Ὁ χριστιανὸς εἶναι ἀτομιστής;

Ὁ χριστιανὸς εἶναι ἀτοµιστής;

Ἀρχιµ. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Πατρῶν,Δρος Θεολογίας

Ὁ ἄνθρωπος εἶναι πρόσωπο καὶ ὄχι ἄτοµο. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέση τῆς Ὀρθοδόξου χριστιανικῆς ἀνθρωπολογίας γιὰ τὴν ὑπόσταση «ἄνθρωπος».

Ἄτοµο εἶναι µία βιολογική, γενεαλογικὴ µονάδα. Ἡ ἀτοµικότητα εἶναι ἰδεολογικὴ καὶ φιλοσοφικὴ ἔννοια. Ἡ προσωπικότητα, ὅµως, εἶναι πνευµατικὴ καὶ θεολογική. Τὸ ἄτοµο ζητεῖ τὴν ὁλοκλήρωσή του στὴν ὑποκειµενικότητα, στὶς ἀτοµικὲς ἐπιθυµίες καὶ στὴν σχέση του µὲ τὸν ἑαυτό του. Φρονεῖ ἀγαθά, ὄχι γιὰ τὸν πλησίον, ἀλλὰ πάντοτε γιὰ τὸν ἑαυτό του. Τοιουτοτρόπως ἀποκτᾶ τὴν αὐθαιρεσία, τὸ µῖσος κατὰ τοῦ συνανθρώπου, τὴν µοναξιὰ καὶ ἀπὸ τὸν ναρκισσισµὸ (=αὐτοερωτισµός, ΘΗΕ 9, 317) φθάνουµε στὴν ἀντικοι- νωνικότητα. Καταλήγουµε, θὰ λέγαµε, ὡς χριστιανοὶ στὴν κόλαση. Διότι αὐτὸ εἶναι κόλαση: τὸ µῖσος. Καὶ ἐνῶ σήµερα οἱ πάντες εἶναι στραµµένοι στὴν ἔξαρση τῶν ἀτοµικῶν ἐλευθεριῶν καὶ δικαιωµάτων, ἐν τούτοις ὁ ἄνθρωπος ζῆ καὶ πεθαίνει τόσο ἀπελπιστικὰ µόνος. Καὶ τοῦτο διότι ἀτοµισµὸς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἐγωκεντρισµός. Εἶναι τὸ κλείσιµο στὸ «ἐγώ», στὸ «ἄτοµο». Καὶ αὐτὸ τὸ κλείσιµο ὁδηγεῖ στὴν ἀπόγνωση καὶ στὸν θάνατο.

«Ἡ ἀπαξίωση τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ ἡ μάσκα» Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου

«Ἡ ἀπαξίωση τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ ἡ μάσκα»

Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου

Κήρυγμα 31/07/20

Πρὶν ποῦμε δι’ εὐχῶν, ἤθελα νὰ πῶ δυὸ λόγια γιὰ τὸ θέμα τῆς μάσκας ποὺ τείνει νὰ ἐπικρατήσει καὶ νὰ ἐπιβληθεῖ καὶ στοὺς ναοὺς μέσα· καὶ ἤθελα νὰ πῶ ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ τὸ δεχτοῦμε αὐτό, διότι εἶναι μία ἀπαξίωση τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κατ’ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ πλασμένος καὶ ἡ μάσκα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία μουτζούρα, θὰ λέγαμε, στὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, καὶ μία σκίασις, μία κάλυψις τῆς εἰκόνας τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται ποτὲ σὲ καμμία εἰκόνα, ἀλλὰ οὔτε καὶ ζωντανὸ εἴδαμε κάποιον Ἅγιο νὰ φοράει μάσκα. Ἀντίθετα μάλιστα, βλέπουμε τοὺς Ἁγίους μας οἱ ὁποῖοι σὲ καιρὸ ἐπιδημίας, πανδημίας λοιμώδους νόσου, νὰ σπεύδουν στὴν ἐκκλησία καὶ νὰ προσεύχονται ἀκάλυπτοι καὶ ἐκτενῶς, καὶ νὰ τελοῦν τὶς Θεῖες Λειτουργίες, καὶ νὰ κάνουν Λιτανεῖες.

Ποτὲ δὲν μποροῦμε νὰ φανταστοῦμε τὸν Ἅγιο Πορφύριο, τὸν Ἅγιο Παΐσιο καὶ τὸν Ἅγιο Ἰάκωβο μὲ μάσκα, νὰ μᾶς στήνει στὰ δύο μέτρα καὶ νά ‘χει ἀντισηπτικὰ καὶ νὰ μᾶς λέγει νὰ πάρουμε ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμιὰ θέση μέσα στὸν ναό, γιατὶ μέσα στὸν ναὸ ὑπάρχει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ Πίστις ἡ ὁποία φυλάγει τοὺς πιστοὺς ἀπὸ κάθε τὶ τὸ κακὸ καὶ τὸ μολυσματικό. Καὶ σὲ καμμιὰ περίπτωση δὲν μποροῦμε νὰ ἐξισώσουμε τὸν ναὸ μὲ μία κοινὴ αἴθουσα ἤ μὲ ἕνα ἁπλὸ δωμάτιο. Ἐδῶ ὑπάρχει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὑπάρχει ἡ Ἄκτιστη Θεία Χάρις καὶ ὅλα εἶναι ἁγιασμένα.

Ἀρχιμ. Σάββας Ἁγιορείτης: Ἡ ἀπαξίωση τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου καί ἡ μάσκα, 31-7-2020, (Κήρυγμα)

... ἤθελα νὰ πῶ δυὸ λόγια γιὰ τὸ θέμα τῆς μάσκας ποὺ τείνει νὰ ἐπικρατήσει καὶ νὰ ἐπιβληθῆ καὶ στοὺς ναοὺς μέσα.

Καὶ ἤθελα νὰ πῶ ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ δεχτοῦμε αὐτὸ, διότι εἶναι μία ἀπαξίωση τοὺ ἀνθρωπίνου προσώπου.

Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ πλασμένος καὶ ἡ μάσκα δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο, παρὰ μία μουτζούρα στὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ μιὰ σκίασις, μία κάλυψις στὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται ποτέ σὲ καμία εἰκόνα, ἀλλὰ οὔτε καὶ ζωντανὸ εἴδαμε κανέναν ἅγιο νὰ φοράει μάσκα.

Ἀντίθετα μάλιστα, βλέπουμε τοὺς ἁγίους μας, οἱ ὁποῖοι σὲ καιρὸ ἐπιδημίας, πανδημίας ἤ λοιμώδους νόσου, νὰ σπεύδουν στὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ προσεύχονται ἀκάλυπτοι καὶ ἐκτενῶς καὶ νὰ τελοῦν Θεῖες Λειτουργίες καὶ νὰ κάνουν λιτανεῖες.

Ποτὲ δὲν μποροῦμε νὰ φανταστοῦμε τὸν ἅγιο Πορφύριο ἤ τὸν ἅγιο Παΐσιο ἤ τὸν ἅγιο Ἰάκωβο μὲ μάσκα, νὰ μᾶς στείνει στὰ δύο μέτρα καὶ νὰ ἔχει ἀντισηπτικὰ καὶ νὰ μᾶς λέγει νὰ πάρουμε ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμία θέση μέσα στὸν ναό.

Γιατὶ μέσα στὸν ναὸ ὑπάρχη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ πίστις, ποὺ φυλάει τοὺς πιστοὺς ἀπὸ καθετί τὸ κακὸ καὶ τὸ μολυσματικό.

Καὶ σὲ καμία περίπτωση δὲν μποροῦμε νὰ ἐξισώσουμε τὸν ναὸ μὲ μία κοινὴ αἴθουσα ἤ μὲ ἕνα ἁπλὸ δωμάτιο.

Ἐδῶ ὑπάρχει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὑπάρχει Ἄκτιστη Θεία Χάρις καὶ ὅλα εἶναι ἁγιασμένα.

Ἄτομο-πρόσωπο

ΑΤΟΜΟ - ΠΡΟΣΩΠΟ
Μητροπολίτου Ναυπάκτου & Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

   Πολλοί ισχυρίζονται ότι ο χώρος της εφημερίδας δεν προσφέρεται για αναλύσεις φιλοσοφικών και θεολογικών εννοιών. Και αυτό γιατί ο σύγχρονος αναγνώστης θέλει να διαβάζη βιαστικά και ενδιαφέρεται να ενημερωθή για τα γενικότερα ζητήματα και τις ειδικότερες εργασίες σε όσο το δυνατό συντομώτερο χρονικό διάστημα. Όμως, πιστεύουμε ότι, όπως έχει λεχθή, αυτός που ενδιαφέρεται για την δημοκρατία επιδιώκη πρώτιστα να ανεβάση το επίπεδο του λαού. Να τον κάνη να ενδιαφέρεται όχι μόνον για τα οικονομικά του ζητήματα, αλλά και για τα λεγόμενα υπαρξιακά, να τον βοηθήση να μη διαβάζη βιαστικά και επιπόλαια, αλλά βαθειά και συστηματικά. Έτσι το θέμα που ήθελα να θίξω στο μικρό αυτό σημείωμα εντάσσεται στην προοπτική να δει τη διαφορά μεταξύ του ατόμου και του προσώπου. Ξέρω πολύ καλά ότι επιχειρώ δύσκολο εγχείρημα μέσα στα στενά πλαίσια ενός άρθρου. Θα αρκεσθώ στην παρουσίαση της βασικής πλευράς του θέματος.
     Δυστυχώς, όπως παρατηρώ, αγνοείται επιμελώς η έννοια του προσώπου και ταυτίζεται ή συγχέεται με το άτομο. Μιλάμε για πρόσωπα και αναφερόμαστε σε άτομα. Δεν έχουμε την δυνατότητα να ξεχωρίσουμε το άτομο από το πρόσωπο γιατί ολόκληρος ο δυτικός πολιτισμός είναι ατομοκρατικός, δεν προϋποθέτει την κοινωνία της σχέσης.

Πρόσωπα καί προσωπεῖα. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Πρόσωπα καί προσωπεῖα. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης
Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 1-2-2017 (Σύναξη στό Ἐνοριακό κέντρο Ἁγίου Ἀθανασίου Ἀμπελειῶν Πέλλας)
http://HristosPanagia3.blogspot.gr

Πρόσωπο καί ἄτομο, Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

 

Διαβάζοντας διάφορα σύγχρονα κείμενα πού γράφονται ἀπό θεολογοῦντες καί φιλοσοφοῦντες βλέπω νά γίνεται λόγος γιά τόν ἄνθρωπο ὅτι εἶναι πρόσωπο, ὁρίζεται ὡς προσωπικότητα, καί ὅτι τό πρόσωπο διαφέρει ἀπό τό ἄτομο καί ἡ προσωπικότητα διαφέρει ἀπό τήν ἀτομικότητα. Ὁρίζεται ὅτι πρόσωπο εἶναι αὐτός πού διακρίνεται γιά τήν ἀγάπη, τήν ἐλευθερία καί τήν αἰώνια μοναδικότητα τῆς ὕπαρξης, ἐνῶ ἄτομο εἶναι μιά βιολογική ἔννοια πού ἁπλῶς προσμετρᾶται.

Πρίν πολλά χρόνια πολλοί εἴχαμε ἐπηρεασθῆ ἀπό τέτοιες ἀναλύσεις καί χρησιμοποιούσαμε αὐτές τίς ἔννοιες, ὁριοθετώντας τήν διαφορά μεταξύ προσώ­που καί ἀτόμου. Ὅμως, μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου κατάλαβα ὅτι αὐτές οἱ ἔννοιες προέρχονται κυρίως ἀπό τήν δυτική θεολογία, φιλοσοφία καί κοινωνιολογία, καί δέν ἔχουν οὐσιαστική σχέση μέ τήν πατερική θεολογία.

Αὐτό τό θέμα τό ἔχω θίξει σέ διάφορα πρόσφατα δημοσιευθέντα κείμενα, ἀλλά στό ἄρθρο αὐτό θά τονισθοῦν μέ ἁπλό καί σύντομο τρόπο μερικά σημεῖα γιά νά γίνουν κατανοητά.

ΑΝΤΙΗΣΥΧΑΣΤΙΚΟΣ ΜΕΤΑΠΡΑΤΙΣΜΟΣ «Ἡ ἀλλοίωση τῆς ὀρθόδοξης ὁρολογίας συνιστᾶ ἐκκοσμίκευση» (Μητρ. Ναυπάκτου Ἱερόθεος)

Ἀπόσπασμα ἄρθρου τοῦ Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱεροθέου
ὑπὸ τὸν τίτλο «Πρόσωπο καί ἄτομο»

Περιοδ. «ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΣ», ἀρ. τ. 211

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Καίριες ἐπισημάνσεις. Κυριολεκτικῶς σῆμα κινδύνου γιὰ τὸν ἐπελαύνοντα (ὑπούλως) ἀντιησυχασμό.

.         […] Ἡ θεώρηση τοῦ ἀνθρώπου ὡς προσώπου μέ τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, τῆς ἐλευθερίας καί τῆς αἰώνιας μοναδικότητας τῆς ὕπαρξης φαίνεται ὡς σαγηνευτική πού προκαλεῖ τόν σύγχρονο ἄνθρωπο, ἀλλά ἐνέχει πολλούς κινδύνους στό νά ὑπονομευθῆ ἡ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας περί τοῦ ἀνθρώπου. Ἄν ἐπικρατήση μιά τέτοια ἀντίληψη, τότε ἡ ἀγάπη καί ἡ ἐλευθερία θά συνδέεται μέ τό πρόσωπο, ὁπότε κάθε πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος θά ἔχει ἰδιαίτερη ἀγάπη καί ἐλευθερία, καθώς ἐπίσης θά ταυτίζεται τό ἄκτιστο μέ τό κτιστό, θά συγχέεται ἡ τριαδολογία μέ τήν ἀνθρωπολογία, θά ἀποδίδονται στόν Θεό καταστάσεις πού συμβαίνουν στούς ἀνθρώπους, θά ἀποσυνδέεται ἡ θέληση ἀπό τήν φύση καί πολλά ἄλλα. Αὐτό συνιστᾶ ἀλλοτρίωση τοῦ θεολογικοῦ λόγου.
.        Ἔχω τήν αἴσθηση ὅτι ἡ μετάβαση τῆς σύγχρονης θεολογίας ἀπό τήν θεολογική ἔννοια τοῦ κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωσιν τοῦ ἀνθρώπου, στήν ὁρολογία τοῦ προσώπου καί τοῦ ἀτόμου γίνεται γιά δύο βασικούς λόγους.

Ἡ ζωή στήν Ἐκκλησία εἶναι ἀληθινή κοινωνία προσώπων.

Μικρό ἀπόσπασμα ἀπό τό νέο βιβλίο: Τό Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας κατά τόν Γέροντα Πορφύριο τόν Ἁγιορείτη (ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου).
Ἡ ζωή ἐν τῇ Ἐκκλησία εἶναι κοινοτική, κοινοβιακή, ἀληθινή κοινωνία προσώπων.

Στήν Ἐκκλησία σωζόμαστε ὡς κοινότητα καί ὄχι ὡς ἄτομα. Κάνουμε φοβερό λάθος, ἐάν προσευχόμαστε γιά τήν ἀτομική μας σωτηρία. «Τούς ἄλλους πρέπει ν’ ἀγαπᾶμε», ἔλεγε ὁ Γέροντας Πορφύριος, «καί νά προσευχόμαστε νά μή χαθεῖ κανείς, νά μποῦν ὅλοι στήν Ἐκκλησία»[1]. Ζοῦμε στήν Ἐκκλησία, ὅταν σκεπτόμαστε μόνιμα τούς ἄλλους, ὅταν κάνουμε ὅ,τι ἀναπαύει τούς ἄλλους, ὅπως ἐκεῖνοι τό θέλουν (ἐκτός ἁμαρτίας βέβαια). 

Ὁμιλία ἀρχ. Γεωργίου Καψάνη στήν Κύπρο μέ θέμα τήν «Ἑλληνορθόδοξο παράδοση». Μέρος Δ'

Ἑλληνορθόδοξος παράδοση

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία Ἄρχ. Γεωργίου ἡγουμένου τῆς Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους στήν Κύπρο τό 1985

Γ. Σεβασμός στο ανθρώπινο πρόσωπο

Μέσα στην ελληνορθόδοξη παράδοσί μας μάθαμε να σεβόμαστε το ανθρώπινο πρόσωπο, τον άνθρωπο. Να τον βλέπουμε ως εικόνα του Θεού. Αυτή η θεολογία του προσώπου, ας την πούμε έτσι, η τιμή, ο σεβασμός προς το ανθρώπινο πρόσωπο, είναι γέννημα της ορθοδόξου χριστιανικής μας παραδόσεως.
Η Εκκλησία επέμενε πολύ στο να τονίζη ότι η Αγία Τριάς είναι Τρία ομοούσια Πρόσωπα: Ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα. Δεν είναι θεός αφηρημένος, θεός των φιλοσόφων, θεός ιδέα, αλλά είναι Τρία Πρόσωπα «εν μιά ουσία». Γι’ αυτό όχι τρεις θεοί, Ένας Θεός.
Επέμενε επίσης η εκκλησία πολύ στο να τονίζη ότι ο Χριστός, ο Θεάνθρωπος, είναι ένα Πρόσωπο με δύο φύσεις, την θεία και την ανθρωπίνη, πράγμα που το ηρνούντο οι κατά καιρούς αιρετικοί. Ο Χριστός λοιπόν Πρόσωπο, η Αγία Τριάς Τρία Πρόσωπα.

Ἡ κατάθλιψη καί τά πάθη (Γ΄)

Συνέχεια ἀπό τό Α΄  καί Β΄μέρος: 

 Ἡ κατάθλιψη καί τά πάθη (Α΄)

Ἡ κατάθλιψη καί τά πάθη (Β΄)

Ὁ ἄνθρωπος ὁλοκληρώνεται ὡς πρόσωπο ὅταν ἀρνεῖται

τόν ἐγωισμό του καί ἀγαπάει ἐν Χριστῷ ὅλους

Ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλασμένος γιά νά γίνει πρόσωπο, δηλ. γιά νά τελειωθεῖ διά τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης, τῆς τέλειας κοινωνίας καί ἕνωσης μέ τόν Θεό καί τόν πλησίον.

«Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, μιλώντας γιά τήν ἕνωση καί τήν κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό, χρησιμοποιεῖ τήν ἔκφραση «πρόσωπον πρός πρόσωπον». Λέγει: «βλέπομεν γάρ ἄρτι δί’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δε πρόσωπον πρός πρόσωπον» (Α΄ Κορινθίους 13:12).

1)«Κατώτερη μορφή επικοινωνίας και μορφή ψυχασθένειας το Facebook», 2)«Είμαστε τα προϊόντα του Facebook»

 «Κατώτερη μορφή επικοινωνίας και μορφή ψυχασθένειας το Facebook»
alopsis

Λάβρα κατά των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης εμφανίζεται η καθηγήτρια Σέρι Τερκλ στο βιβλίο της «Μόνοι μαζί»

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Το Facebook μάς τρελαίνει... Αυτό ισχυρίζεται κορυφαία κοινωνιολόγος στις ΗΠΑ, ενώνοντας τη φωνή της με πλειάδα ειδικών που λένε ότι τα sites κοινωνικής δικτύωσης δεν συνδέουν τους ανθρώπους - αντιθέτως, τους απομονώνουν από την πραγματικότητα προκαλώντας κάτι σαν σύγχρονη τρέλα στον ψυχισμό τους.