης χριστιανικής παιδείας στα ορθόδοξα παιδιά των Ελλήνων.

Στη γραμμή αυτή κινήθηκαν το 2016 και το 2017 οι διατελέσαντες Υπουργοί παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ και θεσμοθέτησαν, με σχετικά ΦΕΚ τη διδασκαλία στα σχολεία των μη ορθόδοξων Θρησκευτικών.

Ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στή ζωή τῶν πιστῶν

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στη ζωή των πιστών

Πριν από λίγες ημέρες, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί εορτάσαμε την Αγία και Μεγάλη Πεντηκοστή, τη γενέθλια ημέρα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, που, όπως διαβάζουμε στις Πράξεις των Αποστόλων, οι Απόστολοι του Χριστού «επλήσθησαν άπαντες πνεύματος Αγίου και ήρξαντο λαλείν ετέραις γλώσσαις, καθώς το Πνεύμα εδίδου αυτοίς αποφθέγγεσθαι» (Πράξ. 2, 4).

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς σημειώνει σχετικά ότι οι Απόστολοι «άρχισαν να ομιλούν, με όσους είχαν μαζευτεί γύρω τους, διαλέκτους από κάθε έθνος. Ήταν ήδη όργανα του Αγίου Πνεύματος, που ενεργούσαν κατά τη θέληση και τη δύναμη Εκείνου. Μέσα τους άναψαν λαμπάδες, που φώτιζαν παγκοσμίως και υπερκοσμίως. Η Εκκλησία, από τότε, κρατώντας το Φως αυτό, με τη διαδοχή από τους Αποστόλους δια της χειροτονίας των διαδόχων τους Επισκόπων, μεταδίδει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος σε όλες τις γενεές και φωτίζει όλους, όσοι είναι πιστοί στους πνευματικούς ποιμένες και διδασκάλους. Αν δεν ερχόταν το Άγιο Πνεύμα, δεν θα κηρυσσόταν το Ευαγγέλιο του Χριστού σε όλα τα έθνη. Το Άγιο Πνεύμα, είναι το Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, που έχει αναλάβει τα ηνία της Εκκλησίας, και το Οποίο είναι παντού παρόν, και πληροί τα πάντα έως το τέλος του κόσμου, ενώ ανακαινίζει τα σύμπαντα και συγκρατεί όλη την κτίση».

«Θρησκευτικά χωρίς βιωματικότητα: Τό νέο ὕπουλο ἐργαλεῖο τῆς οὐδἑτεροθρησκείας»

Ἡρακλῆς Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος τῆς Πανελλήνιας Ἑνώσεως Θεολόγων

Ἡ βιωματική ἀγωγή χρησιμοποιήθηκε στήν Παιδαγωγική γιά νά θεραπευτεῖ τό κενό πού εἶχε δημιουργηθεῖ τά τελευταῖα χρόνια στήν παιδεία, μέ τήν ἄκρατη καί γενι¬κευ¬μέ¬νη καί ἡγεμονική χρήση τοῦ ὀρθολογισμοῦ καί τῆς γνωσιολογίας.

Ὡστόσο, εἶναι λανθασμένος ὁ ἰσχυρισμός ὅτι ἡ βιωμα¬τική ἀγωγή εἶναι ὁ ἀντίποδας τῆς γνωσιολογικῆς ἀγωγῆς. Τό βίωμα, ὄχι μόνον δέν ἀντιτίθεται στίς λειτουργίες τῆς γνώσης, τῆς λογικῆς, τῆς διάνοιας, ἀλλά βρίσκεται σέ ἁρμονική... σύνδεση μ' αὐτές.

Ὅταν κάνουμε λόγο γιά βιωματική ἀγωγή ἤ γιά βιω¬ματικότητα ἐννοοῦμε τήν ἀγωγή, ἡ ὁποία α) στηρίζεται στίς συλλογικές ὑπαρξιακές προηγούμενες ἐμπειρίες τοῦ μᬬθητή καί β) χρησιμοποιεῖ ὅλες τίς δεκτικές του ἱκανότητές καί τίς πνευματικές του κεραῖες, προκειμένου νά ἀντιληφθεῖ καί νά βιώσει, σέ βάθος, τήν ἔμπρακτη διάσταση τῶν διδακτικῶν ἀγαθῶν.

Στή σχολική θεολογική διδασκαλία ἡ βιωματικότητα χρησιμοποιεῖται γιά νά μήν παραμένουν οἱ μαθητές/τριες ἄπρα¬κτοι/ἐς,ἕς ἔναντι τῆς χριστιανικῆς ζωῆς καί γιά νά μποροῦν νά συν¬δέο¬νται, συνειδητά καί ἔμπρακτα, μέ τόν βιωματικό τρόπο ζωῆς τῆς ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τους.

Τό βασικό γνώρισμα τῆς βιωματικῆς ἀγωγῆς εἶ¬ναι ὅτι ἐμπεριέχει τό στοιχεῖο τῆς θεληματικῆς συμμε¬το¬χής ἐκείνου πού βιώνει. Ἡ ἑκούσια συμμε¬τοχή κάποιου σέ μία δρᾶ-στηριότητα δημιουργεῖ ἔντονα τό αἴσθη¬μα τῆς χαρᾶς, πού ἀποτελεῖ ἰσχυρό κίνητρο καί βασι¬κή μα¬θησιακή προ¬ϋπό¬θεση γιά κάθε γόνιμη ἐμπειρία καί μάθηση. Ὅταν βιώνει κά-ποιός αὐτά πού μα¬θαί¬νει, σημαίνει ὅτι αὐτενεργεῖ, ἀνοίγεται συ¬να鬬σθηματικά καί βουλητικά, πρός τήν κα¬τεύθυνση τοῦ ἀντ鬬κειμένου πού μαθαίνει, καθώς συ¬νει¬δητοποιεί ὅτι πρשּׁοδεύει καί ὠφελεῖται.

Δέν ξεχνοῦμε ὅσους πολέμησαν τά ὀρθόδοξα Θρησκευτικά (Α΄Μέρος)

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Δεν ξεχνούμε όσους πολέμησαν τα ορθόδοξα Θρησκευτικά (Α΄Μέρος)

Είναι πολύ ενδιαφέροντα τα θέματα που κυριαρχούν την περίοδο των βουλευτικών εκλογών στον πολιτικό στίβο, καθώς αναφέρονται σε οικονομικά, αμυντικά, εργασιακά, ασφαλιστικά, υγειονομικά θέματα κ.ά. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αποσιωπούμε τα θέματα που αφορούν στον όλο άνθρωπο, στο συνειδησιακό είναι και στην ταυτότητά του.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ορθόδοξοι Χριστιανοί, δεν ξεχνούν τους πολιτικούς και τους συνεργάτες τους, που το 2016, αποφάσισαν, ως κάτοχοι ή μέτοχοι της κυβερνητικής εξουσίας, να αλλάξουν την πίστη των ορθοδόξων μαθητών, επιβάλλοντας και εισάγοντας στα σχολεία, στη θέση του έως τότε Ορθόδοξου μαθήματος, ένα ουδετερόθρησκο μάθημα Θρησκευτικών.

Το μάθημα, στόχευε να εξαπατήσει τους γονείς και να αποπροσανατολίσει τα παιδιά τους, διδάσκοντάς τους, ως δήθεν ορθόδοξη διδασκαλία, ένα συνονθύλευμα θρησκευτικών και κοσμικών στοιχείων, με στόχο την αλλοίωση της πίστεώς τους, πράξη που αγγίζει τα όρια του προσηλυτισμού.

«Συσταυρωθώμεν Αυτώ και συνανυψώμεν» (Μέρος Β’)

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η Ανάσταση του Χριστού, κατά τον Άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς, είναι «μεταξύ των θαυμάτων του Κυρίου, το μεγαλύτερο θαύμα».

Είναι το επόμενο στάδιο της θείας Οικονομίας, μετά την εκούσια Σταύρωση, με την οποία ο Χριστός καταδέχτηκε να υποστεί τον πλέον ταπεινωτικό θάνατο υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας, ακολουθώντας πιστά το λυτρωτικό σχέδιο του Πατέρα Του και Θεού των όλων.

Ο θάνατος είχε μπει στη ζωή των ανθρώπων, ως συνέπεια της κακής χρήσεως της ελευθερίας των Πρωτοπλάστων, του εγωϊσμού, της ανυπακοής, της αποστασίας τους από τον Θεό και, τελικά, της υποδουλώσεώς τους στα αμαρτωλά δίκτυα του διαβόλου.

Ο Χριστός, όμως, ως άνθρωπος, ήταν αναμάρτητος και, κατά συνέπεια, ο θάνατος γι’ Αυτόν δεν ήταν φυσική συνέπεια της αμαρτωλότητας, όπως συνέβαινε στους ανθρώπους, αλλά εκούσια επιλογή Του, «ίνα σώση τον άνθρωπο».

Καταδέχτηκε να ταπεινωθεί και να σταυρωθεί, διότι σκοπός της θείας Ενανθρωπήσεως και Κενώσεώς Του ήταν να θυσιαστεί χάριν της ανθρώπινης φύσεως, που είχε προσλάβει, έτσι ώστε, διά του εκουσίου θανάτου Του, να θανατώσει τον θάνατο που την εξουσίαζε.

Ο διάβολος σχεδίαζε να συντρίψει τον Υιό του Θεού στον Σταυρό και στον Τάφο, αλλά δεν γνώριζε ότι δεν θα μπορούσε να Τον κρατήσει στο βασίλειο του θανάτου, που βασίλευε. Ο Θεάνθρωπος, όμως, σε τρεις ημέρες αναστήθηκε, όπως, ακριβώς είχε πει στους μαθητές του –και όχι μόνον- καθώς ήθελε να συντρίψει διαπαντός, την εξουσία και τον φόβο που ασκούσε ο διάβολος στον άνθρωπο, με την απειλή του θανάτου, και να χαρίσει στο πλάσμα Του, διά της Αναστάσεώς Του, τη χαρά και τη νίκη της Αθανασίας που είχαν απολέσει οι Πρωτόπλαστοι με την πτώση τους.

Τό νόημα τῆς νίκης τῆς Ὀρθοδοξίας κατά τῆς Εἰκονομαχίας

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Το νόημα της νίκης της Ορθοδοξίας κατά της Εικονομαχίας

Στην κακοδοξία της σφοδρής εικονομαχίας, οι Άγιοι Πατέρες της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου (787 μ.Χ.) δεν είδαν απλώς μια αίρεση, αλλά το σύνολο των αιρέσεων.

Οι εικονομάχοι ήταν κληρικοί και λαϊκοί, που είχαν δεχθεί επιδράσεις, κυρίως, στις ανατολικές περιοχές της Ρωμαίϊκης Αυτοκρατορίας, από τον Ιουδαϊσμό και τον Ισλαμισμό, που ως γνωστό δεν επιτρέπουν τις εικόνες στη Λατρεία τους καθώς και από τις αιρέσεις του Μονοφυσιτισμού και του Μανιχαϊσμού.

Οι Μονοφυσίτες, υπερτόνιζαν την θεϊκή φύση του Χριστού και απέρριπταν την ανθρώπινη, καθώς θεωρούσαν αδύνατη και ανεπίτρεπτη την περιγραφή ή την απεικόνιση της θείας φύσεως του Χριστού, αρνούμενοι, ουσιαστικά, ότι η θεία φύση ενώθηκε με τη θεία, ατρέπτως, ασυγχύτως, αχωρίστως και αδιαιρέτως.

Οι Μανιχαίοι, επίσης, θεωρώντας κάθε τι υλικό, ως κακό, δίδασκαν ότι ο Χριστός δεν ήταν μια αληθινή ανθρώπινη και ιστορική ύπαρξη, αλλά ένα φάντασμα ανθρώπου, ισχυριζόμενοι, σύμφωνα με τον Δοκητισμό που πίστευαν, ότι όσοι έλεγαν πως είδαν τον Χριστό, νόμιζαν απλώς πως τον έβλεπαν.

Η εικονομαχία κράτησε περίπου 100 χρόνια, ανάμεσα στον 8ο και 9ο αι., από το 726 έως το 843, όπου αποκαταστάθηκαν οι Εικόνες, επί της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, με κορυφαία θεολογική μορφή τον άγιο Θεόδωρο Στουδίτη.

Ποιες ήταν, όμως, οι συνέπειες της εικονομαχικής αίρεσης; Οι εικονομάχοι, στην ουσία, αμφισβητούσαν και ακύρωναν τη σωτηρία του ανθρώπου από τον Θεάνθρωπο.

Γιατί ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ γίνεται ἄνθρωπος;

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων

Γιατί ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος;

O Άγιος Αθανάσιος σημειώνει ότι οι άνθρωποι, μετά την πτώση, απομακρύνονταν διαρκώς από τον Θεό, λόγω της αδυναμίας, της αμέλειας και της ασυνέπειάς τους, έναντι των χαρισμάτων, που είχαν λάβει με την «κατ’ εικόνα Θεού» δημιουργία τους, που, στην άσκησή τους, τους συνέδεαν με τον Θεό Πατέρα τους.

Το κάλλος και η αρμονία της κτίσεως δεν τους συγκινούσε, έτσι ώστε να μπορούν να ατενίζουν τον Θεό, μέσα από τα δημιουργήματά Του, να τον δοξάζουν και να τον ευχαριστούν.

Αγνοούσαν, ακόμη, τον Νόμο και τους Προφήτες, που τους απέστειλε ο Θεός, προκειμένου να ακούν τον Λόγο του και να ζουν «τον κατ΄ αρετήν βίον».

Διερωτάται λοιπόν, ο Άγιος, «Τι έδει ποιείν τον Θεόν», τι έπρεπε να κάνει ο Θεός, όταν οι άνθρωποι απώλεσαν το λογικό τους, καθώς η δαιμονική πλάνη επεσκίαζε τα πάντα και απέκρυπτε τον σκοπό της υπάρξεώς τους, που ήταν η διαρκής κοινωνία τους με τον αληθινό Θεό;

Να μην τους λυπηθεί, όταν μάλιστα αυτή η πλάνη γινόταν, όλο και πιο πολύ, αιτία απώλειας και αφανισμού τους;

Η υπέρ λόγον και έννοιαν αγάπη του Θεού, δεν μπορούσε να αφήσει να χαθούν τα πλάσματά του, άπαξ και έγιναν μέτοχα της θείας εικόνας Του. Ως Πατέρας και Δημιουργός, που «πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν» (Α΄ Τιμ. 2,4), θέτει σε εφαρμογή το προ των αιώνων σχέδιο της Θείας Οικονομίας Του και στέλνει τον Υιόν Αυτού, να θεραπεύσει και να ανανεώσει τα χαρίσματα του «κατ΄ εικόνα», με τα οποία είχε προικίσει τους ανθρώπους, για να μπορούν, εξ’ αρχής πάλι, να χρησιμοποιούν ορθά την ελευθερία τους και να πορεύονται προς τον Θεό και τη γνώση της αλήθειας και όχι προς τον διάβολο, την πλάνη και τον θάνατο.

Ἡ ἐξαγορά τοῦ χρόνου στή χριστιανική ζωή

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η εξαγορά του χρόνου στη χριστιανική ζωή

Όταν τελειώνει ο παλιός ο χρόνος και αρχίζει ο καινούριος, οι άνθρωποι και μάλιστα οι Χριστιανοί κάνουν, είτε μόνοι τους είτε με τον πνευματικό τους, μια αυτοκριτική, μια αξιολόγηση, έναν εσωτερικό πνευματικό απολογισμό για την περίοδο που πέρασε και έναν πνευματικό σχεδιασμό, για τη νέα που έρχεται, που να μπορεί να λειτουργεί, ως πυξίδα και μέτρο, για γόνιμες αποφάσεις και πράξεις, που θα τους βοηθούν να πορεύονται μέσα σε μια ηθικοπνευματική πληρότητα και ισορροπία.

Ο Απ. Παύλος, γνωρίζοντας τον προορισμό της ανθρώπινης ζωής αλλά και τον αποτελεσματικό τρόπο επίτευξής του, αναφέρει: «Προσέχετε πώς να συμπεριφέρεστε, με κάθε ακρίβεια στη ζωή σας, όχι ως μωροί και άσοφοι, αλλά ως συνετοί και φρόνιμοι, προκειμένου να αξιοποιείτε τον χρόνο και τις ευκαιρίες της παρούσας ζωής, διότι, λόγω της αμαρτίας που επικρατεί, οι ημέρες είναι γεμάτες από πειρασμούς και πνευματικούς κινδύνους. Γι’ αυτό να φροντίζετε να συνειδητοποιείτε ποιο είναι το θέλημα του Θεού στη ζωή σας (Εφεσ. 5, 15-17).

Σε άλλο σημείο, ο Απόστολος αναφέρεται στη μεγάλη ευκαιρία, που δίνεται στους ανθρώπους, εδώ και τώρα σε αυτήν την ζωή, προκειμένου να αξιοποιήσουν τον χρόνο για τη σωτηρία τους: «Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας» (Β΄ Κορ. 6, 2), ενώ, σε άλλη συνάφεια, υπογραμμίζει ότι ο χρόνος είναι λίγος και σύντομος: «ο καιρός συνεσταλμένος εστίν» (Α΄ Κορ. 7, 29).

Ὁ λυτρωτικός σκοπός τῆς γέννησης τοῦ Θεανθρώπου

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Ο λυτρωτικός σκοπός της γέννησης του Θεανθρώπου

Για μια ακόμη φορά εορτάζεται και φέτος, σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, η Γέννηση του Θεανθρώπου. Συνειδητοποιούμε, όμως, όλοι οι Χριστιανοί, γιατί και για ποιους σαρκώθηκε ο Θεός στον κόσμο; Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα των Χριστουγέννων.

Με βάση την ορθόδοξη Θεολογία, ο Χριστός αποτέλεσε και αποτελεί το πιο νέο από όλα τα νέα, στην ιστορία της ανθρωπότητας, καθώς έφερε στον κόσμο την προοπτική της νέας ζωής που είναι η μόνη που μπορεί να συμβάλει στην κατάργηση του θανάτου.

Η πτώση των Πρωτοπλάστων, έφερε, ως κατάρα, για όλη την ανθρωπότητα, τον θάνατο και όλα τα κακά του διαβόλου. Έτσι, πριν γεννηθεί ο Θεάνθρωπος, ο θάνατος ήταν καθολικός και υποχρεωτικός για όλους και μόνον λίγοι ευσεβείς, από τον χώρο της ΠΔ, γλύτωσαν από αυτόν. Ωστόσο, με τη Θεία Ενανθρώπισή Του, ο Θεάνθρωπος απάλλαξε το ανθρώπινο γένος αυτήν την κατάρα και κατέστη, πλέον, ο Προστάτης, ο Σωτήρας και ο Λυτρωτής όλων των ανθρώπων.

Με την ανάμειξη της Θείας με την ανθρώπινη φύση, προσέφερε μια νέα δυνατότητα στον άνθρωπο, να απολαμβάνει έκτοτε στη ζωή του την ευλογία της εξάλειψης της υποχρεωτικότητας του θανάτου.

Το Μυστήριο του Βαπτίσματος και του Χρίσματος καθιερώθηκαν ως τα μέσα της χάριτος που Θεού, που απελευθερώνουν τους βαπτισμένους, από τις θανατερές συνέπειες της πτώσεως, καθώς γίνονται μέλη του Θεανθρώπινου Σώματος και, επομένως, υιοί και κληρονόμοι της εν Χριστώ αθανάτου ζωής.

Οἱ φιλάργυροι καί τό πνευματικό τους μέλλον

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Οι φιλάργυροι και το πνευματικό τους μέλλον

Τον τελευταίο καιρό, αποκαλύπτονται πολλά σκάνδαλα στην ελληνική κοινωνία, τα πλείστα των οποίων σχετίζονται, άμεσα ή έμμεσα, με το πάθος της φιλαργυρίας ή φιλοπλουτίας. Ωστόσο, εδώ και αιώνες, στην πνευματική παράδοση του Ελληνισμού, είναι αποδεκτά τα πρότυπα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστεως, σύμφωνα με τα οποία ο άνθρωπος αποτελεί το μοναδικό υλικοπνευματικό ον της Δημιουργίας του Θεού, που τιμήθηκε από Εκείνον με τα πνευματικά χαρίσματα του «κατ’ εικόνα», με τα οποία πορεύεται προς τον «καθ’ ομοίωσιν Θεού» προορισμό του.

Συνεπώς, είναι δεδομένο ότι ο άνθρωπος, εκ φύσεως, αποτελεί υλικοπνευματική ύπαρξη και ότι είναι θέλημα του Θεού – Δημιουργού του να διατηρεί στη ζωή του, την υπαρξιακή του ισορροπία, μεταξύ της υλικής και της πνευματικής του φύσεως. Σκοπός της ελεύσεως του Θεανθρώπου στον κόσμο αλλά και της Εκκλησίας, που ίδρυσε ο ίδιος, είναι να βοηθείται ο άνθρωπος, πνευματικά, προκειμένου να χρησιμοποιεί ορθά την ελευθερία του και να φτάνει, με τη σύμπραξη πάντοτε της θείας χάριτος, στην εκπλήρωση του προορισμού του, που είναι η εν Χριστώ ολοκλήρωση και τελείωσή του. Ωστόσο, αυτόν τον αγώνα, έρχεται και αντιμάχεται ο αντίχριστος και πονηρός πολέμιος της σωτηρίας του, ο διάβολος, βάζοντας στους λογισμούς του πάθη και προκλήσεις, όπως είναι η φιλοπλουτία, η φιληδονία και η φιλοδοξία.

Στο παρόν άρθρο μας, εξ αιτίας και όσων σχετικών εσχάτως αποκαλύπτονται, θα προσεγγίσουμε το πάθος της φιλοπλουτίας και την αποδομητική του επίδραση στην πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου. Φιλόπλουτος ή φιλοχρήματος είναι αυτός, που υποδουλώνεται, υλικά και πνευματικά, στα χρήματα. Ο Ιερός Χρυσόστομος αναφέρει ότι «κανείς δεν είναι περισσότερο ανόητος, από τον δούλο των χρημάτων. Νομίζει ότι τα εξουσιάζει, ενώ εκείνα τον εξουσιάζουν.

Ἡ σύγχρονη παρακμή, ὡς ἔλλειψη ἐσωτερικῆς ἐλευθερίας (Ἡρακλῆς Ρεράκης, Καθηγητής Παιδαγωγικῆς-Χριστιανικῆς Παιδαγωγικῆς Α.Π.Θ.)

Ελευθερία δεν είναι απλώς η δυνατότητα να επιλέγεις αυτό που θέλεις ή αυτό που σε ευχαριστεί, αλλά η δυνατότητα να επιλέγεις το καλό και το αληθινό. Κατά τον Ε. From, δεν μπορεί να είναι κανείς ελεύθερος, αν είναι δούλος των παθών του.

Ελευθερία, επομένως, δεν είναι η ασύδοτη ελευθεριότητα, ως δυνατότητα φανέρωσης της κακότητας έναντι των συνανθρώπων και της κτίσεως, αλλά η απαλλαγή από τα πάθη και τις καταστάσεις, που κρατούν τον άνθρωπο δέσμιο και εγκλωβισμένο σε μια παρακμιακή κατάσταση.

Στην εποχή μας υπάρχει έντονο το ερώτημα, αν ο άνθρωπος είναι όντως ελεύθερος, με τόσες εξωτερικές επιδράσεις που δέχεται καθημερινά, που τον μετατρέπουν σε ένα άγριο θηρίο, έτοιμο να κατασπαράξει τον «άλλο», προκειμένου να διακριθεί ή να εξυπηρετήσει το οποιοδήποτε ατομικό ή κακόβουλο συμφέρον του.

Ιδιαίτερος προβληματισμός υπάρχει, σήμερα ως προς την κυριαρχία της κοινωνίας της πληροφορίας και του διαδικτύου, που, πολύ συχνά, με τη δική τους επιρροή, κατασκευάζεται, επιλεκτικά, μια πλασματική αλήθεια, καθώς δημιουργούνται νέα νοήματα, πεποιθήσεις, αντιλήψεις, ανάγκες κ.ά., που προσανατολίζουν τους δέκτες των μηνυμάτων τους -και ιδιαίτερα τους νέους- μακράν της αληθινής ελευθερίας σε συγκεκριμένες δουλικές κατευθύνσεις και σκοπιμότητες.

Παρατηρείται, έτσι, μια σταδιακή απώλεια της αλήθειας και του νοήματος της ζωής, που συνεπάγεται ταυτόχρονα και μια απώλεια ή διαστρέβλωση της αληθινής ελευθερίας, που δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να σκέπτεται, να οραματίζεται και να αποφασίζει σωστά.

Ἡρακλῆς Ρεράκης: "Ἡ συμβολή τῆς Ὀρθόδοξης πίστεως στήν πρόληψη τῆς βίας"

Ἡρακλῆς Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος τῆς Πανελλήνιας Ἑνώσεως Θεολόγων

«Ἡ συμβολή τῆς Ὀρθόδοξης πίστεως στήν πρόληψη τῆς βίας»

Ἡ βία ἀποτελεῖ ἕνα θέμα πολυδιάστατο, πού προβληματίζει τήν εὐρύτερη κοινωνία καί ἰδιαίτερα φορεῖς, πού ἐνδιαφέρονται γιά τούς νέους, τούς γονεῖς καί τό σχολεῖο.

Οἱ ἀσκοῦντες βίαιες ἐνέργειες, ἐντός τῆς σύγχρονης κοινωνίας, αὐξάνονται μέ ταχύτατους ρυθμούς, ἐνῶ ἡ ἀντιμετώπιση τοῦ θέματος, λόγῳ τῆς ἰδιαιτερότητάς του, ἀπαιτεῖ προσεκτικούς... καί ἐπιτήδειους χειρισμούς.

Ἰδιαίτερα, ἡ βαθύτερη ἐξέταση καί προσέγγιση τῶν βίαιων ἐπεισοδίων, πού διαδραματίζονται στό χῶρο τῶν νέων μας, ἐμφανίζει πολλές δυσκολίες, καθώς αὐτοί ἔχουν διαφορετική κοινωνική προέλευση, μέ διαφορετική ἀξιακή κουλτούρα καί ποικίλα πρότυπα συμπεριφορᾶς.,συμπεριφοράς.

Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ ἀντιμετώπιση τοῦ προβλήματος τῆς βίας φαίνεται νά εἶναι ἀρκετά δυσχερής, καθώς ὅλο καί πιό πολύ γίνεται σαφές ὅτι ἐπιτυχέστερα καί ἀποτελεσματικότερα ἀντιμετωπίζε-ταί, μέ τό «προλαμβάνειν», παρά μέ τό «θεραπεύειν».

Τήν πρόληψη τῆς βίας, μάλιστα, ἔχει ἐπιλέξει, διαχρονικά, ὡς τόν πλέον ὀρθό τρόπο ἀντιμετώπισης, ἡ ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Ὡς ἀποδοτική στάση ἔναντι τῆς βίας ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, ἐπικεντρωμένη στό «ὅστις σέ ραπίσει ἐπί τήν δεξιάν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καί τήν ἄλλην» Ματθ. 5,39), φανερώνει τή σοφία τῆς μεθόδου τῆς προλήψεως καί ἀποτροπῆς τοῦ κακοῦ, πού προτείνει ἡ Ἐκκλησία, πρός ἀποφυγή τοῦ κύκλου βίας, πού ἐπιφέρουν οἱ ἐπιθετικές ἀμυντικές πρακτικές, πού, ὡς ἐπί τό πλεῖστον, ἐπιλέγουν οἱ ἄνθρωποι καί ἰδιαίτερα οἱ νέοι.

Ἡ ἀντιμετώπιση τῆς βίας, μέ βία, δηλαδή το «ὀφθαλμόν ἀντί ὀφθαλμοῦ» τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (Λευϊτ. 24, 20-21), ἀνοίγει τήν πόρτα στόν πόλεμο, στό αἷμα, στό μῖσος, στήν ἐχθρότητα καί στήν ἐπέκταση τῆς βίας.

Ἡ σύγχρονη παρακμή, ὡς ἔλλειψη ἐσωτερικῆς ἐλευθερίας

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η σύγχρονη παρακμή, ως έλλειψη εσωτερικής ελευθερίας

Ελευθερία δεν είναι απλώς η δυνατότητα να επιλέγεις αυτό που θέλεις ή αυτό που σε ευχαριστεί, αλλά η δυνατότητα να επιλέγεις το καλό και το αληθινό. Κατά τον Ε. From, δεν μπορεί να είναι κανείς ελεύθερος, αν είναι δούλος των παθών του.

Ελευθερία, επομένως, δεν είναι η ασύδοτη ελευθεριότητα, ως δυνατότητα φανέρωσης της κακότητας έναντι των συνανθρώπων και της κτίσεως, αλλά η απαλλαγή από τα πάθη και τις καταστάσεις, που κρατούν τον άνθρωπο δέσμιο και εγκλωβισμένο σε μια παρακμιακή κατάσταση.

Στην εποχή μας υπάρχει έντονο το ερώτημα, αν ο άνθρωπος είναι όντως ελεύθερος, με τόσες εξωτερικές επιδράσεις που δέχεται καθημερινά, που τον μετατρέπουν σε ένα άγριο θηρίο, έτοιμο να κατασπαράξει τον «άλλο», προκειμένου να διακριθεί ή να εξυπηρετήσει το οποιοδήποτε ατομικό ή κακόβουλο συμφέρον του.

Ιδιαίτερος προβληματισμός υπάρχει, σήμερα ως προς την κυριαρχία της κοινωνίας της πληροφορίας και του διαδικτύου, που, πολύ συχνά, με τη δική τους επιρροή, κατασκευάζεται, επιλεκτικά, μια πλασματική αλήθεια, καθώς δημιουργούνται νέα νοήματα, πεποιθήσεις, αντιλήψεις, ανάγκες κ.ά., που προσανατολίζουν τους δέκτες των μηνυμάτων τους -και ιδιαίτερα τους νέους- μακράν της αληθινής ελευθερίας σε συγκεκριμένες δουλικές κατευθύνσεις και σκοπιμότητες.

Παρατηρείται, έτσι, μια σταδιακή απώλεια της αλήθειας και του νοήματος της ζωής, που συνεπάγεται ταυτόχρονα και μια απώλεια ή διαστρέβλωση της αληθινής ελευθερίας, που δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να σκέπτεται, να οραματίζεται και να αποφασίζει σωστά.

Ο Άγιος Νεκτάριος κάνει λόγο για την ελευθερία του αυτεξουσίου, ως την ικανότητα να επιλέγει κάποιος είτε το αγαθό είτε το κακό. Ωστόσο, η ελευθερία αυτή, καλείται «κατ είδος ελευθερία» και όχι «ηθική ελευθερία».

"Χωρίς τό σχολεῖον περιπατοῦμεν εἰς τό σκότος"

"Χωρίς τό σχολεῖον περιπατοῦμεν εἰς τό σκότος"

(Κοσμᾶς Αἰτωλός)

Ἡρακλῆς Ρεράκης, καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος τῆς Πανελλήνιας Ἑνώσεως Θεολόγων

Ἀφορμή γιά τό παρόν ἄρθρο ἦταν, ἀφενός, ἡ ἔναρξη τῆς νέας σχολικῆς χρονιᾶς καί, ἀφετέρου, ἡ αὔξηση τοῦ φαινομένου πού σχετίζεται μέ κάποιες ὁμάδες μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι, σύμφωνα μέ τήν ἐπικαιρότητα, φαίνεται νά αὐξάνονται ὅλο καί πιό πολύ σέ ὁλόκληρη τή χώρα, ἀσκῶντας πράξεις βίας, ἐπιθετικότητας καί... ἐγκληματικότητας.

Ὁ Ἅγιος τῶν σχολείων, Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός (1714-1779) θεωροῦσε ἀπαραίτητο τό σχολεῖο γιά τήν κοινωνική εὐρυθμία, διότι, ὅπως μέ σοφία ἔλεγε, χωρίς αὐτό περπατοῦμε, ὡς κοινωνία, στό σκότος: «Δέν βλέπετε ὅτι ἀγρίωσε τό Γένος μᾶς ἀπό τήν ἀμάθεια καί ἐγίναμεν ὡσάν θηρία; Διά τοῦτο σᾶς συμβουλεύω νά κάμετε σχολεῖον, δια νά ἐννοῆτε τό ἅγιον Εὐαγγέλιον καί τά λοιπά βιβλία... Καλύτερον, ἀδελφέ μου, νά ἔχεις ἑλληνικόν σχολεῖον εἰς τήν χώραν σου, παρά νά ἔχεις βρῦσες καί ποτάμια. Καί ὡσάν μάθεις τό παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται ἄνθρωπος».

Τρεῖς αἰῶνες, ἀργότερα, μέ τήν ἀρχή τῆς νέας σχολικῆς χρονιᾶς, διερωτᾶται κανείς, ἄν τό σημερινό ἑλληνικό σχολεῖο ἔχει τόν στόχο καί τήν προοπτική νά μειώνει τό ὑπάρχον κοινωνικό σκότος καί νά ἀνοίγει τον νοῦ καί τίς καρδιές τῶν μαθητῶν/τριῶν στήν ἄσκηση ἐνάρετης ζωῆς.

Στό ἐρώτημα αὐτό μποροῦμε νά ἀπαντᾶμε θετικά καί αἰσιόδοξα, γνωρίζοντας ὅτι οἱ νομικές βάσεις καί οἱ παιδαγωγικές ἀρχές τῶν σχολείων μας, ὅταν ἐφαρμόζονται μέ συνέπεια, συμβάλουν, σέ μεγάλο βαθμό, στήν ὁμαλή καί γόνιμη ἔνταξη τῶν μαθητῶν στόν κοινωνικό ἱστό.

Κάτ΄ ἀρχάς, σύμφωνα μέ τόν ἰσχύοντα Νόμο 1566 τοῦ 1985, ἄρθρο 1, ἕνα ἀπόσπασμα τοῦ ὁποίου παραθέτουμε παρακάτω, «σκοπός τῆς Πρωτοβάθμιας καί Δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης εἶναι νά συμβάλει στήν ὁλόπλευρη, ἁρμονική καί ἰσόρροπη ἀνάπτυξη τῶν διανοητικῶν καί ψυχοσωματικῶν δυνάμεων τῶν μαθητῶν, ὥστε, ἀνεξάρτητα ἀπό φῦλο καί καταγωγή, νά ἔχουν τή δυνατότητα νά ἐξελιχθοῦν σέ ὁλοκληρωμένες προσωπικότητες καί νά ζήσουν δημιουργικά.

Εἰδικότερα, ὑποβοηθεῖ τούς μαθητές: