ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
-ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΑ΄.
Ο καιρός που πρέπει να βάλουµε στην εξάσκησι κάθε αρετής· και περί των σηµείων της προκοπής µας
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
Όσον αφορά το χρονικό διάσηµα, το οποίο πρέπει να διαθέτουµε για την εξάσκησι της κάθε αρετής, αυτό δεν πρέπει να το καθορίσουµε εµείς. Γιατί αυτό πρέπει να το κανονίζη κανείς σύµφωνα µε την θέσι του, την ανάγκη του, την πρόοδο που κάνει στην πνευµατική ζωή και σύµφωνα µε την διάκρισι εκείνου του Γέροντα ή του Πνευµατικού που µας καθοδηγεί σ’ αυτήν. Αν όµως δείξουµε επιµέλεια πραγµατική και χρησιµοποιούµε τους τρόπους που είπαµε, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι µέσα σε λίγες εβδοµάδες σηµειώνεται µεγάλη πρόοδος. Σηµείο ότι είχαµε κάποια πρόοδο στην αρετή, είναι η σταθερή συνέχισις του εξασκήσεως στην αρετή. Και αυτό πρέπει να συµβαίνη ακόµη και τον καιρό της σκοτίσεως και στενοχώριας της ψυχής, ακόµη και τον καιρό που θα αφαιρεθούν από εµάς, κατά θεία οικονοµία, οι πνευµατικές χαρές και παρηγοριές.
Πολύ καθαρό σηµείο της προόδου µας είναι και ο πόλεµος που µας κάνει η σάρκα για να προβάλλουµε τα έργα της αρετής. Γιατί, όσο αδυνατίζει ο σαρκικός πόλεµος, πρέπει ν αγνωρίζουµε ότι προκόψαµε στην αρετή. Έτσι όταν δεν αισθανόµαστε πόλεµο ή αποστασία στο αισθητικό και κατώτερο µέρος, ή όταν τύχουν ξαφνικά τα αίτια και οι προσβολές, αυτό είναι σηµείο ότι πετύχαµε στην αρετή.
Αλλά και όταν οι πράξεις µας συνοδεύονται µε µεγαλύτερη προθυµία στην εκτέλεσί τους από πρώτα και υπάρχει και πνευµατική χαρά, τότε µπορούµε περισσότερο να υπολογίσουµε ότι προοδεύσαµε στην αρετή.
Όµως παρ’ όλα αυτά ποτέ δεν πρέπει να έχουµε την βεβαιότητα ότι αποκτήσαµε τις αρετές ή νικήσαµε εντελώς κάποιο πάθος, µολονότι ύστερα από πολύ καιρό και πολλούς πολέµους δεν αισθανθήκαµε τις κινήσεις του πλέον, διότι εδώ µπορεί να είναι κρυµµένη η πανουργία και η ενέργεια του διαβόλου και της φύσεώς µας που µας εξαπατά.