Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 36

• Ο πατέρας μίλησε για τα πνευματικά κατορθώματα και την αυτο-εργασία ως εξής: «Μην ενδίδετε σε κατορθώματα και επιθυμίες που ξεπερνούν τις δυνάμεις σας - μπορείτε εύκολα να χαθείτε. Ακολουθήστε τη μέση οδό. Η μέση οδός είναι η βασιλική οδός. Δεν υπάρχει τιμή για τη μετριοπαθή δράση.

Όταν ξαφνικά ξεσπάτε σε κλάματα κατά τη διάρκεια της προσευχής, θυμούμενοι ότι κάποιος σας προσέβαλε ή θύμωσε μαζί σας, αυτά τα δάκρυα δεν είναι καλά για την ψυχή. Γενικά, πρέπει να καταπνίγετε τα δάκρυά σας, για να μην καυχηθείτε, σκεπτόμενοι: «Κοιτάξτε με - προσεύχομαι ήδη με δάκρυα!». Το να συλλογίζεστε τις αμαρτίες σας και να απαγγέλλετε προσευχές μετάνοιας είναι σωτήριο. Γενικά, να ξέρετε ότι ο εχθρός είναι πάντα σε επιφυλακή, σας παρακολουθεί πάντα, κοιτάζοντας την έκφραση του προσώπου σας, τα μάτια σας και προσπαθώντας να εντοπίσει το αδύναμο σημείο σας, το αδύναμο σημείο σας - την υπερηφάνεια, τη ματαιοδοξία ή την απελπισία.

• Οι Άγιοι Πατέρες διδάσκουν ότι δεν πρέπει να δίνει κανείς σημασία στις βλάσφημες σκέψεις—θα υποχωρήσουν από μόνες τους. Πρέπει απλώς να πει στον εχθρό: «Αυτή δεν είναι η σκέψη μου, αλλά η δική σου, εμπνευσμένη από αυτήν». Αν φέρει αντίρρηση—όχι, είναι δική σου—τότε απάντησε του: «Ο πνευματικός μου πατέρας με διέταξε να μιλήσω έτσι»—και ο εχθρός θα φύγει αμέσως από εσένα.

• Οι κοσμικοί άνθρωποι πάντα εκπλήσσονται που εμείς, οι μοναχοί, βλέπουμε κακά πνεύματα, αλλά ποτέ δεν τα βλέπουμε. Δεν υπάρχει τίποτα το περίεργο, γιατί βρίσκονται υπό την εξουσία των κακών πνευμάτων και τα αφήνουν στην ησυχία τους, αλλά οι μοναχοί δεν αφήνονται μόνοι, επειδή πολεμούν μαζί τους και δεν υποκύπτουν σε αυτά.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 35

• Ο πατέρας μίλησε επίσης για τη Θεία Κοινωνία ως εξής: «Οι καρποί της Θείας Κοινωνίας είναι: η υγεία της ψυχής και του σώματος, η ηρεμία του νου, κάποιο είδος πνευματικής χαράς, η ελαφρότητα απέναντι στις εξωτερικές λύπες και ασθένειες. Συμβαίνει, για παράδειγμα, ως εξής: ένας άρρωστος, έχοντας λάβει τη Θεία Κοινωνία, λέει: «Αν δεν είχα κοινωνήσει για πολύ καιρό, θα είχα πεθάνει προ πολλού».

• Αυτοί οι καρποί είναι αποτελεσματικοί αν δεν προσβάλλουμε το ιερό αντικείμενο. Αν το προσβάλουμε, τότε την ίδια την ημέρα της Θείας Κοινωνίας παύει να είναι αποτελεσματικό. Και πώς προσβάλλουμε το ιερό αντικείμενο; Με την όραση (η όραση, σύμφωνα με τους Αγίους Πατέρες, είναι επικίνδυνος αγωγός του πάθους της πορνείας)· με την ακοή και τις άλλες αισθήσεις· με τη φλυαρία και την καταδίκη. Επομένως, την ημέρα της Θείας Κοινωνίας πρέπει πρωτίστως να διατηρούμε την όραση και να παραμένουμε ως επί το πλείστον σιωπηλοί, «να κρατάμε το στόμα μας κλειστό».

• Αν δεν έχουμε λάβει τους καρπούς της Θείας Κοινωνίας, πρέπει να μετανοήσουμε, να ταπεινωθούμε και να θεωρήσουμε τους εαυτούς μας ανάξιους αυτών των καρπών: ίσως κοινωνήσαμε ανάξια; Μήπως μας απέσπασαν την προσοχή κατά τη διάρκεια της λειτουργίας — άλλωστε, μπορεί κανείς να αποσπαστεί όχι μόνο από λάγνες σκέψεις, αλλά και από άλλες ξένες σκέψεις. Δεν χρειάζεται να απελπιζόμαστε και να θρηνούμε που δεν λαμβάνουμε τους καρπούς της Θείας Κοινωνίας. Διαφορετικά, η Θεία Κοινωνία θα γίνει ένα είδος φυλαχτού για εμάς. Μια τέτοια στάση απέναντι στην Κοινωνία είναι ιδιοτέλεια.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 34

Διδασκαλίες του Γέροντα Αλεξίου

«Εγώ», είπε ο γέροντας, «είμαι μια μικρογραφία των πρεσβυτέρων της Όπτινα, όπως ακριβώς και το ίδιο το Ζωσιμαϊκό Σκήτη. Οι πρεσβύτεροι της Όπτινα έχουν ήδη συνηθίσει να συναναστρέφονται με τον κόσμο.

• Ένας μοναχός πρέπει να γνωρίζει δύο λέξεις: «συγχωρώ και ευλογώ». Πρέπει να αποστηθίσει το στιχηρόν του 7ου ήχου: «Δες, ψυχή μου, τα άνομα σου έργα και θαύμασε πώς σε αντέχει η γη, πώς δεν σκορπίζεις, πώς τα άγρια ​​θηρία δεν σε καταβροχθίζουν· πώς ούτε ο ήλιος που δεν δύει δεν παύει να σε λάμπει· σήκω, μετανόησε και κράξε στον Κύριο: Αμάρτησα σε Σένα, αμάρτησα, ελέησέ με» (Κυριακή του Εσπερινού).

Όταν ακούτε τον ήχο των κουδουνιών έξω, αυτές σκορπίζονται και θρυμματίζονται σε διάφορα αντικείμενα. Μερικές φορές, ένας θόρυβος τριξίματος, τσιριξίματος ή τριξίματος θολώνει την αντίληψή τους. Αντίθετα, όταν κάθεστε μέσα σε τέσσερις τοίχους, ακούτε τον ίδιο ήχο πολύ καθαρά, γιατί οι τοίχοι δεν τον περικλείουν, εμποδίζοντάς τον να σκορπιστεί. Ομοίως, τα αστέρια στον ουρανό είναι ορατά μόνο το βράδυ. Είναι αόρατα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν κατεβείτε βαθιά στη γη (για παράδειγμα, σε ένα πηγάδι), θα δείτε πολλά αστέρια που δεν έχετε ξαναδεί. Ομοίως, αν κάποιος συνηθίσει περισσότερο την Προσευχή του Ιησού, αυτή η προσευχή γίνεται εμπόδιο για το μυαλό του, εμποδίζοντάς το να αποσπαστεί από γειτονικά πρόσωπα και αντικείμενα. Τον βοηθά να κατανοήσει τα λόγια των εκκλησιαστικών ύμνων και αναγνωσμάτων και γενικά τον βοηθά να παρακολουθεί τις εκκλησιαστικές λειτουργίες πιο προσεκτικά. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για τους αρχάριους στην πρακτική της Προσευχής του Ιησού, αλλά μόνο για εκείνους που είναι συνηθισμένοι σε αυτήν.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 33

* * *

Ελάτε να μας επισκεφθείτε τη Μεγάλη Πέμπτη: θα ζήσετε όλες τις υπέροχες λειτουργίες μαζί μας. Θα σας μείνουν χαραγμένες στη μνήμη σας και θα λάβετε το χρίσμα την Πέμπτη. Εδώ, όπως και στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, χορηγούμε επίσης το χρίσμα στους λαϊκούς αυτήν την ημέρα. Κατά τη διάρκεια των Λαμπρών Όρθρων, πλησιάστε το Ζωσιμαϊκό Σκήτη και γνωρίστε το, το πνεύμα του. Διαβάστε προσευχές από το βιβλίο προσευχών πρωί και βράδυ, και στη συνέχεια, ανάλογα με τον ζήλο σας, μπορείτε επίσης να διαβάσετε κανόνες: στον Σωτήρα, στη Μητέρα του Θεού, στον Φύλακα Άγγελο και στη συνέχεια διάφορους ακάθιστους - ό,τι επιθυμείτε. Είναι επιτακτική ανάγκη να διαβάζετε την Προσευχή του Ιησού καθημερινά για δέκα λεπτά (προς το παρόν), χωρίς να μετράτε, ώστε να μην γίνει μηχανική - όχι βιαστικά, αλλά με στοχασμό. Την επόμενη φορά που θα έρθετε, θα σας πω αν θα αυξήσετε τον χρόνο για αυτό σε μία ώρα ή όχι. Μπορείτε να υποκλιθείτε κατά τη διάρκεια της Προσευχής του Ιησού ή όχι. Το πιο σημαντικό πράγμα είναι η προσευχή . Δεν σας επιβάλλω κανέναν μεγάλο κανόνα, γιατί όταν λαμβάνετε ηγεσία στο μοναστήρι, ποιος ξέρει αν θα έχετε χρόνο να τα εκπληρώσετε όλα; Είστε κατάλληλοι... Αν παρατηρήσετε έστω και ότι το μοναστήρι δεν είναι αυστηρό, ότι δεν γίνονται όλα σύμφωνα με τη μοναστική τάξη, τότε σας λέω, μην μπείτε σε ένα τέτοιο μοναστήρι (μιλούσε για τη Μονή του Αγίου Ιωάννη). Μπορείτε να το κάνετε αλλού, και ο Πατέρας Ιωάννης της Κρονστάνδης θα σας προστατεύει παντού . Θα είναι καλό να διαβάζετε το Ψαλτήρι, όσο το δυνατόν πιο ζηλότυπα, μετά τη μητέρα σας, αλλά να θυμάστε ότι υπάρχει μια ειδική προσευχή για κάθε κάθισμα. Αν δεν καταλαβαίνετε τι διαβάζετε από το Άγιο Ευαγγέλιο, τότε σας συμβουλεύω: διαβάστε μια μέρα στα ρωσικά, μια μέρα στα σλαβικά, και ένα μήνα αργότερα, την πέμπτη, ξεκινήστε ξανά με αυτό το Ευαγγέλιο, με το ίδιο κεφάλαιο, ας πούμε, το τρίτο, αλλά τώρα είτε στα ρωσικά είτε στα σλαβικά, και ούτω καθεξής από μήνα σε μήνα.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 32

Ο Άγιος Γέροντας Αλέξιος Ζοσιμόφσκι

(1846–1928)

Ο Άγιος Αλέξιος, πρώην ιερέας του Καθεδρικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κρεμλίνο της Μόσχας, εισήλθε στο Σκήτη Ζωσιμά κατά τη διάρκεια της ηγουμενίας του Πατέρα Χέρμαν. Στις 30 Νοεμβρίου 1898, εκάρη μοναχός από τον Πατέρα Χέρμαν και ονομάστηκε Αλέξιος προς τιμήν του Αγίου Αλεξίου, Μητροπολίτη Μόσχας. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, ο Άγιος Αλέξιος παρείχε πνευματική καθοδήγηση στην Αγία Μάρτυρα Μεγάλη Δούκισσα Ελισάβετ Φεοντόροβνα και στις αδελφές της Μονής Μάρθας και Μαρίας, μέλη του Αυτοκρατορικού Οίκου, υψηλόβαθμους κρατικούς αξιωματούχους και ιεράρχες της Εκκλησίας.

Στον Γέροντα Αλέξιο εμπιστεύτηκε ο Γέροντας Βαρνάβας από τη Σκήτη της Γεθσημανής το πολυάριθμο ποίμνιό του.

Πνευματικές συνομιλίες του Αγίου Αλεξίου Ζοσιμόφσκι , ηχογραφημένες από την Έλενα Μαζούροβα

Ο πατέρας Αλέξιος ήταν αγαπητός και κοντά μου από την παιδική μου ηλικία. Οι γονείς μου με πήγαν στο Ησυχαστήριο Ζωσιμά από την ηλικία των έξι ετών. Ως κορίτσι, όταν πήγαινα να εξομολογηθώ τις αμαρτίες μου στον πατέρα Αλέξιο, έκλαιγα συχνά μπροστά του. Δεν με ρώτησε ποτέ γιατί έκλαιγα, αλλά έλεγε μόνο: «Κλάψε, αγαπητή μου, κλάψε. Σημαίνει ότι ο Χριστός σε επισκέπτεται και είναι ο πολύτιμος καλεσμένος μας».

Ο αείμνηστος ιερέας ήταν πάντα πολύ επιεικής απέναντι σε όσους πραγματικά επιθυμούσαν τη σωτηρία. Δεν υπήρχε αμαρτία που να μην συγχωρούσε ο πατήρ Αλέξιος, με εξαίρεση την πνευματική υπερηφάνεια. «Ταπείνωσα τον εαυτό μου και ο Κύριος με έσωσε», έλεγε ο πατήρ Αλέξιος. «Ξέρετε», δίδασκε, «γνωρίζετε, μου φαίνεται ότι οι άνθρωποι υποφέρουν μόνο επειδή δεν καταλαβαίνουν την αληθινή αυταπάρνηση στο όνομα Εκείνου που σταυρώθηκε για εμάς; Θυμηθείτε, όπου υπάρχει θλίψη, όπου υπάρχει ατυχία, πρέπει να είστε ο πρώτος. Ένας άνθρωπος χύνει πολλά δάκρυα μεταμελημένης καρδιάς για να γίνει ικανός να παρηγορήσει τους άλλους εν Κυρίω.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 30

Σχήμα-Αββάς Χέρμαν

(1844–1923)

Ο ηγούμενος Χέρμαν (Γκόμζιν) , ο ιδρυτής του Ζωσιματικού Σκηνοταφείου, ήταν ένας από τους μεγάλους Ρώσους πρεσβύτερους. Χιλιάδες προσκυνητές από όλη τη Ρωσία συνέρρεαν στο Ζωσιματικό Σκηνοταφείο, όπου ζούσαν οι Γέροντες Χέρμαν και Αλέξι, και το σκήτη έγινε ένα από τα πνευματικά κέντρα της Ρωσικής Ορθοδοξίας εκείνη την εποχή.

Οι συνομιλίες με τον Πρεσβύτερο Χέρμαν καταγράφηκαν από τον Μητροπολίτη Βενιαμίν (Φενττσένκοφ) το 1916.

Πνευματικές συνομιλίες

Συνομιλία Ένα

Ερώτηση: Πάτερ, πες μας κάτι προς όφελος της ψυχής.

Απάντηση: Τι να πω; Από τότε που μπήκα στο μοναστήρι, νιώθω την αναξιότητά μου: είμαι ένας αξιολύπητος, ασήμαντος άνθρωπος και δεν μπορώ να κάνω τίποτα μόνος μου, τίποτα! Και αυτό το συναίσθημα είναι κάτι που πρέπει να διατηρήσεις και να καλλιεργήσεις — είναι το πιο σημαντικό πράγμα σε ένα μοναστήρι, αλλά και στον κόσμο.

Πρέπει να θυμόμαστε την εντολή του Σωτήρα: ...μάθετε από μένα , επειδή είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά· και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας ( Ματθαίος 11:29 ). Και πρέπει επίσης να έχουμε υπομονή στην υπακοή. Έχετε διαβάσει τη ζωή του Παύλου του Απλού—ήταν μαθητής του Μεγάλου Αντωνίου ; Φροντίστε να αγοράσετε αυτό το βιβλίο: περιέχει πολλές εποικοδομητικές πληροφορίες. Έτσι, όταν ήρθε στον Όσιο Αντώνιο, χτύπησε την πόρτα του κελιού του, ζητώντας να γίνει δεκτός στους αδελφούς, και ο Αντώνιος τον κοίταξε και είπε:

«Δεν χρειαζόμαστε ανθρώπους σαν εσένα: είσαι πολύ μεγάλος, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα.»

Ήταν εξήντα δύο ετών. Ο Παύλος ο Απλός τον παρακαλούσε για πολλή ώρα, λέγοντας ότι θα έκανε τα πάντα, αλλά ο Άγιος Αντώνιος τον έδιωξε και κλειδώθηκε στο κελί του. Ο Παύλος ο Απλός στάθηκε δίπλα στο κελί του αγίου για τρεις μέρες και τρεις νύχτες. Την τέταρτη μέρα, ο άγιος άνοιξε την πόρτα και τον είδε, αδυνατισμένο και εξαντλημένο, και τον ρώτησε:

- Είσαι ακόμα εδώ;

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 29

Στην ερώτηση της αδελφής: «Πώς μπορεί κανείς να ξεπεράσει ευκολότερα κάθε πειρασμό του εχθρού;» ο πρεσβύτερος απάντησε: «Η νίκη επί του πειρασμού του εχθρού συνίσταται στη σιωπή, την ταπεινοφροσύνη και την αφοσίωση στο θέλημα του Θεού· όλες οι πράξεις των ταπεινών είναι ευάρεστες στον Θεό και αξιέπαινες ενώπιον των αγίων Αγγέλων Του, αλλά απειλητικές και τρομερές για τους δαίμονες».

Λοιπόν, παιδί μου! Αναγκάσου σε όλα αυτά τα καλά πράγματα, να είσαι ταπεινός στην καρδιά, ώστε το Άγιο Πνεύμα να επιθυμήσει να κατοικήσει μέσα σου και να σου δώσει τη δύναμη να αποβάλεις όλες τις κοσμικές μέριμνες. Να ξέρεις επίσης ότι χωρίς αγώνα και καταναγκασμό, τίποτα δεν έρχεται σε κανέναν, πόσο μάλλον η σωτηρία της ψυχής, την οποία πρέπει να αγωνιζόμαστε να πετύχουμε με όλες μας τις δυνάμεις. Τότε θα είμαστε αληθινοί μοναχοί, όχι μόνο στην ενδυμασία μας, αλλά και στην ψυχή και την καρδιά μας. Είθε ο Θεός να σε βοηθήσει σε αυτό!

Μητέρες και αδελφές! Ζώντας στο μοναστήρι, να ξέρετε ότι σας προστατεύει από πολλούς πειρασμούς. Η ζωή στο μοναστήρι οδηγεί εύκολα στη σωτηρία: εδώ μπορεί κανείς να ακούει συνεχώς το Άγιο Ευαγγέλιο, τις διδασκαλίες των αποστόλων και των αγίων πατέρων, και γι' αυτό πρέπει πάντα να παραμένει στην προσευχή. Όσοι επιτρέπουν στον εαυτό τους να είναι οκνηρός σε αυτό, θα σκληρυνθούν στην καρδιά και θα φτάσουν στο σημείο της απιστίας, και θα αμαρτήσουν βαριά ενώπιον του Θεού. Διότι ο Σωτήρας λέει επίσης: « Αγρυπνείτε και προσεύχεστε, για να μην μπείτε σε πειρασμό» ( Ματθαίος 26:41 ).

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 28

«Αγωνιστείτε, αδελφές», νουθετεί ο πρεσβύτερος, «να αποκτήσετε ταπεινότητα και υπακοή. Θυμηθείτε τι μας λέει ο ίδιος ο Κύριος: « Σε ποιον θα κοιτάξω παρά μόνο σε αυτόν που είναι πράος και σιωπηλός, και τρέμει στα λόγια μου» ( Ησαΐας 66:2 ). Ο ταπεινός άνθρωπος παραδίδεται ολοκληρωτικά στο θέλημα του Θεού, δεν είναι υπερήφανος για τίποτα, δεν αποδίδει οποιαδήποτε επιτυχία όχι στις δικές του ικανότητες αλλά στην αγαθότητα του Θεού, δεν εμπιστεύεται τίποτα στη δική του κατανόηση και ακολουθεί ανεπιφύλακτα τις εντολές της ηγουμένης ή την κρίση του πνευματικού του πατέρα σε όλα.

Επίσης, αδελφές, σας παρακαλώ, μην παραμελείτε τις εκκλησιαστικές λειτουργίες. Τι μπορείτε να κάνετε; Μερικές φορές δεν έχετε όρεξη να πάτε ή είναι δύσκολο να σηκωθείτε νωρίς για τις λειτουργίες. Αναγκάστε τον εαυτό σας, γιατί αυτή ακριβώς είναι η ανταμοιβή που ο Κύριος έχει ετοιμάσει για εσάς. Η συνεπής παρακολούθηση των λειτουργιών, με προσοχή και θερμή προσευχή, θα ανάψει μέσα σας την αγάπη για τον Θεό και την επιμελή εκπλήρωση των αγίων εντολών Του. Σας συμβουλεύω, και μάλιστα σας προτρέπω θερμά, να μην σπαταλάτε τον χρόνο σας χωρίς λειτουργίες και υπακοές. Αντίθετα, διαβάστε βιβλία που σας εμπνέουν εποικοδομητική γνώση, κρατήστε σημειώσεις από αυτά για καλύτερη μνήμη και αποφύγετε, όσο το δυνατόν περισσότερο, τις κοσμικές συζητήσεις, τα αστεία και τα γέλια. Αυτό είναι απαράδεκτο για έναν μοναχό. Δεν ήρθαμε στο μοναστήρι γι' αυτό, αλλά για να ασκηθούμε στην ενατένιση του Θεού.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 27

* * *

Απαντώντας σε ερωτήσεις ορισμένων αδελφών που στρέφονται στον πρεσβύτερο για να φάνε κρέας, το οποίο συχνά τους συνταγογραφείται από γιατρούς για να θεραπεύσουν τη μία ή την άλλη ασθένεια, ο πρεσβύτερος δίνει αυστηρές οδηγίες στις αδελφές να μην ακολουθούν τέτοιες συμβουλές από γιατρούς.

«Πάτερ! Τι μπορούμε να κάνουμε όταν δεν έχουμε απολύτως καμία δύναμη να εκτελέσουμε ούτε τις πιο απλές υπακοές;» αντιτείνουν μερικοί από τους πάσχοντες. «Μας είναι δύσκολο ούτε καν να σκεφτούμε να φάμε κρέας, και δεν θέλουμε να ζούμε έτσι, χωρίς να φέρνουμε κανένα όφελος στην ιερά μονή, μόνο βάρος στους άλλους. Οι ψυχές μας πονούν γι' αυτό. Απλώς πρέπει να βελτιώσουμε λίγο την υγεία μας, Πάτερ!»

«Εσείς όμως, αδελφές, δεν θα βελτιώσετε την υγεία σας τρώγοντας κρέας, εκτός αν την επιδεινώσετε περαιτέρω. Η υγεία είναι δώρο από τον Θεό. Αλλά αν μας αφαιρεθεί με το θέλημα του Θεού, ίσως για τη σωτηρία των ψυχών μας, τότε θα πρέπει να παραβιάσουμε τους κανόνες της μοναστικής ζωής που έχουν θεσπίσει οι άγιοι πατέρες; Πρέπει να προσέχουμε να ενισχύουμε τη σωματική μας δύναμη χωρίς να αποδυναμώνουμε την πνευματική μας δύναμη.»

Εμείς οι μοναχοί πρέπει να ενδιαφερόμαστε περισσότερο για την ψυχή παρά για την υγεία και την ηρεμία του σώματος· πρέπει να αγωνιζόμαστε με εφικτούς κόπους και υπομονή να βρούμε το δρόμο προς τη σωτηρία και πρέπει να Τον ευχαριστούμε για τις θλίψεις και τις διάφορες δυσκολίες που μας στέλνει ο Θεός, γιατί αυτές είναι μια σκάλα προς τον ουρανό.

Αδελφές, οι γιατροί με συμβούλεψαν να εγκαταλείψω για λίγο το σαρακοστιανό φαγητό και να φάω κρέας. Διαφορετικά, είπαν, δεν θα ζούσα περισσότερο από δύο μέρες. Αυτό συνέβη τις πρώτες μέρες μετά την ένταξή μου στο μοναστήρι, όταν ήμουν πραγματικά σε σχεδόν απελπιστική κατάσταση.

Αλλά, μη έχοντας λάβει τη συγκατάθεση και την ευλογία των πρεσβυτέρων μου να φάω κρέας, αρνήθηκα να το φάω και έτσι παρέμεινα ζωντανός.

Διότι η ίδια η Μητέρα του Θεού, ενώ έδειχνε σε έναν μοναχό την οδό προς τη σωτηρία, τον πρόσταξε να μην τρώει κρέας. Αυτός ο μοναχός παρακάλεσε θερμά τη Βασίλισσα των Ουρανών να του δείξει αυτήν την επιθυμητή οδό, και Εκείνη, η Κυρία, εμφανίστηκε σε αυτόν και του είπε:

– Μην τρως κρέας, μην πίνεις κρασί, να προσεύχεσαι στον Θεό πιο συχνά και θα σωθείς.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 26

Όσιος Βαρνάβας ο Γεθσημανή

(1831–1906)

Ακόμα και κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Άγιος Βαρνάβας ονομαζόταν «γέροντας-παρηγορητής». Προσκυνητές από όλη τη Ρωσία συνέρρεαν στον τόπο των ασκητικών του άθλων - τη Σκήτη της Γεθσημανής στη Λαύρα της Αγίας Τριάδας-Σεργίου. Είναι αδύνατο να περιγραφούν τα παραδείγματα της διορατικότητας του Αγίου Βαρνάβα. Ο γέροντας προείπε πολλές από τις μελλοντικές ζωές τους και τους συμβούλευε πώς να ενεργήσουν σε δύσκολες καταστάσεις όταν δεν μπορούσαν πλέον να έρθουν και να τον ρωτήσουν προσωπικά - δεν θα ήταν πια ζωντανός. Πολλοί συνέχισαν να ακολουθούν τις συμβουλές του γέροντά του ακόμη και στις δεκαετίες του 1930, του 1940, του 1950 και του 1960. Αυτές οι προφητικές οδηγίες και προτροπές, συχνά ακατανόητες εκείνη την εποχή, αργότερα, μετά την Επανάσταση, κατά τη διάρκεια των ετών των διωγμών, βοήθησαν τους ανθρώπους να ζήσουν και να βρουν σωτηρία όταν η σοφή πνευματική καθοδήγηση έγινε δύσκολη.

Για αυτόν, η υπηρεσία του Αγίου Βαρνάβα στη Μονή Ιβήρων Βίκσα ήταν παρόμοια με εκείνη του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ στη Μονή Ντιβέγιεβο. Έχοντας ιδρύσει αυτό το μοναστήρι το 1863, ο γέροντας δεν έπαψε ποτέ να φροντίζει τις αδελφές, εισάγοντας έναν αυστηρό μοναστικό κανόνα και παρέχοντας πνευματική καθοδήγηση στις αδελφές μέσω των πολυάριθμων επιστολών του. Έξι έως επτά φορές το χρόνο, ο Άγιος Βαρνάβας επισκεπτόταν το μοναστήρι και, σε προφορικές συνομιλίες, οι οποίες αναπαράγονται στην έκδοσή μας, αποδείχθηκε ότι ήταν ένας πραγματικός φροντιστής για την τεράστια πνευματική του οικογένεια.

Πνευματικές συνομιλίες του Οσίου Βαρνάβα

Εξηγώντας λεπτομερώς στις επιστολές του πώς οι αδελφές πρέπει να επιδιώκουν τον τελικό στόχο του αγώνα της ζωής τους - τη σωτηρία - ο πατήρ Βαρνάβας προσφέρει επίσης πολλές χρήσιμες και λογικές συμβουλές στις προφορικές του συζητήσεις μαζί τους.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 19

Ερώτηση: Ποιο είναι το πιο δύσκολο πράγμα για έναν Χριστιανό;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Η πιο δύσκολη αρετή είναι να προσεύχεται κανείς αδιάλειπτα στον Θεό. Κάθε φορά που κάποιος επιθυμεί να προσευχηθεί, οι εχθροί προσπαθούν να τον αποσπάσουν, γιατί γνωρίζουν ότι τίποτα δεν τον αντιτίθεται τόσο πολύ όσο η προσευχή στον Θεό. Σε κάθε αγώνα, ό,τι και να κάνει κανείς, μετά από έντονη εργασία, βρίσκει την ειρήνη, και η προσευχή , αν και περιστασιακά παρέχει ουράνιες και άγιες παρηγοριές, απαιτεί επαγρύπνηση από έναν Χριστιανό μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του. Για να έχει συνεχώς κίνητρο να προσεύχεται, ένας Χριστιανός πρέπει να δίνει συνεχώς προσοχή στον εαυτό του και να καταδικάζει την ψυχή του, λέγοντας: «Αλίμονό μου! Πώς θα σταθώ μπροστά στο βήμα του Χριστού και πώς θα δικαιολογήσω τον εαυτό μου ενώπιόν Του;» Αν πάντα σκέφτεται, μπορεί να σωθεί.

Ερώτηση ενός επισκέπτη: Ποιος είναι ο απώτερος σκοπός των θλίψεων που στέλνει ο Θεός στον άνθρωπο;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Ο απώτερος σκοπός των θλίψεων που στέλνει ο Θεός είναι να παρουσιάσουν την ουράνια ευδαιμονία στο πιο καθαρό φως, να δώσουν μια βαθύτερη αίσθηση του άπειρου ελέους του Θεού και της σοφίας της Θείας Πρόνοιας. Ποιος, μετά από αυτό, δεν θα υπομείνει χωρίς ψυχραιμία τα στιγμιαία βάσανα που φέρνουν τέτοιες σωτήριες πράξεις; Ποιος δεν θα πει μαζί με τον Απόστολο: « Τα βάσανα του παρόντος καιρού δεν είναι άξια της δόξας που θα αποκαλυφθεί σε εμάς» ( Ρωμ. 8:18 ); Διότι η ελαφριά μας θλίψη, όταν τώρα είναι ελαφριά, κάνει το βάρος της αιώνιας δόξας να υπερβάλλει σε αφθονία... γιατί αυτό που είναι πρόσκαιρο, αλλά το αόρατο είναι αιώνιο ( Β΄ Κορινθίους 4:17, 18 ).

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 25

Μαθητής: Πώς γίνεται, Πάτερ, τόσοι πολλοί από τους Ρώσους μας να καταφεύγουν με μεγάλο ζήλο στον Άθωνα, επιθυμώντας τη σωτηρία εκεί;

Γέροντα. Και πολλοί δεν κάνουν λάθος: λαμβάνουν σωτηρία στον Άθωνα· αλλά δεν πρέπει να νομίζει κανείς ότι η σωτηρία μπορεί να βρεθεί μόνο στον Άθωνα. Όπου καλείται ο καθένας, εκεί ας μένει, σύμφωνα με τον λόγο του Αποστόλου Παύλου (βλ. Α΄ Κορινθίους 7:20 ). Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός είπε: «Οι αληθινοί προσκυνηταί προσκυνήσουν τον Πατέρα εν πνεύματι και αληθεία εν παντί τόπου» (βλ. Ιωάννης 4:23-24 ). Πολλοί αγωνίζονται για τον Άθωνα ή εδώ, μετακινούμενοι από τόπο σε τόπο, αναζητούν τη Βασιλεία των Ουρανών στους ανθρώπους και όχι στον εαυτό τους, ξεχνώντας αυτό που λέγεται στο Ευαγγέλιο: « Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας» ( Λουκάς 17:21 ). Φυσικά, υπάρχουν μετακινήσεις από τόπο σε τόπο για καλούς λόγους, αλλά ως επί το πλείστον αυτό οφείλεται στην έλλειψη ταπεινότητας και υπομονής και στην κρίση των άλλων.

Μαθητής: Πατέρα, γιατί υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που ευαρεστούν τον Κύριο Θεό, αλλά δεν έχουν κάποια ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα;

Γέροντα, ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο Θεό για τα μεγάλα Του ελέη προς εμάς, γιατί τόσο σοφά κανονίζει τη σωτηρία μας, και ας εμπιστευτούμε τα δώρα μας στο άγιο θέλημά Του· ας τα κανονίσει όπως Του αρέσει. Εμείς, από την πλευρά μας, αρκεί να αναγκάσουμε τους εαυτούς μας στην αρετή. Όπως ακριβώς στην κοσμική ζωή ένας πλούσιος κύριος εμπιστεύεται τον πλούτο του σε έναν πιστό και έμπιστο διαχειριστή, γνωρίζοντας ότι ο πλούτος του θα είναι ασφαλής στα χέρια αυτού του ανθρώπου, έτσι και ο Κύριος απονέμει ιδιαίτερα δώρα σε τέτοια άτομα που θα τα χρησιμοποιήσουν για τη σωτηρία των ίδιων και των πλησίον τους.

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 18

Ερώτηση ενός προσκυνητή: Θα μεταμορφωθούν πράγματι τα σώματά μας μετά την ανάσταση;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Σίγουρα θα μεταμορφωθεί! Αυτό λέει ο Απόστολος Παύλος σχετικά με αυτό: Ο Κύριος Ιησούς Χριστός θα μεταμορφώσει το σώμα της ταπεινώσεώς μας, ώστε να γίνει σύμμορφο με το ένδοξο σώμα Του, σύμφωνα με την ενέργεια με την οποία μπορεί να υποτάξει τα πάντα στον εαυτό Του ( Φιλ. 3:21 ).

Τι είναι λοιπόν αυτό το σώμα της ταπεινώσεως, ρωτάτε, το οποίο ο Κύριος θα μεταμορφώσει σε σώμα δόξας Του; Σαφώς, αυτό το σώμα είναι η σάρκα, η οποία τώρα καταστρέφεται, περνώντας στη γη. Η μεταμόρφωσή της σημαίνει ότι, όντας θνητή και φθαρτή, δεν υπάρχει καθαυτή, αλλά με την ενέργεια του Κυρίου, ο Οποίος είναι σε θέση να ντύσει το θνητό με αθανασία και το φθαρτό με αφθαρσία. 

Ερώτηση ενός προσκυνητή: Είναι δυνατόν να βρει κανείς σωτηρία σε αυτόν τον κόσμο ή είναι απολύτως απαραίτητο να καταφύγει σε ένα μοναστήρι;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου. Δεν μου είναι εύκολο να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση· απλώς να ξέρετε ότι δεν είναι το μέρος όπου σώζεται ένας άνθρωπος, αλλά ο καλός χαρακτήρας και η θέληση της καρδιάς.

Ο Αδάμ, ζώντας στον Παράδεισο, αμάρτησε, και ο Λωτ σώθηκε ακόμη και στα Σόδομα. Ο Ιώβ κέρδισε δικαίωση στον λόχο της κοπριάς, και ο Σαούλ, ακόμη και στο βασιλικό παλάτι, στερήθηκε την παρούσα και μελλοντική βασιλεία. Η σωτηρία είναι δυνατή σε οποιοδήποτε μέρος και σε οποιοδήποτε κλήρο, σύμφωνα με τα διατάγματα του Υψίστου. 

Συζητήσεις τῶν Μεγάλων Ρώσων Πρεσβυτέρων 17

Ερώτηση ενός αρχαρίου: Είναι ωφέλιμη η σωματική νηστεία χωρίς την πνευματική νηστεία;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Είναι γνωστό ότι απέχουμε από τις σωματικές επιθυμίες για να αποκτήσουμε καθαρότητα καρδιάς μέσω της νηστείας. Αλλά η σωματική εγκράτεια είναι μάταιη όταν δεν καταφέρνουμε να επιτύχουμε τον σκοπό για τον οποίο αναλαμβάνουμε τους κόπους της εγκράτειας. Διότι όταν, ενώ νηστεύουμε σωματικές επιθυμίες, ζούμε με την παρόρμηση των παθών, μολύνουμε το καλύτερο μέρος του εαυτού μας, επειδή μολύνουμε τον τόπο όπου θα έπρεπε να κατοικεί το Άγιο Πνεύμα, του οποίου η κατοικία, όπως γνωρίζουμε, δεν είναι η φθαρτή σάρκα, αλλά η καθαρή ψυχή.

Ταπεινώνοντας λοιπόν τον εξωτερικό άνθρωπο μέσω της νηστείας, σύμφωνα με τον λόγο του αποστόλου, ας καθαρίσουμε και τον εσωτερικό άνθρωπο, για να τον κάνουμε ικανό να δεχτεί τον Χριστό, ο οποίος, σύμφωνα με τα λόγια του αποστόλου, κατοικεί στις καρδιές μας μέσω της πίστης

Ερώτηση ενός μοναχού: Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο πάθος;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Από όλα τα πάθη, το πιο επικίνδυνο για την αλήθεια και την αρετή είναι ο φθόνος. Μέσω του φθόνου, ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο ( Σοφία του Διαβόλου 2:24 )· και μέσω του φθόνου, η αμαρτία ανθίζει επίσης σε αυτή τη γήινη κοιλάδα. Αυτή η μοναδική κακία γεννά πολλές άλλες, και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη επειδή όσοι την κατέχουν την κρύβουν ακόμη και από τον εαυτό τους. Αυτός ο αδυσώπητος εχθρός της αρετής και της αξίας ενοχλείται από οτιδήποτε προκαλεί θαυμασμό στους ανθρώπους και δεν συγχωρεί κανέναν και τίποτα εκτός από την κακία και την ατιμία. Πρέπει κανείς να καταστήσει τον εαυτό του ανάξιο της δημόσιας εκτίμησης για να προσελκύσει το βλέμμα και το έλεός της. Δεν υπάρχει κακό με το οποίο να μην είναι συγγενής ο φθόνος· μόλις καταλάβει την ψυχή, την μετατρέπει από ένα σκεύος φτιαγμένο για τιμή σε ένα σκεύος ατιμίας και μεγάλης βδέλυγμα.

Η ερώτηση ενός περιπλανώμενου: Θα είναι η μελλοντική μας ζωή καλύτερη από αυτή;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Η μελλοντική μας ζωή θα είναι ασύγκριτα καλύτερη από την τωρινή.

Η δύναμη που συντηρεί τη ζωή της ψυχής εκεί δεν θα είναι ένας συνδυασμός στερεού και υγρού, αλλά ένα όραμα της Θείας φύσης, κοινωνία με το αληθινό και Άγιο Πνεύμα. Δεν υπάρχουν ούτε οι θλίψεις της ορφανείας ούτε οι ατυχίες της χηρείας· δεν υπάρχουν οι διάφορες ασθένειες που μαστίζουν το σώμα μας. Εκεί, οι τυχεροί δεν ζηλεύονται, ούτε οι άτυχοι περιφρονούνται. Εκεί, σε αυτόν τον λαό των ψυχών, βασιλεύει μια τέλεια δικαιοσύνη δικαιωμάτων και νόμων, με την ύψιστη ειρηνική ελευθερία, γιατί εκεί ο καθένας έχει αυτό που, ενώ είναι ακόμα εδώ, ετοίμασε για τον εαυτό του με τη δική του ελεύθερη βούληση και επιλογή. Αν κάποιος από απερισκεψία έχει ετοιμάσει για τον εαυτό του το χειρότερο αντί για το καλύτερο, ο θάνατος δεν φταίει, γιατί εδώ ο καθένας έχει τη δύναμη να επιλέξει αυτό που επιθυμεί (Άγιος Γρηγόριος Νύσσης , Ομιλία για τη Μέλλουσα Ζωή).

Ερώτηση ενός περιπλανώμενου: Ποιος είναι ο αληθινός δρόμος προς τη σωτηρία;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Ανεξάρτητα από την κατάσταση της ζωής κάποιου, ο καθένας, με την πίστη στον Σωτήρα Χριστό, με τη βοήθεια της Θείας Αγαθότητάς Του, θα ακολουθήσει την πιο κοντινή οδό προς τη σωτηρία αν ακολουθήσει το παράδειγμα των Αγίων Πατέρων. Και αν παραμείνει μέχρι το τέλος στην αληθινή πίστη, αγάπη και εμπιστοσύνη στον Θεό, θα φτάσει τελικά στο σημείο όπου βρίσκονται όλες οι τάξεις των Αγίων Πατέρων και θα μοιραστεί μαζί τους αιώνια τις ουράνιες χαρές.

Η ερώτηση ενός περιπλανώμενου: Πώς μπορεί κανείς να βοηθήσει τον αποθανόντα;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Η θερμή προσευχή προς τον ελεήμονα Σωτήρα για την ανάπαυση και το έλεος των ψυχών των κεκοιμημένων αδελφών μας είναι σωτήρια γι' αυτούς. Όσο πιο θερμή είναι η προσευχή , τόσο περισσότεροι είναι αυτοί που προσεύχονται θερμά για τους κεκοιμημένους. Όσο πιο άφθονα εκχύνεται η χάρη του Θεού πάνω τους, τόσο μεγαλύτερη είναι η χαρά, η παρηγοριά και η ευδαιμονία τους. Γι' αυτό, οι ευσεβείς Χριστιανοί ενισχύουν τις προσευχές τους με θεάρεστες ελεημοσύνες από τους φτωχούς αδελφούς τους, που λαμβάνονται για χάρη του Κυρίου Ιησού Χριστού και ως εξιλασμό για τις ψυχές των κεκοιμημένων.

Αλλά ακόμη πιο σωτήρια είναι η προσευχή ολόκληρης της Εκκλησίας και η προσφορά της αναίμακτης θυσίας για τους κεκοιμημένους, η οποία ανοίγει την πηγή της σωτηρίας για ολόκληρο τον κόσμο. Δεν θα ελεήσει ο Κύριος αυτή την ταλαίπωρη ψυχή, για χάρη των άπειρων αρετών του Μονογενούς Υιού του Θεού, μέσω της παντοδύναμης μεσιτείας του Κυρίου Ιησού, ο οποίος πέθανε και αναστήθηκε για την ανάσταση και την αιώνια ευδαιμονία όλων των παιδιών του Αδάμ;

Η ερώτηση ενός περιπλανώμενου: Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μου που είμαι δυσαρεστημένος με την τύχη μου. Δεν είναι αυτό βλασφημία;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Πιστεύουμε ότι η πάνσοφη και πανάγαθη Πρόνοια του Θεού μας προσέχει όλους, και όχι η τυφλή ιδιοτροπία και η τύχη; Εσύ, ένας Χριστιανός, πρέπει να γνωρίζεις ότι ούτε μια τρίχα από το κεφάλι μας δεν πέφτει στη γη χωρίς τη θέληση του Ουράνιου Πατέρα μας. Η σοφία του Δημιουργού βλέπει όλα τα μονοπάτια προς το πεπρωμένο μας, η αγαθότητά Του επιλέγει τα καλύτερα από αυτά και μας καθοδηγεί σε αυτά. Όλα τα μονοπάτια του Θεού οδηγούν σε καλούς και σωτήριους στόχους, και τα πεπρωμένα μας είναι το αντικείμενο της υπέρτατης πρόνοιας του Θεού.

Τι σημαίνει, λοιπόν, να γκρινιάζεις για τη μοίρα σου; Σημαίνει να γκρινιάζεις ενάντια στον ίδιο τον Θεό, και δεν είναι αυτή η πιο επαίσχυντη βλασφημία! Καλύτερα να είσαι ικανοποιημένος με ό,τι σου έχει συμβεί. Διαφορετικά, θα πετάς πέτρες στον ουρανό που θα πέσουν στο κεφάλι σου.

Μια ερώτηση από τον ίδιο περιπλανώμενο: Τι είναι αυτό που προκαλεί τη δυσαρέσκειά μου με τη μοίρα μου;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Αυτή η δυσαρέσκεια γεννιέται: 1) από υπερβολικές προσδοκίες· 2) από μια άσοφη σύγκριση της δικής του μοίρας με την μοίρα των άλλων· 3) από την άγνοια για το πού να αναζητήσει ικανοποίηση.

Τι δεν επινοούν και δεν αναλαμβάνουν οι άνθρωποι για την ευτυχία τους; Όλα τα στοιχεία του κόσμου βρίσκονται σε διαρκή μεταβολή μπροστά τους· κι όμως η ευτυχία δεν τους εμφανίζεται — ή εμφανίζεται πάντα μόνο στο βασίλειο των ονείρων τους. Ποιος είναι ο λόγος γι' αυτό; Επειδή την αναζητούν σε λάθος μέρος· την αναζητούν πολύ, πολύ μακριά.

Ο αιώνιος λόγος της αλήθειας μας είπε έτσι: Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας ( Λουκάς 17:21 )· ζητάτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν.

Ερώτηση επισκέπτη: Όταν καμία ιερή σκέψη ή εικόνα δεν έχει καμία επίδραση σε μια καρδιά που είναι ερεθισμένη ή έχει υποχωρήσει στην αναισθησία, τι πρέπει να κάνει κανείς για να την απαλύνει;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Πρέπει να αναγκάσεις τον εαυτό σου να προσευχηθεί, να εκχύσει την ψυχή σου ενώπιον του Θεού. Όταν η ψυχή σου έχει μαλακώσει κάπως, τότε θα πρέπει να αναζητήσεις την αιτία αυτής της ψυχρότητας. Αν η πνευματική αναισθησία έχει προκύψει από την ανικανοποίητη φύση κάποιου πάθους, τότε περιφρόνησε τις παρορμήσεις του πάθους και απομάκρυνε το αντικείμενο που το ερεθίζει. Και όταν αυτή η οδυνηρή σκλήρυνση έχει προκύψει από αδιαπέραστες αιτίες, τότε περισσότερο από ποτέ, προσευχήσου στον Παντοδύναμο Κύριο να αποκρούσει όλες τις εμπαθείς επιθέσεις με τη Χάρη Του και να ζεστάνει την ψυχρή σου καρδιά με τη ζεστασιά της.

Ερώτηση ενός προσκυνητή. Έχω ακούσει να λέγεται ότι το πρόσωπο και η αξιοπρέπεια του Χριστιανού βασιλιά στη γη είναι η ζωντανή εικόνα και ομοίωση του Χριστού του Βασιλιά, που ζει στους ουρανούς. Αληθεύει αυτό;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου. Σωστά. Ακούστε τι λέει ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ σχετικά με αυτό . Λέει τα εξής: «Το πρόσωπο και η τάξη του Χριστιανού βασιλιά στη γη είναι η ζωντανή εικόνα και ομοίωση του Χριστού του Βασιλιά, που κατοικεί στον ουρανό. Διότι όπως ο άνθρωπος στην ψυχή του είναι εικόνα και ομοίωση του Θεού, έτσι και ο χρισμένος του Θεού στη βασιλική του τάξη είναι η εικόνα και ομοίωση του Χριστού του Κυρίου. Ο Χριστός ο Κύριος στον ουρανό είναι ο πρώτος στην Εκκλησία που θριαμβεύει. Ο Κύριος στη γη, με τη χάρη και το έλεος του Χριστού στον Ουρανό, είναι ο πρώτος στην Εκκλησία που πολεμά. Για το ένα βουνό υφαίνει στέμματα, για την άλλη κοιλάδα πολλαπλασιάζει πράξεις άξιες στεμμάτων. Στεφανώνει τους νικητές, προετοιμάζει καλούς πολεμιστές για τη νίκη. Προετοιμάζει αιώνιες ανταμοιβές, ενθαρρύνει γενναίους ήρωες να αγωνίζονται γενναία, για να μην τρέχουν μάταια ούτε λαμβάνουν αιώνιες ανταμοιβές μάταια. «Έθεσε τη ζωή Του για την Εκκλησία Του, την οποία απέκτησε με το πολύτιμο αίμα Του. Δεν λυπάται αυτή τη ζωή για την Εκκλησία του Χριστού Του, για την ακεραιότητα της χριστιανικής πατρίδας, θυσιάζει τη ζωή Του, φέροντας την υγεία Του, στρεφόμενος ενάντια στον εχθρό, εγείροντας όλες τις στρατιωτικές προσπάθειες στα συντάγματα. Πώς μπορούν οι γιοι της Σιών, της χριστιανικής ιδέας, να μην χαίρονται για έναν τέτοιο βασιλιά; Ποιος, λοιπόν, έχοντας δει τον Χριστό τον Κύριό Του στον ουρανό, δεν θα χαίρεται - δεν θα χαίρεται ένας αληθινός δούλος; Ποιος, έχοντας δει τον Χριστό τον Κύριο στη γη, δεν θα γεμίσει χαρά - δεν θα χαίρεται ένας αληθινός υπηρέτης Του;» (Από την ομιλία του Ντμίτρι του Ροστόφ προς τον Αυτοκράτορα Πέτρο Α΄).

Ερώτηση επισκέπτη: Τι είναι η αγάπη για τον εαυτό, πώς προκύπτει σε ένα άτομο και πώς μπορεί να εξαλειφθεί;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Η αυτοαγάπη αναπτύσσεται μέσα μας από την έλλειψη αυτογνωσίας. Είναι υπερβολικός αυτοσεβασμός και αναπτύσσεται στην ψυχή όταν παραμελούμε τον εαυτό μας και όταν ακούμε κολακευτικούς επαίνους από τους άλλους. Η ρίζα της είναι η υπερηφάνεια, μια έμφυτη ποιότητα στη φύση μας. Η αυτοαγάπη καταστρέφεται όταν θυμόμαστε τον θάνατο, όταν εξετάζουμε προσεκτικά τις πράξεις μας και ιδιαίτερα όταν φανταζόμαστε την Τελική Κρίση.

Ερώτηση ενός επισκέπτη: Από πού προέρχεται η έλλειψη εμπιστοσύνης μας στην καλοσύνη;

Απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Πολλοί από εμάς δεν ξεκινήσαμε ποτέ μια ενάρετη ζωή σωστά.

Η αληθινή, αγία αλήθεια, είτε σε κηρύγματα είτε σε ήσυχη περισυλλογή, συχνά άγγιζε τις καρδιές μας, αλλά μετά το κήρυγμα , μετά από περισυλλογή, επιστρέφαμε στο προηγούμενο, πλατύ μας μονοπάτι. Η εντύπωση της καλοσύνης χανόταν και το κακό έπαιρνε ξανά το σκήπτρο του. Η αγία θέληση μας επισκεπτόταν συχνά και ομολογούσαμε αληθινά τις αμαρτίες μας ενώπιον του Θεού και του ιερέα-λειτουργού Του. Αλλά αμέσως μετά τη μετάνοια, γινόμασταν ξανά οι ίδιοι αμαρτωλοί. Ο ζήλος δεν μας είχε ακόμη κατακτήσει πλήρως. Το θέλαμε και όμως δεν το θέλαμε! Βλέποντας τον θάνατο ενός φίλου και συνοδεύοντας έναν άλλον στον τάφο, λέγαμε στον εαυτό μας: «Τώρα είναι η ώρα να εγκαταλείψουμε αυτές τις αμαρτωλές συνήθειες, τις οποίες μέχρι τώρα αγαπούσαμε απόλυτα». Αλλά λίγο μετά τον θάνατο ενός φίλου, λίγο μετά την ταφή του, επιδοθήκαμε ξανά στις προηγούμενες αμαρτίες μας, επειδή δεν το θέλαμε και δεν το θέλαμε.

Αυτός, λοιπόν, είναι ο λόγος για την αστάθειά μας στην καλοσύνη.

Ερώτηση ενός περιπλανώμενου: Έχω περάσει όλη μου τη ζωή στην αμαρτία, και αν μετανοήσω, θα σωθώ;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Φυσικά και θα το κάνετε, απλώς πιστέψτε στις αρετές του Υιού του Θεού στον σταυρό και εμπιστευτείτε την αγάπη Του για την ανθρωπότητα. Όποια και αν είναι η αμαρτία μας, είναι ανθρώπινη αμαρτία, και το άφατο έλεος του Θεού θα υπερνικά πάντα δυναμικά την κακία μας, όσο κι αν αυτή αναπτυχθεί λόγω της αδυναμίας μας. « Όπου περίσσευσε η αμαρτία», λέει ο άγιος απόστολος, «περίσσεψε η χάρη περισσότερο» ( Ρωμ. 5:20 ). Να συνεχίσουμε στην αμαρτία, για να περισσέψει η χάρη; Ω, ας μην είναι αυτό! ( Ρωμ. 6:1 ).

Ερώτηση ενός προσκυνητή: Πόσος χρόνος χρειάζεται για να μετανοήσει κανείς πραγματικά;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Ο Θεός δεν απαιτεί πολύ χρόνο για μετάνοια. Μόλις ένας αμαρτωλός αναγνωρίσει την αμαρτία του με αληθινή μεταμέλεια, δικαιώνεται. Μόλις μετανοήσει αληθινά, συγχωρείται. Ο χρόνος δεν ικανοποιεί τη δικαιοσύνη του Θεού, αλλά ο ζήλος του μετανοούντος καταστρέφει την αμαρτία. Διότι είναι δυνατόν κάποιος που ζει μια μετανοημένη ζωή για μεγάλο χρονικό διάστημα να μην λάβει σωτηρία, ενώ κάποιος που έχει μετανοήσει ειλικρινά μπορεί να απαλλαγεί από την αμαρτία σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Ερώτηση ενός προσκυνητή: Γιατί ο Θεός είναι τόσο υπομονετικός με τις αμαρτίες μας;

Η απάντηση του Γέροντα Βονιφάτιου: Ο Θεός μακρόθυμος είναι για να μετανοήσει ο αμαρτωλός. Ο Απόστολος Πέτρος γράφει: Ο Κύριος μακρόθυμος είναι προς εμάς, μη θέλοντας να χαθεί κανείς, αλλά να έρθουν σε μετάνοια ( Β΄ Πέτρ. 3:9 ).

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2025/11/17.html