Τρεῖς ἅγιες μητέρες με ἀγκαλιά τά ἐπίσης ἅγια παιδιά τους(Νωπογραφία 7ου αιώνα)

Ξεθωριασμένα τὰ χρώματά της, μὰ ἡ ἀξία της, θρησκευτική, ἱστορική, συναισθηματική, πάντα ὀλοζώντανη καὶ ἀνεκτιμητη.

Τρεῖς ἅγιες μητέρες μὲ ἀγκαλιὰ τὰ ἐπίσης ἅγια παιδιά τους, ἀπὸ τὸν ναὸ Σάντα Μαρία Ἀντίκουα στὴν Ῥώμη, νωπογραφία μεταξὺ 6ου και 8ου αἰ.

ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΟΡΓΟΥΠΗΚΟΟΣ-Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Στεφάνου,Καστοριά

ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΟΡΓΟΫΠΗΚΟΟΣ-Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου,Καστοριά

https://proskynitis.blogspot.com/2025/04/blog-post_655.html

Ὁ Μέγας Βασίλειος καί ἡ λειτουργία του

Ο σπουδαίος αυτοκράτορας Βασίλειος ο Β΄, κατά την διάρκεια της βασιλείας του οποίου η Αυτοκρατορία γνώρισε την μεγαλύτερη δύναμή της, παρήγγειλε και πλήρωσε τον εξωραϊσμό του ναού της Αγίας Σοφίας στην Αχρίδα (αρχές του 11ου αιώνα).

Η αυτοκρατορική χορηγία εκφράστηκε με μια ωραία παράσταση στο Ιερό Βήμα του ναού, αντί για κάποια επιγραφή. Εικονίστηκε ο συνώνυμος άγιος του αυτοκράτορα, ο άγιος Βασίλειος της Καισάρειας, λειτουργός μπροστά από μια Αγία Τράπεζα με μαρμάρινο κιβώριο και αυτοκρατορικό πολύτιμο πορφυρογάλανο κάλυμμα.

Πάνω στην Αγ. Τράπεζα διακρίνεται το Ευαγγέλιο σε πλάγια θέση, όπως τοποθετείται μέχρι σήμερα μετά τον Χερουβικό Ύμνο, ένα ασημένιο Ποτήριο και όμοιος Δίσκος με ένα ολόκληρο προσφοράκι με σφραγίδα σταυρού χωρίς γράμματα. Πίσω του δύο υποδιάκονοι ριπίζουν τα δώρα με δύο ριπίδια-εξαπτέρυγα στα χέρια. Κάτω από τα τίμια δώρα δεν υπάρχει αντιμήνσιο, αντίθετα με την σημερινή συνήθεια. Ο Ιεράρχης φοράει απλά ολόλευκα άμφια με χρυσοκεντημένα επιμάνικα και επιγονάτιο.

Σκύβει μπροστά στα δώρα και εύχεται με την ευχή από την Λειτουργία που έγραψε ο ίδιος, την ευχή της Προσκομιδής των δώρων στην Αγία Τράπεζα που αρχίζει ως εξής:

Ἡ Παναγία Ἀθαλιώτισσα στὴ Χιμάρα ἐμβληματικὸ προσκύνημα στὴ Βόρειο Ἤπειρο

Ένα απ’ τα πιο σημαντικά προσκυνήματα της Χιμάρας και της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Αλβανία αποτελεί η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστή ως η Παναγία του Αθάλη, ή Παναγία Αθαλιώτισσα.

Δύο φορές κατά τη διάρκεια του εκκλησιαστικού έτους πραγματοποιούνται με ιδιαίτερη λαμπρότητα προσκυνήματα στην Μονή: Στις 15 Αυγούστου και στις 10 Μαΐου, της Ζωοδόχου Πηγής. Σε αυτές τις δύο ημερομηνίες, η Παναγία Αθαλιώτισσα τιμάται πάνδημα απ’ τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής της Χιμάρας. Τα τελευταία χρόνια αποτελεί έναν ιδανικό τόπο συνάντησης μέσα στο Πάσχα για τους Χιμαριώτες, ειδικότερα για τους νέους που ζουν κι εργάζονται μακριά απ’ τη γενέτειρα.

Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει προσεκτική προσέγγιση του τοπωνυμίου της Μονής και κατά συνέπεια της περιοχής. Το αγιογραφικό πλάνο του εσωτερικού του καθολικού της Μονής – το μόνο κτίσμα εξάλλου που διασώζεται έπειτα από τους καθεστωτικούς διωγμούς, την εγκατάλειψη και την φθορά που ακολούθησαν – μας προσφέρει την ευκαιρία να προσεγγίσουμε την τόλμη των αγιογράφων της εποχής που το υλοποίησαν, αποτελώντας το έναυσμα για μία ουσιαστική αναζήτηση στον πνευματικό πλούτο που χαρακτηρίζει την κοινότητα των πιστών στην Χιμάρα και ευρύτερα.

Η Παναγία Αθαλιώτισσα

Η Παναγία μέσα στην υμνολογία της Εκκλησίας χαρακτηρίζεται και ως η κοιτίδα της ατελεύτητης ζωής, δεδομένου ότι έγινε η Μητέρα του Κυρίου και Θεού μας, Ιησού Χριστού. Είναι η Ζωοδόχος Πηγή που τιμούμε την Παρασκευή της Διακαινησίμου, αλλά και Ρόδον το Αμάραντον που τιμούμε προ του Πάσχα, στον Ακάθιστο Ύμνο.

Οι δε τεχνίτες ζωγράφοι που κλήθηκαν να αγιογραφήσουν το καθολικό της Μονής της Αθαλιώτισσας στη Χιμάρα τόλμησαν και κάτι περισσότερο.

Σε ένα θέμα του αγιογραφικού τους πλάνου, η Παναγία – Η Περιβεβλημένη, όπως χαρακτηριστικά την ονοματίζουν – κρατά στην αγκαλιά της, όχι το Θείο Βρέφος, όπως συνήθως. Κρατά ένα Άνθος, έναν Κλάδο αειθαλή…

Κρατά την Ζωή την Ατελεύτητο, παρέχοντάς μας έτσι την δυνατότητα να κατανοήσουμε το απρονόητο της ενανθρωπίσεως του Θεού και της αιωνίου ζωής, έναν συμβολισμό ισχυρό που διευκολύνει την σκέψη και την πνευματική αναζήτηση μας. Ο Χριστός μέσα από ένα τόσο γνωστό ναό για τους κατοίκους της περιοχής – “περικυκλωμένο” λόγω κλίματος από αειφόρο βλάστηση, ασταμάτητη απ’ τους χειμώνες της φύσης και τους χειμώνες των ιστορικών δοκιμασιών – είναι η ελπίδα μιας Ζωής ατέρμονης.

ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ Καθεδρικός Ναός Μονρεάλε

ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ

Καθεδρικός Ναός Μονρεάλε Παλέρμο Σικελίας

https://proskynitis.blogspot.com/2024/08/blog-post_999.html

Ἡ λατρευτικὴ εἰκόνα τῆς Ἀποτομῆς τοῦ Προδρόμου

Η Μονή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου «ἐν τοῖς Στουδίου» της Κωνσταντινούπολης ήταν η πρωτεύουσα Μονή της Πόλης και ο Ηγούμενός της ο Πρώτος των Ηγουμένων.

Γνωρίζουμε ότι στην πανήγυρη της Μονής στις 29 Αυγούστου πήγαινε ο ίδιος ο Αυτοκράτορας με το «βασιλικόν ἀκάτιον» μέσω θαλάσσης και τον υποδέχονταν οι περίπου 700 μοναχοί με αναμμένα κεριά.

Η Μονή Στουδίου επηρέασε όλες τις μονές της Ανατολής στα Τυπικά, στην υμνολογία, στην καθημερινή ζωή και στην λατρεία. Η καθιέρωση της νηστείας την 29η Αυγούστου είναι προφανώς έργο των μοναχών της.

Παρόλη την λάμψη της Μονής των Στουδιτών, δεν διασώθηκε καμία μαρτυρία για κάποια ιδιαίτερη λατρευτική εικόνα της Αποτομής του Προδρόμου.

Φαίνεται πως ο τύπος αυτός άργησε πολύ να διαμορφωθεί.

Ἡ ''Μικρὰ Δέησις''.Μονή τῆς Χώρας.

Η ''Μικρά Δέησις''

....Μονή της Χώρας....

https://proskynitis.blogspot.com/2024/05/blog-post_70.html

Ὁ θαυμάσιος ἅγιος Γεώργιος ἀπὸ τὴν Μονὴ τῆς Χώρας τῆς Κωνσταντινούπολης

Ο θαυμάσιος άγιος Γεώργιος από την Μονή της Χώρας της Κωνσταντινούπολης, τοιχογραφία των αρχών του 14ου αιώνα, φτιαγμένος από υψηλότατης ποιότητας καλλιτεχνικό εργαστήριο της Πρωτεύουσας της Αυτοκρατορίας. Σήμερα, ημέρα της εορτής του, το Καθολικό της Μονής μετατράπηκε πάλι σε ισλαμικό τέμενος.

+Ε. Γ.-πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2024/05/blog-post_14.html

Τὸ ψηφιδωτό της Παναγίας καὶ τοῦ Θεὶ́ου Βρὲ́φους στὴν Ἀγιὰ Σοφιὰ( 29 Μαρτίου τοῦ 867)

Στις 29 Μαρτίου του 867, έγιναν τα αποκαλυπτήρια του ψηφιδωτού της Παναγίας και του Θείου Βρέφους στην Αγιά Σοφιά.

Το ψηφιδωτό της Παναγίας και του Θείου Βρέφους είναι το πρώτο, της περιόδου μετά την εικονομαχία.

Βρίσκεται εδώ και αιώνες στην κόγχη της αψίδας και είναι ένα από τα ωραιότερα της Αγια Σοφιάς.

Η Θεοτόκος κάθεται σε έναν θρόνο χωρίς πλάτη, κρατώντας τον Ιησού βρέφος, στα γόνατά Της.

Είναι ενδεδυμένη με ένα χιτώνα χρώματος μπλε, γεμάτο ιεροπρέπεια. Στη μαντήλα Της (όπως και στους δύο ώμους) φέρει 3 αστέρια. Αυτά έχουν συμβολική σημασία. Συμβολίζουν την άσπορο σύλληψη και την αγνεία της Παναγίας (*Παρθένος προ του Τόκου - κατά τον Τόκο - μετά τον Τόκο). Το δεξί χέρι της Παναγίας ακουμπά στον ώμο του Βρέφους ενώ το αριστερό βρίσκεται στο γόνατό Του.

Τό Καθολικό τῆς μονῆς Χιλανδαρίου εἶναι ἀφιερωμένο στά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου.

Το Καθολικό της μονής Χιλανδαρίου είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου.

Ὁ ναός τῶν Ταξιαρχῶν στήν Κωστάνιανη Δωδώνης. Ὁ ἀρχαιότερος βυζαντινός ναός τοῦ νομοῦ Ἰωαννίνων

Ο Βυζαντινός ναός των Ταξιαρχών βρίσκεται στην Κωστάνιανη Δωδώνης. Ο Ναός των Ταξιαρχών κτίστηκε το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα, την εποχή του Δεσποτάτου της Ηπείρου και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της εποχής. Είναι ο αρχαιότερος βυζαντινός ναός του νομού Ιωαννίνων. Ιστορικά στοιχεία για την ίδρυση και την λειτουργία του ναού δεν σώζονται. Ωστόσο ο Ναός συνδέεται με διάφορες τοπικές παραδόσεις σχετικές με τη θαυματουργή δράση του Αρχάγγελου Μιχαήλ.

Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του τρίκλιτου σταυρεπίστεγου ναού. Χωρίζεται κατά μήκος σε τρεις παράλληλους χώρους (κλίτη). Ζεύγος ισχυρών πεσσών χωρίζει το κεντρικό από τα δύο πλάγια κλίτη.

Τοιχογραφίες μέ ἀπεικόνιση τοῦ Ἁγίου Δημητρίου καί σκηνῶν τοῦ βίου καί τοῦ μαρτυρίου του

Από το μητροπολιτικό ναό του Αγίου Δημητρίου στον Αρχαιολογικό Χώρο Μυστρά.

Χρονολογείται μεταξύ 1273 – 1283.

Ο Άγιος Δημήτριος σε προτομή στην κόγχη της πρόθεσης / ο Άγιος Δημήτριος διδάσκει / ο Άγιος Δημήτριος στη φυλακή / μαρτύριο του Αγίου Δημητρίου

Ο μητροπολιτικός ναός του Μυστρά είναι αφιερωμένος στον Άγιο Δημήτριο. Στον γραπτό του διάκοσμο, έκδηλη αφηγηματική διάθεση αποτυπώνεται στις έντεκα σκηνές από το συναξάρι του Δημητρίου, τον μεγαλύτερο σε έκταση εικονογραφικό κύκλο του αγίου στην τέχνη της βυζαντινής περιόδου.

Ἡ κοίμηση τοῦ Ἁγίου Δημητρίου

Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Από το πατριαρχικό μοναστήρι του Ιπεκίου(Πετς)

https://proskynitis.blogspot.com/2023/10/blog-post_614.html

Ἅγιος Μωυσῆς ὁ Αἰθίοπας

Άγιος Μωυσής ο Αιθίοπας-Μονή Δοχειαρίου

https://proskynitis.blogspot.com/2023/08/blog-post_861.html

Τοιχογραφία...Κοίμηση τῆς Θεοτόκου

Ἄγιος Νικόλαος

Μονη Τιμίου Προδρομου Σερρων

https://proskynitis.blogspot.com/2023/07/a.html

Μία διαφορετική ἀπεικόνιση τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς

Η Αγία Παρασκευή και δίπλα ο Άγιος Ερμόλαος. Εορτάζουν και οι δύο σήμερα...

Εδώ μια διαφορετική απεικόνιση της Αγίας Παρασκευής...

Στο αριστερό χέρι κρατά το κεφάλι της και αναγράφει:

Παναγία γοργοεπήκοος

ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΟΡΓΟΕΠΗΚΟΟΣ

Αγ.Στέφανος Καστοριάς

https://proskynitis.blogspot.com/2023/04/blog-post_287.html

Οἱ ''Μυροφόρες στό μνῆμα'' στήν Παλαιά Μητρόπολη τῆς Βέροιας, ἔργο 13ου αἰῶνα.

Οι ''Μυροφόρες στο μνήμα'' στην Παλαιά Μητρόπολη της Βέροιας, έργο 13ου αιώνα.

https://proskynitis.blogspot.com/2023/04/13.html

Βυζαντινό πορτρέτο οἰκογένειας τῆς Ἠπείρου.

Στο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής στο Μονοδένδρι της Ηπείρου υπάρχει το πορτραίτο της οικογένειας Θεριανου. Ο πατέρας βρίσκεται στα δεξιά είναι ο άρχοντας Μιχαήλ Θεριανος. Η γυναίκα του Θεοδώρα βρίσκεται στα αριστερά ενώ ο μεγαλύτερος γιος τους Γεώργιος και η αδελφή του βρίσκονται στην μέση.