Θυμᾶμαι τὸν γέροντα Αὐξέντιο, ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη σὲ ἡλικία 90 ἐτῶν.

Θυμᾶμαι τὸν γέροντα Αὐξέντιο, ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη σὲ ἡλικία 90 ἐτῶν, πρὸ δεκαετίας περίπου, ὁ ὁποῖος ἦταν ἕνας πάρα πολὺ ἐνάρετος καὶ ἅγιος μοναχός. Κάποτε -ἦταν Κυριακὴ τοῦ Πάσχα- ἐπρόκειτο νὰ προσέλθουν οἱ πατέρες καὶ οἱ λαϊκοὶ Χριστιανοί, ποὺ ἦταν ἀρκετοὶ -ὡς προσκυνηταί- στὸ μοναστήρι, νὰ κοινωνήσουν τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Πρὸ τῆς Θείας Κοινωνίας εἶπα ἀπὸ τὴν Ὡραία Πύλη γιὰ τοὺς λαϊκοὺς ἀδελφούς: «Θὰ παρακαλέσω νὰ προσέλθουν ὅσοι ἔχουν ἐξομολογηθῆ καὶ προετοιμασθῆ. Ὅποιος δὲν ἔχει ἑτοιμασθῆ, νὰ ἐξομολογηθῆ πρῶτα καὶ μετὰ νὰ κοινωνήσῃ».

Ὁ π. Αὐξέντιος ἐνόμιζε ὅτι τὸ ἔλεγα γιὰ τοὺς μοναχούς. Ἦταν τυφλός. Ἦταν ὁ πρῶτος στὴν σειρὰ ἀπὸ τοὺς πατέρες, ὁ ἀρχαιότερος -εἶχε ἔλθει στὸ μοναστήρι τὸ 1917. Περίμενε τὴν σειρά του νὰ κοινωνήση. Νόμισε λοιπὸν ὅτι ζητοῦσα καὶ ἀπὸ τοὺς πατέρες νὰ ἐξομολογηθοῦν. Ἐξομολογεῖται, λοιπόν, δημοσίᾳ.

Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, τὸ ἀληθινό μας Πάσχα.

π. Γεώργιος Καψάνης

Ὁ ἄνθρωπος δέν ἠμπορεῖ νά ἀναπαυθῇ στόν θάνατο, τόν ἐγωϊσμό, τήν μοναξιά καί τήν ἁμαρτία. Οὔτε ἡ συμμαχία καί ἡ ὑπακοή του στόν διάβολο ἠμπορεῖ νά τόν ἀναπαύσῃ οὐσιαστικά. Χωρισμένος ἀπό τόν Θεό εἶναι πάντοτε ἀνέστιος καί ἀνικανοποίητος. Ζητεῖ νά περάσῃ ἀπό τήν κατάστασι αὐτή σέ μία ἄλλη κατάστασι, ὅπου θά βρῇ τήν εἰρήνη τῆς ψυχῆς του, τήν ἀγάπη, τόν Θεό, τήν ἀθανασία, τήν δικαιοσύνη, τήν ἐλευθερία.

Πάσχα σημαίνει διάβασις, πέρασμα. Τό πάσχα ὡς πέρασμα γιά τόν ἄνθρωπο ἀποτελεῖ ὑπαρξιακή ἀνάγκη.

Ἡ Κλίμακα τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη του Σιναΐτη, ἕνα βιβλίο γιὰ ὅλους τοὺς Χριστιανούς.

«Η Κλίμακα» του Αγίου Ιωάννη του Σιναΐτη, ένα βιβλίο για όλους τους Χριστιανούς. Το 2006, ο Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (1935-2014), ο αείμνηστος Ηγούμενος της Μονής Γρηγορίου στο Άγιο Όρος, μίλησε για τον Άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη και το βιβλίο του, «Η Κλίμακα», στους μοναχούς του στο Συνοδικό. Μεταξύ των όσων είπε ήταν τα εξής:

- Ο μοναχός πρέπει να έχει το βιβλίο της Κλίμακας κάτω από το μαξιλάρι του.

- Η τήρηση των λόγων αυτού του βιβλίου δεν ανήκει μόνο στους μοναχούς, αλλά σε κάθε Χριστιανό, γιατί κάθε Χριστιανός πρέπει να είναι αγωνιστής και ασκητής. Ο μοναχός δεν πρέπει να εργάζεται στην ασκητική του ζωή πρόχειρα, αλλά επιστημονικά.

Ἄν δέν δεχθοῦν οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄκτιστος, δέν μποροῦμε νά ἑνωθοῦμε μαζί τους, ἔστω κι ἀν δεχθοῦν ὅλα τά ἄλλα.

π. Γεώργιος Καψάνης

Ἑνωνόμαστε μέ τόν Θεό διά τῶν ἀκτίστων θείων ἐνεργειῶν του κι ὄχι διά τῆς οὐσίας Του. Αὐτό εἶναι τό μυστήριο τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως καί ζωῆς μας.

Αὐτό δέν μποροῦν νά τό δεχθοῦν οἱ Δυτικοί αἱρετικοί. Ἐπειδή εἶναι ὀρθολογισταί, δέν κάνουν διάκριση μεταξύ οὐσἰας καί ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ, καί λέγουν ὅτι ὁ Θεός εἶναι μόνο οὐσία. Γι’ αὐτό καί δέν μποροῦν νά ὁμιλοῦν περί θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου. Γιά νά μή πέσουν στόν πανθεϊσμό δέν ὁμιλοῦν καθόλου γιά θέωση.

Καί ποιός τότε ἀπομένει κατ’ αὐτούς ὡς σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου; Ἁπλῶς μία ἠθική καλλιτέρευσις. Ἀλλά ἡ ἠθική τελειοποίησις εἶναι πολύ λίγο γιά τόν ἄνθρωπο. Ἐμεῖς ὡς τελικό στόχο μας ἔχουμε νά ἑνωθοῦμε μέ τόν ἅγιο Θεό. Αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς δημιουργίας τοῦ σύμπαντος. Αὐτό θέλουμε.

Λόγος ἐπί τῇ ἑορτῇ τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας (Α’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν), † Ἄρχ. Γεώργιου Καψάνη, Προηγούμενου Ι. Μ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Λόγος ἐπί τῇ ἑορτῇ τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας (Α’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν), † Ἄρχ. Γεώργιου Καψάνη, Προηγούμενου Ι. Μ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους, 28-2-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἐπιστολὴ π. Δημητρίου Γκαγκαστάθη πρὸς π. Γεώργιο Καψάνη (25-1-74

Επιστολή π. Δημητρίου Γκαγκαστάθη προς π. Γεώργιο Καψάνη (25-1-74)

Σεβαστέ μοι πάτερ Γεώργιε και άγιοι πατέρες της Ιεράς Μονής καλημέρα.

Την ευλογημένην σας επιστολή την έλαβον και αφάνταστος ήτον η χαρά μου που με θυμηθήκατε έπειτα από τόσους μήνας που βρίσκομαι στο κρεββάτι του πόνου…

Τώρα καθιέρωσα το δικό μου το τυπικόν, από ό,τι έκανα τα διπλασίασα… Προσεύχομαι νοερώς να μου συγχωρήση ο καλός Θεός τας αμαρτίας μου και για όλον τον κόσμον… Η επιθυμία μου είναι να παραδώσω γεμάτο το στόμα μου με το “Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε”.

Ζωή χωρίς σταυρό εἶναι θάνατος χωρίς ἀνάσταση/Μία συνηθισμένη δαιμονική ἀπάτη, Ἄρχ. Γεωργίου Καψάνη-Ὁμιλία στήν Ὕψωση τοῦ Τ. Σταυροῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Τό ταπεινό καί κενωτικό φρόνημα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, Ἄρχ. Γεωργίου Καψάνη, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Τό ταπεινό καί κενωτικό φρόνημα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, Ἄρχ. Γεωργίου Καψάνη, 15-8-2025, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com, 

 

Ἑορτὴ τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου (Ἄρχιμ. Γεώργιος Καψάνης)

(Ἀποσπάσματα ὁμιλίας κατά τήν ἑορτή τοῦ ἁγίου Γεωργίου)

Σήμερα ὅταν λέμε μάρτυς, ἐννοοῦμε ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος βασανίσθηκε γιά τόν Χριστό. Ἀλλά ἡ ἀρχική σημασία τῆς λέξεως «μάρτυς» εἶναι ἄλλη. Μάρτυς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δίνει μαρτυρία γιά κάτι. Καί οἱ ἅγιοι Μάρτυρες λέγονται μάρτυρες, διότι ἔδωσαν μαρτυρία, ἔδωσαν βεβαίωση, γιά κάτι πού προσωπικῶς εἶχαν γνωρίσει. Διότι ὁ μάρτυς καταθέτει γιά κάτι, γιά τό ὁποῖο προσωπικῶς ἔχει λάβει γνῶσι.

Μάρτυς τοῦ Θεοῦ Πατρός εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὅπως λέει ἡ Ἀποκάλυψις· «ὁ μάρτυς ὁ πιστός καί ἀληθινός», διότι ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἐμαρτύρησε περί τοῦ Πατρός. «Ἐκεῖνος ἐξηγήσατο», κατά τόν Εὐαγγελιστή Ἰωάννη.

Ἐν συνεχείᾳ αὐτός ὁ ἀληθινός καί πιστός μάρτυς τοῦ Πατρός, ὁ Κύριός μας καί Θεάνθρωπος Ἰησοῦς, ἔδωσε ἐντολή στούς ἁγίους Ἀποστόλους καί τούς Μαθητάς Του ὅλων τῶν αἰώνων, «καί ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλήμ καί ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καί Σαμαρείᾳ καί ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς».

Ἀρνηθήκαμε τό πνεῦμα τοῦ Χριστοῦ, τό πνεῦμα τῆς Κυριακῆς προσευχῆς

Ὅσοι ἀρνοῦνται τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Προσευχή Του, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅσοι ζοῦν ἐγωκεντρικὰ καὶ φίλαυτα, λέγουν μία ἄλλη προσευχή:

– Δὲν λέγουν: “Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοίς”, ἀλλὰ λέγουν: Ἐαυτέ μου, ἐσένα ἔχω γιὰ Θεὸ ἐπὶ τῆς γῆς.

– Δὲν λέγουν: “Ἐλθέτω ἡ βασιλεία Σου”, ἀλλά: ἐλθέτω ἡ βασιλεία μου.

– Δὲν λέγουν: “Γεννηθήτω τὸ θέλημα Σου”, ἀλλά: γεννηθήτω τὸ θέλημά μου.

– Δὲν λέγουν: “Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον”, ἀλλά:

τὰ ὑλικὰ ἀγαθὰ μὲ σπατάλη καὶ πολυτέλεια ἐγὼ ἐξασφαλίζω γιὰ τὸν ἑαυτό μου.

– Δὲν λέγουν: “Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν”, ἀλλά:

δὲν ζητῶ ἀπὸ κανένα συγχώρησι, οὔτε συγχωρῶ κανένα.

– Δὲν λέγουν: “Καὶ μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ρῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηρού”, ἀλλά:

Τὸ νόημα τοῦ πόνου

Ἀρχιμ. Γεώργιος, Προηγούμενος Ι.Μ. Γρηγορίου, Άγιον Όρος

Εἶναι εὔκολο κάποιος νά φιλοσοφεῖ ἤ νά θεολογεῖ γιά τόν πόνο. Ἀλλά εἶναι δύσκολο νά ἀντιμετωπίζει σωστά τόν πόνο, ὅταν ὁ ἴδιος περνᾶ ἕνα δυνατό πόνο στή ζωή του.

Θεωρῶ πολύ τολμηρό νά μιλᾶ κανείς γιά τόν πόνο, ὅταν ὁ ἴδιος δέν πονᾶ. Σκέπτομαι ὅλους τούς ἀδελφούς μας ἁπανταχοῦ τῆς γῆς, πού πονοῦν σωματικά ἤ ψυχολογικά ἤ πνευματικά.

Σωματικά πονοῦν οἱ ἄνθρωποι ἀπό ἀρρώστειες, κακουχίες, πείνα.

Ψυχολογικά πονοῦν ἀπό κατατρεγμούς, συκοφαντίες, ἔλλειψη ἀγάπης καί μή ἀνταπόκριση στήν προσφερόμενη σέ ἄλλα προσφιλῆ πρόσωπα ἀγάπη, ἀνεκπλήρωτες ἐπιθυμίες, ἀσθένειες καί θανάτους προσφιλῶν ἀνθρώπων καί ἄλλα αἴτια.

Πνευματικά πονοῦν ὅσοι ἀγαποῦν τόν Θεό καί τόν ἄνθρωπο καί ὅμως... βλέπουν ὅτι μέ τίς ἁμαρτίες τους λυποῦν καί τόν Θεό καί προσβάλλουν τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, τόν ἄνθρωπο.

Πῶς μπῆκε ὁ πόνος στή ζωή μας;

Δέν μπῆκε ἀσφαλῶς κατ’ εὐδοκίαν Θεοῦ. Μπῆκε κατά παραχώρηση Θεοῦ, ὅταν ὁ ἄνθρωπος μέ τήν ἐγωιστική παρακοή του ἔχασε τήν Πηγή τῆς Ζωῆς, τόν Πλάστη του.

Ἀπό τήν ἄπονο κατάσταση τῆς θείας Βασιλείας, βρέθηκε σέ μία ἄλλη κατάσταση, στή ὁποία, ἀφοῦ δέν βασίλευε ἡ ἀληθινή Ζωή, κυριαρχοῦσε μία ζωή φθαρμένη, συνυφασμένη μέ τόν θάνατο, τά πάθη καί τήν ἁμαρτία.

Ἔ’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν – Ἁγίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας († Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι. Μ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους)

Σήμερα Πέμπτη Κυριακή των αγίων Νηστειών η αγία μας Εκκλησία προβάλλει την μορφή της αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Συγκλονιστική η ζωή της. Δέκα επτά χρόνια στην αμαρτία. Παρέσυρε πολλούς ανθρώπους στην αμαρτία. Θέλησε, όταν άκουσε ότι πάνε άνθρωποι να προσκυνήσουν, να πάει και αυτή στα Ιεροσόλυμα να δη τι γίνεται. Περισσότερο από περιέργεια. Αλλά κάτω από την περιέργεια κρυβόταν κάποια σπίθα της Χάριτος του Θεού.

Και σας είναι γνωστό, ότι για ναύλο, επειδή δεν είχε να πληρώσει για το πλοίο από την Αλεξάνδρεια έως την Παλαιστίνη, έδωσε το σώμα της για αμαρτίες με τους ναύτες. Και όταν έφθασε στην αγία Γη της Ιερουσαλήμ και είδε όλο τον λαό να πηγαίνει στον ναό της Αναστάσεως για να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό, πήγε και αυτή η καημένη να μπει, αλλά μία αόρατη δύναμη την έσπρωχνε, δεν την άφηνε. Την εμπόδιζαν οι αμαρτίες της.

Προσπάθησε, προσπάθησε, αλλά δεν μπορούσε. Κατάλαβε τότε και έβαλε μεσίτρια την Παναγία και την παρακάλεσε να παρακαλέσει τον Κύριο για τις αμαρτίες της και υπεσχέθη μετάνοια και αλλαγή ζωής. Και τότε μπόρεσε να μπει. Προσκύνησε τον Τίμιο Σταυρό.

Πήρε μαζί της ένας καρβέλι ψωμί και έφυγε στην έρημο του Ιορδάνου, εκεί όπου ο Τίμιος Πρόδρομος παλαιότερα βάπτιζε τους προσερχομένους. Και εκεί, στην πανέρημο, έζησε εν μετανοία σαράντα επτά χρόνια μαζί με τα θηρία. Δεν είδε άνθρωπο στα σαράντα επτά αυτά χρόνια, και έζησε με εκείνο το ψωμί. Πόσο κράτησε εκείνο το ψωμί; Πέρασε ένα διάστημα μ’ εκείνο και μετά με ό,τι είχε η έρημος. Κάποιο χορταράκι και ό,τι άλλο εύρισκε.

Και εκεί είχε μεγάλο αγώνα. Δέκα επτά χρόνια στην αμαρτία, άλλα δέκα επτά χρόνια έκανε σκληρό αγώνα, για να ελευθερωθεί από τους λογισμούς της αμαρτίας, με την φοβερή νηστεία, με τα δάκρυα της μετανοίας, με την προσευχή. Ναι μεν η αμαρτία σταμάτησε, αλλά οι λογισμοί δεν σταμάτησαν. Τους έφερνε ο πειρασμός συνέχεια στο μυαλό της, για να την κάνει να αμαρτάνει με το μυαλό ή για να ξαναγυρίσει στον κόσμο.

Ο αγώνας ήταν φοβερός, αλλά η αγία Μαρία τον έκανε αυτόν τον αγώνα δέκα επτά χρόνια! Και αφού καθαρίσθηκε από τους λογισμούς των παθών, των αμαρτιών, και η ψυχή της έγινε αγγελική, έζησε άλλα τριάντα χρόνια στην έρημο, συνολικά σαράντα επτά χρόνια.

Σ᾿ ὅλους τούς τοίχους τοῦ Ναοῦ ζωγραφίζουμε τά ἀποτελέσματα τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ...

Σ᾿ ὅλους τοὺς τοίχους τοῦ Ναοῦ ζωγραφίζουμε τὰ ἀποτελέσματα τῆς σαρκώσεως τοῦ Θεοῦ: Τοὺς ἁγίους καὶ θεωμένους ἀνθρώπους. Αὐτοὺς ποὺ ἔγιναν θεοὶ κατὰ Χάριν, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἔγινε ἄνθρωπος...

Γι᾿ αὐτὸ στὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες μας μποροῦμε καὶ εἰκονίζουμε ὄχι μόνο τὸν σαρκωθέντα Θεό, τὸν Χριστό, καὶ τὴν ἄχραντο Μητέρα Του, τὴν Κυρία Θεοτόκο, ἀλλὰ καὶ τοὺς Ἁγίους, γύρω καὶ κάτω ἀπὸ τὸν Παντοκράτορα...

Τί εἶναι ἡ νοερὰ καὶ καρδιακὴ προσευχή;

Τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Γεωργίου Καψάνη, Καθηγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους

Ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο φανερώνει κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ καὶ ἄρα εἶναι σὰν προσευχή. Ὁ ἀγώνας γιὰ τὴν συνεχῆ ἐπίκληση τοῦ ἁγίου Ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴν εὐχὴ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν», ἀνανεώνει συνεχῶς στὸν ἄνθρωπο τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεό. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἔγραφε στοὺς Θεσσαλονικεῖς: «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε».

Μὲ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν προσευχὴ, ὁ ἄνθρωπος φανερώνει τὴν αληθινὴ εὐγένεια τῆς φύσεώς του, ποὺ εἴναι μεθόριο μεταξὺ ὁρατοῦ καὶ ἀοράτου κόσμου καὶ «ζῶον θεούμενον»· ξεπερνᾶ τὴν φυσικὴ ἀναγκαιότητα, ἐκτείνει τὴν ὕπαρξή του μέχρι τὸν Θεό, αἰσθάνεται ελευθερος ἀπό ὅ,τι τὸν κρατᾶ αἰχμάλωτο στὴν γῆ.

Γιὰ νὰ εἶναι ὅμως ἡ προσευχὴ ἀληθινή, πρέπει νὰ εἴναι προσευχή τοῦ ὅλου ἀνθρώπου καὶ ὄχι μόνον τῶν χειλέων ἢ μόνον τοῦ νοῦ ἢ μόνον τῆς καρδιᾶς...

Τελεία προσευχὴ εἶναι ἡ νοερὰ καὶ συγχρόνως καρδιακή. Ὁ νοῦς προσεύχεται μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά, ποὺ εἶναι τὸ κέντρο τῆς ὑπάρξεως. Δηλαδὴ, ὁ ὅλος ἄνθρωπος ἀπὸ τὸ βάθος του καὶ τὸ κέντρο του προσεύχεται, ἐκπληρώνοντας τὴν πρόσκληση τοῦ Θεοῦ: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν». Ὁλόκληρος ὁ ἄνθρωπος προσφέρεται στὸν Θεό.

Γι’ αὐτὴ τὴν προσευχὴ χρησιμοποιεῖται ἠ μονολόγιστη εὐχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν», ποὺ μὲ τὴν σύντομη ἐπίκλησή της βοηθεῖ στὴν συγκέντρωση τοῦ νοῦ καὶ στὸ βύθισμα τοῦ νοῦ στὴν καρδιά.

Ὁ Κύριος ἐλευθέρωσε ὄχι μόνο τὸ πρόσωπο ἀλλὰ καὶ τὴν φύσι μας, Ἀρχιμ Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ Κύριος ἐλευθέρωσε/θεράπευσε ὄχι μόνο τὸ πρόσωπο ἀλλὰ καὶ τὴν φύσι μας, Ἀρχιμ. Γεωργίου Καψάνη, 6-1-2024, Ἀρχιμ Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ὁ Κύριος ἐλευθέρωσε ὄχι μόνο τὸ πρόσωπο ἀλλὰ καὶ τὴν φῦσι μας, Ἀρχιμ Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ Κύριος ἐλευθέρωσε/θεράπευσε ὄχι μόνο τὸ πρόσωπο ἀλλὰ καὶ τὴν φῦσι μας, Ἀρχιμ. Γεωργίου Καψάνη, 6-1-2024, Ἀρχιμ Σάββα Ἁγιορείτου Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Περιμένοντας τὰ Χριστούγεννα

Tοῦ μακαριστοῦ Καθηγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους, Ἀρχιμανδρίτου Γεωργίου Καψάνη

Αὐτὲς τὶς ἡμέρες ὁ ὀρθόδοξος χριστιανικὸς κόσμος καλεῖται νὰ γιορτάσει ἢ μᾶλλον νὰ ζήσει ἀληθινὰ τὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς σωτηρίας καὶ τῆς λυτρώσεως τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ κόσμου ἀπὸ τὰ δεινὰ τῶν κακῶν καὶ τοῦ διαβόλου. Καλεῖται νὰ δεχθεῖ τὸ μυστήριο τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας καὶ νὰ γεμίσει θεία χάρη καὶ εὐλογία.

Οἱ ἅγιοι Πατέρες μᾶς καλοῦν νὰ ἀνοίξουμε τὰ μάτια τῆς καρδιᾶς καὶ νὰ μελετήσουμε τὸ μεγάλο αὐτὸ μυστήριο, ποὺ κυριολεκτικὰ ἄλλαξε τὴ μορφὴ τοῦ κόσμου.

Ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου; Ὅλη ἡ διδασκαλία τῶν Πατέρων, γιὰ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Κυρίου περιέχεται στὴ φράση τοῦ Μεγ. Ἀθανασίου: «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, ἵνα τὸν ἄνθρωπον δεκτικὸν θεότητος ποιήσῃ». Ὁ Χριστὸς δὲν ἦρθε στὴ γῆ, γιὰ νὰ μᾶς φέρει ἁπλὰ μιὰ νέα διδασκαλία, ἀλλὰ... νὰ μεταδώσει σὲ μᾶς τὴ θεία ζωή, τὴ ζωὴ τοῦ Θεοῦ. Νὰ μᾶς κάνει μετόχους θείας Ζωῆς κατὰ χάρη. Ὁ Θεὸς γίνεται ἄνθρωπος, γιὰ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος Θεὸς κατὰ χάρη. Αὐτὸ εἶναι τὸ κεντρικὸ καὶ οὐσιῶδες νόημα τῆς μεγάλης αὐτῆς καὶ σημαντικῆς γιορτῆς.

Πρὶν ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ὁ κόσμος ζοῦσε στὸ σκοτάδι τῆς ἀπιστίας καὶ τῆς εἰδωλολατρίας μὲ φωτεινὲς ἐξαιρέσεις.

Ἡ ἀπομάκρυνση τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὸν Δημιουργό του εἶχε δυσάρεστες συνέπειες στὴ ζωή του. Ὅμως ὁ Θεὸς δὲν ἐγκατέλειψε τὸ πλάσμα του. Στὸν κατάλληλο χρόνο στέλνει στὴ γῆ τὸν μονογενῆ του Υἱὸ, γιὰ νὰ σώσει τὸν κόσμο καὶ τὸν ἄνθρωπο.

Ἀρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†): Ἄν ἡ καρδιά μας ἦταν μία φάτνη

Η αγία μας Εκκλησία μάς εκάλεσε σήμερα να μεταβούμε νοερώς στο άγιο Σπήλαιο της Βηθλεέμ και εκεί να προσκυνήσουμε τον Κύριο και Θεό μας, τον πτωχεύσαντα και σαρκωθέντα για εμάς και για την σωτηρία μας, μαζί με τους Ποιμένες και τους εξ ανατολών Μάγους, και να ψάλουμε και εμείς με των Αγγέλων τον ύμνο· «δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Και όντως εκεί ήμασταν και εμείς απόψε, στην αγία Βηθλεέμ, και βλέπαμε αυτό το μυστήριο το ξένο, το ανερμήνευτο, το παράδοξο, πώς ο άναρχος Θεός άρχεται, και πώς ο αχώρητος Θεός χωρείται, και όλα αυτά για την σωτηρία μας.

Και έτσι η ψυχή μας ήταν γεμάτη ευγνωμοσύνη. Και διερωτώμεθα, τι άραγε μπορούμε να κάνουμε στην ζωή μας για να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας προς τον σαρκωθέντα Θεό; Και σαν απάντηση δινόταν το εξής: Εκείνο το δώρο που θέλει από εμάς ο νηπιάσας Θεός είναι να τον δεχθούμε και εμείς μέσα στην καρδιά μας και να τον ανακλίνουμε και να τον αναπαύσουμε εκεί. Και η καρδιά τού κάθε ενός από εμάς να γίνει μία ευλογημένη και αγία φάτνη. Τι ωραίο πράγμα να είναι πάντοτε η καρδιά μας μία φάτνη, στην οποία ο Ιησούς Χριστός θα αναπαύεται!

✶✶✶

Και πώς μπορεί να γίνει η καρδιά μας μία φάτνη, για να αναπαύεται ο Ιησούς Χριστός;

Πρώτον, δια της πίστεως. Η πίστη φέρνει τον Χριστό στην καρδιά μας. Είναι η πρώτη και βασική προϋπόθεση, για να κατοικεί ο Χριστός μέσα στην καρδιά μας.

Πῶς μπορεῖ νὰ ἀπαλλαγεῖ ὁ πιστὸς ἀπὸ τὸν παλαιὸ πτωτικὸ ἄνθρωπο;

Τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιμανδρίτου Γεωργίου Καψάνη,

Καθηγουμένου Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους

Ὅλοι αἰσθανόμαστε ὅτι φέρουμε τὰ ἴχνη τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Κύριο χαρακτηριστικό του εἶναι ἡ φιλαυτία, δηλαδὴ ἡ ἀρρωστημένη ἐγωκεντρικὴ «ἀγάπη» τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ἡ φιλαυτία δὲν μᾶς ἀφήνει νὰ ἀγαπήσουμε ἀληθινὰ καὶ ἀνιδιοτελῶς τὸν Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο.

Ἀπὸ τὴν φιλαυτία γεννῶνται τὰ πάθη. Ἐμπαθεῖς καθὼς εἴμαστε δὲν μποροῦμε νὰ συνδεθοῦμε ἀπαθῶς μὲ τὰ ἄλλα ἀνθρώπινα πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα. Οἱ σχέσεις μας γίνονται ἐμπαθεῖς καὶ ἐγωιστικὲς καὶ μᾶς ἐμποδίζουν νὰ χαροῦμε ἀληθινὰ τοὺς συνανθρώπους μας καὶ τὰ ἄλλα ἀγαθά τοῦ κόσμου. Αὐτὸ τελικά μᾶς ὁδηγεῖ στὴν μοναξιά, τὸ κενό, τὸ ἀδιέξοδο.

Ὅταν λοιπὸν λέμε παλαιὸ ἄνθρωπο, ἐννοοῦμε τὸν ἀρρωστημένο ἐγωκεντρισμό, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ὅλοι μας, ἄλλος λιγότερο καὶ ἄλλος περισσότερο, πάσχουμε.

Πῶς θὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ αὐτὴ τὴν βαριὰ πνευματικὴ ἀρρώστια, ποὺ δηλητηριάζει ὅλη μας τὴν ὕπαρξη;

Μόνο κάποιος ἐλεύθερος ἀπὸ τὴν ἀρρώστια αὐτὴ θὰ μποροῦσε νὰ γίνει ὁ ἰατρός μας. Μόνο ἕνας καινός, καινούργιος ἄνθρωπος θὰ μποροῦσε νὰ δώσει καὶ σέ μᾶς τὴν δυνατότητα νὰ ξεπεράσουμε τὴν ἀρρώστια τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου... καὶ νὰ γίνουμε καὶ ἐμεῖς καινοὶ – καινούργιοι ἄνθρωποι.

Ἀρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†): Περί μετανοίας

Ο πρώτος λόγος του Κυρίου, καθώς άρχισε το κήρυγμά του, ήταν «μετανοείτε και πιστεύετε εν τω Ευαγγελίω» (Μαρκ. 1:15). Δεν είπε “μετανοήσατε” αλλά είπε “μετανοείτε”, πράγμα που σημαίνει ότι η μετάνοια είναι για όλους μας υπόθεση ζωής ολοκλήρου. Γι’ αυτό και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στην ομιλία του κατά την Παραμονή των Φώτων λέγει, ότι η μετάνοια είναι «και αρχή και μεσότης και τέλος της των Χριστιανών πολιτείας». Και όσο πιο πολύ κανείς αισθάνεται την αμαρτωλότητά του, τόσο και μετανοεί καλύτερα και περισσότερο. Και γι’ αυτό βλέπουμε αυτό το μεγάλο σημείο – μυστήριο μπορεί να πει κανείς – στη ζωή των Αγίων, οι οποίοι ενώ έχουν φθάσει πολύ κοντά στον Θεό, όμως έχουν μία πραγματική μετάνοια, ένα πνεύμα μετανοίας το οποίο μας εκπλήσσει, διότι εμείς βλέπουμε την αγιότητα της ζωής τους αλλά και την άκρα ταπείνωση και την μεγάλη μετάνοιά τους.

Έργο του Χριστιανού διαρκές είναι η μετάνοια. Και έργο του Μοναχού διαρκές είναι η μετάνοια. Γι’ αυτό, πατέρες, ήλθαμε και εδώ στην έρημο, για να κάνουμε υπόθεση της ζωής μας την μετάνοια. Το κύριο έργο μας είναι αυτό· όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα. Και μόνον όταν όλα τα άλλα εντάσσονται σε αυτό το κύριο έργο της μετανοίας έχουν σκοπό και νόημα.

✶✶✶

Εχθές δώσαμε με την Χάρη του Θεού τα διακονήματα. Αυτά τα πήραμε, για να είναι και αυτά μία οδός μετανοίας, ένας τρόπος με τον οποίο εν τω διακονήματι θα εκφράζουμε την μετάνοιά μας και θα προσπαθούμε δια της ευλαβούς ασκήσεως του διακονήματος να βιώνουμε το γεγονός της μετανοίας.

Γι’ αυτό θα ήθελα σήμερα να παρακαλέσω τον Θεό να μας φωτίσει όλους, ποτέ να μη φεύγει από τον νου μας αυτό το οποίο ετόνισα, ότι κύριο έργο μας είναι η μετάνοια. Και κάθε ημέρα να είναι βαθύτερη η μετάνοια, πληρέστερη η μετάνοια, πιο ευάρεστη στον Θεό η μετάνοια. Έχει απύθμενο βάθος η μετάνοια. Και όσο μετανοεί κανείς, τόσο αισθάνεται την ανάγκη ότι και περισσότερο πρέπει να μετανοήσει. Και ο Θεός να μας φυλάξει να μη προσκολληθούμε σε άλλα πράγματα δευτερεύοντα, ακόμα και μέσα στην μοναχική μας ζωή, τα οποία θα μας κάνουν να χάσουμε τον κύριο σκοπό μας και το όραμα της μετανοίας μας.