Ἡ αἰδὼς καὶ ἡ σεμνότητα στὴν χριστιανικὴ ζωὴ (Ὀρθόδοξη Θεώρηση τῆς Ἐνδυμασίας καὶ τῆς Γύμνιας)

Η ΑΙΔΩΣ ΚΑΙ Η ΣΕΜΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΖΩΗ

(Ορθόδοξη Θεώρηση της Ενδυμασίας και της Γύμνιας)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού, μιας από τις ωραιότερες και πλέον ευχάριστες περιόδους του έτους. Δυστυχώς, όμως, η εποχή αυτή συνοδεύεται συχνά από φαινόμενα που μαρτυρούν τη βαθιά ηθική και πνευματική κρίση της σύγχρονης κοινωνίας. Με πρόσχημα τις υψηλές θερμοκρασίες, πολλοί άνθρωποι εμφανίζονται δημόσια με ενδυμασία που αφήνει εκτεθειμένο το σώμα τους σε βαθμό ασύμβατο με τη χριστιανική αντίληψη περί αιδούς και σεμνότητας. Η δημόσια αυτή έκθεση του σώματος, όταν μάλιστα συνοδεύεται από πρόθεση επίδειξης ή πρόκλησης, δεν αποτελεί απλώς προσωπική επιλογή, αλλά μπορεί να γίνει αφορμή σκανδαλισμού των συνανθρώπων και πρόκλησης πνευματικής βλάβης.

Η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση διδάσκουν ότι ο πιστός καλείται να αποφεύγει όχι μόνο την προσωπική αμαρτία, αλλά και κάθε συμπεριφορά που γίνεται αιτία να παρασυρθούν και άλλοι στην αμαρτία. Ο σκανδαλισμός του αδελφού αποτελεί σοβαρό πνευματικό παράπτωμα, διότι αντιστρατεύεται το πνεύμα της αγάπης και της ευθύνης απέναντι στον πλησίον.

Δυστυχώς, στις ημέρες μας η απομάκρυνση από τον Θεό λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις. Η αναίδεια προβάλλεται πλέον ως στοιχείο ελευθερίας και προόδου, ενώ η αιδώς, η σωφροσύνη και η σεμνότητα θεωρούνται από πολλούς ξεπερασμένες αντιλήψεις. Έτσι, άνθρωποι που επιδιώκουν να ζουν σύμφωνα με τις χριστιανικές αρχές χαρακτηρίζονται συχνά ως αναχρονιστικοί ή συντηρητικοί.

Στην αλλοίωση αυτή συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και ψυχαγωγίας. Η τηλεόραση, ο κινηματογράφος, το διαδίκτυο, η διαφήμιση και γενικότερα η βιομηχανία του θεάματος προβάλλουν συστηματικά πρότυπα ζωής που εξιδανικεύουν τη σωματική επίδειξη και υποβαθμίζουν την αξία της σεμνότητας. Πρόσωπα με μεγάλη δημοσιότητα προβάλλονται ως πρότυπα, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους νέους, οι οποίοι συχνά υιοθετούν άκριτα τις συμπεριφορές και τις ενδυματολογικές επιλογές τους.

Η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί απλώς κοινωνικό φαινόμενο· έχει βαθύτατες πνευματικές διαστάσεις. Όταν η εξωτερική εμφάνιση ανάγεται σε υπέρτατη αξία και το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο επίδειξης, υποβαθμίζεται η ιερότητα του ανθρώπινου προσώπου, το οποίο, σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, είναι εικόνα Θεού και προορίζεται να γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος.

Η αιδώς στην αρχαιοελληνική σκέψη

Η αιδώς υπήρξε διαχρονικά θεμελιώδης αρετή της ανθρώπινης κοινωνίας, ενώ η αναίδεια θεωρήθηκε πάντοτε γνώρισμα ηθικής παρακμής. Δεν είναι μόνο η χριστιανική παράδοση που προβάλλει τη σεμνότητα ως αξία· και η αρχαιοελληνική σοφία αναγνώρισε ότι η αιδώς αποτελεί αναγκαίο θεμέλιο του πολιτισμένου βίου.

Οι μεγάλοι Έλληνες φιλόσοφοι και συγγραφείς αντιμετώπισαν με αυστηρότητα κάθε μορφή αναισχυντίας και ηθικής εκτροπής. Ο Αριστοτέλης παρατηρεί χαρακτηριστικά ότι «το χρώμα της ντροπής είναι το ωραιότερο», αναδεικνύοντας την αιδώ ως γνώρισμα εσωτερικής ευγένειας και ηθικής καλλιέργειας.

Ο Μένανδρος χαρακτηρίζει τη ντροπή «κάστρο της ομορφιάς», επισημαίνοντας ακόμη ότι «η αιδώς στολίζει την ομορφιά, όπως η δρόσος τη φύση», ενώ αλλού τονίζει πως εκείνος που δεν αναγνωρίζει τίποτε ως ιερό ή όσιο έχει φθάσει στο έσχατο σημείο της αναίδειας.

Πανσεξουαλικότητα καὶ χυδαιότητα ἐν ἔτη 2024

Toῦ Βασίλειου Εὐσταθίου, Δρ. Φυσικοῦ, Θεολόγου, Med

 

Στὴν σημερινὴ ἐποχή, ποὺ μπορεῖ να χαρακτηριστεῖ ἐποχὴ τῆς πλάνης καὶ ἀποστασίας ἀπὸ τὸν Θεό, ἐφάμιλλη μὲ ἐποχὲς ὅπως αὐτὴ ποὺ ἔζησε ὁ Νῶε ἤ ὁ Λὼτ, πολλὰ πράγματα πλέον διαφέρουν ριζικά μὲ ὅσα ζούσαμε πρὶν μερικὲς δεκαετίες κατὰ τὴν παιδική μας ἡλικία. Περπατώντας στὸν δρόμο μιὰ ἡμέρα τοῦ καλοκαιριοῦ κάτω ἀπὸ τὸν καυτὸ (καὶ ἀνυπόφορο πλέον) ἥλιο συχνὰ δὲν ἔχουμε ποὺ νὰ στρέψουμε τὸ βλέμμα μας. Καὶ αὐτὸ γιατὶ συμβαίνει δεξιά μας, ἀριστερά μας, μπροστά μας καὶ πίσω μας νὰ διέρχονται ἡμίγυμνα γυναικεία πρόσωπα διάφορων ἡλικιῶν. Οὐδὲν λόγος βέβαια γιὰ τὸ τὶ συμβαίνει στὶς παραλίες. Ἀλλὰ ἐκεῖ βέβαια πηγαίνει κάποιος ἄν θέλει, δὲν εἶναι ὑποχρεωτικό. Στὸν δρόμο ὅμως τῆς πόλης σου δὲν μπορεῖς νὰ μὴν βγεῖς νὰ περπατήσεις, γιατὶ ἄν δὲν τὸ κάνεις γιὰ περίπατο, τὸ κάνεις γιὰ τὶς δουλειές σου. Μήπως ὅμως εἴμαστε ὑπερβολικοὶ μὲ τὸν ὅρο «ἡμίγυμνα»; Πῶς ἀλλιῶς μποροῦν νὰ χαρακτηριστεῖ κάποιο πρόσωπο ποὺ ἔχει ἐντελῶς ἀκάλυπτα ὁλόκληρα τὰ πόδια του, τὰ χέρια μαζὶ μὲ τοὺς... ὤμους του, τὴν κοιλιά του, τὴν πλάτη του, μεγάλο μέρος τοῦ στήθους του; Δὲν γνωρίζουμε ἄν ὑπάρχει κάποια ἄλλη λέξη καταλληλότερη ἀπὸ αὐτή.

Δὲν φθάσαμε βέβαια μέχρι ἐδῶ ξαφνικὰ καὶ ἀναίτια. Ἡ ντροπὴ ὑποχώρησε ἀργὰ ἀργὰ τὰ τελευταία χρόνια συμβαδίζοντας μὲ τὴν ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Θεὸ εἴτε συνειδητά, εἴτε ἀσυνείδητα, κάτω ἀπὸ τὴν ἐπίδραση τῶν προτύπων ποὺ προωθούνται ἀπὸ τὰ ΜΜΕ καὶ τὰ κοινωνικὰ διαδίκτυα, τὶς ὑλιστικές, καπιταλιστικές, νεοφιλελεύθερες ἰδεολογίες μέσα στὸ πλαίσιο τοῦ νεοταξικοῦ, νεοεποχίτικου δικαιωματισμοῦ καὶ τοῦ κινήματος ἀφύπνισης (wokeism). Ἐξοικειώθηκε ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος μὲ τὸ γυμνὸ πρώτα ἀπὸ ὅλα μέσα ἀπὸ τὴν ὀθόνη καὶ σιγὰ σιγὰ τὸ ἔβαλε γιὰ τὰ καλὰ μέσα στὴν ζωή του. Ἄλλωστε σὲ ἕναν κόσμο ἀμφισβήτησης τῶν πάντων, ἡ ἐνδυμασία καὶ ἡ σεμνότητα πῶς θὰ ἔμεναν ἀπρόσβλητες;

Ἅγιος Σπυρίδωνας - Δέν τήν ἄφησε ὁ Ἅγιος νά προσκυνήσει!

Άγιος Σπυρίδωνας - Δεν την άφησε ο Άγιος να προσκυνήσει!

Πριν από 20 και πλέον έτη, είχαμε πάει στην Κέρκυρα και επισκεφθήκαμε τον Ιερό Ναό όπου φυλάσσεται το ιερό σκήνωμα του αγίου Σπυρίδωνα. Οι προσκυνητές ήταν πολλοί και με ευλάβεια και υπομονή περίμεναν στη σειρά, να έρθει η ώρα για να προσκυνήσουν τον Άγιο. Υπήρχε και μια νέα γυναίκα μπροστά μας η οποία, δυστυχώς, ήταν άσεμνα ντυμένη! Όταν πλησιάσαμε για να εισέλθουμε στον χώρο όπου βρίσκεται το άγιο σκήνωμα του μεγάλου αυτού Αγίου, η γυναίκα που προανέφερα προσπάθησε κι αυτή να μπει μέσα στον ιερό αυτόν χώρο! Ο άγιος όμως την εμπόδισε και λιποθύμησε πριν προλάβει να εισέλθει για να προσκυνήσει!