Ἄν περιμένεις ἐδῶ τήν ἀνταμοιβή σου, θά ταλαιπωρηθεῖς ματαίως !

Περί αγνωμοσύνης των ανθρώπων

Όσιος Αμβρόσιος της Όπτινα

''Αν κάνεις το καλό, αυτό θα πρέπει να το κάνεις για χάρη του Θεού και μόνο. Γι' αυτό και δεν θα πρέπει να δίνεις καμιά σημασία στην αγνωμοσύνη των ανθρώπων. Μήν περιμένεις ανταμοιβή εδώ, αλλά από τον Θεό στους Ουρανούς. Αν περιμένεις εδώ την ανταμοιβή σου, θα ταλαιπωρηθείς ματαίως !''

https://proskynitis.blogspot.com/2023/05/blog-post_43.html

Πάτερ, ὅταν χωρίς νά τό θέλω περνοῦν ἀπό το νοῦ μου αἰσχροί λογισμοί, ἁμαρτάνω;

-Πάτερ, όταν χωρίς να το θέλω περνούν από το νου μου αισχροί λογισμοί, αμαρτάνω;

-Άκουσε παιδί μου. Κάποια ασκήτρια η Αικατερίνη Σενέισκαγια εταλαιπωρείτο πολύ καιρό από ακάθαρτες σκέψεις.

Στο τέλος την επισκέφτηκε ο Χριστός και αμέσως τις απεμάκρυνε.

-Που ήσουν τόσο καιρό, γλυκύτατε Ιησού μου; Τον ρώτησε.

Ὁ Χριστός στήν καρδιά τοῦ παιδιοῦ

''Το να εντυπώσεις στην καρδιά ενός παιδιού το πάντερπνο Όνομα του Ιησού Χριστού είναι ανώτερο απ' όλα τα σταυρουδάκια και όλες τις εικονίτσες που θα του χάριζες''.

Όσιος Αμβρόσιος της Όπτινα (☩ 10 Οκτωβρίου 1891)

https://proskynitis.blogspot.com/2021/10/blog-post_98.html

Κάθε ἄνθρωπος γεννιέται ἐκείνη τήν ἐποχή, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πλέον κατάλληλη γιά...

Κάθε ἄνθρωπος γεννιέται ἐκείνη τήν ἐποχή, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πλέον κατάλληλη γιά τήν προσωπική του σωτηρία" (Στάρετς Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα ) 

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2019/01/blog-post_857.html

 

"Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τόσον πόνο, τόσον πόνο"!Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

 Όσιος στάρετς Αμβρόσιος της Όπτινα (1812 – 1891)

Εορτάζει στις 10 Οκτωβρίου

Ο στάρετς Αμβρόσιος θεωρείται ο κορυφαίος από τους γέροντες της Όπτινα. Είχε τις αρετές που είχαν όλοι οι άλλοι γέροντες μαζί και μάλιστα στο ύψιστο σημείο τους. Διακρινόταν για την αγία ταπείνωση του, την αγνότητα του νου και της καρδίας, την αγάπη του που ξεχείλιζε, καθώς και για την αυτοθυσία που έδειχνε για τη σωτηρία του πλησίον του.

 

Λόγω της μεγάλης ταπεινοφροσύνης του ο Κύριος τον προίκισε με πνευματικά χαρίσματα, με τα οποία θεράπευε τις ψυχές που υπόφεραν. Διάβαζε τις καρδιές, γνώριζε τα παρελθόντα και τα παρόντα και προγνώριζε τα μέλλοντα των ανθρώπων. Πρόσφερε στους συνομιλητές του τον αληθινό, αποκαλυμμένο λόγο του Θεού. Τόσο μεγάλα ήταν τα χαρίσματα του, ώστε κοντά του, στο ταπεινό κελλάκι του, έφταναν κάθε μέρα εκατοντάδες άνθρωποι για να τον δουν και να τον ακούσουν. Ανάμεσα τους ήταν κι οι συγγραφείς Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Λεόντιεφ, Σολόβιεφ, Κιρεγιέφσκι κ.ά.

 

Ο Ντοστογιέφσκι τόσο πολύ ενθουσιάστηκε με την επίσκεψη του στην Όπτινα, ώστε στο τελευταίο έργο του, τους Αδελφούς Καραμαζώφ, περιέγραψε πιστά την πνευματική εικόνα του μοναστηρίου και του στάρετς Αμβροσίου. Ο πασίγνωστος π. Ζωσιμάς του έργου δεν ήταν άλλος από τον στάρετς Αμβρόσιο, τα λόγια και τις συμβουλές του οποίου ο Ντοστογιέφσκυ έβαλε στο στόμα του ήρωα του.

 

Ο στάρετς γεννήθηκε στις 23 Νοεμβρίου του 1812 στο χωριό Λιπόβιτς του Ταμπώφ. Ήταν το έκτο από τα οκτώ παιδιά του Μιχαήλ Θεοδώροβιτς Γρένκωφ καί στο βάπτισμα του ‘δωσαν το όνομα Αλέξανδρος, προς τιμήν του αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκυ. Ο παππούς του ήταν ιερέας, ο πατέρας του ψάλτης.

 

Ὁ διορατικός ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

  Δύο αδελφές μιας πλούσιας και αρχοντικής ρωσικής οικογένειας είχαν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Η μία ήταν ευσεβής και ήσυχη. Η άλλη, η Βέρα, ήταν εγωίστρια και ανήσυχη. Πολλές φορές την παρακάλεσε η αδελφή της να πάνε μαζί στην Όπτινα, στον όσιο Αμβρόσιο, αλλά εκείνη πάντοτε αρνιόταν πεισματικά. Αριστοκράτισσα αυτή και φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας, να επισκεφθεί έναν

γέρο λιτσιμέρα (: υποκριτή, πλάνο) − έτσι αποκαλούσαν τον στάρετς−, το θεωρούσε υποτιμητικό!

 

Κάποτε, όμως, για να δείξει την «ανωτερότητά» της, συγκατένευσε να συνοδεύσει την αδελφή της ως την Όπτινα. Στον δρόμο, όλο και κάτι ειρωνικό είχε να πει σε βάρος των ανθρώπων που ευλαβούνταν τον όσιο. Είχε μάθει και κάτι το «φοβερό» κατά τη γνώμη της: Όταν ο στάρετς έβγαινε για να ευλογήσει τους χριστιανούς, εκείνοι γονάτιζαν. Αυτό της έδινε πολύ στα νεύρα.

 

− Εγώ, έλεγε, δεν πρόκειται για κανέναν λόγο να γονατίσω. Ποτέ δεν θα δεχθώ τέτοιον υποβιβασμό!

 

Πράγματι, όταν εμφανίστηκε ο σεβάσμιος γέροντας, όλοι γονάτισαν εκτός μόνο από τη Βέρα, που στεκόταν πλάι στην πόρτα. Καθώς, μάλιστα, άνοιξε η πόρτα, την κάλυψε, κι έτσι δεν φαινόταν. Ωστόσο, ο όσιος γύρισε προς το μέρος της και, βλέποντάς την όρθια, τη ρώτησε με πρόσχαρο ύφος:

 

− Μα ποιος γίγαντας στέκεται εδώ;

 

Ύστερα πλησίασε πιο κοντά και συνέχισε με σιγανή φωνή:

 

− Α, ναι! Είναι η Βέρα, που ήρθε να δει τον λιτσιμέρα!

Πάτερ, λυπήσου μας…

 Ο Όσιος Αμβρόσιος της Όπτινα (1812 – 1891).

 Τις πιο απίθανες περιπτώσεις μπορούσε να συναντήση κανείς στο στάρτσεβο του π. Αμβροσίου [όσιος Αμβρόσιος (1812 – 1891)].

Η επόμενη περίπτωσις έχει σχέσι με… εξόντωσι ποντικών!

Η σύζυγος ενός σπουδαίου προσώπου της πόλεως Νοβοσίλε ήρθε στην Όπτινα [της Ρωσίας]. Μόλις την είδε ο στάρετς [ο γέροντας] την κάλεσε κοντά του.

– Λοιπόν, της είπε, οι ποντικοί δεν σου έφαγαν ακόμη την μύτην;

Κατάπληκτη εκείνη από την προόρασί του γονάτισε στα πόδια του.

– Πάτερ, τον παρακάλεσε, γι αυτό ήρθα. Γέμισε το σπίτι μας ποντικούς! Είναι αδύνατο να παραμείνουμε άλλο εκεί. Κάνε μία προσευχή να φύγουν. Λυπήσου μας!

Η απάντησις στο αίτημα της υπήρξε ταχεία. Πριν επιστρέψη, στο σπίτι, οι ποντικοί, σαν κάποια αόρατη δύναμι να τους κυνήγησε, εξαφανίσθηκαν. Δεν έμεινε ούτε ένας.

Ἕνας ἀδελφός ρώτησε ἕναν ἄλλο: «Ποιός σας δίδαξε τήν προσευχή τοῦ Ἰησοῦ;» Καί ἀπαντᾶ...:

Ένας αδελφός ρώτησε έναν άλλο: «Ποιος σας δίδαξε την προσευχή του Ιησού;» Και απαντά: «οι Δαίμονες». "Ναι, πώς έγινε ;"

Ὁ θρῆνος τῶν γονέων γιά τό ἄπιστο παιδί

 

Οι γονείς πρέπει να προειδοποιούνται για την  βαθιά αμηχανία και απελπισία στην άπιστη ζωή των ενηλίκων παιδιών τους. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Στάρετς Αμβρόσιος της Όπτινα γράφει για μια μητέρα, που θρηνει για την απιστία του γιου της: «Γνωρίζετε ότι με πολλούς τρόπους φταίτε ότι δεν  ξέρατε πώς να αυξήσετε την πίστη στον γιο σας όπως έπρεπε. Η αυτοδιόρθωση είναι χρήσιμη, αλλά, έχοντας επίγνωση της ενοχής σας , πρέπει να  την αποδεχθείτε και να μετανοήσετε και να μην είστε  σε αμηχανία και απελπισία.

Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα: «Ὅταν ξεκίνησα τήν πνευματική μου διακονία, ἤμουν αὐστηρός. Τώρα, ὅμως, δέν ἀντέχω νά δείχνω αὐστηρότητα. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τόσο πόνο, τόσο πόνο!»

Η απέραντη αγάπη του οσίου Αμβροσίου της Όπτινα αγκάλιαζε με ξεχωριστό ενδιαφέρον τα πρόσωπα εκείνα που τα ταλαιπωρούσε η αμαρτία και τα βάραινε ο στιγματισμός της κοι νωνίας.
Κάποια άγαμη κοπέλα που έμεινε έγκυος και γι’ αυτό διώχθηκε από την οικογένειά της, ζήτησε καταφύγιο κοντά του. Εκείνος με προθυμία και καλοσύνη ανέλαβε την προστασία της.
Την έστειλε σε κάποιους γνωστούς του, σε μια γειτονική πόλη, για να τη φιλοξενήσουν, και φρόντιζε συνεχώς τόσο γι’ αυτήν όσο και για το παιδί που απέκτησε, ώσπου τελικά οι δικοί της μαλάκωσαν και τη δέχτηκαν πάλι στο σπίτι τους.

Ἡ ἐπεισοδιακή ἐπίσκεψη δύο ἀδελφῶν στόν στάρετς Ἀμβρόσιο

 Δύο αδελφές σε μια πλουσία αρχοντική οικογένεια διέφεραν ριζικά στον χαρακτήρα. Η μία ευσεβής και ειρηνική. Η άλλη, η Βέρα, εγωίστρια και ανήσυχη. Όσες φορές την παρακαλούσε η αδελφή της να πάνε μαζί  στην Όπτινα, στον στάρετς Αμβρόσιο [1812-1891], αρνείτο με πείσμα. Αριστοκράτισσα αυτή και φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας, να επισκεφθή έναν γέρο «λιτσιμέρα» (=υποκριτή, πλάνο)! -έτσι αποκαλούσε τον π. Αμβρόσιο. Το θεωρούσε υποτιμητικό.

 Κάποτε όμως για να δείξη την ανωτερότητά της, «συγκατέβη» στην παράκλησι της αδελφής της και απεφάσισε να την συνοδεύση ως την Όπτινα. Στον δρόμο όμως όλο κάτι ειρωνικό είχε να πη εις βάρος των ανθρώπων που τόσο ευλαβούντο τον στάρετς. Είχε μάθει και τούτο το «φοβερό»: Όταν ο στάρετς βγαίνη, να ευλογήση τους Χριστιανούς, εκείνοι γονατίζουν. Αυτό την κτυπούσε πολύ στα νεύρα. «Εγώ, έλεγε, δεν πρόκειται επ’ ουδενί λόγω να γονατίσω. Να δεχθώ τέτοιον υποβιβασμό! Ποτέ»!

  

Πράγματι, όταν έκανε την εμφάνισί του ο σεβάσμιος Γέροντας όλοι γονάτισαν. Μόνο η Βέρα ήταν όρθια, πλάϊ στην πόρτα. Μάλιστα καθώς άνοιξε η πόρτα την εκάλυψε και δεν, φαινόταν. Ο στάρετς όμως γυρίζει προς το μέρος της την βλέπει όρθια και ερωτά με χαρούμενο ύφος: «Μα ποιος γίγαντας στέκεται εδώ»; Και χωρίς καθυστέρηση πλησιάζει πιο κοντά και συνεχίζει με σιγανή φωνή:

 

«Α! ναι, είναι η Β έ ρ α που ήρθε να ιδή τον λ ι τ σ ι μ έ ρ α»!

 

Η απροσδόκητη αυτή φράσις με την επιτυχημένη ομοιοκαταληξία δημιούργησε στην νεαρή φοιτήτρια τα πιο αντίθετα αισθήματα. Θαυμασμό και εντροπή.

«Μακαρία ἡ ὁδός...»

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Χαριτωμένος ἦταν ὁ στάρετς ὅταν ἔκανε παρατηρήσεις στήν ζωή του. «Ἐγώ», ἔλεγε, «μέσα στήν πολυκοσμία γεννήθηκα καί μέσα στήν πολυκοσμία ζῶ». Καί πρόσθετε προφητικά: «Ἔτσι καί μέσα στήν πολυκοσμία θά κοιμηθῶ». Πράγματι! Τίς τελευταῖες του ὧρες ἦταν περιστοιχισμένος ἀπό πλῆθος κόσμου. Ἄλλοι μέσα στό κελλί του, ἄλλοι – οἱ περισσότεροι – ἔξω ἀπό τήν πόρτα, ἄλλοι στόν Ναό ὅπου προσεύχονταν γιά τήν ἀνάρρωσί του, ἄλλοι ἐρχόμενοι ἀπό τήν Ὄπτινα καί ἄλλοι ἀπό διάφορες ἀποστάσεις πολλῶν βερστίων.

Στά ξημερώματα τῆς 10ης Ὀκτωβρίου, ἡμέρας Πέμπτης, ὁ στάρετς φαινόταν ἐντελῶς ἐξασθενημένος. Τώρα πιά οὔτε τά μάτια μποροῦσαν ν᾿ ἀτενίζουν ψηλά οὔτε τά χείλη νά ψιθυρίζουν προσευχές, ἐνῶ ὁ σφυγμός του γινόταν ὅλο καί περισσότερο ἀσθενικός. «Ποῦ πηγαίνεις, πάτερ Ἰωσήφ»; ἀκούσθηκαν σέ μιά στιγμή μερικές ἀνησυχητικές ἐρωτήσεις. Ὁ ἐπιστήθιος μαθητής τοῦ π. Ἀμβροσίου ἀναχωροῦσε βιαστικά γιά τήν Σκήτη. Ἐπιστρέφοντας ἀπ᾿ ἐκεῖ κουβαλοῦσε ἕνα δέμα πού περιεῖχε τόν χιτῶνα τῆς κουρᾶς τοῦ στάρετς καί τό πουκάμισο τοῦ στάρετς Μακαρίου. Σ᾿ αὐτό τό δεύτερο πού πολύ τό εὐλαβεῖτο, ὑπῆρχε ἰδιόχειρος ἐπιγραφή τοῦ π. Ἀμβροσίου:

Τελευταῖες δοκιμασίες

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Κεφ. 16

Βαθειά χαράχθηκε στήν μνήμη τοῦ π. Ἀμβροσίου ἕνα ἐντυπωσιακό ὄνειρο πού εἶχε ἰδεῖ πρίν σαρανταπέντε χρόνια, ὅταν δοκίμασε τόν πρῶτο κλονισμό στήν ὑγεία του. Αὐτό δέν ἦταν ὄνειρο, ἀλλά – θά λέγαμε – προφητικό ὅραμα πού ἀναφερόταν στήν ὅλη πορεία τῆς ζωῆς του. Ἄς τό παρακολουθήσουμε:

«Βρισκόμουν στό κελλί μου – διηγεῖται ὁ στάρετς στόν π. Ἀνατόλιο καί στόν π. Κλήμεντα τόν ἐπιστολογράφο του – καί βλέπω νά μπαίνη μέσα κάποιο ἄγνωστο πρόσωπο, πού ἔμοιζε σάν ἀξιωματοῦχος. Μέ ὕφος ἐπιτακτικό μέ διέταξε νά τόν ἀκολουθήσω ἀμέσως. Συμμορφώθηκα μέ τήν προσταγή του καί προχώρησα στήν σκοτεινή νύχτα. Βαδίζοντας μέσα σέ ἀδιαπέραστο σκοτάδι βρέθηκα κάπου, ὅπου ἄκουγα νά ἀντηχοῦν ἰσχυροί ρόχθοι κυμάτων. Μπροστά μας φάνηκε μία βάρκα μέ τούς κωπηλάτες της, πού ἦταν βέβαια ἀδύνατο νά τούς διακρίνω καθαρά. Οὔτε πάλι μποροῦσα νά ξεχωρίσω ἄν ἁπλωνόταν μπροστά μας θάλασσα ἤ λίμνη. Ὁ συνοδός μου μέ τρόπο βίαιο μέ ὑπεχρέωσε ν᾿ ἀνεβῶ μαζί του στήν βάρκα.

Τό γυναικεῖο Μοναστήρι (μέρος β΄)

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Στίς 7 Δεκεμβρίου τό κελλί τοῦ π. Ἀμβροσίου εἶχε ἑορταστική ὄψι καί μεγάλη κίνησι. Κόσμος πολύς περνοῦσε ἀπ᾿ ἐκεῖ γιά νά τοῦ εὐχηθῆ μακροημέρευσι. Ἦταν ἡ ἡμέρα «τοῦ Ἀγγέλου του», δηλαδή ἡ ὀνομαστική του ἑορτή. Ἰδιαίτερα τόν εὐχαρίστησε ἡ παρουσία ἀρκετῶν Ἱερομονάχων τῆς Ὄπτινα μέ ἐπικεφαλῆς τόν προσφιλῆ καί ἐνάρετο π. Ἀνατόλιο, τόν Προϊστάμενο τῆς Σκήτης. Πόσο πανηγυρικό ἦταν τό Συλλείτουργο! Πόσο συγκινητικός ὁ Παρακλητικός Κανών στόν Ἅγιο Ἀμβρόσιο, καθώς ἐπίσης καί τό Πολυχρόνιο τοῦ στάρετς, στό τέλος τῆς Ἀκολουθίας! Οἱ ἀδελφές, ὅταν μέ τήν σειρά τους τόν ἐπισκέπτονταν στό κελλί του, μαζί μέ τά «χρόνι πολλά» εἶχαν νά τοῦ προσφέρουν καί κάποιο ἐκλεκτό ἐργόχειρό τους – εἰκόνα, κομποσχοίνι, κάλτσες, πουλόβερ ἤ ὅ,τι ἄλλο. Ἐκεῖνος μοίραζε σέ ὅλους γλυκίσματα, κυρίως πηρόγ – εἶδος γλυκοῦ τοῦ ταψιοῦ – καί παρ᾿ ὅλο πού αἰσθανόταν σωματική κατάπτωσι, δέν ἔπαυε νά σκορπίζη τόν τόνο τῆς χαρᾶς. Ἡ ἡμέρα αὐτή γιά τό Μοναστήρι τοῦ Σαμορτίνου ἦταν ἡμέρα εὐφροσύνης.

Τό γυναικεῖο Μοναστήρι, (μέρος α΄)

Ὁ Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Ἡ τελευταῖα περίοδος τῆς ζωῆς τοῦ π. Ἀμβροσίου συνδέεται στενά μέ τήν ἵδρισι καί διοργάνωσι ἑνός γυναικείου Κοινοβίου. Μέ τήν συμβουλή του μία ἀπό τίς πιό ἀφωσιωμένες πνευματικές του κόρες, ἡ πλουσία κτηματίας Κλουτσάρεφ, ἀγόρασε τό 1872 μία ἐκτεταμένη ἐξοχική περιοχή σ᾿ ἕνα γραφικό βουνό κοντά στό χωριό Σαμορτῖνο – δώδεκα βέρστια μακρυά ἀπό τήν Ὄπτινα.

Τό μέρος ἐρημικό, ὑψηλό, μέ πλούσια θέα – στό βάθος ξεχώριζε καί ἡ Ὄπτινα – ἦταν ὅ,τι ἔπρεπε γιά Μοναστήρι. Ἡ κυρία Κλουτσάρεφ πού τελευταῖα εἶχε γίνει μοναχή καί ὠνομάσθηκε Ἀμβροσία ἦταν ἐπιφορτισμένη μέ τήν ἀνατροφή δύο μικρῶν ἐγγονῶν της. Ἡ κόρη της εἶχε κοιμηθεῖ ἐν Κυρίῳ ὁ γαμβρός της προχώρησε σέ δεύτερο γάμο, καί οἱ μικρές δίδυμες κόρες ἔμειναν στήν φροντίδα της. Μέ τήν ἀγορά τοῦ ἐξοχικοῦ κτήματος ἡ γιαγιά ἤλπιζε ὅτι ἐξησφάλιζε τό μέλλον τῶν δύο ὀρφανῶν.

Ἀπό τό 1873 ἄρχισαν νά ἀνεγείρωνται ἐκεῖ οἱ νέες οἰκοδομές. Τά σχέδια τά κατέστρωνε ὁ στάρετς. Ἡ μοναχή Ἀμβροσία ὅμως δέν μποροῦσε νά καταλάβη τήν σκέψι του. Τά κτήρια περισσότερο ταίριαζαν γιά μοναστηριακό συγκρότημα παρά γιά ἀρχοντική ἐξοχική κατοικία! Δέν ἦταν εὔκολο νά κατανοήση τίς βλέψεις τοῦ προορατικοῦ Γέροντα.

Πνευματικές ἀνταύγειες,μέρος β΄ (τελευταῖο)

Πνευματικές ἀνταύγειες

κεφ. 14ο :( μέρος β΄ τελευταῖο)

Καί ὁ δεύτερος καρπός τοῦ Πνεύματος, ἡ χαρά, ἀφθονοῦσε στήν ψυχή του. Ἔρχονταν δύσκολες ὧρες, κυρίως ὅταν τόν κτυποῦσαν τά κύματα τῶν συνεχῶν ἀσθενειῶν του, πού νόμιζες πώς ὁλόκληρος εἶναι βυθισμένος στήν θλῖψι. Πόση ἔκπληξι αἰσθάνονταν οἱ ἐπισκέπτες του, ὅταν ἀντιλαμβάνονταν πώς καί μέσα στόν πόνο ἦταν λουσμένος μέ τό φῶς τῆς χαρᾶς. Θά τό θεωροῦσαν περίεργο καί παράδοξο. Τέτοια ὅμως παράδοξα πλεονάζουν στήν ζωή τῶν Ἁγίων. Πόσο ἐπιτυχημένα τό διατυπώνει ὁ Ἀπόστολος: «Ἐν θλίψει πολλῇ μετά χαρᾶς Πνεύματος Ἁγίου»! (Α΄Θεσ. Α΄: 6).

Ἕνας μοναχός τῆς Σκήτης, προχωρημένος στήν ἡλικία καί φαλακρός, κάποτε πού ὁ στάρετς ἔπεσε βαρειά ἄρρωστος, ἀγωνιοῦσε πῶς νά πάρη τήν εὐλογία του. Σκέφθηκε λοιπόν νά πάη στό κελλί του, καί νά ἀποσπάση ἔστω μία ὑποτυπώδη εὐλογία, ἀφοῦ ὁ στάρετς ἦταν ἀμφίβολο ἄν θά αἰσθανόταν τήν παρουσία του. Ἔτσι καί ἔγινε. Μέ σφιγμένη τήν καρδιά, σιωπηλός, ἔβαλε μετάνοια μπροστά στό κρεββάτι τοῦ ἀρρώστου καί πλησίασε γιά τήν εὐλογία. Καί ποιά ἦταν ἡ ἐκπληξίς του! Ὁ στάρετς ὄχι μόνο τόν εὐλόγησε, ἀλλά σκόρπισε στήν ψυχή του κύματα χαρᾶς. Σήκωσε τό χέρι του, τόν κτύπησε ἐλαφρά στό κεφάλι, στό μέρος τῆς φαλάκρας, καί μέ φωνή ἀσθενική ἀλλά γεμάτη εὐθυμία τοῦ λέει:

Πνευματικές ἀνταύγειες κεφ. 14ο: (μέρος α΄)

Πνευματικές ἀνταύγειες

Στό ἀνάστημα ὁ στάρετς ἦταν μετρίως ὑψηλός καί στήν ὄψι παρ᾿ ὅλη τήν ὠχρότητα καί τήν ἀσθενικότητά του διατηροῦσε κάτι ἀπό τήν νεανική του ὡραιότητα. Στό μέτωπο του ξεχώριζαν δύο -τρεῖς ρυτίδες, πού μερικές φορές ἔσβηναν, καί στό κεφάλι του ἐμπρός ἐδέσποζε μία μικρή φαλάκρα, πού φαινόταν σάν νά τοῦ ταίριαζε. Ἡ γενειάδα του πού ἦταν μακρυά, γκρίζα καί στό ἄκρο διχασμένη του προσέδιδε κάποιο ἰδιαίτερο σεβασμό. Ἐκεῖνο ὅμως πού προξενοῦσε ξεχωριστή ἐντύπωσι ἦταν τά καστανόχρωμα μάτια του. Τί μάτια ἦταν ἐκεῖνα! Ἐκφραστικά, ἀστραφτερά, διεισδυτικά. Τό κοφτερό τους βλέμμα νόμιζες πώς διέσχιζε τά βάθη τῶν καρδιῶν.

Συνήθως τούς Ἁγίους τούς φανταζόμαστε μέ τήν ὄψι ἀκίνητη, σοβαρή καί γαλήνια, χωρίς συσπάσεις καί κινήσεις ἐκφραστικές. Στόν στάρετς ὅμως δέν παρετηρεῖτο κάτι τέτοιο. Τό πρόσωπο του ἦταν οὐρανός πού ἔπαιρνε ὅλες τίς μορφές καί ὅλες τίς ἀποχρώσεις.

Τοῦ διηγεῖσο κάτι δυσάρεστο; Τόν ἔβλεπες κι᾿ αὐτόν θλιμμένο.

Τοῦ ἀνέφερες κάποια σοβαρή ὑπόθεσι; Τόν ἀντίκρυζες βυθισμένο σέ σκέψεις. Τοῦ ἀπέκρυπτες κάτι στήν ἐξομολόγησι; Τόν ἀτένιζες ὅλο ἀνησυχία.

Οἱ διανοούμενοι

«Καί τό φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καί ἡ σκοτία αὐτό οὐ κατέλαβεν»

(Ἰωαν. Α΄: 5).

Κεφ. 13ο

Βοήθεια σημαντική εὕρισκαν κοντά στόν στάρετς Ἀμβρόσιο καί πολυάριθμοι διανοούμενοι, οἱ ὁποῖοι τήν ἐποχή ἐκείνη ἦταν ἐκτεθειμένοι σέ πολλούς κινδύνους. Τί φοβερές ἐπιδημίες πού μάστιζαν τότε τίς κεφαλές τῶν μορφωμένων!

Ὁ ἕνας παρουσιαζόταν ὡς ὀπαδός τοῦ λαϊκισμοῦ· πίστευε πώς ὁ λαός σάν ἄλλος Θεός θά φέρη τήν σωτηρία.

Ὁ ἄλλος παρίστανε τόν οὑμανιστή (=ἀνθρωπιστή), ἀλλά ὁ οὑμανισμός του εἶχε πάρει διάζευξι ἀπό τό χριστιανικό πνεῦμα.

Ὁ τρίτος ἐμφανιζόταν ὡς ὑλιστής, καί ὅλα τά πορίσματα τῆς ἐπιστήμης τά ἔβλεπε σάν πολύτιμα βέλη τῆς φαρέτρας του.

Ὁ τέταρτος ἐκαυχᾶτο ὡς ὀρθολογιστής καί ἀνέβαζε μέχρι τρίτου οὐρανοῦ τούς Γάλλους ἐγκυκλοπαιδιστάς.

Ὁ πέμπτος ἐκήρυσσε τόν σοσιαλισμό καί σχεδίαζε μέ κάθε μέσο θεμιτό καί ἀθέμιτο τήν ἐπανάστασι. «Θέλετε νά ἐπιτύχη ἡ ἐπανάστασις;» ἔλεγε. «Πρέπει νά ὁδηγήσουμε στήν διαφθορά τήν ὑπάρχουσα κοινωνία».

Ὁ ἄλλος ἐλάνσαρε τόν μηδενισμό, ὁ ἄλλος τήν χειραφέτησι ἀπό τήν ἠθική, ὁ ἄλλος τόν νιτσεϊσμό, ὁ ἄλλος τήν ἀναρχία κ.ο.κ. Οἱ ἀσκοί τοῦ Αἰόλου εἶχαν ἀνοίξει καί οἱ ἄνεμοι τοῦ χαλασμοῦ ἀπειλοῦσαν νά γκρεμίσουν ὅ,τι ὑπῆρχε ὄρθιο στίς συνειδήσεις.

Προορατικό χάρισμα,μέρος β΄ (τελευταῖο)

Κεφ. 12ο: μέρος β΄ (τελευταῖο)

Ἐρωτᾶ κάπου ἡ Ἁγία Γραφή· «Τίς γάρ οἶδεν ἀνθρώπων τά τοῦ ἀνθρώπου;» (Α΄ Κορ. β΄: 11). Πράγματι. Ποιός ἄνθρωπος μπορεῖ νά γνωρίζη τίς μυστικές σκέψεις καί διαθέσεις τοῦ ἄλλου ἀνθρώπου; «Ἡ ψυχή τοῦ διπλανοῦ σου», εἶπε ἕνας Γέροντας, «ὁμοιάζει μέ σκοτεινό δάσος». Μόνο ὁ Θεός ἐρευνᾶ τά βάθη τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς. Καί μόνο οἱ ἄνθρωποι πού εἶναι θεοφόροι μποροῦν νά ἔχουν τέτοια ἱκανότητα. 

Ὥρισμένοι ἐπισκέπτες ἤθελαν νά προσφέρουν κάποιο δῶρο στόν ἀγαπητό τους στάρετς. Κάποια κόρη πού τήν εἶχε ὁδηγήσει στήν Ὄπτινα μία συγγενής της μοναχή, ἐνῶ περίμενε νά βγῆ ὁ π. Ἀμβρόσιος γιά τήν κοινή εὐλογία βρέθηκε σ᾿ ἕνα δίλημμα. Κρατοῦσε στό χέρι της καραμέλλες καί σκεπτόταν νά τίς δώση στόν στάρετς. Δέν τίς εἶχε ὅμως τυλιγμένες ἤ τοποθετημένες σέ κουτί καί ντρεπόταν νά τίς προσφέρη ἔτσι. « Νά τίς δώσω ἤ νά μή τίς δώσω;» συλλογιζόταν. Τήν ἔβγαλε ὅμως ἀπό τήν δυσκολία ὁ ἴδιος ὁ στάρετς. Μόλις ἐμφανίσθηκε, γονάτισαν ὅλοι καί περίμεναν τήν εὐλογία του. Ἐκεῖνος πέρασε τότε καί ἀπό μπροστά της, στάθηκε λίγο καί χωρίς νά πῆ τίποτε πῆρε ἀπό τό χέρι της τίς καραμέλλες καί συνέχισε τόν δρόμο του. Ὁ καθένας μας φαντάζεται τόν θαυμασμό πού προκάλεσε σ᾿ αὐτήν ἡ ἐνέργειά του. «Οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, μονολογοῦσε, ὅλα μποροῦν νά τά γνωρίσουν. Ἀκόμη καί τίς σκέψεις μας».

Προορατικό χάρισμα,μέρος α΄

Κεφ. 12ο: μέρος α΄

Στήν συνείδησι τοῦ λαοῦ τά λόγια τοῦ στάρετς Ἀμβροσίου εἶχαν κῦρος προφητικό. Δέν ἦταν λόγια πού προέρχονταν ἀπό τήν σκέψι καί τήν κρίσι ἑνός κατά κόσμον σοφοῦ, ἀλλά ἑνός ἀνθρώπου φωτισμένου ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα. Στήν Παλαιά Διαθήκη εἶναι γραμμένο: «Ἔγνωσαν πᾶς Ἰσραήλ ἀπό Δάν καί ἕως Βηρσαβεέ ὅτι πιστός Σαμουήλ εἰς προφήτην τῷ Κυρίῳ» (Α΄ Βασ. γ΄: 20). Θά μπορούσαμε ἀντίστοιχα νά λέγαμε, ὅτι ὅλος ὁ εὐσεβής ρωσικός λαός ἀπό τήν μία ἄκρη τῆς χώρας ἕως τήν ἄλλη ἀντελήφθη ὅτι ὁ π. Ἀμβρόσιος ἐμφορεῖτο ἀπό γνήσιο προφητικό πνεῦμα. Οἱ λόγοι του δέν ἔμοιαζαν μέ ἄχυρα, ἀλλά ἦταν γνήσιο σιτάρι μέ τό ὁποῖο οἱ Χριστιανοί μποροῦσαν νά παρασκευάσουν ἐκλεκτόν ἄρτο. Ἡ συνέχεια τοῦ λόγου θά πιστοποιήση κατά τόν καλύτερο τρόπο τά λεγόμενά μας.
Ὑπῆρχαν Χριστιανοί πού πρίν ἀρχίσουν κάποιο σοβαρό ἔργο ζητοῦσαν ἀπαραιτήτως τήν εὐλογία τοῦ στάρετς.