Μετάσταση....

ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ ~ μετακίνηση, αλλά όχι τέλος ~

Αυτές τις ημέρες εορτάζουμε την Κοίμηση της Θεοτόκου, που όμως ονομάζεται με διαφορετικό τρόπο και "Μετάσταση".

🏛️ Η ρίζα

Λίγες ρίζες έχουν χτίσει τόσο μεγάλο μέρος της ελληνικής σκέψης όσο το ρ. "ἵστημι":

• στάση, ανάσταση, κατάσταση,

• έκσταση, απόσταση, υπόσταση,

• σύσταση, διάσταση, περίσταση,

• ένσταση, αντίσταση, παράσταση, επανάσταση

— και μετάσταση.

Από το ρ. μεθίστημι (< μετά + ἵστημι): «τοποθετώ αλλού, μετακινώ». Στη μέση φωνή, μεθίσταμαι: «αλλάζω θέση».

▪️ Η αρχική σημασία ήταν «μετακίνηση – μετανάστευση».

Ο Πλάτων γράφει για «τῆς χώρας μετάστασις ἐξ οἰκείας ἐπ' ἀλλοτρίαν» (Τίμ. 82a) — τη μετακίνηση από την οικεία στην ξένη γη.

▪️ Η ιατρική σημασία ~

Ο Γαληνός χρησιμοποιεί τη "μετάστασιν" για τη μετάθεση της νόσου από μέλος σε μέλος. Τον 19ο αιώνα η δυτική ιατρική ανασύρει τον όρο (γαλλ. métastase) για τη διασπορά του καρκίνου — και η σημασία επιστρέφει στα νέα ελληνικά ως σημασιακό αντιδάνειο: η λέξη έμεινε πάντα ελληνική, αλλά με τη νέα σημασία ήλθε από ξένες γλώσσες. Ακόμη κι εκεί, η λέξη λέει το ίδιο: κάτι άλλαξε θέση.

Κατά τήν κηδεία τῆς Παναγίας συνέβησαν πάρα πολλά θαυμαστά πράγματα...

❈ Κατά τήν κηδεία τῆς Παναγίας συνέβησαν πάρα πολλά θαυμαστά πράγματα. Οὐράνια εὐωδία, φῶς ὑπέρλαμπρο, θαύματα, ὅλα αὐτά ἔκαναν τούς Ἑβραίους πού παρακολουθοῦσαν νά φρυάξουν! Καί νά θελήσουν νά ἐμποδίσουν, ὅσο γινόταν αὐτήν τήν ἱερά διαδικασία τῆς ταφῆς. Καί εἶχαν τόσο θράσος πού ὅρμησαν νά ἀνατρέψουν τό φέρετρο, τό νεκρικό κρεββάτι! Καί ἕνας ἀπό αὐτούς, προφανῶς ἦταν ραβίνος, -Ἰεφωνίας ὀνόματι- εἶχε τό θράσος νά προσπαθήσει μέ τά χέρια του νά ἀνατρέψει τό νεκροκρέβατο, νά πετάξει κάτω δηλαδή τό σῶμα τῆς Παναγίας! Καί κόπηκαν τά χέρια του. Σέ κάποιες ἁγιογραφίες φαίνεται αὐτό

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Δ', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Δ', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ, 16-8-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Γ', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α'), , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Γ', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α'), 15-8-2026 (ὧρες),  Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Β', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α') , , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Β', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α') , 15-8-2026 (ἀγρυπνία),  Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Εὐχαριστία καί τιμή στήν Πανυπέραγνον Νύμφην καί Μητέρα μας Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Εὐχαριστία καί τιμή στήν Πανυπέραγνον Νύμφην καί Μητέρα μας (μήνυμα ἀγρυπνίας), 15-8-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Α', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α'), , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἐγκώμιο στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Α', Ἁγ. Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ (Λόγος Α'), 14-8-2026,  Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Εἰς τήν σεπτήν Κοίμησιν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου:«Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε» Π. Ἀθανάσιος Μυτηληναῖος

ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΕΠΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΙΝ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας,

ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 15-8-1994]

[Α38]

Και πάλι, αγαπητοί μου, η σεπτή Κοίμησις της Υπεραγίας Θεοτόκου μας συνεκέντρωσε όλους εδώ, όπως τότε οι Απόστολοι εκ περάτων συνεκεντρώθησαν για την ταφή της. Και αυτή η συγκέντρωσις του λαού του Θεού περί το πρόσωπον της Υπεραγίας Θεοτόκου, είναι ταυτόχρονα και μία δογματική έκφρασις, που θαυμάσια εκφράζει το απολυτίκιον της εορτής: «Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε· μετέστης πρὸς τὴν ζωήν, Μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς Ζωῆς, καὶ ταῖς πρεσβείαις ταῖς σαῖς λυτρουμένη ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς ἡμῶν».

Εδώ βλέπομε ότι ο ιερός συντάκτης χρησιμοποιεί ένα λογοτεχνικό ζεύγος, που αναφέρεται το ένα εις την Γέννηση που είχε η Θεοτόκος, την Γέννηση του Χριστού και το άλλο εις την Κοίμηση· που, σαν μια τεχνητή αντίθεσις, ενώ δεν είναι αντίθεσις, εκφράζει ποιητικά δύο μεγάλες αλήθειες: η μια αναφέρεται στη Γέννηση του Σωτήρος και η άλλη αναφέρεται εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου.

Ας δούμε την πρώτη περίπτωση, που λέγει : «Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας». Είναι γνωστότατο ότι η Μαρία ήτο Παρθένος όταν εδέχθη το μήνυμα του Ουρανού, ότι θα γεννούσε Υιόν, που ταυτόχρονα ήτο και Υιός του Θεού, ομοούσιος με τον Πατέρα, ο δεύτερος της Τριάδος! Ασύλληπτα πράγματα! Που όλο αυτό το γεγονός, ότι θα γεννούσε τον Υιό του Θεού, και θα εγίνετο υιός ανθρώπου, δηλαδή άνθρωπος, εκφράζεται προφητικά με το όνομα που μας λέγει ο προφήτης Ησαΐας: «Ἐμμανουήλ». Και «Ἐμμανουήλ» σημαίνει «μαζί μας ο Θεός».

Πώς, όμως, μπορούσε να εννοηθεί αυτό το «μαζί μας ο Θεός»; Πάντως από όλους τους Ραβίνους και όλους τους ερμηνευτάς της Παλαιάς Διαθήκης, από κανέναν δεν είχε κατανοηθεί ότι αυτό –«μαζί μας ο Θεός»- θα ήτο οντολογικά. Τι σημαίνει οντολογικά; Όλοι εξελάμβαναν ότι θα έχομε την Χάρη του Θεού, θα έχομε την ευλογία του Θεού. Αλλά να είναι ο Θεός δίπλα μας, με την έννοια την πραγματική, την αισθητή, ήταν ακατανόητο. «Ο Κύριος; Ο Γιαχβέ; Ο Κύριος του Ισραήλ; Ο ένδοξος, ο Παντοκράτωρ, ο Κύριος των δυνάμεων θα ήτο μαζί μας, δίπλα μας;». Αυτό δεν είχε κατανοηθεί. Εντούτοις ο προφητικός λόγος το εννοούσε οντολογικά. Δηλαδή το εννοούσε όπως ακριβώς ήτο. Γι'αυτό και στη Γέννηση του Χριστού λέμε εκείνη την προφητεία ή το αναφέρει και ο Ματθαίος ότι «όπως είναι γραμμένο, το όνομά Του θα είναι Εμμανουήλ -όνομα προφητικό εννοείται, που θα εξέφραζε μία κατάσταση. Ποια;- ότι ο Θεός πραγματικά θα είναι μαζί μας», κατά έναν ρεαλιστικότατο τρόπο.

Ἡ εὐαγγελική περικοπή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Κατά Λουκάν, κεφάλαιο Ι΄, εδάφια 38-42 και κεφάλαιο ΙΑ΄, εδάφια 27-28

Κεφ.Ι΄ 38᾿Εγένετο δὲ ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτοὺς καὶ αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά. Γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς. 39 Καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαρία, ἣ καὶ παρακαθίσασα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ ᾿Ιησοῦ ἤκουε τὸν λόγον αὐτοῦ. 40 Ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπε· Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλιπε διακονεῖν; Εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. 41 Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά· 42 ἑνὸς δέ ἐστι χρεία· Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ᾿ αὐτῆς.

Κεφ.ΙΑ΄ 27 ᾿Εγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις γυνὴ φωνὴν ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ· μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας. 28 Αὐτὸς δὲ εἶπε· μενοῦνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

Κεφ. Ι΄ 38 Και ενώ ο Ιησούς μαζί με τους μαθητές Του και όσους Τον ακολουθούσαν προχωρούσαν με κατεύθυνση την Ιερουσαλήμ, μπήκε Αυτός σε ένα χωριό. Και κάποια γυναίκα που ονομαζόταν Μάρθα Τον υποδέχθηκε στο σπίτι της.

Ἠ ἀποστολική περικοπή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Προς Φιλιππησίους, κεφάλαιο Β΄, εδάφια 5-11

5 Τοῦτο γὰρ φρονείσθω ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, 6 ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, 7 ἀλλ' ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, 8 καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. 9 Διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, 10 ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι ᾿Ιησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, 11 καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι Κύριος ᾿Ιησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παναγιώτη Τρεμπέλα

5 Εφόσον δηλαδή είστε μαθητές και δούλοι του Ιησού Χριστού, πρέπει να μιμηθείτε την ταπείνωση και την αυταπάρνησή Του. Ας υπάρχει λοιπόν μέσα σας αυτό το φρόνημα της ταπεινώσεως και αυταπαρνήσεως που είχε κι ο Ιησούς Χριστός.

Ἡ κοίμησις τῆς Θεοτόκου. Ἑρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ[:Φιλιπ.2,5-11]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Τοῦτο γὰρ φρονείσθω ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ' ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι ᾿Ιησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι Κύριος ᾿Ιησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός(:Εφόσον δηλαδή είστε μαθητές και δούλοι του Ιησού Χριστού, πρέπει να μιμηθείτε την ταπείνωση και την αυταπάρνησή Του. Ας υπάρχει λοιπόν μέσα σας αυτό το φρόνημα της ταπεινώσεως και αυταπαρνήσεως που είχε κι ο Ιησούς Χριστός. Ο Ιησούς Χριστός δηλαδή, αν και είχε την ίδια ουσία και φύση με τον Θεό Πατέρα και ως απαράλλακτη και ζωντανή εικόνα του Θεού είχε τη μορφή και τη φύση του Θεού, δεν θεώρησε την ισότητά Του με τον Θεό Πατέρα αποτέλεσμα αρπαγής· διότι εάν ήταν αποτέλεσμα αρπαγής, δεν θα τολμούσε να το αποθέσει, από φόβο μήπως το χάσει. Αλλά κένωσε τον εαυτό Του, συγκαλύπτοντας και κρύβοντας για κάποιο διάστημα τη δόξα και το μεγαλείο της θεότητός Του. Πήρε μορφή δούλου και έγινε όμοιος με τους ανθρώπους. Και ενώ παρουσιάστηκε με την εξωτερική όψη του ανθρώπου, δεν ήταν μόνον άνθρωπος, όπως φαινόταν, αλλά ήταν συγχρόνως και Θεός. Και ταπείνωσε τον εαυτό Του δείχνοντας τέλεια υπακοή μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού, που είναι ο πλέον οδυνηρός και ατιμωτικός θάνατος. Για την ταπείνωση λοιπόν και την υπακοή Του αυτή ο Θεός Τον υπερύψωσε και ως άνθρωπο και Του χάρισε όνομα, το όνομα Κύριος Ιησούς Χριστός, που είναι πάνω από κάθε άλλο όνομα. Τον υπερύψωσε, ώστε στο όνομα του Ιησού να γονατίσουν ταπεινά και να Τον προσκυνήσουν λατρευτικά και οι άγγελοι στον ουρανό και οι άνθρωποι στη γη και οι ψυχές των νεκρών στα καταχθόνια˙ αλλά κι αυτά τα δαιμονικά όντα που είναι στα καταχθόνια με τρόμο να υποκλιθούν μπροστά στο μεγαλείο Του. Και έτσι κάθε γλώσσα να ομολογήσει φανερά, δυνατά και ξεκάθαρα ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Κύριος. Και με την ομολογία αυτή και την αναγνώριση του Ιησού Χριστού ως Κυρίου θα δοξάζεται ο Θεός Πατήρ)»[Φιλιπ. 2,5-11].

Τῆς Παναγίας μας τό πιο χαρούμενο πένθος!

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΣ ΤΟ ΠΙΟ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΝΘΟΣ!

Παύλος Σαββίδης

Τον μήνα Αύγουστο ο χρόνος με την ξέφρενη πορεία του που συνοδοιπορεί μαζί μας και «εκβάλλει» στην αιωνιότητα, σταματά, παίρνει βαθιές ανάσες, γονατίζει και παρακλητικά κάνει στάση στη γιορτή της Μεγάλης Μάνας της Ορθοδοξίας μας! Συμμετέχει και αυτός στη χαρά του πένθους των πιστών για τη «Ζωηφόρο Κοίμηση» της Θεοτόκου. …

Από κοντά γιορτάζουμε και το παράδοξο της Εορτής αφού ο θάνατος, αυτός ο δίδυμος αδελφός του χρόνου, τραγική συνέπεια της αμαρτίας, που μόνο θλίψεις και ανείπωτους πόνους σκορπίζει, μεταποιείται στο πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου, στο πιο χαρούμενο πένθος.Γι’ αυτό και δεν θρηνούμε, αλλά μόνο πανηγυρίζουμε διότι ο θάνατός της «μόνον όνομα έχει» αφού η εκκλησία μας τον θάνατό της ονομάζει «ζωηφόρο». Kαι επειδή ζωή της, είναι ενωμένη με την ενυπόστατη ζωή του Υιού και Θεού της, και ο «τάφος» και η « νέκρωσις» αυτήν « ουκ εκράτησεν».

Ἡ νέα Εὔα. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης.

15 Αὐγούστου! ἑορτὴ καὶ πανήγυρις μεγάλη. Σήμερα εἶνε ἡ Κοίμησις τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Θ᾿ ἀπευθύνω στὴν ἀγάπη σας λίγες λέξεις, πρὸς ὕμνον τῆς Παναγίας.

Ἦταν, ἀγαπητοί μου, κάποτε ἐποχή, ποὺ ἐπάνω στὸν φλοιὸ τῆς γῆς δὲν ὑπῆρχε ἄνθρωπος. Τώρα ὑπάρχουν δισεκατομμύρια. Ποιός ἔφτειαξε τὸν ἄνθρωπο; Ὁ Θεός. Πρῶτα δημιουργήθηκε ὁ ἄντρας, ὁ Ἀδάμ, ποὺ ζοῦσε στὸ ἰδανικὸ περιβάλλον τοῦ παραδείσου. Ἐκεῖ ὁ Ἀδὰμ ἦταν εὐχαριστημένος; Ὄχι ἀπολύτως. Αἰσθανόταν μοναξιά· ἤθελε σύντροφο. Καὶ ὁ Θεός, ἀνταποκρινόμενος στὴν ἐπιθυμία του, δημιούργησε τὴν Εὔα. Πῶς τὴν δημιούργησε; Ὁ Ἀδὰμ βυθίστηκε σὲ ὕπνο, «καὶ ἔλαβε» τότε ὁ Θεὸς μία πλευρά του, καὶ ἀπὸ αὐτὴν «ᾠκοδόμησε», δημιούργησε, τὴ γυναῖκα, τὴν Εὔα (βλ. Γέν. 2,21-22). Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς παρατηρεῖ, ὅτι ὁ Θεὸς δὲν πῆρε τμῆμα οὔτε ἀπὸ τὸ κεφάλι οὔτε ἀπὸ τὰ πόδια, ἀλλὰ πῆρε ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ ἀνδρός. Καὶ αὐτὸ γιὰ νὰ διδάξῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπικρατῇ οὔτε ἀνδροκρατία οὔτε γυναικοκρατία, ἀλλὰ ἡ γυναίκα πρέπει νά ᾿νε κοντὰ στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνδρός· σύντροφος, βοηθός, ἄγγελος παραστάτης.

Ὅταν ξύπνησε ὁ Ἀδὰμ ἔμεινε ἔκπληκτος. Πολλὰ ἦταν τὰ ὡραῖα τῆς γῆς· ἀλλὰ τὸ ὡραιότερο ἀπ᾿ ὅλα ἦταν ἡ γυναίκα. Καὶ τότε ἔψαλε τὸ μεγαλεῖο της. Αὐτή, εἶπε, εἶνε «ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου»· κι ὅτι ὁ δεσμὸς μεταξὺ γυναικὸς καὶ ἀνδρὸς θὰ εἶνε τόσο στενὸς καὶ ἱερός, ὥστε ὁ ἄνδρας θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν πατέρα καὶ τὴ μητέρα του «καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν» (ἔ.ἀ. 2,23-24).

«Αἱ γενεαί πᾶσαι, μακαρίζομέν Σε, την μόνην Θεοτόκον».

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 15η Αυγούστου 2025

Σύμπασα η Ορθοδοξία, αγαπητοί μου αδελφοί, εορτάζει και πανηγυρίζει σήμερα εν ευφροσύνη χαρά και αγαλλιάσει την μεγάλη θεομητορική εορτή της σεπτής Κοιμήσεως τῆς Μητέρας του Θεού. Όλες οι γενεές των Ορθοδοξων την τιμούν, την δοξάζουν και την μακαρίζουν, εδώ και 20 αιώνες τώρα, όχι μόνον διότι υπήρξε η μόνη Θεοτόκος, αλλά και διότι στο πρόσωπό της νικήθηκαν «της φύσεως οι όροι», σύμφωνα με όσαεπισημαίνει ο ιερός υμνογράφος σε τροπάριο της ασματικής ακολουθίας της εορτής: «Αι γενεαί πάσαι μακαρίζομέν σε την μόνην Θεοτόκον. Νενίκηνται της φύσεως οι όροι…», το οποίο είναι εμπνευσμένο από τους προφητικούς λόγους της Θεοτόκου: «Ιδού γαρ από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί». Όχι μόνο η γη αλλά και ο ουρανός, όλες οι επουράνιες αγγελικές δυνάμεις, η εν ουρανοίς θριαμβεύουσα Εκκλησια και η επι γης στρατευομένη, συμμετέχουν στη χαρά και στην ευφροσύνη της παρούσης ημέρας: «Τη ενδόξῳ κοιμήσει σου ουρανοὶ επαγάλλονται… πάσα η γη δὲ ευφραίνεται…», ψάλλει σε άλλο τροπάριο ο υμνογράφος. Και τούτο διότι η κοίμηση της Θεοτόκου δεν ήταν ένας απλός θάνατος, αλλά είχε κάτι το ξεχωριστό και ανεπανάληπτο. Ήταν θάνατος ζωηφόρος. Δηλαδή θάνατος στον οποίον το πανάγιο σώμα της δεν εγνώρισε την φθορά και τη διάλυση, όπως συμβαίνει με όλους τους ανθρώπους, αλλά μετά τον χωρισμόν της ψυχής από το σώμα της επακολούθησε η εν σώματι Ανάσταση καί Μετάσταση της Παναγίας Μητρός τοῦ Κυρίου μας, σύμφωνα με τον υμνογράφο: «διό θνήσκουσα, συν τω Υιώ εγείρη διαιωνίζουσα» και πάλι σε άλλο τροπάριο γράφει: «εν γαρ τω τίκτειν Παρθένον ώσπερ εφύλαξεν ούτως εν τάφω το σώμα διετήρησεν αδιάφθορον και συνεδόξασε θεία μεταστάσει γέρα σοι ώσπερ Υιός μητρί χαριζόμενος».

Η Παναγία Θεοτόκος είναι ό,τι τιμιώτερο και πολυτιμότερο, ό,τι αγιότερο και υψηλότερο έχει να προσφέρει η ανθρωπότητα προς τον αρχηγό της σωτηρίας μας τον Χριστόν. Είναι η τιμιωτέρα και ενδοξοτέρα πάσης της κτίσεως, ορατής και αοράτου, αγιοτέρα από όλους ανεξαιρέτως τους αγίους, η «τιμιωτέρα των χερουβίμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ». Είναι η μετά τον Θεόν αιτία της σωτηρίας μας. Εκείνη η Οποία προετοίμασε Εαυτήν ως το μόνο κατάλληλο κατοικητήριο του Θεού, ώστε να λάβει ο Υιός και Λόγος του Θεού, δια Πνεύματος Αγίου, την ανθρώπινη φύση «εκ των αγνών και παρθενικών αιμάτων» Αυτής, ώστε να έρθει στη γη ο Κύριος και Θεός μας και να φέρει εις πέρας το έργο της ενσάρκου Θείας Οικονομίας, την σωτηρία ολοκλήρου της ανθρωπότητος.

Ἡ κοίμηση τῆς Θεοτόκου (Ἁγ. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ), Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ κοίμηση τῆς Θεοτόκου (Ἁγ. Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ), Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, 11-08-2012

 

Σύναξη τῆς Παναγίας Πρέκλας στὴν Σκιάθο

Ο Ναός της Παναγίας της Πρέκλας βρίσκεται εντός του Κάστρου ανάμεσα στο Ναό του Χριστού και στο Τζαμί. Η ονομασία Πρέκλα προέρχεται πιθανώς από τη λατινική λέξη preclarus (υπερένδοξος).

Τον Ναό αυτό τον περιγράφει θαυμάσια ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο διήγημά του «Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου», «Τὸ ἐκκλησίδιον ἦτον εὐπρεπέστατον, ὡραῖα στολισμένον καὶ εἶχε καλὰς εἰκόνας, καὶ μάλιστα τὴν φερώνυμον, τὴν γλυκεῖαν Παναγίαν τὴν Πρέκλαν, σκαλιστὸν χρυσωμένον τέμπλον, πολυέλαιον καὶ μανουάλια ὀρειχάλκινα, κανδήλια ἀργυρᾶ.».

Από το εκκλησάκι αυτό τα μόνα που σώζονται είναι η εικόνα της Κοιμήσεως που φέρει χρονολογία (1653) και ένα τμήμα από το κοσμήτη με χρονολογία (1676), τα οποία φυλάσσονται στον Ιερό Ναό Τριών Ιεραρχών.

Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ της Κοιμήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ὀφειλομένη ἀπόδοσις τιμῆς, διὰ διευκρινίσεως περὶ τῆς "ἀσπίλου συλλήψεώς Της"!

Πρωτ. Στέφανος Στεφόπουλος

Επί τη ευκαιρία της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου,

οφειλομένη απόδοσις τιμής, διά διευκρινίσεως περί της “ασπίλου συλλήψεώς Της”!

Με τη χάρη του Χριστού μας αξιωθήκαμε και φέτος να εορτάσουμε το “Πάσχα του καλοκαιριού” όπως πολύ εύστοχα το εκφράζει και το αισθάνεται ο πιστός λαός μας.

Υπάρχουν, ως γνωστόν, πολλοί τρόποι να δείξουμε σεβασμό και την πρέπουσα τιμή προς το πανίερο πρόσωπο της Κυρίας Θεοτόκου.

Ένας εξ αυτών είναι και η υπόμνηση της ορθής διδασκαλίας της Εκκλησίας μας γύρω από το πρόσωπο της Παναγίας και η διάλυση των όποιων πλανών με τις οποίες το παρουσιάζουν οι αιρετικοί.

Από τις χριστιανικές ομολογίες, πλάνες διδάσκουν οι Παπικοί και οι Διαμαρτυρόμενοι. Εδώ θα ασχοληθώ με τους Παπικούς οι οποίοι ανεκήρυξαν (Πάπας Πίος Θ’, το 1854) το “αλάθητο” δόγμα περί της “αμιάντου συλλήψεως” της Θεοτόκου, δηλαδή τη σύλληψή της από την αγία Άννα απαλλαγμένη από το προπατορικό αμάρτημα καθώς, όπως υποστηρίζουν, ο Θεός την προόριζε να γίνει η Μητέρα του Κυρίου! Ένα ακόμη προβληματικό σημείο.

Εμείς, στην Ορθόδοξη Εκκλησία, επειδή ακριβώς κινδυνεύουμε να πλανηθούμε αν μόνοι μας προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε τα θαυμαστά του Θεού, γι αυτό ασφαλώς βαδίζοντες επικαλούμαστε τη μαρτυρία των αγιοπνευματοφώτιστων Πατέρων της Εκκλησίας μας.

Έτσι κι εδώ, θα αφήσουμε να απαντήσει στο θέμα αυτό ο άγιος Δαμασκηνός ο Στουδίτης. (Μοναχός Μάξιμος, Ι. Ησυχαστήριον της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Κατουνάκια, “Λόγοι Θεομητορικοί”, Αγ. Όρος 2012, σελ. 178-183)

Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου - Ἁγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Η Κοίμησις της Θεοτόκου

Αγ. Μάξιμος ο Ομολογητής

Τώρα με την Χάριν της θα ομιλήσωμε περί της εξόδου και της Μεταστάσεως αυτής από τον παρόντα κόσμον εις την αιώνιον Βασιλείαν του Υιού της. Είναι όντως φαιδρά και χαρμόσυνος για την ακοήν των φιλοθέων η τοιαύτη διήγησις.

Ὅταν, λοιπόν, ὁ Χριστός, ὁ Θεός μας, εὐδόκησε νὰ μεταθέση τὴν παναγίαν καὶ πανάμωμον μητέρα του ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν εἰς τὴν Βασιλείαν του, προκειμένου νὰ λάβη τὸν ἄφθαρτον στέφανον τῶν ὑπερφυῶν ἀγώνων καὶ ἀρετῶν της, νὰ τὴν τοποθετήση θεομητροπρεπῶς «ἐκ δεξιῶν του, περιβεβλημένην μὲ πορφύραν καὶ πεποικιλμένην ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ» (Ψαλμ. μδ΄, 12) καὶ νὰ τὴν ἀνακηρύξη Βασίλισσαν πάντων τῶν κτισμάτων, ὁδηγῶν αὐτὴν εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος καὶ ἐγκαθιστῶν εἰς τὰ ἐπουράνια Ἅγια τῶν Ἁγίων, τῆς ἐγνωστοποίησε ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἔνδοξον αὐτῆς μετάστασιν.

Ἀπέστειλε πάλιν εἰς αὐτὴν τὸν ἀρχάγγελον Γαβριὴλ γιὰ νὰ τῆς ἀναγγείλη τὴν ἔνδοξον ἐκδημίαν της, καθὼς ἄλλοτε τὴν θαυμαστὴν αὐτῆς σύλληψιν.

Τὴν ἐπεσκέφθη λοιπὸν ὁ ἀρχάγγελος καὶ τῆς ἐπέδωσε ἕνα κλάδον φοίνικος, σύμβολον τῆς νίκης, τὸ ὁποῖον εἶχε ἄλλοτε χρησιμοποιήσει ὁ λαὸς ὑποδεχόμενος εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ τὸν Υἱόν της, τὸν νικητὴν τοῦ θανάτου καὶ ἐξολοθρευτὴν τοῦ Ἅδου.

Ὁμοίως καὶ τώρα ὁ Γαβριὴλ δίδει αὐτὸν τὸν κλάδον εἰς τὴν Παρθένον, ὡς σύμβολον τῆς νίκης κατὰ πάντων τῶν δεινῶν καὶ τῆς καταλύσεως τοῦ θανάτου, λέγοντας· «Ὁ Κύριος καὶ Υἱός σου σὲ προσκαλεῖ: Ἔφθασε ἡ ὥρα νὰ ἔλθης πλησίον μου, ὦ καλὴ μῆτερ μου ( Ἆσμ. ἀσμ. β΄, 10 καὶ 13).

Γιὰ τοῦτο μὲ ἀπέστειλε πάλι νὰ σοῦ ἀνακοινώσω, ὦ «εὐλογημένη ἐν γυναιξί», ὅτι σήμερα θὰ εὐφράνης, ὦ Κεχαριτωμένη, τὶς οὐράνιες στρατιὲς μὲ τὴν ἄνοδόν σου καὶ θὰ λαμπρύνης περισσότερον τὶς ψυχὲς τῶν ἁγίων, καθὼς ἔπλησες εὐφροσύνης τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν γῆν. Ἀγάλλου καὶ σὺ μαζί τους καθὼς ἄλλοτε τὸ εἶχες φανερώσει, διότι ἀπὸ τώρα θὰ σὲ μακαρίζουν εἰς τοὺς αἰῶνας ὅλα τὰ λογικὰ κτίσματα, «πᾶσαι αἱ γενεαί». «Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ».

Οἱ προσευχὲς καὶ οἱ ἱκεσίες σου ἀνέβησαν εἰς τὸν οὐρανόν, πρὸς τὸν Υἱόν σου, ὅθεν κατὰ τὸ αἴτημά σου σὲ προστάζει νὰ ἀφήσης τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ νὰ ἀνέλθης εἰς τὰ οὐράνια σκηνώματα γιὰ νὰ εἶσαι αἰωνίως μαζί του, εἰς τὴν ἀληθινὴν καὶ αἰωνίαν ζωήν.

Καθὼς ἤκουσε ἡ ἁγία Θεοτόκος τοὺς λόγους τούτους ἐπλήσθη χαρᾶς καὶ ἔδωσε εἰς τὸν ἄγγελον τὴν ἰδίαν, ὅπως καὶ παλαιά, ἀπόκρισιν: «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι -καὶ τώρα- κατὰ τὸ ρῆμα σου⋅καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτῆς ὁ ἄγγελος» (Λουκ. α΄, 38).

Τότε ἡ ὑπερευλογημένη καὶ ἔνδοξος Θεοτόκος Μαρία ἠγέρθη καὶ ἀγαλλομένη ἐπορεύθη εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν γιὰ νὰ ἀπευθύνη πρὸς τὸν Κύριον ἐν ἡσυχίᾳ τὶς εὐχαριστίες καὶ τὰ αἰτήματά της γι’ αὐτὴν τὴν ἰδίαν καὶ γιὰ τὸν κόσμον ὅλον.

Ὅταν ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος, ὕψωσε τὰ χέρια καὶ προσέφερε τὴν λογικὴν λατρείαν εἰς τὸν Υἱόν της, τὶς δεήσεις καὶ τὶς εὐχαριστίες της. Συνέβη τότε ἕνα μέγα θαῦμα, τὸ ὁποῖον γνωρίζουν ἐκεῖνοι ποὺ ἠξιώθησαν τῆς τοιαύτης ἐμπειρίας καὶ δι’ αὐτῶν ἔφθασε ἕως ἐμᾶς.

"Ἐξίσταντο Ἀγγέλων αἱ Δυνάμεις, ἐν τῇ Σιὼν σκοπούμεναι τόν οἰκεῖον Δεσπότην γυναικείαν ψυχήν χειριζόμενον"

Στη γνωστή εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ο Χριστός εμφανίζεται επιβλητικός στο κέντρο της εικόνας να κρατά στα χέρια του την ψυχή της Παναγίας Μητέρας Του με τη μορφή σπαργανωμένου βρέφους.

Την ίδια αυτή "απεικόνιση" με λόγια θα συναντήσουμε σε ένα τροπάριο του Όρθρου της Κοιμήσεως, το οποίο αρχίζει με τη φράση:

"Ἐξίσταντο Ἀγγέλων αἱ Δυνάμεις, ἐν τῇ Σιὼν σκοπούμεναι τὸν οἰκεῖον Δεσπότην γυναικείαν ψυχὴν χειριζόμενον"

Στὴν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου

Ἀρχιμ. Αὐγουστῖνος Μύρου

ΣΤΗΝ ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

(Φιλιπ. 2,5-11)

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας ἑορτάζει μ᾿ ἕναν ἰδιαίτερο τρόπο τὶς ἐκκλησιατικές της ἑορτές. Μὲ ὅσα τελοῦνται, ἀναγινώσκονται, ψάλλονται σ᾿ αὐτὲς ἐκφράζεται τὸ Ὀρθόδοξο πνεῦμα, γίνεται ἐμβάθυνση σὲ πτυχὲς τῆς Ὀρθόδοξης πνευματικότητας καὶ ἐπιτυγχάνεται ἡ καλύτερη γνωριμία μὲ τοὺς ἑορταζομένους ἁγίους.

Ἀπαραίτητο μέρος τοῦ ὀρθοδόξου ἑορτασμοῦ εἶναι ἡ τέλεση τοῦ Μυστηρίου τῆς Εὐχαριστίας, δηλαδὴ τῆς Θείας Λειτουργίας. Βασικὰ δὲ στοιχεῖα τῆς Θείας Λειτουργίας εἶναι τὰ δύο ἀναγνώσματα, ἤτοι τὸ ἀποστολικὸ καὶ τὸ εὐαγγελικό, τὰ ὁποῖα μᾶς μεταφέρουν τὴν ζωντανὴ ἐμπειρία ποὺ εἶχαν οἱ θεωμένοι ἀπόστολοι γιὰ τὸν Θεὸ καὶ σχετίζονται μὲ τὰ θέματα καὶ τὰ πρόσωπα τῆς ἑορτῆς.

Στὴν ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου τὸ Ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα εἶναι ἕνα μικρὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν πρὸς Φιλιππησίους ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ὁ κύριος στόχος τοῦ ἀποστόλου σ᾿ αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴ εἶναι νὰ καταπολεμήση τὸ πάθος τοῦ ἐγωϊσμοῦ καὶ τῆς διχόνοιας στοὺς χριστιανοὺς τῶν Φιλίππων. Ἢ ἀντίθετα, νὰ στερεώση τοὺς χριστιανοὺς τῆς πρώτης μακεδονικῆς Ἐκκλησίας στὴν ταπείνωση καὶ στὴν ἑνότητα. Αὐτὸ τὸ στερέωμα γίνεται μὲ τὴν καλλιέργεια τοῦ γνησίου ἐκλησιαστικοῦ φρονήματος.

Τί σημαίνει φρόνημα; Σταθερὴ καὶ ἀμετακίνητη προσήλωση σὲ κάποια πίστη, σὲ κάποιον τρόπο σκέψεως καὶ ζωῆς. Καὶ ἐδῶ συγκεκριμένα στὸν τρόπο σκέψεως καὶ ζωῆς ποὺ ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς καὶ κηρύττει ἡ Ἐκκλησία γιὰ τὴν ταπείνωση καὶ τὴν ἑνότητα. Καὶ γιὰ νὰ μὴν μένη ὁ ἀπόστολος στὴ θεωρία, γιὰ νὰ δείξη στὴν πράξη ποιὸ εἶναι αὐτὸ τὸ φρόνημα, ἀναφέρεται στὸ παράδειγμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. «Τοῦτο γὰρ φρονείσθω ἐν ὑμῖν, ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ».