Θεολογία Β΄- Πότε καί πώς πρέπει νά ἐγγίζη κανείς πρός τήν θεολογίαν, , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Θεολογία Β΄- Πότε καί πώς πρέπει νά ἐγγίζη κανείς πρός αὐτήν  Ὑπόθεσις ΚΓ΄- Πότε καί πώς πρέπει νά ἐγγίζη κανείς πρός τήν θεολογίαν. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος τῆς πνευματικῆς σοφίας καί ποῖος ὁ λόγος τῆς γνώσεως. Ποιά ἡ μεταξύ τῶν διαφορά καί πώς ὁ νούς γίνεται ἄξιος αὐτῶν.  Α΄. Τοῦ Ἁγίου Διαδόχου. Β΄. Τοῦ Ἁγίου Μαξίμου. Γ΄. Ἀββᾶ Ἰσαάκ. Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Διαφορὰ μεταξὺ Θεολογίας καὶ ἐπιστήμης – φιλοσοφίας

Διαφορὰ μεταξὺ Θεολογίας καὶ ἐπιστήμης – φιλοσοφίας

Τοῦ π. Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροδιακόνου

Ἡ «ἁλιεία» τῶν ἀγράμματων καί ἄσημων ἀνθρώπων, στήν Εὐαγγελική περικοπή, ἀναδεικνύει τή διαφορά μεταξύ θεολογίας καί ἐπιστήμης – φιλοσοφίας. Ἡ διάκριση αὐτή ἐρείδεται ἐπί τῆς ἀνομοιότητας τοῦ χαρακτήρα καί τοῦ σκοποῦ, στόν ὁποῖο ἡ καθεμία τείνει. Ἡ ἔνδεια τοῦ φιλοσοφικοῦ καί ὀρθολογικοῦ λόγου νά θεολογήσει, ἡ ἀνεπάρκεια τῆς ἀνθρώπινης γνώσης, ὁ ἐγκλωβισμός τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης ἐντός τῆς κτιστῆς πραγματικότητας καί ἡ ἔλλειψη ἁγιοπνευματικῆς ἐμπειρίας ἔρχονται νά καταδείξουν τήν καθοριστική διαφορά τῆς θεολογίας, πού οἰκοδομεῖται στή θεία ἀποκάλυψη, στήν καθαρότητα τοῦ νοῦ καί στό σκοπό της, πού εἶναι ἡ κατά χάρη θέωση τοῦ ἀνθρώπου.

Ἡ ἁπλότητα τῶν λόγων τῶν Ἀποστόλων, ἀπαλλαγμένοι ἀπό τίς σοφιστεῖες τῶν φιλοσόφων, ἀνέδειξε τή δυναμική τῆς Πίστης, πού μπορεῖ νά καταστεῖ ὁδηγός τῆς χριστιανικῆς ζωῆς.

Ἅγιος Πορφύριος: «Ὁ Θεός ἐπέτρεψε νά κλείσει ἡ Χάλκη, διότι οἱ μαθητές μετά, στέλνονταν στά δυτικά πανεπιστήμια καί γινόντουσαν ἄθεοι θεολόγοι»!

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο: «Ἐγνώρισα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ», Μαρτυρίες γιά τίς συμβουλές καί τά θαύματα τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, ἔκδοση «Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Σωτῆρος», Μήλεσι 2018.

Ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως Μάξιμος ἦταν οἰκογενειακός φίλος, καί μία μέρα ζήτησε ἀπό τόν πατέρα μου νά τόν πάει γιά νά γνωρίσει τόν Γέροντα Πορφύριο. Πῆγαν μαζί καί εἶπε στόν πατέρα μου ὅτι γιά «ἀστεῖο» θά ἔκρυβε τό ἐγκόλπιο, γιά νά μήν καταλάβει ὁ Γέροντας ὅτι ἦταν δεσπότης. Μπαίνοντας στό κελλάκι, λέει ὁ δεσπότης:

Ναυπάκτου κ. Ἱεροθέου: Ἡ θεολογία στήν Τουρκοκρατία

 Ἡ θεολογία στήν Τουρκοκρατία

 

Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

 

Τό θέμα τό ὁποῖο θά ἀναπτύξω ἀναφέρεται στήν θεολογία κατά τήν Τουρκοκρατία. Βεβαίως, κατά τήν διάρκεια τῆς αἰχμαλωσίας τῶν Ρωμηῶν, ὁ λαός βρισκόταν σέ δύσκολη θέση νά μαθαίνη καί νά ἀναπτύσση θεολογία, ἀλλά ὅταν ὁμιλῶ γιά θεολογία στήν Τουρκοκρατία ἀναφέρομαι κυρίως στήν θεολογία ἀπό Συνοδικά κείμενα, τά ὁποῖα δημοσιεύθηκαν εἴτε ἀπό τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως, εἴτε ἀπό τά ἄλλα Πατριαρχεῖα καί ἀπό ἄλλες ἐκδόσεις καί ἀπό κείμενα καί ἀπό μεμονωμένους ἀνήσυχους ἀνθρώπους. 

Ἡ πτώση τῆς Κωνσταντινουπόλεως –Πρωτεύουσας τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας– στούς Ὀθωμανούς, πού ἔγινε τήν 29η Μαΐου 1453, δέν ἦταν ἕνας κεραυνός ἐν αἰθρίᾳ. Προηγήθηκε ἡ Φραγκοκρατία σέ πολλά τμήματα τῆς ἄλλοτε Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Αὐτό εἶχε ὡς συνέπεια νά περάσουν πολλά δυτικοθρησκευτικά ρεύματα στήν Ὀρθόδοξη Ἀνατολή.

 

Δυό σημαντικές χρονολογίες δείχνουν ἔντονα αὐτό τό πρόβλημα. Ἡ μία εἶναι τό 1054, πού εἶναι ἡ ὁριστική ἀπομάκρυνση τῆς λατινικῆς Δύσεως ἀπό τήν Ὀρθόδοξη Ἀνατολή, ἡ ἄλλη εἶναι τό 1071, πού ἔγινε ἡ περίφημη μάχη τοῦ Ματζικέρτ, ὅπου ἡττήθηκε ὁ Ρωμαϊκός (Βυζαντινός) στρατός τοῦ Ρωμανοῦ Διογένους καί ἔκτοτε ἡ Κωνσταντινούπολη δέν μποροῦσε νά ὑπερασπισθῆ τά σύνορα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας στίς μεταγενέστερες ἐπιθέσεις τῶν Τούρκων. Ἐπίσης, τό 1204 κυριεύθηκε ἡ Κωνσταντινούπολη ἀπό τούς Σταυροφόρους τῆς Δ΄ Σταυροφορίας καί ἔστω κι ἄν ἀνακτήθηκε πάλι τό ἔτος 1261, ἐν τούτοις ἦταν ἡ σκιά τοῦ παλαιοῦ ἑαυτοῦ της.

Ἐπίσης, ἡ Σύνοδος Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439) καί ἡ κατάληξή της ἄφησε τραύματα στήν Ὀρθόδοξη Ἀνατολή. Στήν Σύνοδο αὐτή, ἀπό πλευρᾶς ὀρθόδοξης ἀντιπροσωπείας, ἐκφράσθηκαν τρία ρεύματα. Τό πρῶτον, ἐκφραζόταν ἀπό τόν Μητροπολίτη Νικαίας Βησσαρίωνα, πού πρότεινε τήν συνεργασία μέ τήν Δύση γιά νά σωθῆ ἡ Ρωμαϊκή Αὐτοκρατορία. Τό δεύτερον, ἐκφραζόταν ἀπό τόν Γεώργιο Γεμιστό Πλήθωνα, ὁ ὁποῖος πρότεινε τήν σύνδεση τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας μέ τήν ἀρχαία ἑλληνική παράδοση, ἄλλωστε ὁ ἴδιος ἦταν θιασώτης τοῦ Πλάτωνα, γι’ αὐτό συνετέλεσε μέ τίς διαλέξεις πού ἔδωσε στήν Φλωρεντία νά στραφῆ ἡ Ἀναγέννηση ἀπό τόν Ἀριστοτέλη στόν Πλάτωνα. Τό τρίτο ρεῦμα πού διατυπωνόταν ἀπό τόν Μητροπολίτη Ἐφέσου Μάρκο Εὐγενικό καί τόν μαθητή του Γεώργιο-Γεννάδιο Σχολάριο πρότεινε νά στηριχθῆ τό Γένος στίς δικές του δυνάμεις, τήν ἑλληνορθόδοξη παράδοση, πράγμα πού ἦταν καί ἡ πιό ρεαλιστική πρόταση, ἡ ὁποία δικαιώθηκε καί ἀπό τήν ἱστορία. 

Ὅσιος Ἀμφιλόχιος Μακρῆς: «Στίς ἡμέρες μας παραμορφώσαμε τή θεολογία»

  Στις ημέρες μας παραμορφώσαμε τη θεολογία, δεν τη ζούμε εσωτερικά, γι’ αυτό και κατάντησε μια νεκρή επιστήμη, επαγγελματική. 

Η θεολογία, μπορούμε να πούμε, είναι ένα μυστήριο, που τελείται σε ψυχές που προσφέρονται ολοκληρωτικά στο Θεό. Είναι βίωμα ιερό. Τότε μόνον επιδρά και αντανακλά και εξωτερικώς.

Ἅγιος Παΐσιος: "Ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μεταφερθοῦν "πνευματικὰ μικρόβια" καὶ νὰ μολύνουν τὴν ὀρθόδοξη πίστη μας ἀπὸ τοὺς θεολόγους τῆς Δύσης! "

Ἀπὸ τὸ βιβλίο "Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης, Ἱερὸν Ἡσυχαστήριον Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος"

Ὁ πατὴρ Παΐσιος δὲν συμφωνοῦσε νὰ σπουδάζουν οἱ ὀρθόδοξοι θεολόγοι στὴ Δύση, διότι ἔβλεπε τὸν κίνδυνο νὰ μεταφέρουν ἀπὸ ἐκεῖ "πνευματικὰ μικρόβια" καὶ νὰ μολύνουν τὴν ἀμώμητη ὀρθόδοξη πίστη μας. "τί θὰ πᾶτε νὰ πάρετε ἀπὸ ἐκεῖ; Ἔλεγε. Αὐτοὶ δὲν ἔχουν τίποτε, τὰ ἔχουν γκρεμίσει ὅλα." Καὶ σὲ ἕναν ὀρθόδοξο Γάλλο ἱερομόναχο ποὺ τὸν ρώτησε σὲ τί διαφέρουν οἱ καθολικοὶ καὶ οἱ προτεστάντες ἀπὸ τοὺς ὀρθόδοξους, εἶπε χαρακτηριστικά: "Ἃς ὑποθέσουμε ὅτι ἡ ὀρθοδοξία εἶναι σὰν αὐτὸ τὸ καλύβι ποὺ βλέπεις, φτιαγμένο ἀπὸ πέτρες, λάσπη καὶ ζωνάρια. Οἱ καθολικοὶ ἀφαίρεσαν τὴν λάσπη, οἱ προτεστάντες ἀφαίρεσαν καὶ τὰ ζωνάρια. Μποροῦν τώρα νὰ σταθοῦν οἱ πέτρες μόνες τους;" 

Στενοχωριόταν καὶ ὅταν μάθαινε ὅτι κάποιοι ὀρθόδοξοι θεολόγοι, ἀντὶ νὰ τρέφονται ἀπὸ τὴν "δυνατὴ πνευματικὴ τροφὴ" τῶν ὀρθοδόξων πατερικῶν κειμένων καὶ νὰ πίνουν ἀπὸ τὰ κρυστάλλινα ὕδατα τῆς πατερικῆς θεολογίας, μελετοῦσαν τοὺς αἱρετικοὺς θεολόγους τῆς Δύσεως καὶ ἔπιναν ἀπὸ τὶς θολερὲς πῆγες τους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ φθάνουν ἀκόμη καὶ σὲ λανθασμένα συμπεράσματα γιὰ τοὺς Ἁγίους πατέρες. 

Ἅγιος Γρηγόριος Θεολόγος: Ποίοι, πότε καί πόσο νά θεολογοῦν

Ποίοι, πότε και πόσο να θεολογούν

 

Τις πρωινές ώρες βγήκε από το κελλί του. Φώναξε δύο διάκους και τους μίλησε. Έπρεπε να ειδοποιήσουνε παντού. Το απόγευμα εκείνο θα κήρυττε, φυσικά στην Αναστασία. Οι διάκοι φύγανε αμέσως. Από στόμα σε στόμα η Πόλη έμαθε. Το απόγευμα οι ορθόδοξοι μαζεύτηκαν. Μαζί και μερικοί κακόδοξοι, αρειανοί, πνευματομάχοι και απολιναριστές.

Γέμισε η Αναστασία, πλημμύρισε ο γυναικωνίτης, έξω από το ναό κι άλλος κόσμος.

Καμμιά φορά ήρθε και ο Γρηγόριος. Μικρόσωμος σκελετωμένος, λίγο κυρτός, με τα μάτια χαιρετούσε τους πιστούς, του κάνανε διάδρομο να περάσει. Μπήκε στο ιερό Βήμα. Γονάτισε στην άγια Τράπεζα κι έμεινε ακίνητος για λίγα λεπτά. Σηκώθηκε, τράβηξε το βήλο της Ωραίας Πύλης και βγήκε. Στάθηκε στο μεγάλο σκαλοπάτι, κοίταξε με αγάπη το εκκλησίασμα, έδωσε τόνο αυστηρό στη φωνή και άρχισε:

Πίσω ἀπὸ τὰ μνημόνια κρύβεται ἡ ἀναπηρία τῆς Φράγκικης θεολογίας

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός

 

Γιὰ τὸ μίσος τῶν Φράγκων ἐναντίον τῶν Ρωμηῶν, θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ κανεὶς πολλά. Θαρρῶ, ὅμως, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ ἔχει γιὰ ἐμᾶς ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον νὰ τονισθεῖ, εἶναι ἡ προέλευση αὐτοῦ τοῦ μίσους.(1)  Δὲν πρόκειται γιὰ μίσος συναισθηματικῆς τάξεως. Δηλαδὴ ρηχό, ἐπιπόλαιο καὶ εὐκόλως ἀναστρέψιμο. Εἶναι μίσος τάξεως ὀντολογικῆς. Ξεκινάει ἀπὸ τὰ κατάβαθά τῆς θρησκευτικῆς τους συνείδησης, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν δική μας. 

Ὁ Μητροπολίτης Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου Ἰερόθεος Βλάχος, διακεκριμένος μελετητὴς τῶν σχέσεων Ἀνατολῆς-Δύσης, γράφει σχετικά: ’’Τό μίσος αὐτὸ ἐκδηλώθηκε ἀκόμη ἀπὸ τὴν Ζ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ἡ ὁποία θέσπισε τὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν εἰκόνων καὶ συνεχίσθηκε ἀργότερα. Ἡ πολιτικὴ τῶν Φράγκων συνδέθηκε μὲ μιὰ θεολογία, ποὺ ἦταν ἀντίθετη μὲ τὴν θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολῆς’’. (2)

Ἡ ἐκκοσμίκευση στήν θεολογία (Μητροπολίτης Ναυπάκτου & Ἁγ. Βλασίου Ἱερόθεος)

Ὁ ὅρος «ἐκκοσμίκευση» χρησιμοποιεῖται, ἰδιαιτέρως τόν τελευταῖο καιρό, πολύ συχνά, ἀλλά ὁ κάθε ἕνας χρησιμοποιεῖ τόν ὅρο αὐτό, γιά νά κατηγορήσει κάποια θεολογική ἔκφραση, ποὺ χρησιμοποιεῖται ἀπό κάποιον ἄλλον, μέ τόν ὅποιον διαφωνεῖ. Στήν οὐσία, χρησιμοποιεῖ τόν ὅρο αὐτό, γιά νά ἐξάρει τήν δική του θεολογία, τήν ὁποία συνήθως θεωρεῖ ὡς αὐθεντική. Βεβαίως, ὁ ὅρος «ἐκκοσμίκευση», γιά τήν θεολογία, χρησιμοποιεῖται γιά νά χαρακτηρίσει τήν δυτική θεολογία (σχολαστική καί προτεσταντική), ἡ ὁποία ἀποδεσμεύτηκε ἀπό τήν νηπτική – ἡσυχαστική παράδοση τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, μέ ἀποτέλεσμα νά ταυτισθεῖ εἴτε μέ τόν στοχασμό – λογοκρατία εἴτε μέ τόν ἠθικισμό – ἠθικοκρατία.

Αὐτό, κατ’ ἐπέκταση, σημαίνει ὅτι, ὅταν μερικοί Ὀρθόδοξοι θεολόγοι προσπαθοῦν νά θεολογοῦν μέ τίς προϋποθέσεις καί τά δεδομένα τῆς δυτικῆς θεολογίας, καί στήν πραγματικότητα ἀποδεσμεύονται ἀπό τήν ἡσυχαστική παράδοση, ποὺ εἶναι ὁ ὀρθόδοξος τρόπος τοῦ θεολογεῖν, τότε ζοῦν τήν ἐκκοσμίκευση σέ ὅλο το βάθος της.

Α.Στοχασμός, θεολογία καί ἐπιστήμη , Β.Διαφορά Ὀρθόδοξων -αἱρετικῶν καί ὁ ἀληθινός Θεολόγος_Πατερικὴ Θεολογία_23ο μέρος_π. Ἰωάννου Ρωμανίδη_mp3

Π. Σάββας 2014-12-14_Α.Στοχασμός, θεολογία καί ἐπιστήμη , Β.Διαφορά Ὀρθόδοξων -αἱρετικῶν καί ὁ ἀληθινός Θεολόγος_Πατερικὴ Θεολογία_23ο μέρος_π. Ἰωάννου Ρωμανίδη_mp3

Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 14-12-2014 (Σύναξη στὸ Ἀρχονταρίκι στόν Ι. Ν. Ἁγίων Ἀναργύρων Πενταπλάτανου Γιαννιτσῶν).
Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἄν ἔχετε Interntet Explorer ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς, ἄν ἔχετε Mozilla. Στή συνέχεια δῶστε τό ὄνομα πού θέλετε καί πατῆστε ΟΚ γιά νά ἀποθηκευθεῖ ἡ ὁμιλία).

Α.Ὀρθοδοξία, πολιτική καί ὑπαρξισμός , Β.Φιλοσοφία καί θεολογία_Πατερικὴ Θεολογία_22ο μέρος_π. Ἰωάννου Ρωμανίδη_mp3

Π. Σάββας 2014-12-07_Α.Ὀρθοδοξία, πολιτική καί ὑπαρξισμός , Β.Φιλοσοφία καί θεολογία_Πατερικὴ Θεολογία_22ο μέρος_π. Ἰωάννου Ρωμανίδη_mp3

Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 07-12-2014 (Σύναξη στὸ Ἀρχονταρίκι στόν Ι. Ν. Ἁγίων Ἀναργύρων Πενταπλάτανου Γιαννιτσῶν).
Γιά νά κατεβάσετε καί νά ἀποθηκεύσετε τήν ὁμιλία πατῆστε ἐδῶ (δεξί κλίκ, 'Ἀποθήκευση προορισμοῦ ὡς, ἄν ἔχετε Interntet Explorer ἤ Ἀποθήκευση δεσμοῦ ὡς, ἄν ἔχετε Mozilla. Στή συνέχεια δῶστε τό ὄνομα πού θέλετε καί πατῆστε ΟΚ γιά νά ἀποθηκευθεῖ ἡ ὁμιλία).

Ὁ π. Γεώργιος Καψάνης ὡς Θεολόγος

Ο π. Γεώργιος Καψάνης ως Θεολόγος.

Η Θεολογική του Μαρτυρία στη σύγχρονη εκκλησιαστική Ζωή

Εισήγησις Ιερομονάχου Λουκά Γρηγοριάτου σε Κληρικολαϊκή Σύναξι της Ιεράς Μητροπόλεως Κυθήρων

(13/7/2014)

Θά χρειασθοῦν πολλά χρόνια γιά νά ἀποτιμηθῇ ἐπαρκῶς τό ἔργο τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος, π. Γεωργίου Καψάνη. Χρονικό διάστημα σαρἀντα ἡμε­ρῶν ἀπό τήν κοίμη­σί του προσφέρεται μόνο ὡς εὐκαιρία εὐλαβικῆς ἀναφορᾶς στόν ἄνθρωπο πού ἐσφράγισε τήν ἐποχή μας μέ τήν προσωπικότητα, τό πολύπλευρο ἔργο καί συγκεκριμένα τήν θεολογική του μαρτυρία στήν σύγχρονη ἐκκλησιαστική ζωή.

Στόν Γέροντα Γεώργιο ἀποδώθη­καν τελευταῖα ἐξαιρετικῶς τιμητικοί χα­ρα­κτηρισμοί. Λίγους μῆνες πρίν ἀπό τήν κοίμησί του, μέ ἀφορμή τήν πα­ραί­τησί του ἀπό τήν ἡγουμενία γιά λόγους ὑγείας, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης τόν ἐχαρακτήρισε «πιστόν καί σώφρονα τηρητήν τῆς παραδόσεως... καί τοῦ ἀγωνιστικοῦ φρο­νή­μα­τος τοῦ Ἁγίου Ὄρους», διακρινόμενον «διά τήν ἰδιαι­τέ­ραν εὐαισθησίαν του περί τήν ἀλήθειαν τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν πίστεως». Ἡ Ἱερά Κοινότης τοῦ Ἁγίου Ὄρους μέ τήν ἰδίαν ἀφορμήν τόν ὠνόμασε «κανόνα γρηγορούσης ἐκκλησιαστικῆς συνειδήσεως καί πνευματικῆς εὐασθησίας διά τήν βίωσιν ἐν ἀκεραιότητι τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως».

Περί τῆς θεολογίας

Πατερική Θεολογία

Πρωτοπρ. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου (+)

Καθηγητού Πανεπιστημίου

 

Επιμέλεια – Σχόλια: Μοναχού Δαμασκηνού Αγιορείτου

 

Μέρος Πρώτον: Στοιχεία Ορθοδόξου ανθρωπολογίας και Θεολογίας

51. Περί της θεολογίας

Οι Πατέρες, όταν ομιλούν περί Θεού, αρχίζουν από την Αγία Γραφή καθώς και από το τι είπαν οι προηγούμενοι από αυτούς Πατέρες της Εκκλησίας. Μετά, μέχρις ότου αποκτήσουν την εμπειρία του φωτισμού, δεν θεολογούν οι ίδιοι. Διότι, πριν φθάσουν στον φωτισμό, είναι απλώς μαθηταί. Μαθητεύουν δηλαδή κοντά σε πνευματικούς πατέρες, οι οποίοι τους προετοιμάζουν για τον φωτισμό. Τους δίνουν δηλαδή να διαβάσουν Παλαιά και Καινή Διαθήκη, κάθονται μαζί τους και κάνουν ερμηνεία της Αγίας Γραφής για να κατατοπισθούν ιστορικά επάνω στην Ορθόδοξη Πατερική Παράδοσι, τους δίνουν να ασχοληθούν με την νοερά προσευχή, κάνουν νηστεία κλπ. Και γενικά τους ασκούν, ώστε να συντελεσθή η κάθαρσις του νου και να φύγουν όλες οι σκέψεις, καλές και κακές, από τον νου. Έτσι, έχοντες καθαρό νου, να μπορέσουν οι μαθηταί αυτοί να δεχθούν την επίσκεψι του Αγίου Πνεύματος.

Όταν έλθη το Άγιον Πνεύμα και αρχίση να προσεύχεται μέσα τους, μόνον τότε αρχίζουν να θεολογούν.

Περί τῶν δύο πίστεων. Πρωτοπρ.Ἰωάννου Σ. Ρωμανίδου (+) Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου

Στον άνθρωπο υπάρχουν δύο πίστεις. Η μία πίστις είναι η εγκεφαλική, η λογική πίστις της αποδοχής. Ο άνθρωπος εδώ αποδέχεται κάτι λογικά και πιστεύει σ’ αυτό που αποδέχεται. Αυτή όμως δεν είναι η πίστις που δικαιώνει τον άνθρωπο. Όταν η Αγία Γραφή λέγη ότι ο άνθρωπος δια μόνης της πίστεως σώζεται³², δεν εννοεί απλώς την πίστη της αποδοχής. Η άλλη πίστις είναι η καρδιακή πίστις, η πίστις της καρδιάς, διότι δεν υπάρχει η πίστις αυτή στην λογική, δηλαδή στην διάνοια, αλλά στον χώρο της καρδιάς. Αυτή η πίστις είναι δώρο Θεού, δηλαδή δεν θα την λάβη ο άνθρωπος, αν δεν θελήση ο Θεός να του την χαρίση, και ονομάζεται ενδιάθετος πίστις.

Νέα Ἐποχή καί Νεορθόδοξη Θεολογία

Νέα Εποχή και Νεορθόδοξη Θεολογία

 

Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΣ

 του Ιωάννου Κορναράκη, Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Σε μια χρονική περίοδο, όπως αυτή που διερχόμεθα σήμερα, κατά την οποία οι αξίες γενικά της ζωής συνεχώς υποβαθμίζονται και, γιατί όχι, εκμηδενίζονται, η θεολογική αυτοσυνειδησία δείχνει και αυτή, όχι σπάνια, τα δικά της γνωρίσματα μιας βαθειάς κρίσεως, με κύριο προσανατολισμό την αποξένωσή της από τις παραδοσιακές και αγιοπνευματικές της αφετηρίες!

Αναμφιβόλως η κρίση της θεολογικής αυτοσυνειδησίας, υπήρξε πάντοτε, και εξακολουθεί να είναι και σήμερα, η σκιά της Εκκλησίας και της θεολογίας της. Το γεγονός ότι κυρίαρχο στοιχείο της σωτηρίας του ανθρώπου δια του Ιησού Χριστού είναι η πίστη, στο πρόσωπό του αλλά και στην υπαρξιακή λυτρωτική δυναμική του ευαγγελικού λόγου, προβάλλει ήδη ενωρίς, κατά την ιστορική πορεία της Εκκλησίας, μέσα στη ζωή του κόσμου, την προτεραιότητα της πίστεως αυτής έναντι της ανθρωπίνης λογικής και συγχρόνως προμηνύει τον προκλητικό χαρακτήρα της προτεραιότητος αυτής για τις κυριαρχικές απαιτήσεις της εγκόσμιας λογικής.

Ἡ ἐπιστημονική μέθοδος Θεολογίας καί ποιός εἶναι ὁ θεόπνευστος.Πρωτοπρ. Ἰωάννου Σ. Ρωμανίδου (+)

Τώρα, όπως ο μαθητής που ενδιαφέρεται για την αστρονομία, διαβάζει από τα βιβλία του για τα άστρα και μετά παρατηρεί τα άστρα στον ουρανό και αργότερα, όταν μεγαλώση και επιθυμήση να τα μελετήση καλύτερα και να τα γνωρίση από πιο κοντά, πηγαίνει στο Πανεπιστήμιο, οπότε τα μελετά μέσα από τα τηλεσκόπια, και βλέπει όσα δεν έβλεπε με γυμνό μάτι, έτσι γίνεται και στην πνευματική ζωή. Ο Χριστιανός, που θέλει να δη την δόξα του Θεού, πρέπει να περάση μέσα από ωρισμένα στάδια εμπειριών και πνευματικών αναβάσεων. Τα στάδια αυτά, όπως έχομε πη, διακρίνονται στην κάθαρσι, στον φωτισμό και στην θέωσι. Η πλήρης κατάστασις φωτισμού επέρχεται, όταν ο άνθρωπος αποκτήση την αδιάλειπτη νοερά προσευχή, που ενεργεί μέσα στην καρδιά του, και γίνη, στην κυριολεξία ναός του Αγίου Πνεύματος.

π. Γεώργιος Φλορόφσκυ: "Ὁ Βίος τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου"

Ο Γρηγόριος άφησε πολλά αυτοβιογραφικά κείμενα, και οι περιγραφές που μας δίνει για τη ζωή του είναι γεμάτες από λυρισμό και δραματικότητα. Εκ φύσεως έρρεπε προς τη σιωπή και την αποχώρηση, και πάντα ζητούσε την απομόνωση για να μπορέσει να αφιερωθεί στην προσευχή. Όμως εκλήθη από το θέλημα του Θεού και τις επιθυμίες των άλλων προς λόγους, έργα, και ποιμαντική διακονία σε μια περίοδο υπερβολικής συγχύσεως και αναταραχής. Σε όλη του τη ζωή, που ήταν γεμάτη από θλίψεις και επιτεύγματα, υποχρεώνονταν συνεχώς να καταπνίγει τις φυσικές του επιθυμίες και τους φυσικούς του πόθους.

Ὅσιος Συμεών ὁ νέος Θεολόγος – Περί Θεολογίας

ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΝΕΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ - ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

Εν Πειραιεί
11-10-2012

Πρωτοπρεσβ. Άγγελος  Αγγελακόπουλος
εφημέριος Ι.Ν. Παναγίας Μυρτιδιωτίσσης  Πειραιώς

Στις 12 Οκτωβρίου η Ορθόδοξος Εκκλησία εορτάζει τήν μνήμη του οσίου καί θεοφόρου πατρός ημών Συμεώνος του νέου Θεολόγου.

Ο όσιος Συμεών ήκμασε στά τέλη του 10ου καί στίς αρχές του 11ου αιω. στήν Κων/λη. Γεννήθηκε τό 957 καί κοιμήθηκε τό 1035. Ήταν ηγούμενος της  Ιεράς Μονής του Στουδίου.

Γιατί, όμως, ονομάσθηκε «νέος θεολόγος»; Ονομάσθηκε από τούς μαθητές του «νέος» γιά νά ξεχωρίζει από τούς παλαιούς θεολόγους˙ τόν άγιο Ιωάννη τόν Θεολόγο καί τόν άγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο.

Όπως είναι γνωστό η Ορθόδοξος Εκκλησία έδωσε τόν τίτλο «θεολόγος» καί αναγνωρίζει μόνο τρεις αγίους ως «θεολόγους»˙ τόν άγιο Ιωάννη τόν Θεολόγο, τόν άγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο καί τόν σημερινό εορτάζοντα όσιο Συμεώνα τόν νέο Θεολόγο.

Ὀρθόδοξη θεολογία καί ἀνωτάτη θεολογική ἐκπαίδευση σήμερα

Δημήτριος Τσελεγγίδης Καθηγητής Α.Π.Θ

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΗΜΕΡΑ[1]

Το θέμα που πραγματευόμαστε είναι πολύ ευρύ και εξαιρετικά λεπτό, επειδή πέρα από μια ακίνδυνη εξωτερική περι­γραφή θα είμαστε υποχρεωμένοι να προβούμε σε κρίσεις και εκτιμήσεις μιας ζωντανής πραγματικότητας, η οποία αφορά όχι απλώς στο σήμερα αλλά σε κάποιο βαθμό προσωπικά σ’   όλους εμάς, που συνδεόμαστε άμεσα ή έμμεσα με κάποια Θεολογική Σχολή. 

Στο άρθρο αυτό θα αναφερθούμε καταρχήν με κάθε δυνατή συντομία στην εκδοχή της Ορθόδοξης θεολογίας, νοούμε­νης ως χαρισματικής, αγιοπνευματικής εμπειρίας της Εκ­κλησίας, και στην Ορθόδοξη θεολογική μέθοδο. Στη συνέχεια θα παρουσιάσουμε συνοπτικά τον χαρακτήρα της ακα­δημαϊκής θεολογίας κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και τη σχέση της θεολογίας αυτής με την Δυτική θεολογική σκέψη.

ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΟΥ Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

    Ὁ Μέγας Βασίλειος, Ἐπίσκοπος Καισαρείας (329-379 μ.Χ.)
          
    Ὁ Μέγας αὐτὸς πατέρας καὶ διδάσκαλος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας γεννήθηκε τὸ 329 στὴ Νεοκαισάρεια τοῦ Πόντου στὸ χωριὸ Ἄννησα καὶ μεγάλωσε στὴν Καισάρεια τῆς Καππαδοκίας.