Ρήσεις ἁγίου Γρηγορίου Θεολόγου γιά τήν συγχωρητικότητα

● «Aς συγχωρήσουμε για να συγχωρηθούμε. Aς δώσουμε άφεση, για να ζητήσουμε άφεση»

● «Συγχώρησε εσύ που συγχωρήθηκες. Eλέησε εσύ που έλεήθηκες. Kάνε κτήμα σου τη φιλανθρωπία όσο είναι καιρός»

● «Aς δώσουμε λίγη συγχώρηση, για να πάρουμε πολύ περισσότερο, την ομόνοια. Aς ηττηθούμε, για να νικήσουμε. Bλέπετε τους νόμους της αθλήσεως και τα αγωνίσματα των παλαιστών, οι οποίοι με το να είναι ξαπλωμένοι κάτω, πολλές φορές νικούν εκείνους που βρίσκονται από πάνω»

Νά μή θέλουμε νά καλύπτουμε τά πάθη μας, μέ τήν εὐλογία τῆς Ἐκκλησίας.

Ἕνας ταλαίπωρος ἁμαρτωλός ἦταν κακά συγχωρημένος ἀπό τόν Πνευματικό. Ἀμάρτανε δηλαδή καί ὁ Πνευματικός του ἔδινε τήν ἄδεια νά Κοινωνήσει. Για παράδειγμα, συζεῖ κάποιος καί τοῦ δίνει ἄδεια νά Κοινωνήσει. Ἐνῶ οἱ Κανόνες λένε, θά σταματήσει τήν ἁμαρτία, θά πάρει καί κανόνα καί μετά θά Κοινωνήσει. Αὐτός ὅμως δέν σταμάτησε τήν ἁμαρτία, δέν μετανόησε καί Κοινωνοῦσε. Αὐτή εἶναι ἡ κακή συγχώρηση.

Ἀφοῦ, λοιπόν, αὐτός ὁ ἄνθρωπος, ὁ κακά συγχωρημένος ἀπό τόν Πνευματικό του, πέθανε, ἐμφανίστηκε στόν Πνευματικό του καί ἀφοῦ τόν ἔλεγξε τοῦ εἶπε:

- Ἐπειδή καί ἐσύ εἶσαι ἡ αἰτία τῆς κολάσεώς μου, (γιατί αὐτός πῆγε στήν κόλαση) γι’ αὐτό ἔλα καί ἐσύ μαζί μέ μένα, γιά νά συγκολάζεσαι μαζί μου…

Συγχώρηση

Πρόσεξε τα λόγια της Γραφής: «Μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν».

Όταν σου φέρονται άσχημα, με καχυποψία ή φθόνο ή περιφρόνηση ή κακία, ποτέ μην πληρώσεις με το ίδιο νόμισμα. Εσύ πλήρωσε με την αγάπη, την πραότητα, την καλοσύνη, την ανεξικακία, την επιείκεια.

Αν όμως αντιδράσεις όπως και εκείνος που σε αδικεί, τότε θα είσαι ο μεγάλος ηττημένος και δίκαια θα ακούσης το «ιατρέ, θεράπευσον σεαυτόν» ή «τι δε, βλέπεις το κάρφος το εν τω οφθαλμώ του αδελφού σου, την δε εν τω σώ οφθαλμώ δοκόν ου κατανοείς;... έκβαλε πρώτον την δοκόν εκ του οφθαλμού σου...» Δείξε σ’ εκείνον που σε προσβάλλει ότι δεν προξενεί κακό σε σένα, αλλά στον εαυτό του.

Λυπήσου βαθειά που ο αδελφός σου νικάται από τα πάθη του και τον διάβολο. Πίστεψε ότι είναι ψυχικά άρρωστος και χρειάζεται στοργή και θεραπεία.

Όσο πιο σκληρά και άδικα σου φέρεται, τόσο μεγαλύτερη αγάπη δείξε του. Και ασφαλώς θα τον νικήσεις.

Περί Συγχώρεσης: “Ρίξτε τό παλιό κατάστιχο μέσα στήν φωτιά τῆς ἀγάπης” (Ἅγιος Παΐσιος ἁγιορείτης)

– Γέροντα, δὲν μπορῶ νὰ συγχωρήσω εὔκολα τοὺς ἄλλους.

– Ἐσὺ δὲν θέλεις νὰ σὲ συγχωρῆ ὁ Χριστός;

– Πῶς δὲν θέλω, Γέροντα;

– Τότε, γιατί κι ἐσὺ δὲν συγχωρεῖς τοὺς ἄλλους; Αὐτὸ πρόσεξὲ το πολύ, γιατί στενοχωρεῖ τὸν Χριστό. Εἶναι σὰν νὰ σοῦ χάρισε δέκα χιλιάδες τάλαντα κι ἐσὺ νὰ μὴ θέλεις νὰ χαρίσης στὸν ἄλλον ἑκατὸ δηνάρια. Νὰ λὲς μὲ τὸν λογισμό σου: «Πῶς ὁ Χριστὸς, ποὺ εἶναι ἀναμάρτητος, μὲ ἀνέχεται συνέχεια καὶ ἀνέχεται καὶ συγχωρεῖ δισεκατομμύρια ἀνθρώπους, κι ἐγὼ δὲν συγχωρῶ μία ἀδελφή;».

Μία μέρα ἦρθε στὸ Καλύβι ἕνα παιδὶ ποὺ ἤξερα ὅτι εἶχε παρεξηγηθεῖ μὲ κάποιον καί, ἐνῶ ἐκεῖνος τοῦ ζητοῦσε νὰ τὸν συγχωρέση, αὐτὸς δὲν τὸν συγχωροῦσε. Κάποια στιγμή μοῦ λέει: «Κάνε προσευχή, Γέροντα, νά, μὲ συγχωρέση ὁ Θεός». «Θὰ κάνω προσευχή, τοῦ λέω, νὰ μὴ σὲ συγχωρέση ὁ Θεός». Ἀλλὰ ἐκεῖνο πάλι μοῦ εἶπε: «Θέλω, Γέροντα, νὰ μὲ συγχωρέση ὁ Θεός». «Ἂν δὲν συγχωρέσης, εὐλογημένε, ἐσὺ τοὺς ἄλλους, τοῦ εἶπα τότε, πῶς θὰ σὲ συγχωρέση ἐσένα ὁ Θεός;».

Ἀγάπη καί συγχώρηση, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (Μετάφραση στά Ρουμανικά)

https://youtu.be/luVQ92UEy9o

Σύν Θεῷ ζωντανή μετάδοση Διαδικτυακῆς ὁμιλίας-συζήτησης ἀπόψε 18-10-2021 στίς 19.30 μέ θέμα: Ἀγάπη καί συγχώρηση, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (Μετάφραση στά Ρουμανικά Ανδριάνα Μακρα), Pr Sava Aghioritul - Dragoste si Iertare, 19:30

Ἐάν ξέρεις γράμματα, ἀδελφέ, σημείωνε τίς ἁμαρτίες σου σέ χαρτί, γιά νά μήν τίς λησμονήσεις. Πρέπει ὅμως νά γνωρίζεις καί τό ἐξῆς:

Εάν ξέρεις γράμματα, αδελφέ, σημείωνε τις αμαρτίες σου σε χαρτί, για να μην τις λησμονήσεις. Πρέπει όμως να γνωρίζεις και το εξής: ότι αν εσύ δεν κάνεις την κατάλληλη εξέταση των αμαρτιών σου πριν να εξομολογηθείς, όσες αμαρτίες λησμονήσεις και δεν τις εξομολογηθείς, είναι ασυγχώρητες επειδή η αλησμονησία αυτή έγινε από εσένα με την θέλησή σου, επειδή μπορούσες να τις θυμηθείς με την εξέταση και δεν το έκανες.

«Κύριε, τό τέλος μου ἐγγίζει: μή ἐπιτρέψης νά θορυβηθεῖ ἡ ψυχή μου».

Η εξομολογηση του λησταρχου Νταβελη

Ο παπα-Νικόλας Πλανάς στην εποχή του λειτουργούσε σε δυο-τρία εκκλησάκια. Ο προφήτης Ελισσαίος στην πλαγιά του Λυκαβηττού, του ήταν πολύ αγαπητό. Φαίνεται πως η τελευταία εκκλησία που έκλεινε την πόρτα, για να μείνουν μόνοι οι Άγιοι στα εικονοστάσιά τους, ήταν του προφήτη Ελισσαίου.

Ο παπα- Νικόλας συντρόφευε τους Αγίους με τις προσευχές του, μέχρι να πέσει η βαθειά νύχτα. Έτσι, ένα απόβραδο, αφού άναψε την κανδήλα της παρακαταθήκης κι ενώ ακόμη δεν είχε δρασκελίσει την βορεινή πόρτα του ιερού βήματος, βλέπει να ανοίγη η μικρή πόρτα της εκκλησιάς, να κλείνη βεβιασμένα και ο αρχιληστής Νταβέλης, αρματωμένος σαν αστακούδι, να αμπαρώνη την πόρτα με σύρτες και με μάνταλα.

Ο παπάς μαρμάρωσε. Κοντανάσαινε. Και ο νους του ήρθε σε μεγάλη αμηχανία. Οι λογισμοί του είπαν: «Θα νομίζη ο καημένος πως οι άνθρωποι που με πλησιάζουν, μου αφήνουν χρήματα και ήρθε να με ληστέψη». «Κύριε, το τέλος μου εγγίζει: μη επιτρέψης να θορυβηθή η ψυχή μου».

Ο ληστής ξαρματώθηκε. Άφησε την πανοπλία του στα στασίδια και με βαριά βήματα προχώρησε στον ξαφνιασμένο παπά.

Τί ἔχεις,ἄνθρωπε καί κλαῖς μέ τόσο πόνο;

ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ.

ΜΕΤΑΝΟΙΑ.

Κάποιος νέος παραστρατησε ,μα τόσο μετανόησε όταν ή Θεία Χάρη τόν επισκέφτηκε στο άκουσμα ενός μόνου κηρύγματος,που άφησε τόν κόσμο και έγινε καλόγερος

Έφτιαξε μία καλύβα στην έρημο κι έκλαιγε κάθε μέρα μέ πολύ πόνο τίς αμαρτίες του. Με τίποτα δεν μπορούσε να παρηγορεί.

-Μια νύχτα παρουσιάστηκε στόν ύπνο του ο Ιησους περιτριγυρισμένος από φώς ουράνιο.

Πήγε κοντά του μέ καλοσύνη.

-Τι έχεις,ανθρωπε και κλαις με τόσο πόνο; τόν ρώτησε με την γλυκιά φωνή Του

-Κλαιω Κύριε, γιατί έπεσα,ειπε με απελπισία ο αμαρτωλός. 

-Ω , τότε σήκω

-Δεν μπορώ μόνος Κύριε

Άπλωσε τότε το Θεϊκό Του χέρι ο Βασιλιάς της αγάπης και τόν βοήθησε να σηκωθεί

Εκείνος όμως δεν σταμάτησε να κλαίει

Νά ὁ δρόμος!

"Όταν μας κατηγορούν, όταν μας συκοφαντούν, όταν μας πειράζουν, όταν μας ταπεινώνουν, όταν μας αδικούν, πρέπει κι εμείς να συγχωρούμε.

Κοίταξε πώς φοβᾶται ὁ διάβολος αὐτή τή λέξη...

Μια Κυριακή, μετά τη Θεία Λειτουργία, ο Γέροντας βρισκόταν στο γραφείο του και συζητούσε. Κάποια στιγμή προστέθηκε στη συντροφιά κι ένα πνευματικοπαίδι του με την τετράχρονη κόρη του.

Ο Γέροντας διέκρινε αμέσως ότι η μικρή ήταν θυμωμένη και ζήτησε να μάθει την αιτία. Επειδή εκείνη δεν απαντούσε, ανέλαβε ο πατέρας της να εξηγήσει ότι πριν από λίγο είχε χαστουκίσει τον θείο της, καθώς εκείνος αστειευόταν μαζί της. Παρά τις συστάσεις όμως που της έγιναν και τη συγγνώμη του θείου της, αυτή δεν ζητούσε συγγνώμη.

Τότε ο Γέροντας τους αφήνει όλους στο γραφείο, την παίρνει από το χέρι και πηγαίνει στο άλλο δωμάτιο. Από ‘κει τηλεφωνεί στον θείο της, του εξηγεί την αιτία του τηλεφωνήματος και λέει στη μικρή:

– Έλα, καλό μου παιδάκι, ζήτησε συγγνώμη από τον θείο σου.

Η μικρή κρατάει το στόμα σφαλιστό.

– Μια λεξούλα είναι. Πες την, καλό μου παιδάκι. Να! Εγώ αύριο θα σου πάρω κι ένα δώρο. Πες την αυτή τη μικρή λέξη!

Η μικρή ανθίσταται με πεισματική σιωπή. Και ο Γέροντας μονολογεί:

ΠΕΡΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΕΩΣ - Ὁμιλία τοῦ Μητροπολίτη Σισανίου καί Σιατίστης Ἀντωνίου

Μέ τήν ἐξομολόγηση ὁ Θεός συγχωρεῖ ὅλα τά ἁμαρτήματα , Βίος καί λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Μέ τήν ἐξομολόγηση ὁ Θεός συγχωρεῖ ὅλα τά ἁμαρτήματα , Βίος καί λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, 23-3-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου
http://hristospanagia3.blogspot.gr, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.gr
https://www.brighteon.com/b26d805b-cb2c-4758-8fad-cafdb4609f52

Τί λέει ἡ Ἁγία Γραφή γιά τή συγχώρηση

Στην προσευχή στο “Πάτερ ἡμῶν”, την οποία μας δίδαξε ο Ίδιος ο Χριστός, παρακαλάμε το Θεό Πατέρα μας (εκτός των άλλων) λέγοντας:

(Κατά Ματθαίον Εὐαγγέλιον Κεφ.6, στ.12)

"καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν"

δηλαδή: "και συγχώρησε τα βαρύτατα χρέη μας, δηλαδή τις αναρίθμητες αμαρτίες μας, όπως (ὡς) και εμείς συγχωρούμε εκείνους, οι οποίοι είναι οφειλέτες απέναντί μας εξ αιτίας των αδικημάτων που μας έκαναν"

-----------

(Κατά Ματθαίον Εὐαγγέλιον Κεφ.6, στ.14-15 και Κεφ.18, στ.21-22)

"Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν."

Δέν ἀρκεῖ ἡ νηστεία γιά νά μπορεῖ κάποιος νά μεταλάβῃ, 1-3-2020, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ὅτι δέν ἀρκεῖ ἡ νηστεία γιά νά μπορεῖ κάποιος νά μεταλάβῃ, Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, 1-3-2020, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου
Ζωντανή μετάδοση, Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης, http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com

Ἡ συγχώρηση, ἡ νηστεία καί ἡ ἐλεημοσύνη (Κυριακή τῆς Τυροφάγου), Ἐπ. Νικηφόρου Θεοτόκη, 1-3-2020, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ συγχώρηση, ἡ νηστεία καί ἡ ἐλεημοσύνη (Κυριακή τῆς Τυροφάγου),
Ἐπ. Νικηφόρου Θεοτόκη, 1-3-2020, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου
Ζωντανή μετάδοση, Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης, http://hristospanagia3.blogspot.com, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.com

«Τή νύχτα, ξύπνησε ξαφνικά καί εἶδε πῶς τήν ψυχή της μέ ἀσυνήθιστο λαμπερό φῶς, ἅγιοι ἄγγελοι ἀνέβαζαν στούς Οὐρανούς»

Στην Αλεξάνδρεια ζούσε μία ευσεβής κοπέλα χριστιανή, η Ταϊσία, η οποία βοηθούσε τους μοναχούς, τους προερχόμενους από την έρημο στην πόλη. Τους τροφοδοτούσε με τρόφιμα, χρήματα και παρείχε άσυλο σ’ όποιον το χρειαζόταν.

Ο διάβολος ζήλεψε την ενάρετη ζωή της και της έστειλε τέτοιους ανθρώπους, οι οποίοι αποπλάνησαν την αθώα ψυχή της. Πέφτοντας στην ακολασία και κατόπιν σε έκκληση ηθών, διέκοψε όλες τις σχέσεις με τους ερημίτες και σταδιακά μετατράπηκε σε μία πλούσια γόησσα, η οποία παρείχε έναντι μεγάλης αμοιβής υπηρεσίες σε ασελγείς άνδρες.

Η άσχημη φήμη για την άσωτη ζωή της έφθασε μέχρι τους γέροντες, οι οποίοι κάποτε τη γνώριζαν. Θλιμμένοι και ενθυμούμενοι την πρότερη δικαία ζωή της και τη βοήθεια, την οποία τους παρείχε, αποφάσισαν να της στείλουν έναν άγιο άνδρα, τον Ιωάννη Κολοβό, ζητώντας να πάει σ’ αυτήν και να της εξηγήσει. Ίσως οι συμβουλές του να μπορούσαν να τη σώσουν και να την αποσπάσουν από την άβυσσο της ακολασίας. 

Διδαχές Ἁγίου Ἰακώβου Τσαλίκη...

(Από το βιβλίο της Μονής Οσίου Δαβίδ για τον Αγιο Ιάκωβο).

Ελεγε ο Αγιος Ιάκωβος: "" Εχουμε, παιδιά μου,όλοι τις αδυναμίες μας.Είμαστε άνθρωποι, δεν είμαστε και από τους ουρανούς κατεβασμένοι κι εφόσον έχουμε και σάρκα στη γη έχουμε λοιπόν και λογισμούς, έχουμε και πολλά που μας έρχονται,αλλά να προσπαθούμε, όσο μπορούμε να διώχνουμε τους λογισμούς μας, να διώχνουμε το κάθε τι και να προσευχόμαστε και να λέμε:" Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με". Υπάρχουν τώρα βιβλία για να μας βοηθούν, υπάρχουν και οι πατέρες της Εκκλησίας πάντοτε.......

Πότε γίνεται σωστά τό Μυστήριο τῆς Ἱερῆς Ἐξομολόγησης; (τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ).

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ...ΤΡΙΧΕΣ.

Έλεγε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός:

«Αδελφοί, αν θέλετε να ιατρεύσετε την ψυχή σας, τέσσερα πράγματα σας χρειάζονται!

Κάμνουμε μία συμφωνία;

Από τον καιρόν που εγεννηθήκατε έως τώρα, όσα αμαρτήματα επράξατε, να τα πάρω εγώ εις τον λαιμόν μου, αρκεί η ευγένειά σας να θελήσετε να σηκώσετε τέσσερες τρίχες! Σας είναι βαρύ και δύσκολον;

-Και τί θα τα κάμω εγώ τα αμαρτήματά σας;

-Έχω μίαν καταβόθρα και τα ρίχνω μέσα!

-Ποία είναι η καταβόθρα;

-Είναι η ευσπλαχνία του Χριστού μας.

Πρώτη τρίχα είναι:

Όταν θελήσετε να εξομολογηθείτε, το πρώτον θεμέλιον είναι, να συγχωράτε τους εχθρούς σας. Το κάμνετε; Επήρατε την πρώτην τρίχα!…

Ἀπόκρουση τῆς ἀπελπισίας

 

Ὁσίου Ἐφραίμ τοῦ Σύρου 

Πρόσεχε ἀδελφέ, γιατί ὁ ἐχθρός πολεμάει μέ διάφορους τρόπους τούς ἀγωνιστές. Καί πρίν νά πραγματοποιηθῆ ἡ ἁμαρτία, ὁ ἐχθρός τήν δείχνει στά μάτια τούς πολύ μικρή. Μετά τή διάπραξη τῆς ἁμαρτίας ὅμως, ὁ πονηρός τήν παρουσιάζει ὑπερβολικά βαρειά στά μάτια ἐκείνου πού ἁμάρτησε, σηκώνοντας ἐναντίον τοῦ μύρια κύματα λογισμῶν, ἔτσι ὥστε, πνίγοντας μέσα σ' αὐτά τή λογική σκέψη τοῦ ἀδελφοῦ, νά τόν καταποντίση στό βυθό τῆς ἀπελπισίας. 

Κι ἐσύ λοιπόν, ἀγαπητέ, γνωρίζοντας ἀπό πρίν αὐτές τίς πανουργίες τοῦ ἐχθροῦ, πρόσεχε μή σέ γελάσει καί ἁμαρτήσεις. Ἀλλά κι ἄν ἔχεις ἤδη πέσει σ' ἕνα παράπτωμα, μήν τό συνεχίζεις, ἀπελπισμένος γιά τή σωτηρία σου. Σήκω καί γύρνα πίσω στόν Κύριο καί Θεό σου. Κι Ἐκεῖνος θά σ' ἐλεήσει. Γιατί ὁ Δεσπότης μᾶς εἶναι οἰκτίρμων καί 

ἐλεήμων, μακρόθυμος καί πολυέλεος, καί δέν περιφρονεῖ ὅσους μετανοοῦν εἰλικρινά, ἀλλά πρόθυμα καί μέ χαρά τούς δέχεται. 

Ὁ προδότης Ἰούδας

Ο ΠΡΟΔΟΤΗΣ ΙΟΥΔΑΣ

 

Ο ΠΡΟΔΟΤΗΣ ΙΟΥΔΑΣ

Επιστολή του Αγίου Νικολάου Αχρίδος στον σιδερά Ραντοσάββα Ι., για τον προδότη Ιούδα

Ρωτάς: «Θα συγχωρηθεί, άραγε, στον Ιούδα η αμαρτία της προδοσίας του Διδασκάλου και Κυρίου του Ιησού Χριστού;». Δεν γνωρίζω για ποιό λόγο σε ενδιαφέρει κάτι τέτοιο. Για μας αποτελεί τη μεγαλύτερη μέριμνα αυτό, το να μην προδώσουμε εμείς τον Χριστό με τις ανομίες μας.

Και ακόμα πιο σημαντικό• το πως να σώσουμε τις ψυχές μας. Γιατί δες, το ρολόι της ζωής μας μετράει γοργά τις μέρες και τις ώρες υπενθυμίζοντας μας την επικείμενη έξοδο από τούτο τον κόσμο. Όλοι εμείς θα βρεθούμε ενώπιον του αιώνιου Κριτή, ο Οποίος θα εκφέρει τη δίκαιη Κρίση Του για όλα εκείνα πού πράξαμε στη ζωή μας, ενώπιον όλων των ουρανίων ανθρώπων.

Όταν οι άνθρωποι πηγαίνουν σε δίκη, σκέφτεται ο καθένας τα δικά του αμαρτήματα και τις αδικίες και το πως θα δικαιολογήσει τον εαυτό του ενώπιον του δικαστού. Κανείς δεν έχει το χρόνο και την επιθυμία να σκεφτεί για τις αμαρτίες των άλλων, μήτε και να μπει στα μυστικά του νου του δικαστή πού θα κρίνει. Ποιός γνωρίζει το πως γ κρίνει ὁ αιώνιος Κριτής εμένα και εσένα; Σίγουρο ναι μονάχα ένα, ότι θα μας κρίνει κατά το δίκαιο και όχι άδικα, ενώ εμείς θα θέλαμε περισσότερο να μας κρίνει όχι κατά το δίκαιο αλλά με έλεος. Μάταια όμως. Εκείνος υποσχέθηκε να κρίνει δίκαια.