Ἀγαπητοί Χριστιανοί,
Τό Νεον ἔτος ἦλθεν !
Τέκνα μου αγαπητὰ καὶ περιπόθητα,
«Πρωί, καὶ λιοπερίχυτη καὶ λιόκαλ’ εἴναι η μερα» λέγει ο Κωστής Παλαμᾶς. Πάντοτε, ἀγαπητοί μου, ὀ άνθρωπος θαύμαζε καί εορταζε την αρχή της νέας ημερας, τήν ανατολη τού ηλιου, την αρχῆ τού νεου χρόνου, κάθε νεα αρχῆ. Διότι καθε αρχὴ εἶναι μιὰ γέννηση καί ο,τι εἶναι νέο εἶναι ζωή.
Ζωή, και η αρχὴ καὶ δημιουργία τού Ανθρωπου. Ο Θεός ποῦ εἰναι η Αρχὴ τῶν πάντων, δημιούργησε τόν ανθρωπο, ἐδωσε αρχῆ καὶ ζωὴ στὸ δημιούργημά του.
Δύο εἶναι τὰ σημαντικὰ σημεῖα, ὅπως μᾶς παραδίδουν οἰ Πατέρες τής Εκκλησιάς μας, γιὰ νὰ κατανοήσουμε αὐτὴ την αρχὴ τού χρονου καὶ τῆς δημιουργίας ποῦ ξεκινά από τὸν Θεό.
Πρῶτο σημεῖο εἴναι η «δηµιουργία εκ τού μη οντος». Σύµπασα η κτιση καί ο ανθρωπος απεκτησαν εγχρονη ζωὴ καί ηρθαν στήν υπαρξη απο τήν ανυπαρξια. Αὐτη η θεμελιώδης αρχὴ κάνει ξεκάθαρη τὴ διαφορά αναμεσα στὸν Θεὸ καὶ τόν Ανθρωπο. Ο Θεός εἴναι ο Δημιουργος ο οποιος δέν εχει χρόνο, δεν έχει αρχὴ καὶ τέλος αλλα δημιουργεί τον χρόνο καὶ...
τόν ανθρωπο. Καί ο ανθρωπος εἶναι τὸ δημιούργημα πού αποκτα χρονο.
Τὸ δεύτερο σημεῖο εἴναι οτι ο Θεος «ὀ Ζῶν εἰς τὸν αἰώνα εκτισε τὰ πάντα κοινὴ» κατὰ τὴν Σοφία Σειράχ, ποῦ σημαίνει «Ο Θεός, ποῦ ζεί αιωνια, δημιούργησε ολα τὰ πράγματα αμεσως». Ο χρόνος λοιπὸν και η ζωὴ ξεκίνησαν καί απεκτησαν διάρκεια «ἀμέσως».
Ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης μιλάει γιὰ τὴ δημιουργία σὰν μιά ακαριαια ενεργεια τού Θεου, μὲ τήν οποια δημιουργήθηκαν απο τήν αρχη ολες οἰ καταβολὲς τών οντων. Καί έπειτα αρχίζει η δυναμική εξέλιξη τού κοσμου καὶ τῆς ζωῆς.
Ο Άγιος πατὴρ γιὰ νὰ μάς εξηγησει αὐτὴ τὴ στιγμὴ τῆς Δημιουργίας απο τὸν Θεὸ χρησιμοποιει μιὰ πολυ ωραία φράση: ὀ Θεός εφτιαξε τὸν κόσμο «ἐν ακαρεῖ»! Ἀκαριαία δημιούργησε τὸν κόσμο. Η αρχή τού κοσμου ολου εγινε ξαφνικὰ καί ακαριαια. Όµως, ἀπὸ τὴ στιγµὴ πού η κτιση αρχιζει νά υπαρχει, τότε ξεκινα καί η ροὴ τού χρονου. Καί ολη η περαιτερω εξελιξη εἶναι μιὰ διαρκῆς κίνηση. Μιὰ κίνηση ποῦ μαρτυρά πως ολη η δημιουργια, ὅλα τὰ κτιστά οντα υποκεινται στὸν χρόνο.
Τά ορη, οἰ ωκεανοί, τὰ δέντρα καὶ τὰ ζῶα, ὅλο τὸ φυσικὸ καὶ ζωϊκὸ βασίλειο, καί η κορωνιδά της δημιουργίας ο ανθρωπος εἶναι κτιστὰ δηµιουργήµατα. Όλα τά ορατα καὶ τά αορατα εἶναι κτιστὰ δημιουργήματα. Ολόκληρη λοιπόν η κτιση, ἔρχεται εξισου απο τήν ανυπαρξια στήν υπαρξη παρὰ τὶς διαφορὲς ποῦ µπορεί να υπαρχουν μεταξὺ τών οντων.
Ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης μὲ μεγάλη ακριβεια κάνει μιὰ παρατήρηση καὶ διευκρίνιση εδω. Μᾶς λέει οτι εφοσον ολη η κτιση ταυτόχρονα αρχισε νά υπαρχει - ὅπως εἴπαμε «ἐν ακαρεῖ» - ἀκαριαία εποµενως απεκτησε χρόνο καί υλη. Ο χρόνος καί η υλη εἶναι τὰ δύο χαρακτηριστικὰ στοιχεῖα τῆς αἰσθητὴς φύσεως πού ολοι βλέπουμε γύρω μας.
Ὅμως, ὅπως λέει ο Αγιος Γρηγόριος, γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὸν λόγο τῆς δημιουργίας καὶ τῆς σωτηρίας μᾶς πρέπει νὰ καταλάβουμε πρώτα ενα πολὺ κεντρικὸ σημεῖο. Δὲν εἶναι πρωτίστως η υλη πού μας κάνει νὰ διαφέρουμε απο τὸ Θεο αλλά ο χρονος.
Η προέλευσή μας απὸ τήν ανυπαρξια στήν υπαρξη.