Αὐτὲς ἦταν οἱ γυναῖκες τοῦ Πόντου...

Τα Καντήλια της Σουμελάς

Το καράβι «Κωνσταντινούπολις» – Σεπτέμβρης 1922

Την έλεγαν Γιαγιά-Ευγενία. 70 χρονών. Από το χωριό Λιβερά της Τραπεζούντας. Χήρα. Τα παιδιά της σφαγμένα το ’21. Της έμεινε μόνο ο εγγονός. Ο μικρός ο Βασίλης. 5 χρονών.

Όταν ήρθε η διαταγή «Φεύγετε», οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό. Η Ευγενία πρόλαβε να πάρει τρία πράγματα:

Το παιδί. Το μαντήλι του άντρα της και την εικόνα. Η εικόνα της Παναγίας Σουμελάς.

Όχι η πρωτότυπη - εκείνη έμεινε στο μοναστήρι, στον Μελά. Αυτή ήταν αντίγραφο. Ξύλο παλιό, ζωγραφισμένη στο χέρι από καλόγερο το 1800. Την είχε από τη μάνα της. Την είχε από τη γιαγιά της. 300 χρόνια στην οικογένεια.

Στο λιμάνι της Τραπεζούντας γινόταν το αδιαχώρητο. Χιλιάδες ψυχές. Τούρκοι χωροφύλακες έψαχναν τους πρόσφυγες.

«Χρυσάφια! Λίρες! Όπλα!» φώναζαν. Και τα έπαιρναν.Εικόνες; Τις έσπαγαν. Τις έκαιγαν. «Ειδωλολατρία», έλεγαν.Η Ευγενία κατάλαβε. Αν τη δουν, τη χάνει.

Τύλιξε την εικόνα στο μαύρο μαντήλι της. Μετά την έδεσε με σπάγκο, σφιχτά, στο στήθος της. Από πάνω φόρεσε το χοντρό το ζιπούνι της. Από πάνω τη μαύρη φούστα. Από πάνω το μαντήλι στο κεφάλι.

Έμοιαζε με μια γριά 100 κιλά. Καμπουριαστή.

«Τι έχεις εκεί, γριά;» φώναξε ο χωροφύλακας στο καράβι. «Καμπούρα, αφέντη», είπε η Ευγενία. «Από τα χρόνια.» Την έσπρωξε. «Πέρασε, βρωμόγρια!» Πέρασε.

Στο αμπάρι, 2.000 ψυχές. Ο ένας πάνω στον άλλον. Βρώμα. Εμετός. Πείνα. Δίψα. Τα παιδιά έκλαιγαν. Οι μανάδες μοιρολογούσαν.

Ἱερέας Ἰωάννης Ὀρεϊλίδης (1865-1930) ἀπό τήν Λίτσασα τοῦ Πόντου

Ο ιερέας Ιωάννης Ορεϊλίδης (1865-1930) από την Λίτσασα του Πόντου που βρίσκεται 15χλμ από την Νικόπολη. Ιερουργούσε στον ναό του χωριού που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο.

Ήταν φιλόξενος, ελεήμων και με κίνδυνο της ζωής του έσωσε πολλούς Έλληνες από τα χέρια των Τούρκων. Το 1924 ήρθε με την οικογένειά του, από τον Πόντο στην Θράκη, στον νομό Ροδόπης και στο χωριό Κασσιτερά του Δήμου Μαρωνείας Σαπών. Μαζί του έφερε ιερά κειμήλια και το τέμπλο του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου Λίτσασας το οποίο βρίσκεται σήμερα στον ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στις Σάπες Ροδόπης. Υπηρέτησε στην Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου που βρίσκεται στο κέντρο των Κασσιτερών, μέχρι την κοίμησή του το 1930.

Στην είσοδο του Καθολικού της Μονής βρίσκεται ο τάφος του.

Κατά την διάρκεια αναστηλωτικών εργασιών, ανοίχτηκε ο τάφος του όπου βρέθηκαν αναλλοίωτα, το δεξί του χέρι με το Ευαγγέλιο το οποίο κρατούσε και το πετραχήλι του. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει και την Αγιότητα του ιερέα.

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2023/06/1865-1930.html

Μοναχοί στήν ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ(1912)

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2023/05/1912.html

Γκρέμιζαν τίς ἐκκλησίες γιά νά φορτώσουν τίς πέτρες στά κάρα...

Αγία Σοφία Τραπεζούντας

Οι Έλληνες, τον καιρό των διωγμών και των γενοκτονιών στην τουρκιά, γκρέμιζαν τις εκκλησίες για να φορτώσουν τις πέτρες στα κάρα, έπαιρναν τα λείψανα και τις εικόνες μαζί τους με τον φόβο ότι δεν θα έχουν υλικά να τις χτίσουν εδώ, άφηναν μέσα στον πόνο τους την προίκα τους και τα νοικοκυριά τους για να πάρουν μαζί τους ότι πολυτιμότερο έχουν, τον Χριστό τους.

Τήν Πατρίδα μας θά τήν χάσουμε, ἀλλά πάλι θά τήν βροῦμε!

 Την Πατρίδα μας θα την χάσουμε, αλλά πάλι θα την βρούμε!

έλεγε πριν από την aνταλλαγή o Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης.

 19 Μαΐου 2019 - 100 χρόνια από την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.

https://proskynitis.blogspot.com/2019/05/blog-post_43.html

«Ἐγώ δέν ἀλλάζω τόν Χριστό γιά τό κεφάλι μου!»

 Η γιαγιά η Ευγενία είχε δύο αδελφές, την Παρασκευή και την Σουμέλα.

Η Παρασκευή ήτο ωραία και την ξεχώρισε ένας Τούρκος αξιωματικός μαζί με τα παιδιά της, επτά τον αριθμό.

Την παρακάλεσε να αλλάξει θρησκεία, να ασπασθεί το Ισλάμ, και θα την έκανε γυναίκα του χαρίζοντας την ζωή των παιδιών της και την δική της. 

Και η Παρασκευή του απαντούσε σταθερά και αταλάντευτα:

Ἅγιος Εὐθύμιος ἐπίσκοπος Ζήλων ἐκ Παρακοίλων Λέσβου

Ἅγιος Εὐθύμιος ἐπίσκοπος Ζήλων ἐκ Παρακοίλων Λέσβου. Μαρτύρησε στίς φυλακές τοῦ Πόντου. Τήν φωτογραφία αὐτή τήν ἔστειλε στόν ἀδελφό του ὅταν ἔγινε ἐπίσκοπος

 

http://apantaortodoxias.blogspot.gr/2018/05/blog-post_517.html?m=1

«Ἐμεῖς πού μᾶς βλέπεις στήν δυστυχία καί ταλαιπωρία καί ξεριζωμένοι ἀπό τόν τόπο καί τά σπίτια μας, γιά αὐτόν τόν σταυρό τά ὑποφέρουμε»

 

.....Με την επανάσταση των Νεοτούρκων (Κεμάλ Ατατούρκ και ο αιμοχαρής Τοπάλ Οσμάν) έρχεται η καταστροφή του Πόντου και ἡ γενοκτονία των λαών των περιχώρων της Σαμψούντας...... 

... Μετά μας έφεραν έξω από μιά πόλη του Νότου. Είχαν στήσει σκηνές οι Καθολικοί και μπήκαμε μέσα. Το βράδυ έρχονται κάτι νοσοκόμες Καθολικές καί έγραφαν τα παιδιά μας να τα στείλουν στην Αμερική να σπουδάσουν. Και ἄλλα πολλά μας τάζανε. Σχεδόν όλες οι σκηνές που φιλοξενούσαν γυναικόπαιδα γράφτηκαν. 

Μόλις ήρθαν στην σκηνή μας, εγώ τους ρώτησα: 

«Τι πίστη έχετε;». 

Μου είπαν: «Χριστιανοί είμαστε». 

«Καλά, και πώς προσκυνάτε τον Χριστό;».

 Έκαναν τον σταυρό τους με την παλάμη, όπως οι Καθολικοί.

Μνήμη τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ πρεσβυτέρου, τοῦ νέου χρυσοστόμου καί ἐλεήμονος, ἐκ Χαλδίας τοῦ Πόντου

 Μνήμη τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ πρεσβυτέρου, τοy νέου χρυσοστόμου καi ἐλεήμονος, ἐκ Χαλδίας τοῦ Πόντου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

Ἑορτάζει στς 13 Ἰουνίου

 

Ο π. Ιωάννης Τριανταφυλλίδης από το χωριό Λωρία (Μούζενα) του νομού Τραπεζούντος, κάποιο καλοκαίρι με την σύζυγο του πήγαιναν στο χωριό του με τα πόδια. Στον δρόμο τους συνάντησαν Τρείς Αγγέλους με μορφή ανθρώπων. Προπορευόταν ο Ιωάννης. Τον κοίταξαν προσεκτικά οι Άγγελοι αλλά δεν του μίλησαν. Μετά συνάντησαν την σύζυγο του και ο ένας της λέγει: « Οι χωριανοί σας περιμένουν να γίνη ιερέας ο Ιωάννης. Αυτό είναι το θέλημα του Θεού ». Ο δεύτερος της είπε: « Μετά από τριάντα χρόνια θα αξιωθήτε να προσκυνήσετε τους Αγίους Τόπους », και ο τρίτος:« Μετά την κοίμηση του θα συναριθμηθή με τους Αγίους ».

Η Ελένη ερώτησε με απορία: «Πως εσείς που είστε άνθρωποι γνωρίζετε το μέλλον, τι θα γίνει μετά από τριάντα χρόνια;».

Λείψανα τοῦ Ὁσίου Γεωργίου (Καρσλίδη) ἐπιστρέφουν στή γενέτειρά του στήν Γεωργία

Ο ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο χωριό Τιακ Κιλισά, που θα φυλάσσονται η λάρνακα με τα οστά του Οσίου Γεωργίου Καρσλίδη (φωτ.: Σελίδα στο Facebook «Χωρίς παρελθόν δεν έχει μέλλον»)

Η επιθυμία του Οσίου Γεωργίου Καρσλίδη, που απεβίωσε το 1959 στη Δράμα, να επιστραφούν τα λείψανά του στη γενέτειρά του, το χωριό Χαντίκ της Τσάλκας της Γεωργίας –μια επιθυμία που έμαθαν από την ηγουμένη της μονής Αναλήψεως του Σωτήρος στη Δράμα–, δεν άφησε ασυγκίνητα τα έξι αδέλφια της οικογένειας Κόνοσοβ. Έτσι, ήρθαν σε επαφή με τη Μητρόπολη Δράμας για τις απαραίτητες διαδικασίες ώστε να πραγματοποιήσουν την τελευταία επιθυμία του Οσίου.
Με πρωτοβουλία των αδελφών, θα μεταφερθούν τμήματά του ιερού λειψάνου στο Πατριαρχείο Γεωργίας και στη μητρόπολη της Τσάλκας.

Γιὰ τὴ Γενοκτονία τῶν ἀδελφῶν μας Ποντίων

Ὁ Ὑπουργὸς Παιδείας κ. Φίλης συντάραξε τὸν τελευταῖο καιρὸ τὸ Πανελλήνιο μὲ τὶς δηλώσεις του γιὰ τὴ Γενοκτονία τῶν Ποντίων. Φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖ τὸ «ὅτι ἡ Γενοκτονία τῶν Ποντίων ἔχει ἀναγνωριστεῖ ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ Κοινοβούλιο ἤδη ἀπὸ τὸ 1994».

    Καὶ ἐνῶ ξεσηκώθηκαν ἐναντίον του ὅλοι οἱ Σύλλογοι τῶν Ποντίων ποὺ ἐκπροσωποῦν παγκοσμίως ἕνα ἑκατομμύριο περίπου Πον­τίους, αὐτὸς ἐπιμένει στὴν ἄποψή του ὅτι δὲν ἔγινε Γενοκτονία! Προχώρησε μάλι­στα τελευταῖα καὶ σὲ μία ἀπόφαση ποὺ εἶναι προσβολὴ πρὸς τὴν Ἱστορία. Ὡς Ὑπουργὸς Παιδείας διέταξε «τὴν ἀφαίρεση τοῦ κεφαλαίου γιὰ τὸν παρευξείνιο Ἑλληνισμὸ ἀπὸ τὴ διδακτέα ὕλη τῆς Γ΄ Λυκείου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἀναπτύσσονται καὶ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς Γενοκτονίας τῶν Ποντίων. Ἡ ἀφαίρεση αὐτὴ ἔγινε αἰφνιδιαστικὰ καὶ ἀναιτιολόγητα». Σχετικὰ μὲ τὴν πράξη αὐτὴ κατέθεσε ἐρώτηση στὴ Βουλὴ ὁ πρώην πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ νῦν βουλευτὴς Ἐπικρατείας κ. Θεόδωρος Φορτσάκης.

Ἐπιθυμῶ νά μή κλαύσητε πολύ…… Μία συγκλονιστική ἐπιστολή μελλοθανάτου ἀληθινοῦ χριστιανοῦ!

 

Φυλακές Ἀμάσειας, «Μία ἐπιστολή μελλοθανάτου»
Ἐπιστολή Ἀντωνίου Τζινόγλου,
Διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου Προσφύγων
ἐν Ἀμισῷ.
Δευτέρα 6 Ὀκτωβρίου 1921
 
Σεβαστοί μου γονεῖς, προσφιλής μου σύζυγος , τέκνα μου ἀγαπητά, λοιποί συγγενεῖς καί φίλοι.

Κατεδικάσθην ἀθῶος ὧν εἰς θάνατον, ἦτο θέλημα Θεοῦ, διά τοῦτο καί ἐγώ δέν λυποῦμαι, καί σεῖς μή λυπηθῆτε·  ἔχω πίστιν, ὅτι θά συναντηθοῦμε εἰς τήν ἄλλην ζωήν.

Οἱ Νεομάρτυρες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καί τοῦ Πόντου καί μία προφητεία

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΓΟΝΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ
ΣΤΙΣ ΦΛΕΒΕΣ ΣΑΣ ΤΡΕΧΕΙ ΑΙΜΑ ΜΑΡΤΥΡΩΝ

Απόσπασμα ομιλίας του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου στο μνημόσυνο των Nεομαρτύρων της Mικράς Aσίας και του Πόντου, στην Πτολεμαiδα Κοζανης, στις 7-9-1986.

(Η εικόνα έγινε με συμβολή του Γέροντος Μητροπολίτου π. Αυγουστίνου Καντιώτου, από ερασιτέχνη ζωγράφο. Τοποθετήθηκε στον πρώτο ιερό ναό που εκτίσθηκε στην Ελλάδα για τους Νεομάρτυρες της Μικράς Ασίας και του Πόντου, το 1986.
Το χωρίο της Αποκαλύψεως στο επάνω μέρος της εικόνος  ήταν πάλι ιδέα του σεβάσμιου Μητροπολίτου.

Πῶς ἔφτιαχναν στό Πόντο προζύμι μέ βασιλικό τοῦ Σταυροῦ’

Πώς έφτιαχναν στο Πόντο προζύμι με βασιλικό του Σταυρού’
Οι νοικοκυρές έφτιαχναν προζύμι με Βασιλικό στις 14 Σεπτεμβρίου εορτή της Ύψώσεως του Τιμίου Σταυρού και το χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή ψωμιού.
Μετά τη λειτουργία, έπαιρναν ένα κλωνί βασιλικό από τα χέρια του ιερέα και το έβαζαν σε ένα ποτήρι με νερό. Το σκέπαζαν και το άφηναν όλο το βράδυ.
Την άλλη μέρα έβγαζαν τον βασιλικό, ζέσταιναν λίγο το νερό και έριχναν μέσα λίγο αλεύρι και γινόταν ένας αραιός χυλός. Το σκέπαζαν με πετσέτα και από πάνω τοποθετούσαν το βασιλικό. Το άφηναν όλη μέρα.

Πόντος: Μοναχισμός καί μοναστήρια

Η αρχή της σύστασης της Εκκλησίας στον ιστορικό και καππαδοκικό Πόντο ταυτίζεται με την εμφάνιση του ασκητισμού στην περιοχή, όπου πρώτος ο Απόστολος Ανδρέας με κίνδυνο της ζωής του δίδαξε τη χριστιανική θρησκεία. Η πρώτη μονή ιδρύθηκε από τον Μέγα Βασίλειο, ο οποίος οργάνωσε τη μοναστική ζωή του Πόντου, όταν μαζί με τον Γρηγόριο τον Θεολόγο μόνασαν στην κοιλάδα του ποταμού Ίριδα και μελέτησαν και νομοθέτησαν τη μοναχική ζωή.
Στο πνεύμα αυτών των πατέρων, λοιπόν, ιδρύθηκαν στην προικισμένη με φυσικές καλλονές περιοχή της Τραπεζούντας και γύρω από αυτήν, τα μοναστήρια του Πόντου. Το χαρισματικό εξωκοσμικό περιβάλλον γρήγορα έγινε το κέντρο του κοινόβιου ασκητισμού. Η επίλυση του στεγαστικού και ασκητευτικού προβλήματος πολλών μοναχών στις απάτητες βουνοκορφές δημιούργησε τους «συνοικισμούς των μοναχών», που αργότερα με την οικοδόμηση θαυμάσιων κτισμάτων και ιερών ναών μετεξελίχθηκαν σε αυτοτελή ιδρύματα και μοναστήρια. Εμπνευσμένος από τη μοναστική ζωή της πατρίδας του Τραπεζούντας, ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης ίδρυσε το πρώτο αγιορείτικο μοναστήρι.

Σάν σήμερα μαρτύρησε ὁ Μητροπολίτης Ἀμασείας-Ζήλων Εὐθύμιος

Σαν σήμερα, 29 Μαΐου, αποφράδα ημέρα για τον Ελληνισμό από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, ο Πόντος και η Ορθοδοξία θρήνησαν το 1921 το χαμό του Ευθύμιου Αγριτέλλη, μητροπολίτη Αμασείας-Ζήλων, που έχασε τη ζωή του ύστερα από τα φρικτά βασανιστήρια που του επέβαλαν οι Τούρκοι στις φυλακές της Σούγιας της Αμάσειας.
Ο Ευθύμιος γεννήθηκε το 1880 στα Παράκοιλα Λέσβου και τοποθετήθηκε πρώτα επίσκοπος Πάφρας το 1912 και το 1917 μητροπολίτης Αμασείας, με ηγετικό ρόλο στους ένοπλους Πόντιους αντάρτες που κατέφυγαν στα βουνά αποφεύγοντας τα περιβόητα αμελέ ταμπουρού (τάγματα εργασίας) από τα οποία σπάνια γύριζαν ζωντανοί, λέγοντας πάντα τη φράση «ξυπνήστε ραγιάδες για να βρείτε τη λευτεριά».

«Ἐν Ἑλλάδι ὑπῆρχαν οἱ Πόντιοι, ἀλλά δέν ὑπῆρχεν ὁ Πόντος. Mέ τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας Σουμελᾶ ἦλθε καί ὁ Πόντος!».

9 Νοεμβρίου 1931: Τα ιερά κειμήλια της Μονής Παναγίας Σουμελά έρχονται στην Ελλάδα.

Ο μοναχός Αμβρόσιος επιστρέφει στην μητροπολιτική Ελλάδα με τα Ιερά Σύμβολα του Γένους των Ποντίων! Το 1923 πριν την αναγκαστική έξοδο των μοναχών από το μοναστήρι στον Πόντο, οι μοναχοί έκρυψαν μέσα στο παρεκκλήσι της Aγίας Bαρβάρας την εικόνα της Παναγίας, το ευαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου και τον Σταυρό του αυτοκράτορα της Tραπεζούντας Mανουήλ Kομνηνού.

Ὁ Πόντος τῶν Ἁγίων.

                                                                                                    

Ο κάπως ιδιότυπος χαρακτήρας και η διαφοροποιημένη προφορά του καλοκάγαθου Πόντιου «γέροντα» μοναχού, σ᾿  ένα μοναστήρι στην κεντρική Ελλάδα, προκαλούσε κάποιους φίλους μοναχούς με αφέλεια και απλότητα να τον πειράξουν καλόκαρδα για την ιδιαίτερη πατρίδα του, πού δεν έλεγε να την ξεχάσει. «Και τί είναι ο Πόντος;».

Την τελευταία φορά όμως στενοχωρήθηκε πολύ ο γέροντας.

Αν δεν έχεις πάει σ᾿ αυτή την πανέμορφη, παράξενη - από τα πανάρχαια χρόνια ελληνική γη - Αν ποτέ δεν την είδες ή έστω δεν διάβασες με προσοχή και καρδιά την ιστορία της και τη γενοκτονία του πληθυσμού της, πώς να νιώσεις ως το βάθος τον πόνο στου Πόντιου την ψυχή; Ο γέροντας αισθανόταν ότι το πείραγμα του σκάλιζε μια βαθιά πληγή.

Αποσύρθηκε πονεμένος στο κελί του για λίγες ήμερες. Τί μυστικό έκρυβε χωρίς καμιά επικοινωνία;

Ένα πρωί κρέμασε την αφοπλιστική απάντηση σ᾿ ένα κεντρικό μέρος της ιερής Μονής.

Η Ιερά Σταυροπηγιακή Μονή Παναγίας Σουμελά και η εορτή της Παναγίας στα Φάρασα της Καππαδοκίας.

Της Ανθίππη Φιαμού
(Από την εφημερίδα «Ποντιακή Γνώμη)

Με αφορμή την πανηγυρική λειτουργία που έλαβε χώρα στις 15 Αυγούστου 2010 στο χώρο της Ιεράς Σταυροπηγιακής Μονής Παναγίας Σουμελά, στη Ματσούκα του Πόντου, κάνουμε ένα αφιέρωμα στο ιστορικό της μονής, που επί 1600 χρόνια αποτέλεσε φάρο και σύμβολο του Ελληνισμού του Πόντου και της Ανατολής.

Η ίδρυση της Μονής
Κατά την παράδοση, πρώτος ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς, με την ευλογία της ίδιας της Θεοτόκου και πάνω σε τρία ξύλα που του έφερε ο άγγελος Κυρίου, ζωγράφισε την αγία Της μορφή. Οι τρεις αυτές εικόνες, τις οποίες ευλόγησε η παναγία μας, διασώζονται μέχρι τις μέρες μας (!) και η τύχη τους μετά την κοίμηση του Αποστόλου Λουκά πλαισιώνεται από χίλιους θρύλους και ιστορίες.