Καύχησις καί αὐτοέπαινος

«ΚΑΥΧΗΣΙΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΕΠΑΙΝΟΣ»

Ἀπό τό βιβλίο «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ»

Ἁγίου Δημητρίου τοῦ Ροστώφ

Ζητᾶς μέ πάθος καί μανία τόν ἔπαινο, τήν ἀναγνώρισι καί τή δόξα τῶν ἀνθρώπων. Ἐκτός ἀπό τόν Θεό, τόν πάντων Ποιητή, κανείς ἄλλος δέν εἶναι ἄξιος ἐπαίνου καί δόξης. “Μή καυχάσθω ὁ φρόνιμος ἐν τῇ φρονήσει αὐτοῦ, καί μή καυχάσθω ὁ δυνατός ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ, καί μή καυχάσθω ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ, ἀλλ΄ ἐν τούτῳ καυχάσθω ὁ καυχώμενος, συνιεῖν καί γινώσκειν τόν Κύριον καί ποιεῖν κρῖμα καί δικαιοσύνην ἐν μέσῳ τῆς γῆς” (Α΄ Βασιλ. 2. 10).

Σέ καμμιά περίστασι νά μήν αὐτοεπαινῆσαι, ἀλλά καί νά μή ζητᾶς τόν ἔπαινο τῶν ἄλλων. Οὔτε νά ζηλεύῃς ἐκεῖνους πού ἐπαινοῦνται ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ἀληθινά συνετός εἶναι ἐκεῖνος πού ἐπαινεῖται ἀπό τόν Θεό καί δοξάζεται ἀπό τόν Θεό. “Ὁ καυχώμενος, ἐν Κυρίῳ καυχάσθω” (Α΄ Κορ. 1. 31). Μήν ἀναπαύεσαι στούς ἐπαίνους τῶν ἀνθρώπων. Στόν Θεό ἀναζήτησε τήν ἀληθινή ἀνάπαυσι. Ὅλα τά ἀνθρώπινα εἶναι πρόσκαιρα καί μεταβλητά. Ὅλα τά θεῖα εἶναι αἰώνια καί ἀμετάβλητα. Φρόντιζε γιά τή δόξα μόνο τοῦ Θεοῦ, καί ὁ Θεός θά σέ δοξάσει. Ἄν φροντίζῃς γιά τή δική σου δόξα, ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ θά σ΄ ἐγκαταλείψει. “Μή ἡμῖν, Κύριε, μή ἡμῖν, ἀλλ΄ ἤ τῷ ὀνόματί σου δός δόξαν” (Ψαλμ. 113. 9).

Ἡ ἀπόκρυφος περιαυτολογία (Ἀρχ. Σεβαστιανός Τοπάλης)

Έρχονται στιγμές που μπαίνεις σε μία χαρισματική αυτοσυνειδησία και αντιλαμβάνεσαι μέσα σου ένα τεράστιο κενό, που πάει να σε αποπνίξει και να σε απελπίσει. Διαπιστώνεις ότι βρισκόσουν σε έναν φαύλο κύκλο κενοδοξίας και μέσα σε μία άδηλη λατρεία και προβολή του εαυτού σου. Ύπουλα βλέπεις να δουλεύει μέσα σου μία μυστική και απόκρυφη περιαυτολογία. Μέσα στην καθημερινή δουλειά και στον αγώνα και τον κόπο συλλαμβάνει κανείς τον εαυτό του να κινείται σ’ αυτή την ψευδαίσθηση… να κτίζεται το μεγάλο ψέμα μέσα του. Είναι ο βάτραχος που κοάζει με τόσο άγαρμπο τρόπο μέσα στα λιμνάζοντα ύδατα της υπερηφάνειας αφαιρώντας κάθε χαρά της ταπεινής προσευχής του ανθρώπου του Θεού. Και νιώθει να χάνει τον Θεό και την χάρη Του να απομακρύνεται. Ένα ξεκλέψιμο του διάβολου. Και τι τραγικό να υπηρετείς τον εαυτό σου και να λατρεύεις το είδωλό σου και να στήνεις τον αυτοθαυμασμό σου με ένα κυνηγητό επαίνων των άλλων και σε μία σκληρή σύγκριση και αντιπαράθεση με τους άλλους! Ματαιότητα που πνίγει και αφαιρεί την χαρά της καθάριας αγάπης και της ειλικρινούς προσφοράς. Και η απόκρυφη περιαυτολογία δεν είναι μόνο στα λόγια, αλλά κυρίως σε έναν απόκρυφο και άδηλο τρόπο ζωής. Μπορεί να είναι κάποιος χριστιανός και άνθρωπος της προσφοράς, αλλά μέσα του να κρύβει την άβυσσο της αυτοπροβολής και της υπερηφάνειας.

Ὁμιλία περί τῶν εἰδῶν τῆς καυχήσεως, καί περί τοῦ, διά τί ὁ ἀπόστολος καταλιπών πᾶν ἄλλο καύχημα, ἐκαυχάτο ἐν τῷ Σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (Ἀρχιεπίσκοπος Ἀστραχάν καί Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)

 Ομιλία εις το ρητόν του αποστόλου, το "εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι, ειμή εν τω Σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού"

(Γαλ. στ' 11-18)

- Ποιούς δυσκολεύτηκαν περισσότερο, οι θείοι Απόστολοι, να ελκύσουν στην πίστη του Χριστού; Τους εθνικούς ειδωλολάτρες ή τους Ιουδαίους;
- Γιατί κάποιοι από τους Ιουδαίους που επίστευσαν στον Χριστόν, συνέχιζαν να περιτέμνωνται;
- Ποιό είδος καύχησης δεν είναι αμαρτία;